I OSK 1503/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-17

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Aleksandra Łaskarzewska, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który wymaga od organu przeprowadzenia analiz, wyliczeń i selekcji danych z posiadanych dokumentów, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał jej szczególny interes publiczny?
Ratio decidendi
Informacja przetworzona to taka, której uzyskanie wymaga od organu dokonania analiz, obliczeń, zestawień statystycznych lub ekspertyz, angażując środki osobowe i finansowe inne niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Udostępnienie informacji przetworzonej jest możliwe tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże jej szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego, co wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie instytucji państwa. Samo stwierdzenie o nieuregulowanym stanie prawnym gruntów nie jest wystarczające do wykazania tego interesu.
Stan faktyczny
D. W. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej gruntów zajętych pod drogi publiczne w S., w tym liczby wniosków, powierzchni gruntów, wydanych decyzji i wypłaconych odszkodowań. Organ uznał żądanie za informację przetworzoną i wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego. Po odmowie organu I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez SKO, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając żądanie za informację przetworzoną, dla której nie wykazano szczególnego interesu publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1791/14 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1791/14 oddalił skargę D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. D. W. wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w zakresie odpowiedzi na pytania dotyczące gruntów zajętych pod drogi publiczne w S.: - ile podmiotów złożyło wnioski w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., - ile zostało złożonych wniosków, - jaka jest łączna powierzchnia gruntów objętych wnioskami, - czy zostały wydane decyzje deklaratoryjne, - ile zostało wydanych decyzji, - czy zostały wypłacone odszkodowania, - ilu podmiotom wypłacono odszkodowania i w jakiej wysokości. Pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. organ powiadomił wnioskodawcę, że nie posiada danych dotyczących jedynie określonego w żądaniu terenu. Z tego wywiódł, ze żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a w związku z tym wezwał wnioskodawcę do wykazania, że informacja o której udzielenie wnosił, jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Odpowiadając na powyższe wezwanie wnioskodawca podał, że szczególny interes publiczny w uzyskaniu żądanej informacji wynika z faktu nieuregulowanego stanu prawnego gruntów przejętych pod drogi publiczne. Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. odmówił stronie udostępnienia żądanej informacji uznając, że nosi ona cechy informacji przetworzonej, zaś strona nie wykazała szczególnego interesu publicznego przemawiającego za jej udostępnieniem. Rozpoznając sprawę wskutek złożonego przez stronę odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że fakt, iż informacje objęte wnioskiem nie wynikają wprost z rejestrów posiadanych przez organ I instancji, i że dla ich udostępnienia konieczne jest wykonanie dodatkowych prac w postaci analiz, wyliczeń i wyselekcjonowania spornej informacji, świadczy o tym, iż posiada ona cechy informacji przetworzonej. Odnosząc się do materii szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji Kolegium wskazało, że pojęcie to dotyczy skutecznego działania w granicach interesu publicznego, co wiązać się musi z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji Państwa. Skoro zaś strona nie wskazała jak zamierza wykorzystać otrzymaną informację organ uznał, że nie zostało wykazane istnienie szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie informacji objętej wnioskiem. Od powyższej decyzji skargę do Sądu wywiódł wnioskodawca wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107, art. 128 i art. 138 K.p.a. w zw. z art. 3 ust.1 i art. 16 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez brak odniesienia do zarzutów skarżącego, blankietowość uzasadnienia, niezauważenie faktu wykazania przez stronę istnienia szczególnego interesu publicznego oraz niewykazanie tego, iż sporna informacja ma charakter przetworzony a brak jest przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w jej udostępnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, gdy przedmiotem wniosku składanego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest informacja przetworzona, na stronie wnioskującej ciąży obowiązek wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ocena żądanej informacji publicznej pod kątem tego, czy posiada ona cechy informacji przetworzonej czy jest informacją prostą, należy zawsze do organu, do którego trafia wniosek. Jak wynika z oświadczenia organu, nie posiadał on gotowej - wytworzonej informacji będącej odpowiedzią na wniosek strony. Informacja ta nie była bowiem dostępna wprost z systemu informatycznego czy z innych zestawień prowadzonych przez organ. Sąd stwierdził, że wytworzenie przedmiotowej informacji wiązałoby się z pracochłonnymi działaniami organu z uwagi na szeroki zakres wniosku. Działania organu przy przygotowywaniu odpowiedzi na pytania, nie ograniczyłyby się tylko i wyłącznie do skserowania posiadanych przez organ dokumentów. W pierwszej kolejności adresat żądania musiałby odnaleźć w całości posiadanej dokumentacji te dokumenty, które dotyczyłyby wniosku. Następnie musiałby poddać te dokumenty analizie dla wyodrębnienia z nich danych, będących w zakresie zainteresowania wnioskodawcy. Nadto koniecznym byłoby również dokonanie analizy dokumentów pod kątem ewentualnej potrzeby anonimizacji pewnych danych, z punktu widzenia ochrony informacji wrażliwych np. danych osobowych czy też tajemnicy przedsiębiorstwa. Dopiero więc wykonanie powyższych działań przez organ doprowadzić by mogło do uzyskania odpowiedzi na zadane pytania. Sąd I instancji nie miał wątpliwości, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, co potwierdza znaczny zakres nakładu pracy koniecznej do wykonania przez organ, jak też fakt, ze efektem tych prac będzie informacja nowa jakościowo i nieistniejąca w chwili składania wniosku. Z tego względu jako zasadne uznał działanie organu polegające na wezwaniu wnioskodawcy do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. WSA w Warszawie podzielił również stanowisko organu, iż w sytuacji, gdy wnioskodawca nie uczynił zadość powyższemu zobowiązaniu, uzasadnione było wydanie decyzji odmawiającej udzielenia spornej informacji. Wnioskodawca nie wskazał bowiem tego, jak zamierza wykorzystać zdobytą informację, ani tego w jaki sposób ma się ona w jego ocenie przełożyć na interes publiczny. Samo stwierdzenie wnioskodawcy, iż szczególny interes wynika z nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości przejętych pod drogi publiczne, nie może być utożsamiane ze wskazaniem sposobu spożytkowania wiedzy jaką strona chciałaby posiąść. Nie znając zamierzeń strony (wobec ich nieujawnienia przez stronę) organ nie posiadał materiału dowodowego, który mógłby poddać badaniu. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty zawarte w skardze są chybione, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł D. W. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącego w skardze zarzutów: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 128 i art. 138 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, poprzez brak odniesienia do zarzutów skarżącego i blankietowość uzasadnienia przejawiającą się zignorowaniem faktu, że skarżący zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji, jak i w odwołaniu wskazał na istnienie szczególnego interesu publicznego, co doprowadziło do odmowy udzielenia odpowiedzi, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, poprzez niewykazanie, że informacja, do której dostępu odmówił organ jest informacją przetworzoną i nie zachodzi przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego, co doprowadziło do odmowy udzielenia odpowiedzi, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że informacja, do której dostępu domaga się wnioskodawca jest informacją przetworzoną, w wyniku czego odmówiono decyzją dostępu do informacji, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy a także nieskonfrontowanie ww. zarzutów ze stanowiskiem organu oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów II instancji, pomimo iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono jakie czynności analityczne, organizacyjne i intelektualne miałyby zostać podjęte w celu udostępnienia informacji publicznej oraz jakie koszty osobowe lub finansowe miałyby zostać poniesione, a które byłyby trudne do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji organu, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie prawa skarżącego do otrzymania informacji publicznej będącej przedmiotem wniosku, III. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1,128 i 138 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, IV. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, poprzez niewykazanie, że informacja, do której dostępu odmówił organ jest informacją przetworzoną i nie zachodzi przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego, co doprowadziło do odmowy udzielenia odpowiedzi, V. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 udip przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: 1. żądana informacja jest informacją przetworzoną, a skarżący nie wykazał aby jej udostępnienie było szczególnie istotne dla interesu publicznego, 2. informacja, która "nie była dostępna wprost z systemu informatycznego czy innych zestawień prowadzonych przez organ" to "informacja przetworzona", 3. odnalezienie spośród posiadanej dokumentacji dokumentów, poddanie tych dokumentów analizie dla wyodrębnienia z nich danych oraz dokonanie analizy dokumentów pod kątem anonimizacji danych stanowi przetwarzanie informacji, 4. niepodanie przez wnioskodawcę informacji jak zamierza wykorzystać informację publiczną, stanowi niewykazanie przez wnioskodawcę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, podczas gdy wykazanie możliwości realnego wpłynięcia na funkcjonowanie określonych instytucji państwowych nie jest warunkiem wykazania istnienia szczególnego interesu publicznego, VI. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23f ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że kwalifikacja informacji jako prostej lub przetworzonej zależy od uznaniowej decyzji organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, które łączą się ze sobą w sposób umożliwiający poddanie ich wspólnej analizie prawnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), sprowadza się do kwestionowania przyjętego przez organy obu instancji, jak również zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanowiska, zgodnie z którym żądana przez skarżącego informacja ma charakter przetworzony a skarżący nie wykazał aby jej udostępnienie było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zarzut ten stanowi konsekwencję wskazywanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, które w zasadniczej mierze negują poczynione przez organy ustalenia faktyczne związane z charakterem żądanej informacji. W tym świetle przyjęta przez autora skargi kasacyjnej konstrukcja rozbudowanych zarzutów uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do łącznego ich rozpoznania. W pierwszej kolejności należy zatem uznać, że zasadniczy zarzut skargi kasacyjnej dotyczy w istocie naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja przetworzona podlega zatem udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że jakkolwiek informacja przetworzona nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14). Z kolei, w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11 Naczelny Sąd Administracyjny wprost postawił tezę, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo, iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, prawidłowo oceniając, że wniosek skarżącego dotyczy informacji przetworzonej, a nie prostej. Skarżący kasacyjnie nie podważył twierdzenia, iż żądana informacja nie jest dostępna wprost z systemu informatycznego czy z innych zestawień prowadzonych przez organ. Prawidłowo zatem Sąd I instancji zaakceptował ustalenia organów, iż udzielenie żądanej informacji wiąże się z koniecznością przetworzenia posiadanych danych poprzez weryfikację dokumentacji źródłowej w celu odnalezienia danych będących w zakresie zainteresowania wnioskodawcy, a następnie sporządzenia na jej podstawie odpowiedniego zestawienia - wymagających również dodatkowych obliczeń i analiz, a także weryfikacji tych danych z punktu widzenia ochrony danych wrażliwych. Wbrew zapatrywaniu skarżącego kasacyjnie, taki zakres czynności nie może być uznany za "zwykły", tym bardziej jeżeli uwzględni się szeroki zakres żądania objętego wnioskiem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi zatem wątpliwości, że na gruncie rozpatrywanej sprawy wniosek o informację publiczną dotyczył informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym stanie rzeczy uzasadnione było wezwanie wnioskodawcy o wykazanie przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podobnie jak w sytuacji definicji "informacji publicznej przetworzonej", także i to pojęcie jest niedookreślone i nie posiada zwartej, spisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż pojęcie to jest znaczeniowo węższe od funkcjonującego w powszechnym użyciu pojęcia interesu społecznego. Interes publiczny odnosi się więc w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz jego ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie zaś łączy się z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się zatem z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, musi być nie tylko istotne dla interesu publicznego, ale istotność ta musi mieć również charakter szczególny. Żądane dane mogą być więc - ogólnie rzecz ujmując - istotne dla interesu publicznego, jednakże w wyniku np. zestawienia kosztów ich wytworzenia, a przede wszystkim potrzeby ich pozyskania, nie będą miały szczególnie istotnej wartości dla wskazanego interesu publicznego. Przetworzenie tych informacji i trud z tym poniesiony, nie przełoży się bowiem na wskazywane przez ustawodawcę ulepszenie działania organu (zob. m.in. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 865/14). W konsekwencji, charakter czy też pozycja podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia informacji publicznej przetworzonej, a zwłaszcza realne możliwości przyszłego wykorzystania przez ten podmiot tak uzyskanych danych, ma wpływ na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu żądanych informacji. Nie można pominać, iż uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami konkretnych organów. W związku z tym udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie zapewniają, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa przemawia za przyjęciem, iż po ich stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający udzielenie im żądanej przetworzonej informacji publicznej. W kontekście powyższego Sąd I instancji słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji. Samo twierdzenie wnioskodawcy, iż szczególny interes wynika z nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości przejętych pod drogi publiczne, nie jest wystarczające dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej. Skarżący nie wskazał, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony interesu publicznego lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej (nie przedstawił w tym względzie żadnych argumentów). Nie ma zatem podstaw do uznania, że zostaną one realnie wykorzystane dla dobra ogółu. Oczywiście konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego nie zwalnia podmiotu, do którego skierowany jest wniosek, z obowiązku samodzielnej analizy spełnienia powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Jednak brak wykazania tej przesłanki przez wnioskodawcę istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i uwzględnienia wniosku. Na gruncie niniejszej sprawy ogólnikowość argumentacji strony w tym zakresie wykluczyła możliwość stwierdzenia występowania takiego interesu z urzędu. W takiej sytuacji właściwym sposobem załatwienia sprawy było wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na jej przetworzony charakter i brak wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za jej udostępnieniem. Z opisanych wyżej względów jako niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd I instancji prawidłowo ocenił zarówno charakter żądanej przez skarżącego informacji, jak i brak po stronie wnioskodawcy przesłanki uprawniającej do jej uzyskania. W sprawie nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, stąd Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Chybiony jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. gdyż uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie przewidziane w tej normie elementy, co pozwalało na pełną kontrolę instancyjną tego orzeczenia. Nieuzasadniony jest wreszcie zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 (chodzi chyba o ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. Wskazane przepisy mają charakter ustrojowy, zaś ich naruszenie byłoby możliwe gdyby Sąd I instancji dokonał kontroli w oparciu o inne kryterium, niż kryterium legalności czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne. Sytuacja taka nie wystąpiła jednak w omawianym przypadku. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony, nie może zaś być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło