II SO/Wa 65/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły nr [...] im. [...] w W. grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy (dot. kompletu uchwał Rady Rodziców) postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Szkoły nr [...] im. [...] w W. grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych), 2. zasądzić na rzecz K. S. od Dyrektora Szkoły nr [...] im. [...] w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 24 listopada 2014 r. K. S. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły nr [...] im. [...] w W. grzywny – na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p. Wnioskodawczyni podniosła, że Dyrektor Szkoły nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., tj. nie przekazał skargi na bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 września 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. kompletu uchwał Rady Rodziców) wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Wnioskodawczyni zażądała również zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Szkoły potwierdził informacje o nieprzekazaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie ustawowym, jednocześnie przedłożył zarówno skargę, jak i odpowiedź na skargę oraz akta sprawy. Organ wnosząc o oddalenie wniosku o wymierzenia grzywny z uwagi na przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, wyjaśnił, że uchybienia terminowi dokonał nieświadomie z uwagi na brak wiedzy prawniczej. Wyjaśnił nadto, iż uznał odpowiedzi z dnia 14 i 21 października 2014 r., udzielone na wiosek o udostępnienie informacji publicznej za wystarczające i kończące postępowanie w sprawie. Dyrektor Szkoły podniósł również, że świadome, konsekwentne i wielomiesięczne działania wnioskodawczyni oraz bezzasadność jej żądań powinny być wzięte pod uwagę przy ustalaniu wysokości grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym, mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), ustawodawca w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. termin do 15 dni. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny dotyczył niewykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 21 pkt. 1 u.d.i.p. obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 p.p.s.a., jak i w art. 21 pkt. 1 u.d.i.p. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a (czy w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej – z art. 21 pkt. 1 u.d.i.p.) nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Z akt sprawy wynika, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie wniosku z dnia 30 września 2014 r. wpłynęła do organu w dniu 30 października 2014 r., a więc termin przekazania jej do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy upłynął w dniu 14 listopada 2014 r. Tymczasem ww. dokumenty organ złożył w Sądzie dopiero w dniu 14 stycznia 2015 r. Dodać należy, że skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 321/15. Bezspornym jest zatem, że Dyrektor Szkoły przekazał określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. i w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. dokumenty, ale z uchybieniem terminu. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter dyscyplinujący, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno-podmiotowy, gwarancyjny charakter. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek K. S. za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł. Sąd wziął pod uwagę zarówno okoliczność przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, jak i ponad czterokrotnie dłuższe uchybienie terminowi przekazania dokumentów. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (obwieszenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2013 r. i w drugim półroczu 2013 r., M.P. z 2014 r. poz. 158) wyniosła 3.191,93 zł (art. 154 § 6 p.p.s.a). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych) w pkt. 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 1, oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.