I SA/Łd 979/14
WyrokWSA w Łodzi2015-01-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadpłata w podatku od towarów i usług, wynikająca z przewagi podatku naliczonego nad należnym w danym okresie rozliczeniowym, może zostać zaliczona na poczet zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości, podatku akcyzowego i podatku od środków transportowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, uznając, że organ interpretacyjny błędnie utożsamił nadpłatę podatku VAT ze zwrotem podatku VAT. W sytuacji, gdy podatek naliczony przewyższa podatek należny, nie dochodzi do powstania nadpłaty w rozumieniu Ordynacji podatkowej, lecz do powstania należności organu na rzecz podatnika. W związku z tym organ interpretacyjny nie powinien rozważać kwestii zaliczenia nadpłaty na inne zobowiązania, gdyż nie zaistniała ona w przedstawionym zdarzeniu przyszłym.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację podatkową dotyczącą możliwości zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości, podatku akcyzowego i podatku od środków transportowych. Spółka wskazała, że nadpłata może powstać w okresach, gdy faktury zakupowe przewyższają sprzedażowe. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że naczelnik urzędu skarbowego nie jest organem właściwym dla tych podatków i w związku z tym nie może dokonać zaliczenia. Spółka zaskarżyła interpretację, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości, podatku akcyzowego i podatku od środków transportowych 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając z upoważnienia Ministra Finansów wydał indywidualną interpretację podatkową, w której stwierdził, że stanowisko Spółki Akcyjnej A z siedzibą w P. dotyczące zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości, podatku akcyzowego, podatku od środków transportowych jest nieprawidłowe.
We wniosku o udzielenie interpretacji podatkowej Spółka podała, że rozpoczyna działalność gospodarczą w zakresie transportu i logistyki Działalność będzie prowadzona w kraju i za granicą, również na terenie krajów spoza Unii | Europejskiej. Spółka będzie również świadczyć usługi pośrednictwa w zakresie usług między podmiotami zagranicznymi, będzie też świadczyć usługi spedycji obejmujące transport towarów na rzecz podmiotu mającego siedzibę w Polsce (czynnego podatnika VAT). Usługa polegać będzie na organizacji przewozu towarów z siedziby zleceniodawcy do kilku odbiorców na terenie Unii Europejskiej i na tereny znajdujące się poza Unią. Transport odbywać się będzie jednym samochodem, w ramach jednego zlecenia. W praktyce część towaru będzie rozładowywana na terenie Unii Europejskiej, a część na terenie znajdującym się poza Unią Europejską. Do każdej partii towaru wystawiony samodzielny dokument przewozowy – CMR, a te partie towaru, które będą wywożone poza teren Unii Europejskiej zostaną odprawione w urzędzie celnym w Polsce i w odpowiednim urzędzie celnym na terenie kraju spoza Unii Europejskiej (Szwajcaria). Spółka chciała uzyskać informację jak powinna wystawiać faktury za tego typu usługi. Wskazała dodatkowo, że w związku ze świadczeniem wskazanych usług istnieje możliwość wystąpienia u podatnika nadpłat w podatku od towarów i usług. Podatnik mając na uwadze zobowiązania podatkowe powstające na bieżąco z tytułu prowadzonej działalności przewiduje możliwość skorzystania z instytucji zaliczenia nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań podatkowych. W uzupełnieniu wniosku spółka wskazała, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz będzie zarejestrowana jako podatnik VAT-UE i będzie posiadać dokumenty , o których mowa w art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Dodatkowo wnioskodawczynią wyjaśniła, iż wniosek nie dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych. Stwierdziła ponadto, że powstała nadpłata w podatku od towarów i usług będzie wynikała z faktu, że mogą się zdarzyć okresy rozliczeniowe, w których wartość faktur zakupowych będzie wyższa niż sprzedażowych, a skarżąca spółka będzie nadwyżki będzie wykazywać w deklaracjach VAT-7. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1. Czy Spółka wystawiając faktury powinna, mimo iż usługa jest realizowana w ramach jednego zlecenia, rozdzielić transport towarów biorąc pod uwagę miejsce odbioru transportowanych towarów? I w tym zakresie wystawić fakturę z podatkiem VAT w wysokości 23% na transport towarów świadczony na terenie Unii Europejskiej i fakturę z podatkiem VAT 0% za transport towarów świadczony na terenie poza Unią Europejską? Czy też wystawić fakturę z podatkiem w wysokości 23% na całość usług, gdyż odbiorca usług ma siedzibę w Polsce i tu w świetle przepisów jest świadczona usługa?
2. Z jaką datą następuje zaliczenie nadpłaty podatku od towarów i usług określonej w zeznaniu VAT-7 na poczet innych należności podatkowych?
Czy istnieje możliwość zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych?
Czy istnieje możliwość zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet należności z tytułu podatku akcyzowego?
Czy istnieje możliwość zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet należności z tytułu podatku od nieruchomości?
Czy istnieje możliwość zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet należności z tytułu podatku od środków transportowych?
Czy w przypadku złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych należących do właściwości organu innego niż urząd skarbowy, podatnik ma obowiązek złożenia wniosku o zaliczenie w organie pobierającym taki podatek, czy też urząd skarbowy sam przesyła rzeczony wniosek do odpowiedniego organu?
Wydana interpretacja z dnia [...], nr [...] dotyczyła pytań od nr 2 do 7.
Zdaniem wnioskodawcy z przepisów art. 76 § 1 i art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 73 § 1 pkt 1ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że zaliczenie nadpłaty z urzędu następuje zatem w momencie powstania nadpłaty (w sytuacji, gdy na podatniku ciążą zaległości podatkowe bądź istnieją bieżące zobowiązania podatkowe, tj. takie, których termin płatności jeszcze nie minął), natomiast w przypadku przyszłych zobowiązań podatkowych, momentem tym będzie powstanie tego zobowiązania. W ocenie Spółki, wobec niedoprecyzowania przez ustawodawcę kwestii składania rzeczonego wniosku, oczywistym jest, że wniosek winien być złożony do organu dysponującego nadpłatą. Dalsze postępowanie w zakresie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązania podatkowego winno odbywać się w ramach organu podatkowego, w którym podatnik złożył wniosek o zaliczenie. W ocenie wnioskodawcy podatnik ma możliwość zadysponowania nadpłatą poprzez złożenie wniosku o zaliczenie, a w przypadku złożenia przez podatnika rzeczonego wniosku, organ podatkowy jest takim wnioskiem związany. Zdaniem strony ustawodawca w ustawie Ordynacja podatkowa nie wprowadził dodatkowych przesłanek warunkujących możliwość zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku akcyzowego, podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych. Zaś w szczególności ustawodawca nie uzależnił możliwości zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet innych zobowiązań podatkowych od tożsamości organu podatkowego właściwego dla danego zobowiązania. Wskazano również, że brak ograniczeń w zaliczeniu nadpłaty w podatku objętego właściwością jednego organu na poczet zobowiązań objętych właściwością innych organów został podkreślony w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Biorąc pod uwagę fakt, że naczelnik właściwego urzędu skarbowego nie posiada informacji w zakresie istnienia zobowiązań podatkowych podatnika w innych organach podatkowych, w ocenie Spółki, podatnik we wniosku o zaliczenie winien szczegółowo wskazać dane dotyczące rodzaju, wysokości zobowiązania oraz wszelkie dane właściwego organu (w szczególności poprzez podanie dokładnej nazwy).
Po rozpatrzeniu wniosku Spółki Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działający w imieniu Ministra Finansów wydał interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego z dnia [...], nr [...], uznającą stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego dotyczącego ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zobowiązań z tytułu podatku nieruchomości, podatku akcyzowego, podatku od środków transportu za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, że spółka zamierza składać wnioski o zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zobowiązań podatkowych. Wnioski te będą składane odpowiednio do rodzaju zobowiązania podatkowego do odpowiednich organów. Z powyższego wynika zdaniem organu, że wnioskodawcy będzie przysługiwał zwrot podatku od towarów i usług. Organem podatkowym właściwym dla Spółki w zakresie tego podatku jest naczelnik urzędu skarbowego. W konsekwencji, przedmiotowy zwrot podatku może zostać zaliczony przez ten organ podatkowy na zobowiązania podatkowe Spółki pozostające w jego właściwości.
Odnosząc się do pozostałych należności wymienionych we wniosku spółki, organ wskazał, że stosownie do art. 1 c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, póz. 613 z późn. zm.), organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w tej ustawie - w tym w sprawie podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych -jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Natomiast w myśl art. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r., Nr 108, póz. 626 z późn. zm.) organami podatkowymi właściwymi w zakresie akcyzy są naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej. Skoro zatem naczelnik urzędu skarbowego nie jest organem właściwym w sprawach należności wnioskodawcy z tytułu podatku od nieruchomości, podatku akcyzowego, podatku od środków transportowych, nie może dokonywać zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług na te zobowiązania publicznoprawne. Czynność taka naruszałaby bowiem zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Po bezskutecznym wezwaniu organu podatkowego do usunięcia naruszenia prawa, Spółka zaskarżyła przedstawioną powyżej interpretację podatkową, wnosząc o jej uchylenie w całości, a ponadto strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze pełnomocnik spółki powołał zarzuty naruszenia:
1. prawa procesowego: art. 15 § 1 i 2, art. 16, art. 17 w zw. z art. 76 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych poprzez ich zastosowanie skutkujące uznaniem, że właściwość rzeczowa ogranicza możliwość dokonania zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług na poczet należności podatkowych należących do właściwości innych organów podatkowych.
