II SA/Kr 1568/14

WyrokWSA w Krakowie2015-02-10

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Beata Łomnicka, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę lub przebudowę ulicy może zostać zwrócona na rzecz byłego właściciela, jeśli na jej terenie zrealizowano inne inwestycje, takie jak alejki czy pawilony handlowe, które nie mieszczą się w ścisłym celu wywłaszczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji przedwcześnie i z naruszeniem przepisów postępowania ustaliły, iż celem wywłaszczenia była budowa alejek asfaltowych jako część inwestycji polegającej na przebudowie ulicy. Sąd wskazał, że cel wywłaszczenia podlega ścisłej interpretacji, a zrealizowane inwestycje (alejki, pawilony handlowe) nie mieściły się w ściśle określonym celu wywłaszczenia, jakim była przebudowa ulicy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1976 r. na cele budowy lub przebudowy ulicy. Organ I instancji odmówił zwrotu, uznając, że na nieruchomości zrealizowano alejki asfaltowe i zielone wysepki, co stanowiło realizację celu wywłaszczenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła organom błędną, rozszerzającą interpretację celu wywłaszczenia, wskazując, że na nieruchomości zrealizowano pawilony handlowe, a nie tylko elementy związane z przebudową ulicy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "[...]" S.A. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej "[...]" S.A. z siedzibą w K. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1568/14 Uzasadnienie | | |Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu działek nr [...] i [...] oraz części działki [...], | |położonych w obr. [...] jedn. ewid. P. m. K. , w granicach działeki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] byłej gminy katastralnej B. , na | |rzecz Fabryki Produktów "[...] " S.A. w K. (w likwidacji). | |Orzekając w ww. sposób organ I instancji wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją | |Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. –P. Wydział Gospodarki Komunalnej z 25 maja 1976 r. nr [...] , bowiem była niezbędna pod przebudowę | |ulicy [...] odcinek I, zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 28 | |grudnia 1971 r. nr [...] . | |Z uwagi na ogólnie określony cel wywłaszczenia organ I instancji dokonał konkretyzacji inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia | |przedmiotowej nieruchomości opierając się na dowodach z dokumentów w postaci projektu technicznego – planu szczegółowego dla obiektu | |ul. [...] w K. z 1972 r. oraz projektu uporządkowania terenu wokół pawilonu "[...]" w B. , zatwierdzonego pismem z 20 lutego 1979 r. nr | |[...] . Na podstawie wskazanych projektów organ I instancji ustalił, iż w obszarze nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot planowano | |budowę asfaltowych alejek w układzie promienistym połączonych z zaprojektowanym przejściem podziemnym pod ulicą [...] . Przestrzenie | |pomiędzy alejkami miały wypełnić zielone wysepki. | |Następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż na potrzeby omawianego postępowania o zwrot pozyskano z Centralnego Ośrodka | |Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. dowód w postaci zdjęcia lotniczego przedmiotowego terenu, przedstawiającego teren | |nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot według stanu na 4 maja 1982 r., z którego wynika, że w tym okresie na przedmiotowej | |nieruchomości funkcjonował układ zaprojektowanych alejek asfaltowych połączonych z przejściem podziemnym pod ul. [...] . Alejki asfaltowe| |oraz zielone wysepki pomiędzy nimi zostały zrelaizowane m.in. na objętych wnioskiem działkach nr [...] i nr [...] oraz części działki nr | |[...] . | |Zdaniem organu I instancji ustalenia poczynione w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym świadczą o tym, iż przedmiotowej | |nieruchomości nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. | |Odwołanie od ww. decyzji złożyła Fabryka Produktów [...] " S.A. w likwidacji z siedzibą w K. , zarzucając organowi I instancji | |nieprawidłowe określenie celu, na jaki została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość, poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż zrealizowane| |na jej obszarze placu handlowego w B. stanowi realizację celu wywłaszczenia określonego w decyzji jako przebudowa ulicy [...] . Zdaniem | |strony odwołującej się stwierdzone przez organ I instancji zagospodarowanie terenu nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie stanowi | |ani części ulicy ani infrastruktury związanej z ulicą [...] , wobec czego uznanie przez organ I instancji, iż na przedmiotowej | |nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia – w kontekście poglądów powszechnie aprobowanych w orzecznictwie i literaturze przedmiotu | |– świadczy o zastosowaniu przez ten organ niedopuszczalnej, rozszerzającej wykładni pojęcia "celu wywłaszczenia". W odwołaniu wskazano | |ponadto, iż z pozyskanego przez organ I instancji zdjęcia lotniczego terenu nieruchomości z 1982 r. wynika, że na wywłaszczonych | |nieruchomościach powstały pawilony usługowe, których realizacji nie sposób uznać za mieszczącą się w celu wywłaszczenia określonego | |jako przebudowa ul. [...] . W ocenie skarżącego realizacja innego niż planowany cel wywłaszczenia przesadza o spełnieniu zbędności | |nieruchomości, o której mowa w art. 137 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami. | |Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...] na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce | |nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2014 r. 518 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania | |administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 24 września 2013 r. | |nr [...] . | |W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot, | |oznaczona aktualnie jako działki [...] i [...] oraz część działki nr [...], poł. w obr. [...]. ewid. P. m. K. , w granicach działek nr [...], nr| |[...] nr [...] i nr [...] byłej gminy katastralnej B. stanowiących w dacie wywłaszczenia własność Fabryki Produktów Chemicznych [...] w P. | |została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. –P. – Wydział Gospodarki Komunalnej z 25 maja| |1976 r. nr [...] , bowiem była niezbędna pod przebudowę ulicy [...] odcinek I, zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i | |Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 28 grudnia 1971 r. nr [...] . Przedmiotowa nieruchomość stanowi więc nieruchomość | |wywłaszczoną w rozumieniu art. 136 ust. 3 u.g.n., o zwrot której pismem z 9 marca 2007 r. wystąpił likwidator Fabryki Produktów | |Chemicznych "[...] " S.A w likwidacji z siedzibą w K. J.L. , w związku z czym należy stwierdzić, iż dwie pierwsze przesłanki zwrotu | |wywłaszczonej nieruchomości zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. | |W dalszej części uzasadnienia powołując się na treść art. 137 ust. 1 u.g.n. organ II instancji wskazał, że prowadzący postępowanie o | |zwrot nieruchomości jest obowiązany w pierwszej kolejności możliwie najbardziej precyzyjnie określić cel wywłaszczenia nieruchomości, a| |następnie ustalić w drodze dostępnych środków dowodowych, czy w odniesieniu do konkretnej nieruchomości zaistniała przesłanka | |zbędności, określona w art. 137 ust. 1 powołanej ustawy. Ustalenia w tej kwestii mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. | |Powołując się na stanowisko doktryny prawa administracyjnego w zakresie wywłaszczeń i zwrotów nieruchomości oraz na orzecznictwo | |Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podkreślił, że cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle. Następnie wyjaśnił, iż pomimo | |podjętych poszukiwań nie udało się organowi I instancji odnaleźć załącznika graficznego do wskazanej w decyzji wywłaszczeniowej | |Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. –P. Wydział Gospodarki Komunalnej z 25 maja 1976 r. nr [...] – decyzji Wydziału Budownictwa, | |Urbanistyki o Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 28 grudnia 1971 r. nr [...] , co potwierdzają znajdujące się w aktach | |organu I instancji pisma z właściwych jednostek archiwalnych. | |W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji pozyskał natomiast uwierzytelnioną kopię projektu technicznego – planu | |szczegółowego dla obiektu ul. [...] w K. z 1972 r. oraz uwierzytelnioną kopię projektu uporządkowania terenu wokół pawilonu [...] " w B.| |, zatwierdzonego pismem z 20 lutego 1979 r. nr [...], na którym znajduje się pieczęć Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury | |Urzędu Dzielnicowego K. –P. Analiza pierwszego z ww. dokumentów, na którym przedstawiono m.in. "zakres robót w odc. I-II" planowanej | |przebudowy ulicy [...] , potwierdza ustalenia poczynione przez organ I instancji, iż w obszarze nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot | |planowano budowę asfaltowych alejek w układzie promienistym, w sąsiedztwie których zaprojektowano przejście podziemne pod ulicą [...] . | |Teren ten znajdował się pomiędzy pętlą tramwajową oraz zajezdnią autobusową w B. Podkreślił, iż omawiany projekt został opracowany w | |dacie poprzedzającej wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości oraz jest niewątpliwie związany z inwestycją stanowiącą podstawę | |wywłaszczenia tej nieruchomości, wobec czego należało pozytywnie ocenić przydatność dowodową tego opracowania dla potrzeb koniecznego | |doprecyzowania celu wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie. | |Dokonując oceny wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. przesłanek zbędności przedmiotowej nieruchomości, w oparciu o zgromadzony w | |niniejszej sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające w tym | |zakresie uznać należy za wyczerpujące, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie jest co do zasady prawidłowe, bowiem w | |sposób jasny i przekonywający wskazuje fakty i dowody, które legły u podstaw rozstrzygnięcia oraz wnioski, jakie z nich wywiedziono. W | |ocenie organu odwoławczego zgromadzony w niniejszej sprawie przez organ I instancji materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż | |przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a więc nie można odmówić słuszności stwierdzeniu zawartemu w | |zaskarżonej decyzji, iż nieruchomości tej nie można uznać za zbędną w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. | |Organ odwoławczy zauważył, iż projektowane na terenie przedmiotowej nieruchomości oraz w jej otoczeniu alejki w układzie promienistym | |oraz sąsiadujące z nimi przejście podziemne pod ulicą [...] istniały już w dacie sporządzenia projektu uporządkowania terenu wokół | |pawilonu handlowego "[...] " w B. , na którym znajduje się pieczęć Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Dzielnicowego | |K.-P. , zatwierdzonego pismem z 20 lutego 1979 r. nr [...] . Na opracowaniu tym teren ten znajduje się pomiędzy pętlą tramwajową oraz | |zajezdnią autobusową (od strony ulicy [...] ) w B. , istniejącym pawilonem handlowym "[...] " oraz ulicą [...] . Zgodnie z omawianym | |projektem przestrzenie pomiędzy alejkami miały wypełnić zielone wysepki. Opracowanie to potwierdza więc stan zagospodarowania tego | |terenu istniejący w roku 1979 oraz wskazuje kierunki jego dalszej adaptacji. Powyższy stan zagospodarowania potwierdza pozyskane przez | |organ I instancji z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W zdjęcie lotnicze z 1982 r., na którym widoczny | |jest teren nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu oraz jego otoczenie. Na zdjęciu tym widoczny jest obszar z charakterystycznym, | |promienistym układem alejek otoczonych zielenią oraz przejście podziemne pod ulicą [...] w sąsiedztwie dużego budynku znajdującego się w| |miejscu ww. pawilonu handlowego "[...] ", pętli tramwajowej i zajezdni autobusowej w B. | |Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji uznał je za niezasadne. Jego zdaniem organ I instancji w sposób | |prawidłowy i konieczny doprecyzował cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, określony ogólnie jako przebudowa ulicy [...] odcinek| |I. Ponadto w sposób szczegółowy wykazane zostało, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została wykorzystana zgodnie z prawidłowo | |doprecyzowanym celem wywłaszczenia. Wobec powyższego nie ma więc znaczenia podnoszona w odwołaniu okoliczność wykorzystywania aktualnie| |przedmiotowej nieruchomości jako placu handlowego. Nadto organ odwoławczy wskazał, że nie można zgodzić się z poglądem , iż | |zrealizowanie celu wywłaszczenia oraz jednocześnie z nim lub następnie jeszcze innych obiektów miałoby świadczyć o zbędności | |nieruchomości na cel wywłaszczenia, mającej co do zasady miejsce w sytuacji niedochowania terminów określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 | |i 2 u.g.n., czy tez w razie zrealizowania od razu po wywłaszczeniu inwestycji całkowicie innej niż planowana. Z powołanych więc | |względów organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. | |Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka " [...] " S.A. w K. , zarzucając jej: | |1) naruszenie art. art 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż cel wywłaszczenia nieruchomości objętych decyzją Naczelnika | |Dzielnicy K. –P. z dnia 25 maja 1976 r. znak sprawy: [...] nie był wskazany w sposób precyzyjny, podczas gdy w decyzji tej cel | |wywłaszczenia został jednoznacznie i precyzyjnie określony i była nim "przebudowa ulicy [...] ", | |2) błędne i dokonane z naruszeniem wynikającej z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasady ścisłej interpretacji celu| |wywłaszczenia uznanie, iż w ramach celu wywłaszczenia w postaci "przebudowy ulicy [...] mieścić się mogły inwestycje nie polegające na | |przebudowie ulicy, takie jak budowa placu z pawilonami handlowymi, podczas gdy cel wywłaszczenia należy rozumieć ściśle, a przebudowa | |ulicy to pojęcie, które należy wiązać z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi, wskazującymi na przebudowę ulicy, a nie innych| |obiektów, | |3) błędne i dokonane z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. uznanie, iż budowa alejek asfaltowych położonych w innym miejscu | |niż ulica, objęta była inwestycji) w postaci przebudowy ulicy [...] , podczas gdy z żadnego dowodu, w tym dowodu z dokumentu nie wynika, | |że budowa tych alejek objęta była tą inwestycja, a sam Wojewoda rozróżnił inwestycje związane z inwestycją będącą podstawą | |wywłaszczenia a inwestycją będącą podstawą wywłaszczenia i ustalił jedynie , że przywołane przez Wojewodę dokumenty dotyczą inwestycji | |w jakiś sposób związanej z inwestycją w postaci przebudowy ulicy [...] , a nie samej przebudowy ulicy Z. ; | |4) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. uznanie , że projekt zieleni stanowił element prac zatwierdzonych | |do realizacji na cele wywłaszczenia, podczas gdy decyzja zatwierdzająca plan realizacji tj. decyzja Wydziału Budownictwa Urbanistyki i| |Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 28 grudnia 1971r. nr [...] , do której odwołuje się decyzja wywłaszczeniowa nie | |zatwierdzała projektu zieleni (skweru z alejkami i wysepkami zieleni), który zdaniem organów miał być rzekomo objęty celem | |wywłaszczeni , brak jest decyzji zatwierdzającej taki projekt a decyzja wywłaszczeniowa z 1976r. nie odwołuje się do żadnej takiej | |decyzji; skoro zaś decyzja wywłaszczeniowa z 1976 r. stanowi, że celem wywłaszczenia jest przebudowa ulicy zgodnie z decyzja | |zatwierdzająca plan realizacyjny , a decyzja taka nie obejmowała projektu zieleni , to nie można uznać, aby realizacja skweru z | |alejkami i wysepkami zieleni była celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji z art. 1976r.; | |5) błędne i dokonane z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. rozstrzygnięcie kwestii celu wywłaszczenia poprzez powołanie się | |na plany budowy na nieruchomości alejek asfaltowych, podczas gdy istnienie ewentualnych planów budowy alejek asfaltowych na | |nieruchomościach, objętych następnie decyzją wywłaszczeniową nie oznacza, iż "przebudowa ulicy Z. " obejmowała również budowę alejek | |asfaltowych stosownie do takich planów; | |6) błędne ustalenie celu wywłaszczenia w oparciu o decyzję Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej | |miasta K. z 28 grudnia 1971 r. nr [...] i wskazanie z powołaniem się na tę decyzję, że cel wywłaszczenia w postaci przebudowy ulicy Z. | |obejmował również inną inwestycję w postaci budowy skwerku z alejkami i wysepkami zieleni podczas gdy rozumowanie takie jest | |nieuprawnione, albowiem – co jednoznacznie potwierdził W SA w Krakowie w wyroku z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie do sygn.. II | |SA/Kr 1090/13 i z dnia 10stycznia 2014 r. wydanym w sprawie do sygn.. II SA/Kr 1427/13 odnoszącym się do tej właśnie decyzji | |wywłaszczeniowej – gdyby celem wywłaszczenia rzeczywiście miała być objęta budowa takiego skweru w sąsiedztwie ulicy Z. , brak byłoby | |przeszkód aby cel taki ująć w decyzji wywłaszczeniowej z odwołaniem się do decyzji lokalizacyjnej; brak ujęcia takiego celu w decyzji | |wywłaszczeniowej dowodzi, że celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji nie była inna inwestycja niż przebudowa ulicy; | |7) błędne ustalenie celu wywłaszczenia poprzez odwoływanie się przez Wojewodę do przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie | |zagospodarowania przestrzennego i zapisu o " terenie arterii ruchu normalnego KN II T z wydzielonym torowiskiem tramwajowym " oraz | |przeznaczeniu " do 1970 r. pod zaplecze komunikacyjne" albowiem powołane zapisy nie maja znaczenia w niniejszej sprawie , w oparciu o | |takie zapisy nie można bowiem weryfikować tego czy zgodnie z decyzją wywłaszczeniową w tym i decyzja realizacyjną na terenie | |wywłaszczonej nieruchomości można było zrealizować skwerek z alejkami i z wysepkami zieleni (jak definiuje rzekomy cel decyzji | |Wojewoda czy tez plac handlowy (jak to miało miejsce w rzeczywistości); | |8) błędne odwolywanie się przez Wojewodę do przepisów art. 2, 3, 20 ust. 2 i art. 21 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 24 września 1974r. Prawo| |budowlane, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych , art. 3 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o | |bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych i przepisów Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych| |z dnia 28 października 1969 r. w sprawie planów realizacyjnych, z przepisów tych bowiem w żaden sposób nie wynika, że celem | |wywłaszczenia objęty był skwerek z alejkami i wysepkami zieleni; | |9) błędne rozstrzygnięcie wątpliwości organu w zakresie celu wywłaszczenia na korzyść szerokiej interpretacji pojęcia "przebudowa ulicy| |Z. " podczas, gdy zgodnie z zasadą ścisłego rozumienia celu wywłaszczenia wszelkie wątpliwości organ winien rozstrzygać w kierunku | |wąskiego rozumienia celu wywłaszczenia, a w szczególności organ posiłkując się dokumentami innymi niż decyzja wywłaszczeniowa może | |doprecyzować cel wywłaszczenia (np. ustalić jaki przebieg miała mieć ulica Z. stosownie do planów i jakie nieruchomości miała | |zajmować)nie może natomiast ustalić odwołując się do związku (poprzez sąsiedztwo) z inwestycją w postaci przebudowy ulicy, że celem | |wywłaszczenia jest inwestycja, która nie polega na przebudowie ulicy ; | |10) błędne nie uwzględnieni i przemilczenie przez Wojewodę iż na zdjęciu lotniczym z 1982 r. (a zatem w okresie 5 lat) poi | |wywłaszczeniu na wywłaszczonych nieruchomościach znajdują się pawilony usługowo-handlowe podczas, gdy Wojewoda w decyzji nie | |kwestionuje , że takie pawilony istniały już w 1982 r. i zostały zrealizowane zaraz po wywłaszczeniu, a okoliczność ta potwierdza, iż | |wywłaszczone nieruchomości nie zostały wówczas wykorzystane na cel wywłaszczenia lecz na inny cel; | |11) błędne uznanie przez Wojewodę , iż realizacja celu wywłaszczenia w postaci skwerku jednocześnie z realizacja innych obiektów , a | |mianowicie pawilonów handlowych nie stanowi rzekomo o zbędności na cel wywłaszczenia podczas, gdy stanowisko takie jest rażąco | |sprzeczne z podstawową zasadą prawa wywłaszczeniowego tj. z zasadą wykorzystania nieruchomości wyłącznie na cel określony w decyzji o | |wywłaszczeniu gwarantującą, że instytucja wywłaszczenia nie będzie wykorzystana w sposób sprzeczny z jej ratio legis i zapobiegającą | |nadużywaniu instytucji wywłaszczenia i ściśle związaną z obowiązkiem zwrotu nieruchomości , która nie została wykorzystana na cel | |wskazany w decyzji wywłaszczeniowej; | |12) błędne i dokonane z naruszeniem zasady zakazu użycia (przeznaczenia) wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w | |decyzji o wywłaszczeniu uznanie, iż nieruchomość wywłaszczona decyzją Naczelnika Dzielnicy K. –P. z dnia 25 maja 1976 r. znak sprawy: | |[...] wykorzystana została na cel wywłaszczenia w postaci "przebudowy ulicy [...] podczas gdy nieruchomość ta wykorzystana została na | |cele budowy pawilonu handlowego, którego to celu w żaden sposób nie można utożsamiać z "przebudową ulicy [...] ", co oznacza, że | |nieruchomość ta nie została użyta na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, lecz zrealizowano na niej inny cel; | |13) błędne i dokonane z naruszeniem art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uwzględnienie przez Wojewodę iż w rozumieniu | |powołanego przepisu nieruchomość należy uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli na wywłaszczonej | |nieruchomości zrealizowano inny cel niż cel publiczny określony w decyzji o wywłaszczeniu; | |14) naruszenie art. 136 ust. 3 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, iż nieruchomość będąca przedmiotem | |decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –P. z dnia 25 maja 1976 r. znak sprawy: [...] wykorzystana została na cel wywłaszczenia w postaci | |przebudowy ulicy Z. i błędne odmówienie zwrotu tej nieruchomości. | |Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów | |postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. | |W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: | |Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) | |stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym | |kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. | |W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję | |administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, | |według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002| |r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zmianami) dalej zwana "p.p.s.a", | |sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym | |związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu | |prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa | |materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,| |albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. | |Organy administracji publicznej wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, art. 77 §| |1 art. 80 k.p.a. bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w ocenie Sądu ustaliły, że celem wywłaszczenia była budowa | |alejek asfaltowych jako część inwestycji polegającej na przebudowie ulicy Z. | |Nieruchomość której sprawa dotyczy, a składająca się z działek [...] i [...] oraz z części działki [...] obr. [...] , została wywłaszczona | |na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. –P. Wydział Gospodarki Komunalnej z 25 maja 1976 r. nr [...] "na | |cele budowy ul. [...] w K. " – jak wskazano w osnowie decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano natomiast, że nieruchomość jest niezbędna| |"pod przebudowę ul. Z. zgodnie z decyzją b. Prezydium Rady Narodowej m. K. Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium| |Rady Narodowej miasta K. z 28 grudnia 1971 r. nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny przebudowy ul. Z. ". | |Mając na uwadze treść art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust 1 pkt 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami stwierdzić należało, iż istota| |sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy wyżej wskazana nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia jakim | |była budowa lub przebudowa ul. Z. odcinek I, czy też nie. | |Okolicznością o podstawowym znaczeniu w niniejszej sprawie, która winna być wyjaśniona i ustalona w pierwszej kolejności przez organy| |administracyjne jest zdaniem Sądu ustalenie zakresu budowy lub przebudowy odcinka I ul. Z. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się | |załącznik graficzny przedstawiający obszar objęty przebudową ul. Z. – Projekt techniczny Plan Szczegółowy (akta adm.K [...] ), który | |stanowił podstawę ustaleń organów, iż w obszarze objętym wnioskiem o zwrot planowano budowę alejek w układzie promienistym połączonych| |z zaprojektowanym przejściem podziemnym pod ul. Z. , zaś przestrzenie pomiędzy alejkami miały wypełniać wysepki zieleni. Lecz Sąd nie | |jest w stanie na jego podstawie zweryfikować prawidłowości powyższych ustaleń tym bardziej, że ów plan jest mało czytelną kopią i tak | |naprawdę nie jest wiadomo czy ta mapa określa obszar przebudowy odcinka I ul. [...] , skoro w tym zakresie konkretnych ustaleń nie | |poczyniono. W aktach zalega także mapa przedstawiająca projekt uporządkowania terenu wokół pawilonu "[...] " w B. (akta adm. K: [...] ), | |co może z kolei wskazywać, iż teren stanowiący przedmiot wniosku o zwrot objęty był właśnie tym projektem, a jeśli tak to nie jest to| |cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. | |W ocenie Sądu wymaga także pogłębionej analizy znajdująca się w aktach administracyjnych decyzja z 28 grudnia 1971 r. zatwierdzająca | |plan realizacyjny przebudowy ul. Z. w K. odcinek I i II pod względem urbanistyczno-architektonicznym, gdyż samego projektu | |realizacyjnego przebudowy ul. Z. nie odnaleziono. W decyzji tej w pkt 4 nakazano w następnej fazie projektu opracować projekt zieleni,| |zaznaczając, że wymaga on dodatkowego zatwierdzenia przez WBUiA. Oznacza to, że decyzja z 20 grudnia 1971 nie zatwierdzała projektu | |zieleni. Decyzja ta zatwierdzała plan realizacyjny przebudowy ul. Z. łącznie z projektami: drogowym, pętli w B. , stacji trafo przy | |ul. [...] , projektem przebudowy kina [...] w związku z poszerzeniem ulicy, projektem kanalizacji, wodociągu gazu, projektem tramwajowym | |(część trakcyjna i sieciowa), projektem teletechnicznym i elektrycznym. Żaden z tych projektów nie dotyczył projektu zieleni czy też | |nawet szerzej – komunikacji pieszej w tym obszarze. | |Skoro niewątpliwie cel wywłaszczenia podlega wykładni ścisłej, a w przedmiotowej sprawie decyzja wywłaszczeniowa z 1976 r. stanowi, że | |celem tym jest budowa względnie przebudowa ulicy zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, ale decyzja nie obejmuje celu na | |który nieruchomość przeznaczono (np. nie obejmuje projektu zieleni czy też komunikacji pieszej pomiędzy poszczególnymi obiektami) to | |trudno uznać, aby realizacja alejek asfaltowych przedzielonych "zielonymi wysepkami" była celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji z | |1976 r. w związku z projektem realizacyjnym zatwierdzonym w 1971 r. W tym zakresie ustalenia organów są dla ustalenia celu | |wywłaszczenia nieprawidłowe. Mapa na którą powołują się organy jest dowodem tylko i wyłącznie na to, że alejki te były w tej okolicy | |przewidywane, co jeszcze nie oznacza, że mieszczą się w celu wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej. | |Wypada także podnieść, z uwagi na obecny sposób zagospodarowania terenu że wątpliwym jest czy rzeczywiście wszystkie działki objęte | |wnioskiem o zwrot znajdują się w pasie drogowym, to jednak winny ustalić i ocenić organy administracji. Rację ma bowiem skarżący, iż | |wybudowanie pawilonów handlowych lub komunikacji pieszej do nich, nie stanowi celu wywłaszczenia jakim była budowa lub przebudowa ul. | |Z. | |Z powyższych względów uzasadnionym jest stwierdzenie, że organy administracyjne w niniejszej sprawie nie wyjaśniły wszystkich istotnych| |okoliczności i z tego powodu zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu. | |Orzekając zatem ponownie w przedmiocie zwrotu nieruchomości i oceniając przesłanki zbędności z art. 137 ugn organy administracji winny | |w pierwszej kolejności dokładnie ustalić obszar objęty przebudową w taki sposób by określić bez wątpienia czy obszar ten swym zakresem| |obejmuje przedmiot niniejszego wniosku, a przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia należy uwzględnić treść decyzji wywłaszczeniowej z | |1976 r. ściśle w związku z decyzją z dnia 28 grudnia 1971 r. zatwierdzającą plan realizacyjny pod względem | |urbanistyczno-architektonicznym. | |Wobec stwierdzenia powyższego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na treść decyzji, w pkt I | |sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a., a w przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o | |art. 200 p.p.s.a. | | | | |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło