III SA/Wr 652/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-01-09
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, w szczególności dotyczące pomniejszenia płatności bezpośrednich w rolnictwie, opierając się na danych z systemu LPIS i kontroli na miejscu, a także czy uzasadnienie decyzji było wystarczające?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie było wystarczające, ponieważ nie wyjaśniało w sposób przekonujący rozbieżności między danymi z systemu LPIS, kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, a także nie odniosło się do zarzutów strony skarżącej dotyczących błędów w pomiarach i dokumentacji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013. Organy administracji stwierdziły nieprawidłowości w zakresie powierzchni działek rolnych, co skutkowało pomniejszeniem należnych płatności. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniu stanu faktycznego, wadliwość pomiarów i dokumentacji, a także naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ustalenie stanu faktycznego było wadliwe, a uzasadnienie decyzji nie spełniało wymogów prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2014 r. oraz zasądzenie od Dyrektora Oddziału Regionalnego na rzecz strony skarżącej kwoty kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marcin Miemiec, Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2014 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (zwany dalej w skrócie Dyrektorem Oddziału Regionalnego bądź Dyrektorem OR), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (powoływanego dalej w skrócie jako Kierownik Biura Powiatowego bądź Kierownik BP) z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie przyznania J. K. (zwanemu dalej stroną, beneficjentem lub skarżącym) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w łącznej kwocie [...] złotych.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektor Oddziału Regionalnego wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2013 roku skarżący zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego w K. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. W zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) strona zadeklarowała 36 działek rolnych o powierzchni [...] ha, w tym 14 działek rolnych o powierzchni [...] ha kwalifikujących się do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych (UPO) oraz 21 działek rolnych o powierzchni [...] ha kwalifikujących się do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ).
W wyniku kontroli na miejscu, która została przeprowadzona w dniach [...] listopada 2013 roku stwierdzono następujące nieprawidłowości:
działkę rolną A(A1) o powierzchni 1,30 ha obarczono kodem DR50 tj. granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej, DR51 tj. stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, DR52 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania,
działkę rolną AB(ABl) o powierzchni 0,47 ha obarczono kodem DR51,
działkę rolną AC(ACl) o powierzchni 0,87 ha obarczono kodem DR50,
dla działki rolnej AD o powierzchni deklarowanej 1,34 ha stwierdzono areał 1,15 ha (kod DR13+ oznaczający, że zadeklarowana powierzchni całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni działki stwierdzonej), zastosowano także kody DR51 i DR52,
działkę rolną ADD o powierzchni 0,16 ha obarczono kodami DR51 i DR52,
działkę rolną AFF o powierzchni 0,36 ha obarczono kodami DR 8 (położenie ewidencyjne działki rolnej nie odpowiada danym we wniosku), DR22 (działka rolna jest niespójna – błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych, niesąsiadujących ze sobą, na których prowadzona jest jedna uprawa, jako jedną działkę rolną), DR29 (działka rolna jest położona na niezadeklarowanej działce referencyjnej np. drogi i rowy) DR50, DR51, DR52, DR53 (stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania),
działkę rolną AX o powierzchni 1,50 ha obarczono kodami DR50 i DR51,
działkę rolną B(B1) o powierzchni 1,40 ha obarczono kodami DR50, DR52 i DR53,
dla działki rolnej C o powierzchni deklarowanej 1,70 ha stwierdzono areał 1,96 ha (kod DR13- oznaczający, że zadeklarowana powierzchni całkowita działki rolnej jest mniejsza od powierzchni całkowicie stwierdzonej), zastosowano także kody DR50, DR51, DR52,
działkę rolną D(D1) o powierzchni 1,83 ha obarczono kodem DR50,
działkę rolną E o powierzchni 1,82 ha obarczono kodem DR50 i DR51,
dla działki rolnej F(F1) o powierzchni deklarowanej 0,31 ha stwierdzono areał 0,35 ha (kod DR13-), zastosowano także kod DR50,
na działkę rolną G o powierzchni 0,98 ha nałożono kody DR50 i DR51,
dla działki rolnej H(H1) o powierzchni 1 ha stwierdzono areał 1,06 ha (kod DR13-), nałożono także kody DR50 i DR51,
działki rolne I (0,54 ha), J (2,03 ha), obarczono kodami DR50, DR51, DR52 i DR53,
działki rolne K (0,64 ha), LKK (0,53 ha) obarczono kodami DR50, DR51 i DR52,
dla działki rolnej MA o powierzchni deklarowanej 2,73 ha stwierdzono areał 2,29 ha (kod DR13+), zastosowano także kody DR50, DR52 i DR53,
działkę rolną MM o powierzchni 0,61 ha obarczono kodami DR50, DR52 i DR53,
dla działki rolnej NA o powierzchni deklarowanej 0,70 ha stwierdzono areał 0,59 ha (kod DR13+), zastosowano kod DR51,
na działkę rolną O(Ol) o powierzchni 0,75 ha nałożono kody DR50, DR51 i DR53,
dla działki rolnej P(P1) o powierzchni deklarowanej 2,58 ha stwierdzono areał 2,79 ha (kod DR13-),
dla działki rolnej R(R1) o powierzchni deklarowanej 3,56 ha stwierdzono areał 3,83 ha (kod DR13-), zastosowano także kod DR50,
na działkę rolną S o powierzchni 0,61 ha nałożono kody DR51, DR52, DR53,
na działkę rolną T o powierzchni 0,44 ha nałożono kody DR50, DR51, DR53,
działkę rolną U(U1) o powierzchni 1,20 ha obarczono kodami DR50 i DR51,
dla działki rolnej W(W1) o powierzchni deklarowanej 2,11 ha stwierdzono powierzchnię 2,53 ha (DR13-), zastosowano także kody DR22, DR29, DR50, DR51, DR52, DR53,
na działkę rolną X o powierzchni 0,11 ha nałożono kody DR50, DR51, DR53,
dla działki rolnej XX o powierzchni deklarowanej 0,13 ha stwierdzono areał 0,10 ha (kod DR13+), zastosowano także kody DR50, DR51, DR52 i DR53,
dla działki rolnej Y o powierzchni deklarowanej 0,87 ha stwierdzono powierzchnię 0,95 ha (kod DR13-), zastosowano kody DR51, DR52 i DR53,
na działkę rolną YY o powierzchni 0,10 ha nałożono kody DR51, DR52 i DR53,
działki rolne Z i ZZ o powierzchniach odpowiednio 1,75 ha i 0,32 ha obarczono kodami DR50, DR51, DR52 i DR53.
Pismem z [...] stycznia 2014 r. skarżący złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego zastrzeżenia do wyników kontroli na miejscu, które – z uwagi na ich bezzasadność – nie zostały uwzględnione przez Biuro Kontroli na Miejscu.
Decyzją z [...] kwietnia 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego przyznał stronie płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2013 r. w łącznej wysokości [...] złotych, obejmującą:
- jednolitą płatność obszarową w wysokości 27.558,76 złotych wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 3.021,19 złotych z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości;
- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2.042,75 złotych wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 508,09 złotych z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości;
- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 3.524,46 złotych wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 876,63 złotych z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji podał, że powierzchni zadeklarowana we wniosku wyniosła dla JPO, UPO i PZ odpowiednio: 38,36 ha, 18,30 ha i 19,36 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej wyniosła odpowiednio: 36,83 ha, 18,30 ha oraz 18,42 ha. Redukcja powierzchni zadeklarowanych działek rolnych wynikała ze stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie ich powierzchni, oznaczonych w raporcie kontrolnym symbolem DR50.
W zakresie płatności JPO ustalono, że wykryta różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w rzeczywistości kształtuje się na poziomie 4,1542 %. Wobec powyższego organ uznał za uzasadnione zastosowanie art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i pomniejszenie płatności o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.
Ponadto mając na uwadze treść art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz stwierdzając, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 28.039,23 złotych, co po przeliczeniu odpowiadało kwocie 6.630,54 euro, należało od nadwyżki ponad kwotę 2000,00 euro zastosować współczynnik korygujący na poziomie 2,45365800 %.
Płatności UPO i PZ pomniejszono zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013., w ten sposób, że po obliczeniu łącznej równowartości przyznanej płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, uzupełniającej oraz płatności do pomidorów i cukrowej, co stanowiło kwotę 8.274,49 euro, od nadwyżki ponad 5.000,00 euro zastosowano 10 % zmniejszenie płatności uzupełniających. Na płatność UPO przypadła zatem kwota zmniejszenia wynosząca 120,15 euro, zaś na płatność PZ kwota 207,30 euro.
Strona odwołała się od powyższej decyzji zaskarżając ją w części obejmującej pomniejszenie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie: art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (powoływanego dalej w skrócie jako rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009) oraz art. 7, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 975 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.).
Dyrektor Oddziału Regionalnego, decyzją z [...] lipca 2014 r., podtrzymał stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji, co do kształtu ostatecznego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie powierzchni uprawnionej do przyznania płatności przebiegało dwuetapowo. Najpierw w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, z której wynikało, że na działkach rolnych AD, NA, XX inspektorzy stwierdzili powierzchnię inną niż powierzchnia zadeklarowana i zastosowali kody kontrole DR 13+, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. W przypadku działek rolnych H(H1), P(P1), R(R1), inspektorzy stwierdzili, iż zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, w tym przypadku zastosowano kod DR13-. Ponadto działkom rolnym AF, AX, E, F(F1), G, I, J, M, W(W1) został przypisany kod pokontrolny DR 50, co oznacza, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej.
Organ drugiej instancji wskazał, że pomiar odległości i powierzchni dokonywany w systemie informatycznym ZSZiK zgodnie z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L nr 30, str. 16 ze zm.), oparty został na podstawie materiałów geodezyjnych (ortofotomapa w skali 1:5000 z pikselem 0,5 m oraz w skali 1:2000 z pikselem 0,25 m) spełniających kryteria Komisji Europejskiej w zakresie szczegółowości i aktualności danych, zaś wszystkie prace wykonane były przez osoby posiadające stosowane uprawienie zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.
Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących wielkości stwierdzonej powierzchni, Dyrektor Oddziału Regionalnego podał, że ortofotomapa wykorzystana przy sporządzeniu wniosku o przyznanie płatności została zweryfikowana podczas przeprowadzanej kontroli. Organ uznał, że brak jest podstaw do przeprowadzenia kolejnej kontroli gospodarstwa rolnego, gdyż wyniki pierwotnej kontroli okazały się prawidłowe. Ortofotomapa jest precyzyjnym środkiem dowodowym pozwalającym na jednoznaczne zidentyfikowanie mierzonych obiektów, zaś pomiar dokonany na podstawie ortofotomapy jest jednoznaczny z pomiarem dokonanym w terenie.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności do odstąpienia od zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Odwołujący zgłosił do płatności w 2013 roku działki o powierzchni większej niż uprawniona. W niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek nie był złożony poprawnie pod względem faktycznym, a wnioskodawca nie wykazał w toku postępowania, iż nie jest winny nieprawidłowości. Zadaniem organu w sprawie można mówić o niedbalstwie wnioskodawcy. Rolnik składając wniosek o płatności bezpośrednie, winien wskazać stan faktyczny użytkowanych rolniczo gruntów - zarówno odnośnie powierzchni upraw jak i ich rodzaju.
Zdaniem Dyrektora OR organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, a więc nie naruszył postanowień art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a.
W ocenie organu, zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań – określona w art. 10 § 1 k.p.a. – została ograniczona podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j.: Dz. U. z 2013, poz. 173 ze zm.). Tym samym organ został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która nie składa takiego żądania, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
W skardze na powyższą decyzję, którą strona zakwestionowała w całości, wskazano na naruszenie:
- art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie tj. zastosowanie zmniejszeń i wyłączeń przewidzianych w rozdziałach I i II ww. rozporządzenia, pomimo że skarżący złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym w oparciu o mapy i dokumenty otrzymane od Agencji, a ewentualne nieprawidłowości nie wynikają z jego winy;
- art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności oparcie się na ortofotomapie oraz raporcie z kontroli na miejscu, które zawierały wzajemne rozbieżności i nieścisłości, a w konsekwencji nieuprawnione uznanie, że płatności winny ulec pomniejszeniu. Zebrany przez organ materiał dowodowy w postaci raportu z kontroli okazał się niewystarczający i budzi wątpliwości, a zatem nie może stanowić podstawy do ustalenia stanu faktycznego sprawy będącego podstawą wydania decyzji. W szczególności za nieuzasadnione skarżący uznał pomniejszenie działek, w których zastosowano kod DR50. Ze względu na górzysty położenie terenu, ortofotomapy mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego przebiegu granic i powierzchni działek, wobec czego taki materiał dowodowy nie może stanowić podstawy do ustalenia stanu faktycznego sprawy;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie, w szczególności oparcie się na zawierającym błędy i nieprawidłowości raporcie z kontroli oraz nie uwzględnieniu sporządzonego przez Agencję dokumentu dotyczącego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego dla działki ewidencyjnej w systemie identyfikacji działek rolnych, a w konsekwencji nieuprawnione uznanie, że płatności winny ulec pomniejszeniu;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, w tym w szczególności dotyczących sposobu ustalenia powierzchni działek na podstawie sporządzonego dokumentu dotyczącego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego dla działki ewidencyjnej w systemie identyfikacji działek rolnych, a w konsekwencji nieuwzględnienie, że wniosek o płatność został złożony w oparciu o dokumenty otrzymane od Agencji i skarżący nie ponosi winy za błędy w nim zawarte;
- art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegające na pominięciu w uzasadnieniu rozstrzygnięcia szczegółowego wyjaśnienia dlaczego nie uwzględniono zastrzeżeń strony co do sposobu obliczenia powierzchni działek i nie odniesiono się do tego, że we wniosku wskazano powierzchnię działek na podstawie sporządzonego przez Agencję dokumentu dotyczącego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego dla działki ewidencyjnej w systemie identyfikacji działek rolnych;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w konsekwencji czego postępowanie przed organem odwoławczym i organem pierwszej instancji było wadliwe i pobieżnie przeprowadzone, brak było ustaleń prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśniona istoty sprawy oraz dokonano dowolnej oceny zebranych dowodów, co skutkowało wyciągnięciem błędnych wniosków, zastosowaniem niewłaściwych podstaw prawnych, wydaniem merytorycznie błędnych decyzji, a także wadliwością uzasadnień, które nie zawierały wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych;
- art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało prowadzeniem postępowania w sposób nieuwzględniający faktu, że strona działała w zaufaniu do sporządzonego i przekazanego przez Agencję dokumentu dotyczącego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego dla działki ewidencyjnej w systemie identyfikacji działek rolnych;
- art. 35 k.p.a. wskutek czego decyzja organu drugiej instancji została wydana po upływie dwóch miesięcy od dnia złożenia odwołania;
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nieumożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również niepoinformowanie jej przed wydaniem decyzji o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego wyjaśnienia i oświadczenia.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący podkreślił, że okoliczności na których oparły się organy nie zostały w pełni wyjaśnione. Organ drugiej instancji, choć był zobligowany do przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego nie uczynił tego, opierając się na dokumentacji zgromadzonej przez Kierownika Biura Powiatowego obejmującej m.in. wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym. W ocenie skarżącego skoro pomiary dokonane przez inspektorów i dane ortofotomapy różnią się od siebie, nie mogły zostać przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem w sytuacji, gdy organ odwoławczy dopatrzył się rozbieżności pomiędzy wynikami kontroli na miejscu a danymi ortofotomapy, zobligowany był podjąć dalsze czynności wyjaśniające albo uchylić decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Po przeanalizowaniu fotografii z pomiaru działek rolnych oraz szkiców przesłanych przy piśmie z 24 stycznia 2014 r. strona stwierdziła, że występują istotne rozbieżności pomiędzy wynikami pomiarów dokonanych na miejscu przez inspektorów a danymi z ortofotomapy. Szkice i zdjęcia wskazują na to, że granice działek ustalone podczas kontroli na miejscu mają inne położenie w stosunku do granic ustalonych na ortofotomapie. W granicach niektórych działek znajdują się nie tylko grunty rolne, ale także inne elementy terenu jak droga czy rzeka. Podczas kontroli na miejscu inspektorzy badali rzeczywiste granice działek i nie mierzyli granic działek wraz z przylegającą do nich rzeką czy drogą, co – zdaniem skarżącego – świadczy o tym, że wykorzystane w postępowaniu ortofotomapy nie zawierają odzwierciedlenia stanu rzeczywistego uwzględniającego położenie nieruchomości w terenie górzystym. Podczas kontroli na miejscu inspektorzy mierzyli rzeczywistą powierzchnię działek i z pewnością nie dokonali pomiarów poza jej granice. Skarżący w zarzutach do protokołu z kontroli podkreślił, że kontrolerzy nie wskazali na odmienne położenie ustalonych przez nich granic w odniesieniu do tych, które wykazane zostały we wniosku. W ocenie strony, nie bez znaczenie w niniejszej sprawie jest również okoliczność, że pierwotne pomiary geodezyjne były wykonywane w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych a w okolicy jest tylko jeden punkt używany do pomiarów (wieża kościoła) i prawdopodobne jest, że dane ewidencyjne używane przy sporządzaniu ortofotomapy są niezgodne ze stanem rzeczywistym. Skoro ustalenia ortofotomapy okazały się wadliwe, organ powinien podjąć działania mające na celu weryfikację prawidłowości dokumentacji geodezyjnej. Niewykluczonym jest bowiem, że zdjęcia, w oparciu o które powstała ortofotomapa, są wykonywane prawidłowo, lecz błąd powstał na etapie naniesień geodezyjnych. Skarżący podkreślił, że dysponuje materiałami geodezyjnymi dotyczącymi działki nr [...], które świadczą o prawidłowym przebiegu granic nieruchomości i nie wykraczają poza obszar wykazany we wniosku o przyznanie płatności. Mapa ewidencyjna sporządzona przez uprawnionego geodetę stanowi dowód tego, że nie nastąpiło przesunięcie granic w sposób wskazany przez organ pierwszej instancji, a tym samym, że ortofotomapa sporządzona została wadliwie.
Skarżący zakwestionował także prawidłowość pomiarów dokonanych w trakcie kontroli. Z raportów nie wynika bowiem jednoznacznie jakimi metodami się posłużono i nie ma możliwości ich weryfikacji. Pomimo tego, że zarzuty te były formułowane już w odwołaniu, gdzie złożono wniosek o przeprowadzenie dodatkowej kontroli mającej na celu weryfikację wadliwości protokołów z kontroli, to organ odwoławczy nie dokonał wyjaśnienia stanu faktycznego i rzetelnego ustalenia powierzchni działek.
Strona podniosła, że jest uprawniona do uzyskania pomocy finansowej we wnioskowanej wysokości ponieważ wbrew ustaleniom faktycznym, działki zgłoszone przez niego kwalifikują się do przyznania płatności w odniesieniu do ich całej zadeklarowanej powierzchni.
Mając na uwadze powyższe, w pełni zasadne są zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, w tym w szczególności dotyczących sposobu ustalenia powierzchni działek na podstawie sporządzonego przez Agencję dokumentu dotyczącego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego dla działki ewidencyjnej w systemie identyfikacji działek rolnych, a w konsekwencji nie uwzględnienie, że wniosek o płatności został złożony w oparciu o dokumenty otrzymane od Agencji i skarżący nie ponosi winy za błędy w nim zawarte.
W ocenie skarżącego również w pełni zasadny jest zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. oraz art. 7 w zw. z art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż postępowanie przed organem odwoławczym i organem pierwszej instancji było wadliwe i pobieżnie przeprowadzone, brak było ustaleń prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśniono istoty sprawy oraz dokonano dowolnej oceny zebranych dowodów, co skutkowało wyciągnięciem błędnych wniosków, zastosowaniem niewłaściwych podstaw prawnych, wydaniem merytorycznie błędnych decyzji, a także wadliwością uzasadnień, które nie zawierały wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych. Organ odwoławczy pominął bowiem w uzasadnieniu skarżonej decyzji szczegółowe wyjaśnienia dlaczego nie uwzględniono zastrzeżeń strony co do sposobu obliczenia powierzchni działek i nie odniesiono się do tego, że we wniosku wskazano powierzchnię działek na podstawie sporządzonego przez Agencję dokumentu dotyczącego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego dla działki ewidencyjnej w systemie identyfikacji działek rolnych.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez jego niezastosowanie oraz niezastosowanie art. 8 k.p.a., skarżący wskazał, że ewentualne nieprawidłowości nie wynikają z jego winy a ewentualny błąd, mieści się w ramach definicji "błędu oczywistego". Wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 został złożony w oparciu o posiadane przez beneficjenta mapy i dokumenty otrzymane od Agencji. Rzekome nieścisłości co do wielkości powierzchni działek kwalifikujących się do płatności nie wynikają zatem z winy skarżącego, który nie może ponosić odpowiedzialności za nieprawidłowości występujące w bazie danych organu. Skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem, że ustalona przez organ powierzchnia działek kwalifikujących się do płatności jest mniejsza, niż powierzchnia działek zadeklarowana we wniosku o płatność. Obszar i położenie działek zostały wskazane we wniosku zgodnie z otrzymanymi przez beneficjenta od Agencji mapami i dokumentami. Fakt złożenia wniosku na podstawie sporządzonego przez Agencję dokumentu dotyczący kwalifikowanego obszaru wyznaczonego dla działki ewidencyjnej na rok 2013 przyczynił się do wykształcenia u beneficjenta przekonania o prawidłowości podejmowanych przez niego działań. Organ, wydając decyzję, powinien uwzględnić uzasadnione przeświadczenie strony co do faktu, że dokumenty otrzymane od Agencji zawierają prawidłowe dane. Tymczasem organy obu instancji oparły swoje ustalenia na podstawie zawierającego błędy raportu z kontroli, a nie map uzyskanych od Agencji na jakich opierał się skarżący podczas składania wniosku, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia powierzchni działek. Zdaniem skarżącego, stosowanie kodów DR50 w przypadku działek ewidencyjnych, nie spełniających obowiązujących standardów, które nie zawsze odzwierciedlają faktyczne granice w terenie jest nieprawidłowe. Mając na uwadze powyższe, organy nie były uprawnione do zastosowania pomniejszenia dla płatności i beneficjent powinien otrzymać całą płatność. Materiał zgromadzone w sprawie i ustalenia zawarte w uzasadnieniu decyzji zawierają liczne błędy i nieprawidłowości, w tym wzajemnie się wykluczające, co skutkuje wadliwością wydanych decyzji. Wydając skarżoną decyzję, organ naruszył także zasadę wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a., tj. obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. W okolicznościach niniejszej sprawy organy nie pouczyły skarżącego przed wydaniem decyzji o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakwestionowanej w odwołaniu części, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego podtrzymał stanowisko wyrażone w zakwestionowanej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. Poz. 270, zwana dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 p.p.s.a.).
Dokonana zgodnie z tymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Według tego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm., zwana dalej również ustawą). Artykuł 7 tej ustawy stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa, a także inne wymienione tam płatności, do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli spełni warunki określone w tym przepisie.
W rozpatrywanej sprawie sporną kwestią między organem a stroną skarżącą jest rozbieżność między powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną do płatności przez skarżącego, a powierzchnią ustaloną przez organy orzekające.
| |
|Biorąc pod uwagę art. 3 ustawy, Sąd stwierdza, że działania organów administracji publicznej prowadzących postępowania w sprawach |
|kontrolowanych orzeczeń, podlegają zasadzie praworządności zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy i w art. 7 Konstytucji |
|Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga to zgodności z prawem każdej czynności procesowej, także działalności orzeczniczej organów |
|administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym, którego celem jest rozstrzygnięcie sprawy, istotne znaczenie ma |
|ustalenie obowiązującej w sprawie normy prawa. Ma to związek z prawidłowym ustaleniem, zgodnie z rzeczywistością, stanu |
|faktycznego sprawy, do czego organ jest zobowiązany na mocy art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy. Okoliczność można uznać za udowodnioną |
|jedynie po ocenie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pominąć przy ocenie tego |
|materiału żadnego dowodu, także zgłaszanego dopiero w odwołaniu. Ocena winna dotyczyć nie tylko każdego dowodu z osobna, lecz i we|
|wzajemnej łączności, w przeciwnym razie dokonana ocena jest oceną dowolną, zamiast swobodną. Stanowisko organu prowadzącego |
|postępowanie - po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym |
|stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. |
|Cytowana ustawa przewiduje możliwość skontrolowania wniosku o przyznanie płatności. Art. 30 ustawy |
|określa rodzaje kontroli realizowane przez organ. Są to m.in. określone w przepisach rozporządzeń unijnych kontrole |
|administracyjne oraz kontrole przeprowadzane na miejscu. Z treści tych przepisów, w tym rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z|
|dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady |
|wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego |
|przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej|
|zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L 2009.316.1) wynika prawo organu do przeprowadzenia |
|czynności kontrolnych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 cyt. rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza |
|się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz |
|przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do |
|jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i |
|rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. |
|Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem |
|faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu:|
|a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, c)|
|sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. |
|W rozpatrywanej sprawie sporną kwestią między organem a stroną skarżącą jest rozbieżność między powierzchnią działek rolnych |
|zadeklarowaną do płatności przez skarżącego, a powierzchnią ustaloną przez organy orzekające w wyniku właśnie przeprowadzonej |
|kontroli. |
|Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a tylko prawidłowo ustalony |
|faktyczny, poprzedzony zebraniem zupełnego (kompletnego) materiału dowodowego, może być podstawą zastosowania właściwej normy |
|prawa materialnego i trafności merytorycznej rozstrzygnięcia. Ponadto uzasadnienie decyzji nie usuwa istniejących wątpliwości i |
|tym samym nie może być uznane za w pełni realizujące dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. |
|Jak wynika z akt płatność JPO i UPO oraz UPO do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę została pomniejszona wskutek |
|skorygowania o dane uzyskane w toku kontroli – na miejscu oraz administracyjnej. |
|Powierzchnia niektórych działek według pomiarów w czasie kontroli na miejscu, z użyciem GPS, oraz także inną techniką pomiaru |
|działek, różni się od ostatecznego pomiaru dokonanego przez organ po weryfikacji areału według kontroli administracyjnej (np. co |
|do działek I,J,K,LKK,O,B,G,U,AC,AX). Ustalenia kontroli administracyjnej doprowadziły organ do konkluzji, że granice uprawy |
|wykraczają poza granice działek referencyjnych we wniosku (kod DR 50) oraz w niektórych przypadkach DR13- (zadeklarowana |
|powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej) i DR 13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej większa|
|jest od powierzchni stwierdzonej). |
|Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS|
|stanowią przepisy prawa unijnego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia Rady (UE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. |
|ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i |
|ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr|
|378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16). Według tego przepisu system identyfikacji |
|działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu |
|informacji geograficznych (GIS) – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych (system LPIS), przy zastosowaniu jednolitego |
|standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Zgodnie z art. 28 ust.1 lit.c |
|rozporządzenia Komisji (UE) nr 1122/2009, ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami |
|rolnymi zadeklarowanymi we wniosku, a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności.|
|Według art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1122/2009, gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar ustalony |
|dla danej grupy upraw, do obliczenia pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw. |
|Przytoczone regulacje wskazują, że dane dotyczące działek rolnych zawarte w LPIS powinny być dokładne, rzetelne i aktualne. Nie |
|ulega wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika, a danymi wyznaczonymi na podstawie |
|ortofotomapy, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego. Powinno to nastąpić |
|przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad |
|i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach |
|indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy |
|ustawy stanowią inaczej. Na mocy przepisu art. 3 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, w postępowaniu administracyjnym niektóre z zasad |
|postępowania dowodowego z kodeksu postępowania administracyjnego wyłączono lub ograniczono, szczególnie w zakresie rozkładu |
|ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów postanowiono (art. 3 ust. 3). Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, |
|która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ustawa równocześnie w powołanych przepisach nakazuje organom Agencji stanie na straży |
|praworządności, wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz, na żądanie stron udzielanie im niezbędnych informacji |
|i zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu. Obowiązek przestrzegania praworządności, a następnie |
|wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich |
|wątpliwości w sprawie, szczególnie na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony. Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy|
|modyfikacja zasad dowodzenia nie może być bowiem pojmowana jako nieograniczony obowiązek strony prezentacji |
|i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza |
|takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z art. 107 § 3 k.p.a. Określone w |
|art. 3 ust. 3 ustawy przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, nie może |
|prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się |
|również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością (wyrok Wojewódzkiego Sądu |
|Administracyjnego w Opolu z dnia 26 maja 2010 r., I SA/Op 171/10) |
|Najważniejszym aspektem rozpatrywanej sprawy jest ustalenie, czy dane systemu LPIS są wystarczającym dowodem, aby zostały w |
|całości i wyłącznie wzięte pod uwagę przy wydaniu decyzji w sprawie przyznania płatności na rok 2013. Zdaniem Sądu, biorąc pod |
|uwagę wskazane reguły postępowania, nie można się z tym zgodzić. Należy wszakże podzielić pogląd organów orzekających, znajdujący |
|oparcie w powołanych przepisach prawa, że dane zawarte w bazie LPIS stanowią podstawę do określenia powierzchni kwalifikującej się|
|do przyznania płatności obszarowych. Nie oznacza to jednak, że dane te nie podlegają weryfikacji przez organ prowadzący |
|postępowanie. Przeciwnie, jak każdy dowód w sprawie powinny być oceniane przez organ, a gdy nie odpowiadają stanowi faktycznemu |
|powinny podlegać modyfikacji. Zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia |
|sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty zeznania świadków, opinie biegłych i przede |
|wszystkim oględziny (inaczej ujmując – kontrola na miejscu). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro |
|zakwestionowano określoną we wniosku powierzchnię gruntów kwalifikującą się do dopłat, organ II instancji był obowiązany |
|skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, również wnioskowanych przez stronę. Poza tym wypada zauważyć, że według |
|ust. 2 art. 10 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania |
|rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w |
|zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L 2011.25.8) sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności |
|obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu zaś w świetle ust. 3 - przestrzeganie zasady wzajemnej zgodności sprawdza |
|się poprzez kontrole na miejscu i - w stosownych przypadkach - poprzez kontrole administracyjne. Jakkolwiek więc państwa |
|członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia (UE)|
|nr 73/2009 (zwanego dalej "ZSZiK"), o czym mowa w ust. 1 cytowanego artykułu, to wszakże z brzmienia jego ust. 2 i 3 nie wynika |
|bynajmniej formalny prymat dowodu z kontroli administracyjnej nad dowodem z kontroli na miejscu. Tym samym w razie rozbieżności |
|między ustaleniami obu kontroli organ powinien w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przekonująco odnieść do nich, |
|dokonując ich analizy, przedstawiając argumentację dlaczego ostatecznie przyjął te a nie inne wyniki i powinien dokładnie |
|wyjaśnić, z czego wynika różnica między powierzchnią ustaloną w trakcie kontroli terenowej na miejscu, a powierzchnią ustaloną |
|przez organ na podstawie systemu LPIS, a w rezultacie – podać z jakich względów występuje różnica między danymi organu a |
|deklarowanymi przez rolnika. |
|Organ wyjaśnił bardzo szczegółowo generalne podstawy prawne systemu LPIS, ZSZiK, zasady funkcjonowania systemu oraz ogólnie |
|występującą jego dokładność. W przekonujący sposób natomiast nie odniósł się do wyjaśnienia przyczyn występującej w niniejszej |
|sprawie różnicy powierzchni gruntów, zwłaszcza między kontrolą na miejscu a administracyjną. Jakkolwiek wskazano, że dla każdej |
|działki ewidencyjnej organ ma dane na temat źródła pochodzenia, terminu aktualności i daty wykonania zdjęcia lotniczego lub |
|satelitarnego, lecz bliżej nie podał choćby z jakiego okresu pochodzą ortofotomapy znajdujące się w systemie |
|informatycznym ZSZiK a wykorzystane przy kontroli spornych działek posiadanych przez skarżącego. Poza tym organ stwierdził, że |
|pracownik organu dokonuje obliczeń w tym systemie zliczając piksele wewnątrz wyrysowanej figury i następnie przeliczając je |
|na powierzchnię wyrażoną w hektarach. Nie można zatem wykluczyć ewentualnego błędu pracownika skoro co do niektórych działek |
|obliczenia uzyskane w toku kontroli na miejscu z użyciem GPS a metodą zliczania pikseli w ramach kontroli administracyjnej różnią |
|się. |
|W rezultacie argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji oraz w odpowiedzi na skargę w gruncie |
|rzeczy nie wyjaśnia istniejącej rozbieżności powierzchni spornych działek. Rozważań w tej materii nie zawarto. W tej sytuacji nie |
|wiadomo, czy obarczone błędem są dane zawarte w systemie LPIS lub ich interpretacja, czy też może nieprawidłowe są dane przyjęte |
|do ewidencji gruntów na podstawie ustaleń geodety, tudzież zaważyły inne względy - związane z techniką pomiaru |
|działek w terenie podczas kontroli na miejscu. Zauważyć nadto przy tym trzeba, że organ nie wypowiedział się jednoznacznie w |
|kwestii zarzutu skarżącego o przesunięciach granic działek ewidencyjnych uwidocznionych na szkicach. |
|Wobec tego, w ocenie Sądu, zachodzą istotne wątpliwości co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy, co stanowi |
|naruszenie procedury. W powyższym świetle stwierdzić trzeba, że pomniejszenie powierzchni działek nie nastąpiło w sposób czytelny |
|dla adresata decyzji. Nie odpowiada to wymogom uzasadniania decyzji. Zadaniem uzasadnienia będącego integralnym składnikiem |
|decyzji jest wyjaśnienie jej dyspozytywnej części, jakim jest rozstrzygnięcie (wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., I SA/Kr 856/98, |
|LEX nr 43041). Uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię |
|stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym |
|uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., |
|realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Na mocy tej zasady organ administracji publicznej obowiązany jest do wyjaśnienia stronie |
|zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez |
|stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie będzie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub |
|nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Niewykonanie tego obowiązku jest naruszeniem prawa procesowego w stopniu |
|mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonych decyzji. Teza ta ma oparcie w utrwalonym orzecznictwie |
|sądowoadministracyjnym. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r. (V SA 1611/00, LEX nr 80635) NSA stwierdził, że pominięcie w |
|uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do |
|uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu |
|wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. |
|Nie można również uznać by organ w sposób przekonujący umotywował odstępstwo od zastosowania normy art. 73 ust. 1 rozporządzenia |
|Komisji (UE) Nr 1122/2009, na mocy którego zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i |
|II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości |
|nie wynikają z jego winy. Różnica bowiem między danymi deklarowanymi przez skarżącego rolnika a stwierdzonymi przez |
|organ kształtuje się na poziomie około 4,2 %, zatem jest nieznaczna, uwzględniając, że dopuszczalny błąd wynosi 3%. Przy tym |
|niewielkim błędzie w zakresie ogólnej sumy powierzchni deklarowanych działek organ nie wyjaśnił dlaczego przypisał skarżącemu |
|niedbalstwo, skoro i podczas pomiarów w ramach kontroli na miejscu także obliczenia kontrolujących inspektorów w stosunku do wielu|
|działek nie różniły się od podanych przez skarżącego rolnika we wniosku (np. co do działek I,J,K,LKK,U,AX,AC) i zostały |
|skorygowane dopiero przy dokonywaniu kontroli administracyjnej. Skarżący, jak utrzymuje, opierał się przy deklarowaniu powierzchni|
|działek na mapach i dokumentach otrzymanych od organu. Organ nie wskazał, w jakim aspekcie, czy też na |
|podstawie jakich konkretnie danych wynikających z tych map i dokumentów skarżący winien był posiadać wiedzę o takim areale działek|
|zgłoszonych do płatności, jaki ostatecznie został ustalony przez organ. |
|Wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne wyrażone w kończącej postępowanie |
|decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w |
|szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, |
|z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej |
|decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji organ powinien więc zawrzeć pełne odzwierciedlenie i ocenę |
|zebranego materiału dowodowego, a także wyczerpująco wyjaśnić przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, aby strona postępowania była |
|z nimi zapoznana i przekonana o prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego oraz o zasadności podjętej decyzji. Obowiązek |
|wyczerpującego umotywowania decyzji wynika też z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym |
|zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz zasady zaufania (art. 8 k.p.a.). |
|Zdaniem Sądu, dopiero wyjaśnienie przez organy wskazanych kwestii i odniesienie się do nich przy |
|ponownym rozpatrywaniu sprawy w sposób zrozumiały dla adresata decyzji, stworzy możliwość racjonalnego odniesienia się do działań |
|organów. |
|Z przedstawionych rozważań wynika, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań prawnych, gdyż skupia się na |
|rozważaniach o mocy i znaczeniu systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), wykorzystywanego |
|w kontroli administracyjnej kwalifikowalności wniosków o pomoc obszarową, ze wskazaniem na jego szczególną dokładność i |
|wykorzystywanie narzędzi informatycznych. Wyjaśnienia te nie pociągnęły jednak za sobą przedstawienia pełnej oceny materiału |
|dowodowego zgromadzonego w sprawie. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ obowiązany będzie uzupełnić wytknięte braki w |
|postępowaniu, w szczególności wyjaśnić kwestię powierzchni gruntów kwalifikujących się do dopłat. Organ powinien rozważyć |
|dokonanie kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego w celu aktualizacji danych znajdujących się w |
|systemie LPIS, zweryfikować informacje co do aktualności ortofotomapy, a także w zakresie odczytania danych, jakie z systemu |
|ZSZiK wynikają, lub wykorzystać inne środki dowodowe w celu wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. |
|Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przeprowadzić w tym zakresie dodatkowe postępowanie w celu wyjaśnienia zaistniałych |
|rozbieżności z uwzględnieniem informacji przedłożonych przez stronę skarżącą i |
|ponownie rozpatrzeć cały materiał dowodowy, czemu należy dać wyraz przy sporządzaniu pisemnego uzasadnienia decyzji, zgodnie z |
|wymogami art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. |
|Skoro wszczęte skargą postępowanie sądowe pozwoliło stwierdzić naruszenie wskazanych wyżej norm postępowania, które mogło mieć |
|istotny wpływ na wynik sprawy, należało – stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. – orzec jak w punkcie |
|pierwszym sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania w punkcie drugim wyroku rozstrzygnięto na mocy |
|art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. |
| |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło