II OZ 633/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-29

Skład orzekający: Zofia Flasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nadanie pisma procesowego za pośrednictwem operatora pocztowego innego niż Poczta Polska, ale wyznaczonego do świadczenia usług pocztowych, jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu w terminie, jeśli strona nie została pouczona o konieczności korzystania z usług Poczty Polskiej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że literalne stosowanie art. 83 § 3 P.p.s.a. jest dopuszczalne tylko w przypadku pouczenia strony o konieczności korzystania z usług placówek Poczty Polskiej. Za zrównaniem daty nadania pisma w placówce operatora pocztowego innego niż Poczta Polska z datą wniesienia tego pisma do sądu przemawiają względy wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej w celu zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. W konsekwencji, postanowienie odrzucające zażalenie jako spóźnione zostało uchylone. Ponadto, NSA oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów, uznając, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziów i referendarzy, a wielokrotność orzekania w sprawach strony ani subiektywne odczucie strony co do braku bezstronności nie stanowią podstawy do wyłączenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA w Białymstoku o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy. WSA w Białymstoku odrzucił to zażalenie jako spóźnione, uznając, że nadanie pisma za pośrednictwem operatora innego niż Poczta Polska nie było równoznaczne z wniesieniem go do sądu w terminie. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał oba zażalenia.
Rozstrzygnięcie
1. uchylono zaskarżone postanowienie z dnia 8 kwietnia 2015 r. 2. oddalono zażalenie na postanowienie z dnia 12 stycznia 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SO/Bk 43/14 o odrzuceniu zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2015 r. o oddaleniu wniosku A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz delegowanej sędzi Sądu Okręgowego Doroty Radaszkiewicz od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ol 1125/14 ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 8 kwietnia 2015 r. 2. oddalić zażalenie na postanowienie z dnia 12 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. sygn. akt II SO/Bk 43/14 oddalił wniosek A. Z. (dalej, jako: "skarżący") o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz delegowanej sędzi Sądu Okręgowego Doroty Radaszkiewicz od rozpoznania skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania sygn. akt II SA/Ol 1125/14. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że nie zachodzą okoliczności mogące wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów i referendarzy sądowych orzekających w WSA w Olsztynie, które to okoliczności wykluczałyby wskazane osoby od podejmowania czynności w sprawie II SA/Ol 1125/14 (art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a."). Z akt sprawy, w tym z argumentacji skarżącego, nie wynika aby którykolwiek z wymienionych sędziów czy referendarzy posiadał jakiekolwiek subiektywne nastawienie do strony, czy do zainicjowanej przez stronę sprawy II SA/Ol 1125/14, bądź treści czynności merytorycznych w niej podejmowanych, w tym wyniku końcowego postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy. Z akt sprawy nie wynika zatem, by istniały uzasadnione podstawy do ustalenia okoliczności podważających ich bezstronność. W szczególności nie wyklucza obiektywizmu w orzekaniu wymienionych osób fakt ich wielokrotnego rozstrzygania we wcześniejszych postępowaniach strony, w tym postępowaniach wpadkowych o przyznanie skarżącemu prawa pomocy oraz w postępowaniach o wyłączenie sędziów. Wywodzenie przez skarżącego, że wskazane postępowania były prowadzone wadliwie i z brakiem poszanowania jego praw jako strony oraz bez wysłuchania jego argumentów – stanowi jedynie zwerbalizowanie subiektywnego odczucia strony i nie stanowi o wystąpieniu obiektywnej przesłanki uzasadniającej wyłączenie z uwagi na brak bezstronności. Dalej Sąd wyjaśnił, że złożonych w sprawie oświadczeń sędziów – w trybie art. 22 § 2 P.p.s.a. - nie mogą podważyć argumenty zawarte we wniosku o wyłączenie. W ocenie WSA w Białymstoku, w sprawie brak jest również podstaw do wyłączenia sędziów i referendarzy w oparciu o art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. – z uwagi na fakt ich orzekania w wielu poprzednich postępowaniach wpadkowych w przedmiocie prawa pomocy lub – w przypadku sędziów – w przedmiocie wyłączenia. Wskazany przepis wyklucza od orzekania sędziego, który we wcześniejszym postępowaniach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Nie dotyczy on zatem udziału sędziów i referendarzy w wydawaniu postanowień wpadkowych, które to postanowienia nie kończą postępowania w sprawie, ale załatwiają kwestie incydentalne, dotyczące okoliczności procesowych (jak np. wyłączenie sędziów czy prawa pomocy). Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 45 Konstytucji RP w związku z art. 19 P.p.s.a., art. 141 § 4 w związku z art. 18 § 1 P.p.s.a., art. 19 P.p.s.a., art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. w związku z art. 19 P.p.s.a., art. 18 § 1 pkt 1 w związku z art. 19 P.p.s.a, art. 22 § 2 P.p.s.a., art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. w związku z art. 22 § 1 i 3 P.p.s.a oraz art. 19 P.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego nie może decydować jedynie zasadność zarzutu braku obiektywizmu z punktu widzenia konkretnego sędziego, ale ocena czy dla postronnego obserwatora (także dla strony) zachodzą wystarczające okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Skarżący nie ma natomiast udowadniać podstaw wyłączenia a jedynie je uprawdopodobnić. Dalej skarżący wyjaśnił, że wadliwie powołano w zaskarżonym postanowieniu podstawę prawną rozstrzygnięcia, gdyż art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera dodatkowo punkty, które nie zostały przez Sąd przywołane. Skarżący nie zgodził się również, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziów i referendarzy wskazane w art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. skoro wskazani sędziowie i referendarze orzekali w sprawach skarżącego, m. in. w sprawach dotyczących prawa pomocy. Niedokonano także, zdaniem skarżącego, analizy zarzutów skarżącego dotyczących wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 18 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżący wskazał również, że wadliwość w składzie rozpoznającym sprawę stanowi o nieważności postępowania sądowego i wydanego orzeczenia. Z tych wszystkich względów zażalenie skarżącego jest zasadne, a postanowienie z dnia 15 stycznia 2015 r. winno zostać uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SO/Bk 43/14 odrzucił zażalenie A. Z. (dalej, jako: "skarżący") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2015 r. sygn. akt II SO/Bk 43/14 oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz delegowanej sędzi Sądu Okręgowego Doroty Radaszkiewicz od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ol 1125/14. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2015 r. wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 3 lutego 2015 r. Termin na złożenie zażalenia minął zatem w dniu 10 lutego 2015 r. W tym dniu skarżący nadał zażalenie na adres Sądu I instancji za pośrednictwem operatora pocztowego – [...]. Zażalenie wpłynęło do sądu w dniu 16 lutego 2015 r. Sąd wyjaśnił, że co prawda skarżący dokonał nadania środka zaskarżenia w ostatnim dniu upływającego terminu na dokonanie tej czynności, jednakże nie uczynił tego za pośrednictwem operatora Poczta Polska, ale za pośrednictwem operatora [...]. Tymczasem zgodnie z art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.p.s. równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym. Z dniem 1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529). Zgodnie z jej art. 178 ust. 1 Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Operator [...] Sp. z o. o. nie jest zatem operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, a tym samym – w okresie trzech lat od jej wejścia w życie – również w rozumieniu art. 83 § 3 P.p.s.a. W tej sytuacji za datę wniesienia zażalenia w sprawie niniejszej Sąd uznał datę jego wpływu do Sądu tj. 16 lutego 2015 r., a nie datę nadania za pośrednictwem [...]. Z tych względów Sąd zażalenie odrzucił jako spóźnione. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Powołując się na konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa oraz zakaz dyskryminacji, analizując stosowne przepisy (m. in. ustawy Prawo pocztowe, Konstytucji RP, Dyrektyw UE), skarżący wskazał, że stanowisko Sądu I instancji jest wadliwe. W ocenie skarżącego, nie uchybił on terminowi mimo, że zażalenie nadał za pośrednictwem [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 83 § 3 P.p.s.a. z dniem 1 stycznia 2013 r. został zmieniony przez art. 153 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012r., poz. 1529). Od dnia 1 stycznia 2013 r. przepis ten stanowi, iż oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Stosownie do art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012r., poz. 1529) określenie operator wyznaczony oznacza operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych. Ustawa ta wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz. Urz. WE L 15 z 21.01.1998, str. 14, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 3, str. 71, z późn. zm.), a więc i dyrektywę 2008/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniającą dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 52 z 27.02.2008, s. 3, z późn. zm.) oraz dyrektywę 2002/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE w zakresie dalszego otwarcia na konkurencję wspólnotowych usług pocztowych (Dz.U.UE.L.2002.176.21 ). Dyrektywy te określają proces stopniowej liberalizacji rynku usług pocztowych w krajach członkowskich UE i określają zasady funkcjonowania rynku pocztowego po jego pełnym otwarciu na konkurencję tj. zniesieniu obszaru usług, jakie mogły być do tej pory zastrzeżone dla operatora świadczącego usługi powszechne w ramach nałożonego przez państwo obowiązku. W Rozdziale 13 ( art. 131 – 177 ) powołanej wyżej ustawy Prawo pocztowe –"Zmiany w przepisach obowiązujących" wprowadzono niezbędne zmiany w obowiązujących ustawach wynikające z dostosowania do aparatury pojęciowej tej ustawy m.in. zastąpiono odpowiednio wyrazy "operator publiczny" wyrazami "operator wyznaczony", wyrazy "placówka operatora" na "placówka pocztowa" oraz zmieniono przywołanie odpowiedniej ustawy, tj. zamiast ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe powołano się na ustawę z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. W związku z liberalizacją rynku pocztowego prawodawca w niektórych ustawach zadecydował o rozszerzeniu regulacji dotyczącej doręczeń przesyłek na wszystkich operatorów pocztowych w rozumieniu niniejszej ustawy. Podobnie doprecyzowano zapisy ustaw, w których dotychczas używano określenia "pisma doręczane przez pocztę". Nadto, zamieszczone zostały odpowiednie zapisy w Rozdziale 14 ustawy Prawo pocztowe – "Przepisy przejściowe i końcowe", w tym w art. 180 i art. 181. Z mocy art. 180 nowej ustawy, rejestr operatorów pocztowych prowadzony na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159, ze zm.) staje się rejestrem operatorów pocztowych w rozumieniu niniejszej ustawy, a wpisy do rejestru operatorów pocztowych prowadzonego na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy uchylanej stają się wpisami do rejestru operatorów pocztowych w rozumieniu nowej ustawy. Przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie nowej ustawy wykonują działalność pocztową na podstawie wydanych zezwoleń stają się przedsiębiorcami prowadzącymi działalność na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych – art. 181 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Zauważyć też należy, iż z mocy art. 153 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U.2012.1529) z dniem 1 stycznia 2013 r. przepis art. 65 § 1 P.p.s.a., zamieszczony w Rozdziale 4 – "Doręczenia", otrzymał brzmienie: "Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej (art. 65 § 2 P.p.s.a.). Analiza powyższych przepisów wskazuje, że dopiero ustawa z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, umożliwiła wykonywanie powszechnych usług pocztowych przez inne podmioty niż Poczta Polska. Jednak w celu zapewnienia ciągłości świadczenia tych usług w tak ważnej i doniosłej dziedzinie, jak świadczenie powszechnych usług pocztowych, ustawodawca wyznaczył dotychczasowego operatora, czyli Państwowe Przedsiębiorstwo Poczta Polska do świadczenia tych usług powszechnych w ramach nałożonego przez państwo obowiązku. Ten obowiązek świadczenia usług przez Polską Pocztę został ustalony na okres 3 lat od 1 stycznia 2013 r. Oznacza to, że Poczta Polska jest wyznaczonym operatorem pocztowym do 31 grudnia 2015r. Ten zabieg ustawodawcy miał również na celu danie czasu dotychczasowemu monopoliście na dostosowanie się do warunków konkurencji na rynku usług pocztowych. Z tych względów to pojęcie " operator wyznaczony" należy traktować z jednej strony jako gwarancji świadczenia powszechnych usług pocztowych dla obywateli a z drugiej strony jako zabezpieczenie Poczcie Polskiej możliwości dostosowania się do warunków konkurencji na rynku a nie jako ograniczenie dla obywateli korzystających z usług innych nowych operatorów, którzy wygrali przetargi na świadczenie usług pocztowych dla sądów powszechnych i administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane są różne stanowiska w zakresie wykładni art. 83 § 3 P.p.s.a. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko zawarte w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach: II OZ 278/13 z 17 kwietnia 2013 r., II FZ 1951/14 z 13 stycznia 2015 r. oraz I OZ 343/15 z 22 kwietnia 2015 r.. Przepis art. 83 § 3 P.p.s.a. jest przepisem gwarantującym prawo do sądu wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Wprawdzie treść tego przepisu z punktu widzenia językowego wydaje się prosta poza zwrotem " operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2013 r. Prawo pocztowe". Zestawienie przytoczonych powyżej przepisów tej ustawy z treścią art. 83 § 3 P.p.s.a. powoduje już spory problem z ustaleniem, który operator pocztowy jest tym "operatorem wyznaczonym", zwłaszcza dla osoby nie będącej prawnikiem. Jeżeli całe sądownictwo powszechne a także cześć sądownictwa administracyjnego korzysta z usług pocztowych operatora [...] sp. z o.o., to trudno stronie działającej bez profesjonalnego pełnomocnika ustalić operatora wyznaczonego w rozumieniu prawa pocztowego. Ponadto skarżący nie został pouczony o tym w jakim urzędzie pocztowym powinien nadać zażalenie aby nie naruszyć wymagań art. 83 § 3 P.p.s.a.. Trudno też odmówić racji skarżącemu co do zarzutu naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa, skoro sąd administracyjny może doręczać stronie pisma przez operatora pocztowego [...] spółka z o. o. a strona tego postępowania z usług tego operatora już nie może. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie uznał, że literalne stosowanie art. 83 § 3 P.p.s.a. jest dopuszczalne tylko w przypadku pouczenia strony o konieczności korzystania z usług placówek Poczty Polskiej. Za zrównaniem daty nadania pisma w placówce operatora pocztowego w rozumieniu prawa pocztowego innym niż Poczta Polska z datą wniesienia tego pisma do sądu przemawiają względy wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej w celu zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. Wobec powyższego postanowienie z 8 kwietnia 2015 r. jako wydane z naruszeniem prawa zostało uchylone. Wobec tego do rozpoznania pozostało zażalenie na postanowienie z dnia 12 stycznia 2015 r. o odmowie wyłączenia sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie to nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P,p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ocenił, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz delegowanej sędzi Sądu Okręgowego Doroty Radaszkiewicz od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ol 1125/14. Sąd wyjaśnił, że brak jest podstaw do przyjęcia tezy, że wielokrotność orzekania przez sędziów i referendarzy danego sądu w sprawach strony automatycznie powoduje u tych osób negatywne ukierunkowanie wyników orzeczeń, jak również że takie ukierunkowanie może być wywołane faktem zaskarżania tych orzeczeń do sądu wyższej instancji. Do istoty pracy sędziego i referendarza sądowego należy możliwość poddania ich orzeczeń kontroli instancyjnej. Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Również subiektywne odczucie strony postępowania co do istnienia przesłanek wyłączających sędziego (referendarza) bądź zarzut braku zaufania do danego sędziego (referendarza) nie stanowi podstawy do wyłączenia danego sędziego czy referendarza. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy. Sąd I instancji przedstawił prawidłową ocenę wskazanych w tym przepisie przesłanek, kładąc nacisk na art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., skoro sam skarżący z tego właśnie przepisu wywodził istnienie podstaw do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, również sam wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał, jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. Z kolei złożone przez sędziów i referendarzy oświadczenia (art. 22 § 2 P.p.s.a.) pozwalają przyjąć - wbrew twierdzeniom skarżącego - że nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tych sędziów (art. 19 P.p.s.a.). Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a, oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2015 r. o odmowie wyłączenia sędziów i referendarzy orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło