I FSK 823/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Przewodniczący: Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 33/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. w sprawie sygn. akt I SA/Ke 33/15 ze skargi A.[...] Spółka z o.o. spółka komandytowa w K. (dalej: "Spółka") na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 września 2014 r. w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 września 2014 r. w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Sąd wskazał, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga spełnienia przez skarżącego warunków formalnych, które zostały dla skargi określone w przepisach prawa. Z treści art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), wynika obowiązek wykazania umocowania podmiotów działających w imieniu osoby prawnej przy pierwszej czynności w sprawie. W związku z brakiem formalnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał Spółkę do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej - odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo zostało doręczone Spółce w dniu 13 stycznia 2015 r. Termin do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej upłynął zatem w dniu 20 stycznia 2015 r. Skarżąca nie dokonała tej czynności. W świetle powyższego Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. Spółka wniosła skargę kasacyjną i zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego według norm przepisanych. Jako podstawy kasacyjne wskazano art. 174 pkt 2 P.p.s.a. poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. poprzez odmowę dokonania kontroli administracji publicznej i naruszenie: art. 58 ust.1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 103) poprzez uznanie, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi w zakreślonym przez Sąd terminie, w postaci dołączenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, spowodowało niemożność nadania skardze biegu, co w ocenie strony skarżącej miało istotny wpływ na treść postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Z niespornego stanu faktycznego w sprawie wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z dnia 9 stycznia 2015 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 8 stycznia 2015 r. wezwał Spółkę do uzupełniania braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpis KRS. Wskazano też że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Przed przejściem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że stosownie do treści art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z treści powyższego przepisu wynika obowiązek tych podmiotów do wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. W piśmiennictwie odnoszącym się do obowiązku określonego w art. 29 P.p.s.a. wskazuje się, że organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych, muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę. Przepis nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 29 LEX 2013 r. teza 1). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej, jest niewątpliwie odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego został wezwany pełnomocnik skarżącej Spółki. Odpis KRS-u nie został złożony. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., tj. na wezwanie przewodniczącego wydziału, w terminie 7 dni, w przypadku skargi - pod rygorem jej odrzucenia. Podkreślenia wymaga, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może być skracany ani przedłużany. W sytuacji gdy strona nie uzupełni w tym terminie braków formalnych skargi, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się z do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 15 ust. 1 u.k.r.s., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługuje on na aprobatę. Nie można podzielić poglądu, że skoro z przepisu art. 15 ust. 1 u.k.r.s. wynika, iż od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów, zbędnym jest wezwanie do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS. Podkreślić należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 P.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w imieniu spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, a także sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego. Treść art. 15 ust. 1 u.k.r.s. nie ogranicza tego obowiązku proceduralnego, ani nie przerzuca konieczności wykazywania umocowania na sąd. Jak wskazuje się w orzecznictwie art. 15 ust. 1 u.k.r.s. ma na celu ochronę obrotu gospodarczego przed nierzetelnymi kontrahentami, przy czym ochrona taka należy się przede wszystkim osobom trzecim (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt I ACa 280/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z ratio legis tego przepisu, nie można jednak wywodzić, że na sądzie ciąży obowiązek poszukiwania potrzebnych informacji we własnym zakresie i uzupełniania akt sprawy o dokumenty, które ma obowiązek przedstawić strona skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczynanym na skutek aktywności tej strony, wyrażonej w formie skargi. Wobec tego, należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2013 r. I GSK 1346/13, zgodnie z którym, ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi) bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego). Wobec powyższego zarzut naruszenia przez Sąd art. 58 ust.1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. oraz art. 15 ust. 1 u.k.r.s. należy uznać za nietrafny. Odnośnie zaś naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. poprzez odmowę dokonania kontroli administracji publicznej należy wyjaśnić, że to strona swoim działaniem i nieuzupełnieniem braków formalnych w ustawowym terminie uniemożliwiła sobie kontrolę zaskarżonego postanowienia. To nie Sąd pierwszej instancji odmówił kontroli podejmując arbitralne rozstrzygnięcie, tylko Spółka swoim zaniechaniem doprowadziła do sytuacji, w której Sąd obowiązany był skargę odrzucić. Końcowo odnosząc się do wskazanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2012 r. I OSK 677/12, należy wskazać, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w przywołanej sprawie stan faktyczny nie był tożsamy ze stanem rozpoznawanej sprawy. Z treści uzasadnienia postanowienia w sprawie I OSK 677/12 wynika, że strona skarżąca przesłała w odpowiedzi na wezwanie sądu płytę CD zawierającą aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Brak jest natomiast podstawy prawnej do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego. Stosownie do art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a. jednoznacznie wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku, a nie – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.