II OZ 1202/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-11

Skład orzekający: Zofia Flasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny prawidłowo odrzucił zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zawierało rygor pozostawienia pisma bez rozpoznania, a nie odrzucenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA w Białymstoku bezpodstawnie odrzucił zażalenie R. K. na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, jednak mimo stwierdzenia nieuzupełnienia braków, zastosował rygor odrzucenia zażalenia. NSA uchylił postanowienie WSA, uznając, że zażalenie powinno zostać rozpoznane merytorycznie. NSA oddalił jednak zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, stwierdzając, że R. K. nie był stroną postępowania i nie mógł skutecznie wnioskować o prawo pomocy dla siebie.
Stan faktyczny
R. K., działając jako pełnomocnik organizacji społecznych, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. WSA w Białymstoku odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że R. K. nie jest stroną postępowania. R. K. wniósł zażalenie na to postanowienie. WSA odrzucił zażalenie, uznając, że R. K. nie uzupełnił braków formalnych wezwanego pisma. NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, uchylając je i oddalając zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 września 2015 r. 2. oddalić zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 kwietnia 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1105/14 o odrzuceniu zażalenia R. K. z dnia 14 maja 2015 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 kwietnia 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy R. K. oraz zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 kwietnia 2015 r. o odmowie przyznania mu prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w B. w likwidacji, Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Fundacji [...] w B. na postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 września 2015 r. 2. oddalić zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 kwietnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1105/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przyznania prawa pomocy R. K. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sąd wskazał, że wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy został złożony przez podmiot, który występuje w sprawie nie w imieniu własnym, ale jako pełnomocnik czterech skarżących organizacji. R. K. nie jest również samodzielnym uczestnikiem postępowania. Natomiast wniosek o prawo pomocy złożył w imieniu własnym. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, że o prawo pomocy wnioskować może wyłącznie strona postępowania, a nie może tego skutecznie uczynić podmiot, który tego przymiotu nie posiada. W piśmie z dnia 14 maja 2015 r. R. K. wniósł zażalenie na to postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. Sąd odrzucił to zażalenie, wskazując, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 czerwca 2015 r. wezwano R. K. do uzupełnienia braków formalnych pisma, w terminie 7 dni, poprzez nadesłanie tego pisma sporządzonego w takiej formie, aby spełniało wymogi pisma procesowego określone w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (pouczając o treści tego przepisu) oraz aby możliwe było odczytanie treści tego pisma oraz jednoznaczne sprecyzowanie, czy pismo to stanowi zażalenie, gdyż zostało sporządzone na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i na jakie postanowienie, albowiem w treści wskazano kilka postanowień z tej samej daty, ponadto w czyim imieniu to zażalenie zostało wniesione. W wyznaczonym terminie R. K. nie uzupełnił w/w braków formalnych zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Rozpatrując wniesione przez R. K. zażalenie, Sąd wskazał że jego autor nie wykonał zarządzenia Sądu z dnia 2 czerwca 2015 r. i nie uzupełnił opisanych wyżej braków formalnych, dlatego też Sąd nie mógł nadać zażaleniu dalszego biegu i podlegało ono odrzuceniu. |Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 194 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji | |postanowienia. | W piśmie z dnia 6 października 2015 r. zażalenie na to postanowienie wniósł R. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 września 2015 r. jest zasadne. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 czerwca 2015 r. R. K. został wezwany (pismo z dnia 5 czerwca 2015 r.) do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 14 maja 2015 r. w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia tego pisma bez rozpoznania poprzez nadesłanie tego pisma sporządzonego w takiej formie, aby spełniało wymogi pisma procesowego określone w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz aby możliwe było odczytanie treści tego pisma oraz jednoznaczne sprecyzowanie, czy pismo to stanowi zażalenie, gdyż zostało sporządzone na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i na jakie postanowienie, albowiem w treści wskazano kilka postanowień z tej samej daty, ponadto w czyim imieniu to zażalenie zostało wniesione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd bezpodstawnie odrzucił zażalenie R. K., albowiem wezwaniu o uzupełnienie braków formalnych pisma z dnia 14 maja 2015 r. nadano rygor pozostawienia pisma bez rozpoznania, a Sąd, pomimo, że stwierdził, iż R. K. nie sprecyzował treści tego pisma nie zastosował tego rygoru, lecz potraktował to pismo jako zażalenie na postanowienie z 22 kwietnia 2015 r. i zastosował rygor odrzucenia zażalenia. Ponadto, należy przyjąć, że R. K. częściowo uzupełnił jednak braki formalne pisma z dnia 14 maja 2015 r., gdyż z jego pisma z dnia 26 czerwca 2015 r. wynika, że wnosi on zażalenie na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2015 r. dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy. Zatem zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Uchylenie zaskarżonego postanowienia oznacza, że otwarta jest droga do rozpoznania zażalenia R. K. na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2015 r. dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy. Kontrolując to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odpowiada ono prawu. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. R. K. nie jest stroną tego postępowania, lecz występuje w postępowaniu jako przedstawiciel wskazanych w sentencji organizacji społecznych, zatem jego wniosek o przyznanie jemu osobiście prawa pomocy jest niedopuszczalny i słusznie Sąd I instancji odmówił uwzględnienia tego wniosku. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie R. K. | |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło