I SA/Gd 1108/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia umorzyć postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu zażalenia "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w S. - dalej jako "Spółka", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 marca 2014 r. odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. Na powyższe postanowienie organu odwoławczego Spółka w dniu 6 sierpnia 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej poinformowała, że Spółka w dniu 28 listopada 2014 r. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców. W związku z powyższą informacją tutejszy Sąd zwrócił się do Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego o wskazanie, czy Spółka faktycznie została wykreślona z rejestru przedsiębiorców, a jeśli tak - z jaką datą? W odpowiedzi nadesłano odpis pełny z rejestru przedsiębiorców (nr KRS [...]), z którego wynika, że w dniu 28 listopada 2014 r. nastąpiło wykreślenie Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego (k. 49-52 akt sądowych). Ustalono również, że powyższy wpis jest prawomocny od dnia 12 grudnia 2014 r. (k. 54 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) albo gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wynikła ona z przyczyn podmiotowych - przestała bowiem istnieć strona skarżąca. W myśl art. 25 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Z kolei art. 26 § 1 ww. ustawy stanowi, że zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te Sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stadium postępowania. W przepisach art. 270 i art. 271 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.) - dalej jako "k.s.h.", wskazano przyczyny rozwiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zdarzenia tam wymienione powodują wszczęcie postępowania likwidacyjnego, które - w przypadku jego zakończenia - skutkują wykreśleniem spółki z rejestru (art. 272 k.s.h.). Chwilą rozwiązania spółki nie jest przy tym moment zaistnienia określonej przyczyny, ale wykreślenie z rejestru jako następstwo postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego. Byt prawny spółki ustaje więc z chwilą jej wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1502/10, LEX nr 1069262). Jak wynika z nadesłanego do akt sprawy odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców (nr KRS [...]), w dniu 28 listopada 2014 r. wobec skarżącej zostało zakończone postępowanie likwidacyjne. W tym dniu Spółka została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, co skutkowało ostatecznym ustaniem jej bytu prawnego. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że prawomocne wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oznacza definitywne zakończenie bytu tej osoby prawnej skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona (zob. postanowienia NSA: z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt I FSK 298/13, LEX nr 1506890; z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1896/11, LEX nr 1225490; czy z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II GSK 737/09, LEX nr 742926). A zatem, w wypadku wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest więc umorzenie tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jako bezprzedmiotowego. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.