2. prawa materialnego: art. 76 § 1 w zw. z art. 76b § 1 i art. 59 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, póz. 749 z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwość dokonania zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług ograniczona jest do należności właściwych dla danego organu podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zaskarżona interpretacja podlega uchyleniu z przyczyn odmiennych od wyłożonych w skardze.
Zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Prawidłowe odczytanie treści powyższego przepisu sprowadza się do konkluzji, iż organ interpretacyjny nie jest uprawniony do budowania własnych ustaleń faktycznych uzupełniających lub zmieniających okoliczności faktyczne lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji. Nie ma też prawa snuć przypuszczeń i domysłów odnośnie zamiaru wnioskującego niewyrażonego w treści wniosku o interpretację.
Jeśli bowiem organ interpretacyjny ma w tym zakresie wątpliwości winien, zgodnie z art. 14h O.p. wezwać stronę do uzupełnienia występujących braków i niejasności we wniosku, w trybie art. 169 § 1 O.p.. Jeśli zaś wezwania takiego nie podejmuje oznacza to, że wnioskodawca wyczerpująco przedstawił zdarzenie podatkowoprawne, w związku z którym wystąpił z wnioskiem o interpretację.
Powyższy pogląd przyjmowany jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych został najpełniej wyrażony w wyroku NSA z dnia 10 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1557/08 i WSA w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2012r., sygn. akt I SA/Bk 20/12.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawek w pełni akceptuje przedstawione wyżej stanowisko. W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że zasadniczy błąd organu interpretacyjnego w zaskarżonej interpretacji polegał na utożsamieniu nadpłaty ze zwrotem podatku VAT.
W uzupełnieniu wniosku strona wyraźnie wskazała, że "nadpłata (w podatku od towarów i usług) będzie wynikała z faktu, iż mogą się zdarzyć okresy rozliczeniowe, w których wartość faktur zakupowych będzie wyższa niż wartość faktur sprzedażowych" (uzupełnienie wniosku k. 4 verte akt administracyjnych), wnosząc przy tym, w samym wniosku, o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące zaliczenia tak powstałej nadpłaty na poczet należności w innych podatkach.
W ocenie sądu w sytuacji zaprezentowanej przez wnioskodawcę nie dochodzi do powstania nadpłaty. Zgodnie z art. 72 § 1 punkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się podatek nadpłacony lub zapłacony nienależnie. Tymczasem okoliczności przedstawione we wniosku świadczą o tym, że przedmiotem pytań nie jest nadpłacony ani zapłacony nienależnie podatek lecz swoista forma przekształcenia obowiązku podatkowego w podatku VAT istniejąca w sytuacji, w której, w danym okresie rozliczeniowym kwota podatku naliczonego przekracza kwotę podatku należnego, o której mowa w art. 87 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 177 z 2011r., poz. 1054 ze zmianami). Nie ma wówczas mowy o nadpłacie, gdyż podatek nie tylko nie jest wpłacony nienależnie, ani nadpłacony, ale w ogóle nie jest płacony, a zamiast niego występuje należność organu na rzecz podatnika.
Skoro więc w sytuacji przedstawionej we wniosku nie dochodziło do powstania nadpłaty organ interpretacyjny nie powinien wdawać się w rozważania dotyczące pytań o możliwość zaliczenia nadpłat na należności w innych podatkach, lecz wskazać, że wobec braku zaistnienia nadpłaty w przedstawionym zdarzeniu przyszłym stanowisko wnioskodawcy nie może być uznane za prawidłowe.
Dopatrywanie się zaś przez organ podobieństw czy tożsamości między nadpłatą a zwrotem VAT zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji oznacza, że organ wyszedł poza ramy zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem wniosku, czym naruszył art. 14b § 3 O.p. i uczynił interpretację nieuprawnioną.
W tej sytuacji sąd I instancji nie jest uprawniony do ustosunkowania się do merytorycznego stanowiska organu co do możliwości zaliczenia nadpłaty w jednym podatku na należności w innych podatkach.
Podczas ponowionego postępowania organ interpretacyjny uwzględni powyższe wywody jako wiążące.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 146 § 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło