II OSK 1196/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-17

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Małgorzata Stahl, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pisemne oświadczenia osób, które mogą być świadkami, złożone po dacie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nawet jeśli same zeznania świadków nie zostały jeszcze złożone?
Ratio decidendi
Pisemne oświadczenia, które mogą stanowić jedynie wskazówkę co do istnienia świadków, nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli zostały złożone po dacie wydania ostatecznej decyzji. Kluczowe jest, aby nowe dowody lub okoliczności istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym. Ponadto, wniosek o wznowienie postępowania musi zostać złożony w ustawowym terminie, a strona musi udowodnić datę, w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Strona wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody w postaci pisemnych oświadczeń osób, które znały skarżącego i jego ojca. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując na niezachowanie miesięcznego terminu do złożenia wniosku od dnia, w którym strona dowiedziała się o dowodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2361/14 w sprawie ze skargi A. O. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2361/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. O. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda M. odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez A. O.. Po wniesieniu przez wnioskodawcę w ustawowym terminie odwołania od powyższej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. na wniosek strony zawiesił postępowanie odwoławcze, a po upływie trzech lat od daty zawieszenia, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. umorzył postępowanie. W dniu 7 sierpnia 2014 r. do Wojewody M. wpłynął wniosek A. O. o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda M. odmówił wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powołując się na niezachowanie przez wnioskodawcę określonego w art. 148 § 1 k.p.a. miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od dnia, kiedy dowiedział się o dowodzie stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu zażalenia A. O., postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ zaznaczył, że do wniosku o wznowienie postępowania załączono akt urodzenia skarżącego wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w P. w dniu [...] lipca 2014 r., zaświadczenie o niepełnieniu służby w Wojsku Obrony I. przez ojca wnioskodawcy H.O., świadectwo zgonu ojca z dnia [...] października 2007 r. oraz oświadczenia: J. M. z dnia 13 sierpnia 2013 r., J. L. z października 2013 r., A. B. (B.) z dnia 12 marca 2014 r., siostry B. G. z dnia 25 lutego 2014 r. wraz z nieuwierzytelnionymi kopiami jej izraelskiego paszportu oraz zaświadczenia wydanego przez USC w P. z dnia 8 września 2004 r. Minister wskazał, że z treści wniosku o wznowienie postępowania wynika, iż zdaniem pełnomocnika strony, nowym dowodem w sprawie są oświadczenia osób znających wnioskodawcę oraz jego rodziców. Natomiast fakt urodzenia się i zamieszkiwania przez stronę na terytorium Polski potwierdza odpis aktu urodzenia A. O.. Minister Spraw Wewnętrznych stwierdził, że uwierzytelniona kopia aktu urodzenia stanowiła jeden z dowodów w sprawie prowadzonej przez Wojewodę M. o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, zatem Wojewoda M. zasadnie odniósł się wyłącznie do przedłożonych oświadczeń osób, które znały wnioskodawcę bądź jego ojca. Bezspornym jest, że przedłożone przez stronę dokumenty – oświadczenia osób - nie były znane organowi orzekającemu w przedmiotowej sprawie. Minister wskazał, że przedłożone przez wnioskodawcę oświadczenia zostały złożone najpóźniej w dniu 12 marca 2014 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do M. Urzędu Wojewódzkiego w W. w dniu 7 sierpnia 2014 r. W konsekwencji Minister podzielił stanowisko Wojewody M., że wnioskodawca nie zachował ustawowego jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych pełnomocnik A. O. zarzucił naruszenie: - art. 147 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz całkowicie dowolne ustalenie terminu, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w konsekwencji również błędne ustalenia, iż podanie o wznowienie postępowania nie zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania; - art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 147 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. poprzez niewydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, w sytuacji gdy istniała przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i przyczyna ta stała się organowi znana. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2361/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) tj. ustalenia, czy: decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna, wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., żądanie wznowienia postępowania oparte jest na powołaniu wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. przyczyn wznowienia. Wystąpienie łącznie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), natomiast ich brak obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega zatem na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot będący stroną postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Tylko gdy z twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, iż skarżący we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 7 sierpnia 2014 r. niewątpliwie przywołał przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Jednakże, w ocenie Sądu, organ rozpoznając wniosek skarżącego prawidłowo zastosował przepis art. 149 § 3 k.p.a. i wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania zarówno organ I jak i II instancji odnosił się przede wszystkim do braku zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. i zauważyć należy, że organy nie dostrzegły, iż wskazana przez skarżącego podstawa żądania wznowienia postępowania nie spełnia wymogów określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ograniczone jest kumulatywnym wystąpieniem trzech warunków: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe, tj. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę; nowe okoliczności faktyczne (nowe dowody) muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; nowe okoliczności faktyczne (nowe dowody) nie były znane organowi, który wydał decyzję. Natomiast we wniosku o wznowienie postępowania strona powołała się na dokumenty powstałe po dacie wydania ostatecznej decyzji Wojewody M. odmawiającej potwierdzenia posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego, co wyklucza istnienie tych dowodów w dniu [...] marca 2011 r. tj. w dacie wydania tej decyzji. Brak było zatem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Z tej właśnie przyczyny, niezależnie od pozostałych wskazywanych przez organy administracji w uzasadnieniu postanowienia argumentów, w niniejszej sprawie należało odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Pojawienie się nowej okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji, może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie można natomiast w tej sprawie wznawiać postępowania. Zaznaczyć należy, że wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. O., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: 1. Naruszenie prawa materialnego, tj. a) art. 34 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, poprzez ich niezastosowanie, mimo istnieniu ku temu podstaw i w konsekwencji utrzymaniu w mocy postanowień wydanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Wojewodę M. naruszających interes prawny skarżącego b) art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez nierówne traktowanie obywatela w toku postępowania administracyjnego 2. Naruszenie przepisów postępowania: a) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony b) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem zasady zaufania uczestników do władzy publicznej c) art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego wbrew obowiązkowi udzielania stronie wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla ustalenia jej praw i obowiązków d) art. 147 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wykonania przez organ administracji wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz całkowicie dowolne ustalenie daty, w której skarżący miał się dowiedzieć o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania i w konsekwencji błędne ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony po upływie terminu jednego miesiąca, e) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 147 i art. 6 k.p.a. poprzez nie wydanie przez organ administracji postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, w sytuacji gdy istniała przyczyna do wznowienia, f) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że nowe dowody miały powstać po dacie, w której wydano zaskarżoną decyzję Wojewody M., i zaniechanie ustalenia, czy osoby składające oświadczenia potwierdzające istnienie po ich stronie wiedzy o urodzeniu i zamieszkiwaniu przez skarżącego na terenie Rzeczypospolitej, posiadały taką wiedzę przed złożeniem przez skarżącego wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, a oświadczenia służą wyłącznie potwierdzeniu tego faktu, g) art. 75 k.p.a. poprzez uznanie, że dowodami w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego są pisemne oświadczenia osób, podczas gdy w rzeczywistości dowodami potwierdzającymi zasadność wznowienia postępowania mogą być jedynie zeznania osób, które takie oświadczenia złożyły. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dowolnie przyjął, iż z faktu sporządzenia oświadczeń w dacie, która nastąpiła po wydaniu decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie, wnosić należy że nowe okoliczności w niniejszej sprawie powstały po dacie wydania rzeczonej decyzji. Sąd, dokonując takiej wykładni, pominął, iż oświadczenia pisemne złożone przed notariuszem są jedynie potwierdzeniem istnienia dowodu w postaci zeznań świadków, którzy posiadają wiedzę o fakcie urodzenia i zamieszkiwania przez skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i powinni zostać przesłuchani w toku postępowania. Zdaniem skarżącego oświadczenia powyższe nie mogą być traktowane jako nowe dowody, ponieważ takimi nowymi dowodami są jedynie depozycje osób składających takowe oświadczenia. Obowiązkiem organu administracji było zatem przeprowadzenie postępowania dowodowego i przesłuchanie osób, które złożyły oświadczenia, aby ustalić w sposób rzetelny i wszechstronny stan faktyczny w postępowaniu o stwierdzenie posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego. W ocenie skarżącego, stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżący nie wniósł podania o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania nie znajduje podstaw w zebranym materiale, a nadto jest sprzeczne z zasadami prawidłowego rozumowania. Fakt bowiem, że dokument prywatny (tu oświadczenia oznaczonych osób) został sporządzony we wskazanej w nim dacie w żaden sposób nie może przesądzać o dacie dojścia zawartej w nim treści do innej osoby (tu skarżącego). W przedmiotowej sprawie skarżący powziął wiedzę o istnieniu wskazanych dokumentów prywatnych i ich treści w dniu 10 lipca 2014 r. Skarżący wskazał także, iż nawet jeśli podanie o wznowienie postępowania zostaje wniesione po terminie, to organ w pierwszej kolejności ma obowiązek rozważyć, czy w podaniu tym wskazane zostały fakty wypełniające którąkolwiek z przyczyn stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych, którym to rozstrzygnięciem organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego ze względu na to, iż strona, powołując się na okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i przedstawiając dowody, które nie były znane organowi w dniu wydawania decyzji co do istoty sprawy, nie zachowała terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Przepis ten stwierdza, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, iż dołączone do wniosku o wznowienie postępowania w sprawie pisemne oświadczenia J. M., J.L., A. B. oraz siostry skarżącego B. G., stanowiące w ocenie skarżącego podstawę wznowienia postępowania, zostały złożone najpóźniej w dniu 12 marca 2014 r. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego merytoryczną decyzją Wojewody M. z dnia [...] marca 2011 r. wpłynął zaś do M. Urzędu Wojewódzkiego w W. w dniu 7 sierpnia 2014 r. Istotne jest, że zachowanie terminu określonego art. 148 § 1 k.p.a. musi być udowodnione przez stronę (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 572). We wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2014 r. skarżący powołał się na okoliczność uzyskania nowych, kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, w żaden sposób nie wykazał jednak, że jego podanie zostało wniesione w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o istnieniu przesłanki wznowienia przedmiotowego postępowania. W związku ze złożonym przez skarżącego zażaleniem na postanowienie Wojewody M. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, Minister Spraw Wewnętrznych pismem z dnia 11 września 2014 r. wezwał skarżącego do udowodnienia, że wniosek o wznowienie postępowania faktycznie wniesiono w zakreślonym przez ustawę terminie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że przedmiotowy wniosek wniósł w terminie, gdyż wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania powziął po dniu 10 lipca 2014 r. Samo jednak oświadczenie skarżącego, w którym nie określił on konkretnej daty, w jakiej dowiedział się o podstawie do wznowienia postępowania, nie świadczy o wykazaniu przez skarżącego zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 124/08 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wyraźnie podkreślono bowiem, że strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Wobec niewykazania przez skarżącego, iż przedmiotowy wniosek został wniesiony w zakreślonym terminie zarzut naruszenia art. 147 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. nie ma usprawiedliwionych podstaw. W przedmiotowej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten wymaga kumulatywnego spełnienia wszystkich określonych w nim przesłanek. Po pierwsze, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej. Są one zatem nowymi w odniesieniu do organu (nie były mu one znane wcześniej i nie dysponował nimi), nie zaś strony. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają bowiem określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres prawny jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę (por. wyr. WSA w Gliwicach z dnia 17 marca 2014 r., II SA/Gl 1582/13, CBOSA). Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz będą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie (por. wyr. NSA z 16 listopada 2010 r., II GSK 986/09, CBOSA). Nie można zaakceptować argumentacji skarżącego, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Bez znaczenia na gruncie tego przepisu jest bowiem to, czy osoby, które złożyły pisemne oświadczenia mające potwierdzać okoliczność posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego posiadały taką wiedzę przed złożeniem przez skarżącego wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Istotne jest bowiem jedynie, że pisemne oświadczenia tych osób, uzewnętrzniające posiadaną przez nich wiedzę i stanowiące informację dla organu o istnieniu świadków, których przesłuchanie może wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, zostały złożone po wydaniu przez Wojewodę M. decyzji co do istoty sprawy. Oznacza to, że zeznania tych osób, które mogłyby dopiero stanowić dowód w sprawie o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącego, zostałyby złożone również po tej dacie. W tym kontekście na uwagę zasługuje fakt, iż bezwzględną przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest to, aby nowe dowody lub nowe okoliczności istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym. W przedmiotowej sytuacji brak było zatem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie wskazanego przepisu. Sama bowiem okoliczność, iż w dacie wydawania decyzji co do istoty sprawy istnieli świadkowie, którzy posiadali wiedzę istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, nie stanowi o zasadności wznowienia postępowania na podstawie komentowanego przepisu. Nowym dowodem w sprawie, który powinien istnieć w dacie wydawania rozstrzygnięcia, mogłyby być dopiero zeznania tych świadków, uzewnętrzniające ich wiedzę i stanowiące oficjalne potwierdzenie posiadanych przez nich informacji. Oznacza to, że również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. i art. 6 k.p.a. nie może zostać uwzględniony. Wobec niespełnienia ustawowych przesłanek warunkujących wznowienie postępowania organ nie był uprawniony do wszczęcia tego postępowania z urzędu. Powyższe rozważania mają istotne znaczenie dla odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 75 k.p.a. Tak jak zostało to już zasygnalizowane, rację ma bowiem skarżący, iż przedstawione przez stronę pisemne oświadczenia wskazanych osób mogą stanowić jedynie wskazówkę, iż w przedmiotowej sprawie istnieją świadkowie, których zeznania mogą stanowić dowód będący podstawą wznowienia postępowania administracyjnego. Niemniej jednak okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro załączone oświadczenia potwierdzające możliwość uzyskania nowych dowodów złożone zostały po dniu wydania decyzji co do istoty sprawy, a zatem nie istniały w chwili jej podejmowania przez organ. Oznacza to, że również ewentualne zeznania świadków, które mogłyby zostać uzyskane po dniu wydania merytorycznej decyzji w przedmiotowej sprawie, nie mogłyby stanowić nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 Konstytucji oraz art. 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja dotyczy bowiem odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją odmawiająca potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Jej przedmiotem nie jest natomiast kwestia samego potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącego. Tylko w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym Sąd kontrolowałby decyzję w kwestii odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego zarzut naruszenia wskazanych przepisów mógłby zostać skutecznie podniesiony. Zarzuty naruszenia art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie obywatela w toku postępowania administracyjnego, jak również zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a, 8 k.p.a., 9 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie, gdyż skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji mającej uzasadniać naruszenie powołanych przepisów. Organy administracji publicznej działały w przedmiotowym postępowaniu w granicach prawa, wydając rozstrzygnięcia po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i podjęciu próby uzyskania informacji kluczowych dla pozytywnego z punktu widzenia skarżącego zakończenia sprawy. Samo wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych rozstrzygnięcia sprzecznego z żądaniem skarżącego, będące konsekwencją niewykazania przez skarżącego zachowania terminu określonego art. 148 § 1 k.p.a., nie świadczy o naruszeniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 7 i 8 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił przedmiotową skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło