VII SA/Wa 2255/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. W., T. W., L. S., K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) zwanej dalej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu odwołania B. W., T. W., L. S. i K. W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...]z dnia [...].05.2012r., znak: [...] nakazującą B. W., T. W., L. S. i K. W. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego tj. werandy wejściowej dwukondygnacyjnej o wym. ok. 3,5 m x 5,60 m wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]wykonanej wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W wyniku czynności kontrolnych organ powiatowy ustalił, iż na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]od strony południowej dokonano rozbudowy budynku mieszkalnego o werandę wejściową, dwukondygnacyjną o konstrukcji tradycyjnej. Roboty rozpoczęto w 1992-1993r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Prace nie zostały zakończone. Inwestorami w/w rozbudowy byli B. i I. W.. W chwili obecnej na mocy postanowienia sądu spadkobiercami po I. W. są : B. W., T. W., L. S. i K. W. Postępowanie prowadzone było w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Organ powiatowy stwierdził, że w związku z wyraźnym brakiem zgody na legalizację, rozbudowanej części budynku mieszkalnego, ze strony właścicieli działki nr ew. [...], niemożliwe będzie dostarczenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymaganego do zalegalizowania obiektu budowlanego w myśl art. 48 ust 2 ustawy Prawo budowlane. W związku z czym organ uznał za zasadne wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej werandy wejściowe j- art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane - kierując nakaz na obecnych właścicieli budynku mieszkalnego i działki nr ew. [...] W wyniku rozpoznania odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając w uzasadnieniu, że możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, istnieje jedynie w sytuacji gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem oraz po przedstawieniu stosownej dokumentacji. Jednym z dokumentów wymaganych art. 48 Prawa budowlanego jest prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając na uwadze, że sprawca samowoli nie potrafił wykazać się prawem do nieruchomości i nie był w stanie złożyć wymaganego oświadczenia, z uwagi na brak zgody na legalizację rozbudowanej części obiektu usytuowanej częściowo na działce nr ew. [...], a będącej własnością B. W. i S. S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzmał, że oznacza to tyle, że inwestor nie mógłby uzyskać w tych warunkach pozwolenia na budowę. Skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. W., T. W., L. S. i K. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. Strony skarżące podniosły, że niezakończony obiekt rozpoczęty został przez poprzednich właścicieli a ponadto niewielka jego część znajduje się na działce sąsiedniej. Podkreśliły, że wartość wykonanej inwestycji znacznie przewyższa wartość zajętego gruntu sąsiedniej działki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy rozpoznawaniu sprawy organy administracji naruszyły prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy przypomnieć, ze zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę rozbudowanej rozbudowanej części budynku mieszkalnego tj. werandy wejściowej dwukondygnacyjnej o wym. ok. 3,5 m x 5,60 m wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...] mając na uwadze, że sprawca samowoli nie potrafił wykazać się prawem do nieruchomości i nie był w stanie złożyć wymaganego oświadczenia z uwagi na brak zgody na legalizację rozbudowanej części obiektu usytuowanej wlaścicieli działki nr ew. [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zastrzeżenie zawarte w ust 2 tego przepisu stanowi z kolei, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Z kolei ust. 3 tego przepisu ustala wymóg nałożenia na inwestora w postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane m . innymi dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 czyli prawa do dysponowania grunten na cele budowlane. W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że poprzedni właściciele obiektu których następcami są strony skarżące, rozpoczęli samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego o część werandy wejściowej dwukondygnacyjnej o wym. ok. 3,5 m x 5,60 m wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...]. Zasadnie więc organ powiatowy podjął postępowanie w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, lecz w ocenie Sądu, organ nie zakończył tego postępowania zgodnie z jego postanowieniami . W ocenie Sądu kontrolowana decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, a konkretnie art. 48 ust. 2, który umożliwia pod pewnymi warunkami doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. Zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji tj ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych organ ma obowiązek wydać postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych , w którym nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Dopiero w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie w/w obowiązków, stosuje się przepis ust. 1 (patrz ust. 4 art. 48) Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlane Wskazanych wyżej czynności organ nie dokonał. Opierając się na oświadczeniu właścicieli działki nr ew. [...] naruszył prawo materialne, bowiem nie kontynuował postępowania legalizacyjnego, a tym samym nie wyczerpał trybu przewidzianej w ust.2 i 3 art. 48 Prawa budowlanego, co skutkowało naruszeniem przepisu prawa materialnego. Wykazanie przez inwestora dysponowania prawem do zabudowy ma istotne znaczenie dla skutecznego zakończenia procesu legalizacji, lecz ustalenie określonych praw inwestora lub jego następcy prawnego, a więc ustalenie czy posiada on ukształtowane prawo do zabudowy nieruchomości powinna nastąpić w procesie postępowania legalizacyjnego po wydaniu postanowienia . Ponownie rozpoznając sprawę organ winien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem powyższych uwag i w zakresie przez Sąd wskazanym, z uwzględnieniem zasad postępowania oraz z uwzględnieniem postanowień powoływanych przepisów. Charakter rozstrzygnięcia uzależniony będzie od wyników uzupełniającego postępowania jakie winien przeprowadzić organ, we wskazanym przez Sąd zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.