III SA/Wr 623/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-01-13
Skład orzekający: Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia jednostki badającej, na podstawie której organ celny cofnął rejestrację automatu do gier, może stanowić podstawę rozstrzygnięcia, jeśli jednostka ta utraciła status jednostki badającej z mocy prawa z powodu braku odpowiedniej akredytacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opinia wydana przez jednostkę badawczą, która utraciła status jednostki badającej z mocy prawa z powodu braku odpowiedniej akredytacji, nie może stanowić podstawy do cofnięcia rejestracji automatu do gier. Brak legalnego upoważnienia do przeprowadzenia badań technicznych przez tę jednostkę stanowi istotną wadę postępowania, która uniemożliwia zgodne z prawem cofnięcie rejestracji.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. o cofnięciu rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Podstawą decyzji była opinia z badania sprawdzającego przeprowadzonego przez Izbę Celną w P., która wykazała niespełnienie przez automat ustawowych warunków. Skarżąca zarzuciła m.in. brak uprawnień jednostki badającej do przeprowadzenia badania po utracie przez nią statusu jednostki badającej z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. i określił, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. Zasądził także koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (spr.) Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] marca 2014 roku nr [...]; II. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], którą spółce "A" Sp z.o.o. (dalej Spółka) cofnięto rejestrację automatu do gier o niskich wygranych [...], nr fabryczny [...], poświadczenie rejestracji [...].
Rozstrzygnięcia te zapadły w następujących okolicznościach sprawy.
Funkcjonariusze Urzędu Celnego w W. przeprowadzili w dniu [...] marca 2010 r. kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych w punkcie gier: "B" [...] C. [...] (objętym zezwoleniem udzielonym Spółce), w ramach której wykonano w drodze eksperymentu odtworzenie możliwości gry na automacie o niskich wygranych [...] nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...]. Eksperyment wykazał, że ten automat umożliwia grę za stawkę wyższą niż dopuszcza art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej także u.g.h.). W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji tego automatu.
W toku postępowania organ I instancji włączył do akt sprawy opinię biegłego z zakresu informatyki i telekomunikacji Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] września 2010 r. (sygn. [...]) uzyskaną w prowadzonym równolegle dochodzeniu w sprawie o przestępstwo skarbowe, w którym zajęto sporny automat, potwierdzającą ustalenia kontroli.
Uwzględniając materiał dowodowy sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w L., na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h. decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. cofnął rejestrację automatu do gier o niskich wygranych [...] nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...]. W odwołaniu od opisanego rozstrzygnięcia, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I in stancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji o cofnięciu rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, ponieważ materiał dowodowy wymagał uzupełnienia o badanie sprawdzające przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - w trybie art. 23b ust. 3 ustawy z dnia 19-1 l-2009r. o grach hazardowych.
W toku prowadzonego postępowania, w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] włączył do wszczętego z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych [...], nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...], opinię z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] z badania sprawdzającego przedmiotowego automatu, przeprowadzonego przez Izbę Celną w P. - Jednostkę Badającą.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] marca 2014r. nr [...] cofnął rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych. Również od tej decyzji strona - reprezentowana przez radcę prawnego A. F. złożyła odwołanie.
Decyzją [...] czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu |celnego w L. z dnia [...] marca 2014 r. cofającą rejestrację automatu o niskich wygranych [...] nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji potwierdza, że w wyniku eksperymentu przeprowadzonego w dniu [...] marca 2010 r. w w/w punkcie gier na automatach o niskich wygranych, stwierdzono przekroczenie określonej w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych wartości maksymalnej, dopuszczalnej stawki za udział w jednej grze na przedmiotowym automacie do gier o niskich wygranych.
Nieprawidłowości potwierdził także dowód w postaci opinii z dnia [...] września 2010 r. biegłego sądowego z informatyki i telekomunikacji Sądu Okręgowego w C., uzyskany w prowadzonym równolegle śledztwie w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 kks, w którym zajęto sporny automat (sygn. [...]).
Nade wszystko, jak podkreślił organ odwoławczy, w toku prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w L. uzyskał także opinię z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] z badania sprawdzającego przedmiotowego automatu, przeprowadzonego przez Izbę Celną w P. - Jednostkę Badającą. W opinii tej stwierdzono szereg nieprawidłowości w działaniu automatu, w tym przekroczenie wartości maksymalnej stawki za grę oraz przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej.
W opinii tej Jednostka Badająca stwierdziła, iż badany automat do gier o niskich wygranych:
- nie spełnia warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania;
- nie spełnia warunku w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę;
- nie spełnia wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych;
- nie zapewnia warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań;
- nie wypełnia warunku wyposażenia w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.
Tym samym autorzy opinii potwierdzili, że wynik z przeprowadzonego badania sprawdzającego jest negatywny.
Następnie wskazano w uzasadnieniu, że stosownie do treści art. 23a ust. 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Podniesiono, że przepis ten (art. 23a ust. 7) - nakazuje zatem właściwemu naczelnikowi urzędu celnego cofnąć rejestrację automatu w razie stwierdzenia niespełnienia ustawowych warunków. Warunki te wynikają m.in. z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z tym przepisem przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzono tego rodzaju naruszenie ustawowych warunków a zatem wystąpiły przesłanki do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem strona skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 23b ust. 3 oraz art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19.11.2009 r o grach hazardowych ( UGH ) w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 i ust. 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r o systemie oceny zgodności (tekst jedn. z 2010 r Dz. U. nr 138, poz. 935 z późn. zm. ) oraz w związku z art. 12 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26.05.2011 r o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 134, poz. 779 ) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne jest cofnięcie rejestracji automatu o niskich wygranych w oparciu o sporządzoną po [...].07.2012 r opinię podmiotu ( Izby Celnej w P. ), który z mocy prawa z upływem dnia [...].07.2012 r utracił status jednostki badającej,
2) art. 187 § 1, art. 188 w związku z art. 122 i art. 120 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zupełności materiału dowodowego, polegające na przyznaniu z jednej strony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że publikowana na stronie internetowej Ministerstwa Finansów lista jednostek badających stwarza tylko domniemanie jej prawdziwości, a z drugiej strony na eliminacji w prowadzonym postępowaniu wszelkich dowodów wykazujących, iż Izba Celna w P. formalnie umieszczona na w/w liście, faktycznie z upływem dnia [...].07.2012 r utraciła z mocy prawa status jednostki badającej, jak również na podważeniu fundamentalnej zasady legalizmu wyrażonej w art. 120 Ordynacji podatkowej oraz w art. 7 Konstytucji RP przez przyjęcie, że Organ jest zwolniony od działania na podstawie przepisów prawa
3) art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak właściwego uzasadnienia prawnego w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, a ściśle brak podania wykładni art. 129 ust. 3 UGH, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia, iż automat o niskich wygranych [...], nr fabryczny [...] rzekomo nie spełnia tego warunku, w szczególności nie podanie jak organ rozumie takie pojęcia jak "stawka za udział w jednej grze", czy "jednorazowa wygrana", co nie pozwala na ocenę prawidłowości ustaleń organu co do rzekomego przekroczenia w ww. automacie maksymalnych wartości jednego lub obu ww. parametrów.
4) art. 129 ust. 3 UGH w zw. z art. 1 pkt. 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r., (Dz.U.UE.L.1998.204.37 z późn. zm.), dalej zwaną "dyrektywą 98/34/WE", przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 UGH, pomimo, że ten przepis w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a i art. 15 ust. 1 UGH wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier (urządzenia elektroniczne, elektromechaniczne, mechaniczne umożliwiające gry za wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gry mają charakter losowy albo zawierają element losowości), co w świetle wykładni art. 1 pkt. 4 i 11 ww. dyrektywy przedstawionej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") z dn. 19.07.2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11, pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy, a ponadto, ze względu na to, że art. 129 ust. 3 UGH dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane, jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt. 3 dyrektywy 98/34/WE, a więc zgodnie z art. 8 ust 1 w.w. Dyrektywy wymagał notyfikacji, a wobec jej braku nie może być stosowany.
Powołując się na te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L.
W obszernej odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działania administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd jest zatem władny dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy takiego zarzutu nie podniesiono w skardze, kierując się wszakże oceną legalności działań organu i całokształtem aspektów prawnych sprawy objętej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Stosując takie kryteria kontroli Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zbadanie zasadności zarzutu skargi kwestionującej posiadanie przez Laboratorium Izby Celnej w P. jako jednostkę badającą upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego przez Ministra Finansów na podstawie art. 23f ust. 1 u.g.h.
W tym celu należy powołać wiążące wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (min. z dnia 29 listopada 2011 r. II GSK 1031/11, II GSK 1126/11 z dnia 11 lipca 2013 r. II GSK 648/12) wyrażające stanowisko, że zarówno dopuszczenie automatu lub urządzenia do eksploatacji i użytkowania (zarejestrowanie), jak i cofnięcie rejestracji, wymaga przeprowadzenia przez jednostkę badającą odpowiednio: badania poprzedzającego rejestrację i badania kontrolnego. W obu tych przypadkach podstawą rozstrzygnięcia organu o zarejestrowaniu lub cofnięciu rejestracji automatu lub urządzenia do gier może być wyłącznie dowód w postaci opinii jednostki badającej. Nadto wskazać trzeba obowiązujące w tym zakresie przepisy prawne:
W pierwszej kolejności przywołać należy pkt (8) i (9) preambuły Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.U. UE L z dnia 13 sierpnia 2008 r.) zgodnie z którymi: "Akredytacja stanowi część ogólnego systemu obejmującego ocenę zgodności i nadzór rynku, który ma służyć ocenie i zapewnianiu zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami" (pkt 8), zaś jej "szczególna wartość polega na tym, że stanowi ona wiarygodne potwierdzenie technicznych kompetencji jednostek, których zadaniem jest zapewnienie zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami" (pkt 9).
Następnie należy wskazać, art. 23f ust. 1 u.g.h., zgodnie z którym upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki, a mianowicie m.in. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement). Według ust. 2 tego przepisu upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1. Takim dokumentem jest m.in. certyfikat akredytacji, o którym mowa w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h.
Artykuł 23f ust. 3 u.g.h. stanowi, że upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji. Według art. 23f ust. 6 u.g.h. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu (ministerstwa) obsługującego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Z powołanych przepisów wynika, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udzielanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jednostce badającej, spełniającej wymienione warunki ustawowe, na jej wniosek. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ustawie, m.in. jednostka taka winna legitymować się certyfikatem akredytacji udzielonym przez Polskie Centrum Akredytacji.
Sąd podziela stanowisko skarżącej, że akredytacja powinna obejmować przeprowadzanie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a nie jakiekolwiek badania. Zakres akredytacji Laboratorium Badawczego nr [...], na który powołał się organ jako jedyną akredytację tej jednostki, obejmuje natomiast zakres badań chemicznych chemikaliów, wyrobów chemicznych, materiału roślinnego podejrzanego o obecność substancji psychoaktywnych, wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywotność tekstyliów. Badania właściwości fizycznych chemikaliów, wyrobów chemicznych, wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywności, tekstyliów.
Wynika z tego brak akredytowanej specjalizacji Laboratorium Badawczego w dziedzinie badania automatów i urządzeń do gier, w której przeprowadzono sporne badania techniczne.
Stanowisko skarżącej znajduje także potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 8 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 138, poz.935 ze zm.). Według art. 15 ust. 1 tej ustawy akredytacja udzielana jest przez Polskie Centrum Akredytacji na wniosek jednostki oceniającej zgodność. Artykuł 15 ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi, że taki wniosek musi zawierać m.in. określenie zakresu akredytacji. Według art. 16 ust. 1 ustawy o systemie zgodności certyfikat akredytacji jest dokumentem potwierdzającym udzielenie akredytacji. Stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy certyfikat, o którym mowa w ust. 1, zawiera zakres udzielonej akredytacji oraz okres jej ważności.
W rozpatrywanej sprawie organy orzekające przyznały, że Laboratorium Izby Celnej w P. posiada jedynie certyfikat akredytacji Nr [...], którego zakres nie obejmuje badań urządzeń elektronicznych, mechanicznych, elektromechanicznych, jakimi na podstawie definicji ustawowej zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych są automaty do gry (art. 2 ust. 3). Organy te przyjmują, że w świetle obowiązującego porządku prawnego do prowadzenia badań sprawdzających automatów do gier wystarczy jakakolwiek akredytacja, a prawnie istotne są jedynie takie kwestie, jak umiejętność stosowania niezbędnych metod badawczych, posiadanie wymaganego sprzętu i dysponowanie fachowym personelem. Jest to zdaniem Sądu pogląd nie znajdujący oparcia w obowiązującym prawie. Zakres akredytacji Nr [...] obejmuje bowiem ściśle określone przedmiotowo dziedziny (obiekty) badań. Ustawa o grach hazardowych, wbrew twierdzeniom organu, nie ma natomiast charakteru autonomicznego. Pojęcia akredytacji lub certyfikatu akredytacji użyte w art. 23f u.g.h. należy zatem rozumieć tak, jak to jest zdefiniowane w ustawie o systemie zgodności.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęto pod rządami ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która weszła w życie 1 stycznia 2010 r. Ustawa ta została znowelizowana przez powoływaną już ustawę z 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r., Nr 134, poz. 779). Zgodnie z art. 12 ust. 1 tej ustawy podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi, upoważnionymi przez ministra właściwego
do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, zgodnie z przepisami art. 23f ustawy o grach hazardowych (art. 12 ust. 1). Taką jednostką było Laboratorium Badawcze Izby Celnej w P., któremu Minister Finansów udzielił w dniu [...] kwietnia 2011 r. upoważnienia do przeprowadzania badań automatów lub urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych.
Laboratorium to, tak jak inne podmioty upoważnione przez Ministra Finansów do badań automatów i urządzeń do gier, było obowiązane do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, to znaczy do dnia [...] lipca 2012 r., dokumentu określonego w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h., czyli certyfikatu akredytacji. Wiadomym jest, że Izba Celna w P. przedłożyła Ministrowi Finansów pismem z dnia [...] października 2011 r. poświadczoną notarialnie kopię certyfikatu akredytacji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Jak już stwierdzono, certyfikat ten nie obejmował swym zakresem badania automatów lub urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych ani szerszej kategorii urządzeń elektronicznych, mechanicznych czy elektromechanicznych.
W takiej sytuacji w tej kwestii znalazł zastosowanie przepis art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, według którego w przypadku niewykonania obowiązku określonego w ust. 2 wygasa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Przedłożenie ministrowi certyfikatu akredytacji przedmiotowo niezwiązanego z badaniem automatów i urządzeń do gier nie stanowiło więc według Sądu wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy. Pociągnęło to za sobą taki skutek, ze upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielone przez Ministra Finansów Laboratorium Badawczemu Izby Celnej w P. wygasło dnia [...] lipca 2012 r. Z powołanego przepisu art. 12 ust. 3 wynika, że skutek ten nastąpił z mocy prawa (ustawy). Nie wymagało to zatem wydania jakiegokolwiek aktu cofającego przedmiotowe uprawnienie. W konsekwencji Minister Finansów był zatem obowiązany przez ustawę do wykreślenia przedmiotowego laboratorium z prowadzonej przez siebie listy upoważnionych jednostek, lecz tego nie uczynił.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, o tym, czy dany podmiot posiada status jednostki badającej, nie decyduje wpis na liście umieszczonej na stronie internetowej ministerstwa, lecz wskazana regulacja prawna. Udzielenie upoważnienia przez Ministra Finansów jest czynnością materialno-techniczną, na podstawie którego dokonuje on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Umieszczenie na stronie internetowej wykazu jednostek badających, upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, stanowi jedynie akt wewnętrzny, informująca o tym, jakie jednostki uzyskały status jednostki badającej. Nie jest zatem podstawą czy źródłem uprawnienia jednostek badających. Uprawnienie wynika bowiem z upoważnienia, a nie z jego publikacji w wykazie na stronie internetowej.
W tym stanie rzeczy kwestionowana opinia wydana dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] poprzedzona badaniami przeprowadzonymi w dniu [...] marca 2014 r. była sporządzona przez jednostkę nieuprawnioną, nieposiadająca formalnie stwierdzonych kompetencji specjalnych, wymaganych do badań automatów i urządzeń do gier, potwierdzonych odpowiednim certyfikatem akredytacji.
Ustalenie, czy Laboratorium Celne Izby Celnej w P. należy do kategorii jednostek badawczych posiadających ważne upoważnienie Ministra Finansów do badania automatów do gier o niskich wygranych, czy nie należy do tej kategorii, czyli nie posiada takiego upoważnienia wymaganego przez ustawę, jest istotną okolicznością w rozpatrywanej sprawie.
Stosownie do art. 23b u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu (ust.1). Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (ust. 3). W niniejszej sprawie przedmiotowy automat został podany takiemu badaniu przez Laboratorium Badawcze Izby Celnej w P. Niemniej badanie takie mogła przeprowadzać jednostki upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Lista określona w art. 23f ust. 6 u.g.h. stanowi jedynie możliwą do weryfikacji informację o tym, że umieszczona na niej jednostka posiada status jednostki badającej. Wpis na listę nie ma zatem charakteru kształtującego określone uprawnienie lub status prawny podmiotu na niej wpisanego. Organy orzekające w rozpatrywanej sprawie jako podległe Ministrowi Finansów nie mogły z tego względu kwestionować omawianego wpisu. Nie zwalniało ich to jednak od działania na podstawie przepisów prawa (art. 180 Ordynacji podatkowej).
W rezultacie Sąd uznał, że brak legalnego upoważnienia przez Laboratorium Badawcze Izby Celnej w P. na badania techniczne automatów do gry uzasadnił uwzględnienie skargi. Mając więc na względzie istotną wadę, którą było obarczone postępowanie przeprowadzone przez organy celne w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że bez jej usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania przy udziale jednostki upoważnionej do badania automatów do gry nie jest możliwe zgodne z prawem cofniecie rejestracji przedmiotowego automatu.
Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien uwzględnić powyższe uwagi Sądu
i wydać stosowne rozstrzygnięcie. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło