II OZ 278/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...] lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1256/12 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2013 r. wydanego w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - po rozpoznaniu wniosku C. P. - odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę C. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego. W dniu 8 lutego 2013r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku nadany za pośrednictwem operatora pocztowego "I." Sp. z o.o. w dniu 4 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Według § 3 tego przepisu odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Sąd stwierdził, iż wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z przekroczeniem ustawowego siedmiodniowego terminu. Sąd podał, iż zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, co oznacza, iż przyjęto za równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jego oddanie w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym. Tylko wniesienie pisma do tych urzędów pozwala na zachowanie terminu do dokonania określonej czynności. Natomiast nadanie skargi za pośrednictwem niepublicznego operatora pocztowego "I. Sp. z o.o. (operatora innego niż polski urząd pocztowy) nie oznacza zachowania terminu do dokonania czynności. Jak wynika bowiem z treści przytoczonego wyżej przepisu jedynie Poczcie Polskiej powierzono obowiązek wykonywania zadań operatora publicznego - art. 46 ust. 2 ustawy Prawo pocztowe. Zdaniem Sądu użyte w cytowanym przepisie określenie "w polskim urzędzie pocztowym" należy odnieść wyłącznie do placówek przedsiębiorstwa "Poczta Polska" świadczących powszechne usługi pocztowe Na poparcie tego stanowiska Sąd przywołał postanowienia NSA z dnia 20 lipca 2012r., sygn. akt I OZ 514/12, postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009r., sygn. akt sygn. I OZ 270/09, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. II OZ 652/08, postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2006r., sygn. II GZ 20/06. W ocenie Sądu oddanie pisma innemu podmiotowi niż Poczta Polska, chociaż posiadającemu uprawnienie do prowadzenia działalności pocztowej, nie oznacza zachowania terminu do dokonania czynności procesowej, jeżeli pismo nie dotarło w terminie do adresata. Sąd wskazał, iż niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę ogłoszony został w dniu 29 stycznia 2013 r., przy czym wniosek skarżącej o uzasadnienie wyroku nadany został za pośrednictwem niepublicznego operatora i wpłynął do Sądu w dniu 8 lutego 2013 r. Sąd uznał, że wniosek został złożony z przekroczeniem terminu do jego wniesienia, a wobec jest spóźniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła C. P., zaskarżając je w całości. C. P. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: - konstytucyjnej równości obywateli wobec prawa oraz konwencji ochrony praw człowieka i podstawowych praw wolności ratyfikowanej przez Polskę zakazującej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, co oznacza, że przesyłka złożona u dowolnego operatora w każdym państwie Unii jest równoznaczna z wniesioną do Sądu, - art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez jednostronne na niekorzyść i ze szkodą obywatela, interpretowanie uregulowań przepisów odnoszących się do legalnie funkcjonujących w kraju operatorów pocztowych, co miało wpływ na treść postanowienia. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu w myśl art. 58 § 1 k.p.a. W zażaleniu C. P. zaznaczyła, że odrębnym, pismem składa wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenie uzasadnienia wyroku, jako załącznik do zażalenia, a nadto uiściła opłatę 100 zł z tytułu wpisu. W załączonym wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenie uzasadnienia wyroku C. P. podniosła, że pisma procesowe, korespondencję, a nawet opłatę wpisu w dobrej wierze przesyłała przez I. i nie było z tym żadnych problemów. Wszystkie wyroki i pisma otrzymywałam za pośrednictwem poczty. W dobrej wierze, zachowując termin, wysłała wniosek za pośrednictwem I. przekonana, że I. jako legalnie działający operator świadczący usługi pocztowe, wpisany do rejestru operatorów pocztowych spełnia warunki art.57 § 5 pkt 2 k.p.a. C. P. zauważyła, iż Komisja Europejska wszczęła postępowanie przeciwko Polsce, jako krajowi Unii Europejskiej o naruszenie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zakazującego dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, co oznacza, że przesyłka złożona u dowolnego operatora w każdym państwie Unii jest równoznaczna z wniesieniem do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przepis art. 141 p.p.s.a. zerwał zatem z zasadą obligatoryjnego sporządzania przez sądy administracyjne uzasadnienia wszystkich wyroków. Wobec tego warunkiem koniecznym sporządzenia uzasadnienia jest złożenie wniosku o jego sporządzenie w trybie określonym w art. 141 § 2 p.p.s.a. W takim przypadku tj. sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek – art. 142 § 2 p.p.s.a. Z treści przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę. Siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym. W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę C. P. został ogłoszony w dniu 29 stycznia 2012 r. W tej sytuacji termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o jakim mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a., rozpoczął bieg od dnia 30 stycznia 2012 r. i upłynął w dniu 5 lutego 2013r. Wniosek taki C. P. nadała w dniu 4 lutego 2013r. u operatora I. Sp. z o.o.( koperta – k. 89 akt, prezentata Biura Podawczego WSA w Łodzi). A zatem, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżąca złożyła w przepisanym siedmiodniowym terminie i brak było podstaw do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Odmawiając sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 29 stycznia 2012 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1256/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołał się na przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. i postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podejmując i uzasadniając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji zdaje się nie dostrzegać zaistniałej zmiany stanu prawnego jak i tego, iż powołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały wydane przed zmianą ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A mianowicie, przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. z dniem 1 stycznia 2013 r. został zmieniony przez art. 153 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012r., poz. 1529). Od dnia 1 stycznia 2013 r. przepis ten stanowi, iż oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Stosownie do art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012r., poz. 1529) określenie operator wyznaczony oznacza operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych. Ustawa ta wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz. Urz. WE L 15 z 21.01.1998, str. 14, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 3, str. 71, z późn. zm.), a więc i dyrektywę 2008/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniającą dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 52 z 27.02.2008, s. 3, z późn. zm.) oraz dyrektywę 2002/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE w zakresie dalszego otwarcia na konkurencję wspólnotowych usług pocztowych ( Dz.U.UE.L.2002.176.21 ).Dyrektywy te określają proces stopniowej liberalizacji rynku usług pocztowych w krajach członkowskich UE i określają zasady funkcjonowania rynku pocztowego po jego pełnym otwarciu na konkurencję tj. zniesieniu obszaru usług, jakie mogły być do tej pory zastrzeżone dla operatora świadczącego usługi powszechne w ramach nałożonego przez państwo obowiązku. W Rozdziale 13 ( art. 131 – 177 ) powołanej wyżej ustawy Prawo pocztowe –"Zmiany w przepisach obowiązujących" wprowadzono niezbędne zmiany w obowiązujących ustawach wynikające z dostosowania do aparatury pojęciowej tej ustawy m.in. zastąpiono odpowiednio wyrazy "operator publiczny" wyrazami "operator wyznaczony", wyrazy "placówka operatora" na "placówka pocztowa" oraz zmieniono przywołanie odpowiedniej ustawy, tj. zamiast ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe powołano się na ustawę z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. W związku z liberalizacją rynku pocztowego prawodawca w niektórych ustawach zadecydował o rozszerzeniu regulacji dotyczącej doręczeń przesyłek na wszystkich operatorów pocztowych w rozumieniu niniejszej ustawy. Podobnie doprecyzowano zapisy ustaw, w których dotychczas używano określenia "pisma doręczane przez pocztę". Nadto, zamieszczone zostały odpowiednie zapisy w Rozdziale 14 ustawy Prawo pocztowe –" Przepisy przejściowe i końcowe", w tym w art. 180 i art. 181. Z mocy art. 180 nowej ustawy, rejestr operatorów pocztowych prowadzony na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159, ze zm.) staje się rejestrem operatorów pocztowych w rozumieniu niniejszej ustawy, a wpisy do rejestru operatorów pocztowych prowadzonego na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy uchylanej stają się wpisami do rejestru operatorów pocztowych w rozumieniu nowej ustawy. Przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie nowej ustawy wykonują działalność pocztową na podstawie wydanych zezwoleń stają się przedsiębiorcami prowadzącymi działalność na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych – art. 181 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Zauważyć też należy, iż z mocy art. 153 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U.2012.1529) z dniem 1 stycznia 2013 r. przepis art. 65 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zamieszczony w Rozdziale 4 – "Doręczenia", otrzymał brzmienie: Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej - § 2.art. 65 p.p.s.a. Skoro sąd administracyjny może doręczać stronie pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, to nie można tego prawa odmawiać stronie tegoż postępowania. Tak więc, strona może dokonywać doręczeń przesyłek do wojewódzkiego sądu administracyjnego i Naczelnego Sądu administracyjnego również przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W przedstawionym wyżej stanie prawnym zaskarżone postanowienie należy uznać za wadliwe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.