VIII SA/Wa 894/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej oddala skargę. Komendant Główny Policji (dalej: "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576; dalej: "ustawa o broni i amunicji") po ponownym (z uwagi na uchylenie poprzedniej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji) rozpatrzeniu odwołania W. O. (dalej: "skarżący") od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] odmawiającej wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o broni i amunicji oraz art. 104, art. 268 a k.p.a. odmówił skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Uzasadniając organ I instancji wskazał, że w dniu [...] maja 2011 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na jeden egzemplarz broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Podał, że od 2004 r. wielokrotnie spotyka się z wrogością niektórych mieszkańców miejscowości [...], w której mieszka wraz z rodziną. Ich zachowania oraz wypowiedzi wielokrotnie wzbudziły u wnioskodawcy obawę spełnienia gróźb i spowodowały lęk o własne bezpieczeństwo. W związku z tym skarżący kilkakrotnie składał zawiadomienia o popełnieniu przestępstw i wykroczeń na jego szkodę, między innymi kierowania wobec niego gróźb, uszkodzenia i kradzieży posiadanego mienia, z których większość prowadzonych postępowań zostało umorzonych lub zakończonych odstąpieniem od wymierzenia kary sprawcy. Złożenie obecnie wniosku o wydanie pozwolenia, skarżący uzasadnił tym, że w ostatnim czasie zagrożenie jego bezpieczeństwa znacznie wzrosło ze względu na bezkarność sprawców czynów popełnianych na jego szkodę, zachowanie adwokata, podżegającego do popełniania czynów zabronionych oraz "indolencje wymiaru sprawiedliwości". Oceniając zgromadzone w przedmiotowej sprawie okoliczności, z których skarżący wywodzi potrzebę posiadania broni do ochrony osobistej, organ I instancji uznał, iż nie przekonują one o konieczności wyposażenia go w to reglamentowane uprawnienie, ponieważ nie świadczą o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia jego życia lub zdrowia. Organ I instancji wskazał, iż przedstawione argumenty dotyczące występującego zagrożenia w związku z prowadzonymi postępowaniami karnymi wobec niektórych mieszkańców miejscowości [...], którzy – jak twierdzi skarżący – zamierzają zmusić go do opuszczenia zajmowanej nieruchomości, były związane z powstałym konfliktem między sąsiadami i jak wynika z zebranego materiału dowodowego, konflikt ten został w pewien sposób zażegnany. W ocenie organu I instancji świadczy o tym fakt, że skarżący w ciągu ostatnich kilkudziesięciu miesięcy nie składał żadnych zawiadomień o popełnieniu na jego szkodę czynu zabronionego przez któregokolwiek z sąsiadów. Powyższą sytuację potwierdzają złożone przez te osoby zeznania. Świadkowie wskazują również, że nigdy nie grozili wnioskodawcy, nie zamierzają mścić się za składane przez niego zawiadomienia, obecnie starają się nawet unikać z nim kontaktów, by nie narażać się na kolejne zarzuty i związany z nimi stres. Dlatego też stwierdzenie skarżącego, iż od kilku lat bezpieczeństwo jego samego i jego rodziny jest zagrożone, natomiast w ostatnim czasie zagrożenie to znacznie wzrosło, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nadto organ I instancji uznał, iż uzyskanie wnioskowanego prawa wymaga wykazania wyjątkowych okoliczności. Natomiast samo odczucie zagrożenia związanego z trwającymi konfliktami sąsiedzkimi nie może być jedyną przesłanką do wydania pozwolenia na broń palną bojową. Przesłanką taką nie może być również fakt wskazany przez skarżącego, jakoby osoby, z którymi był w konflikcie w przyszłości być może zechcą się na nim zemścić. Organ I instancji zauważył, iż pozwolenia na broń palną bojową nie wydaje się na wszelki wypadek, tj. w sytuacji, gdy poczucie zagrożenia ma charakter subiektywny, a nie realny i ponadprzeciętny i w celu zapobieżenia sytuacjom, które mogą nastąpić w bliżej nieokreślonym czasie. W złożonym odwołaniu, skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. i wydanie pozwolenia na broń do ochrony osobistej. Zarzucił organowi I instancji błędy w ustaleniach faktycznych i rozumowaniu logicznym, co doprowadziło do błędnych konkluzji, a w konsekwencji do odmownego rozpatrzenia wniosku. Podniósł również, że organ myli fakt istnienia zagrożenia z prawdopodobieństwem jego materializacji, tymczasem ustawodawca nie wymaga, by wnioskodawca udowodnił lub uprawdopodobnił, że zamach nastąpi. Skarżący wskazał, że o broń nie ubiega się na wszelki wypadek, bowiem przedstawiła dowody, że zagrożenie jej życia, zdrowia, czy też mienia istnieje. Komendant Główny Policji, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podnosząc iż jest ona słuszna i celowa. Wskazał, iż podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tymi przepisami, pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, przy czym w przypadku broni palnej do ochrony osobistej za ważną przyczynę uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia. A zatem przesłanki wymienione powyżej muszą istnieć łącznie, a zagrożenie wynikać z obiektywnych okoliczności, a nie tylko z przekonania osoby wnioskującej o wydanie jej pozwolenia na broń. Organ odwoławczy zauważył, iż prowadząc niniejsze postępowanie organ I instancji nie ustalił, aby skarżący znalazł się w sytuacji realnego zagrożenia zdrowia lub życia. Nie świadczą o nim bowiem powstałe na tle dość powszechnych, jak wskazuje doświadczenie życiowe, konfliktów interesów dotyczących gruntów rolnych dowody, w tym wyroki sądów uznające za winnych np. [...] za wypowiadanie w dniu [...] sierpnia 2005 r. gróźb karalnych pod jego adresem, czy też [...] wykroczenie z art. 151 § 1 kw. i art. 156 § 1 kw., tj. [...] [...] zł. Organ odwoławczy wskazał, iż analiza większości spraw przywołanych przez skarżącego w toku postępowania prowadzi do wniosku, że uczestnicy tych spraw ulegli emocji i niewłaściwie dobierali słowa oraz zachowania przeciwników w sporze, dopatrując się wszędzie gróźb karalnych i złośliwego, fałszywego oskarżania o niepopełnione przestępstwa. Część spraw została bowiem umorzona z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstw. Jak zauważył organ odwoławczy, od tamtych wydarzeń upłynęło już kilka lat i emocje zdają się być dużo mniejsze, a uczestnicy konfliktu zgodnie podnoszą, że unikają kontaktu ze sobą, choć wcześniej obawiały się eskalacji wzajemnego nieporozumienia mogącego doprowadzić nawet do samosądu. Tymczasem nawet w fazie najostrzejszego konfliktu i wzajemnych pretensji i oskarżeń, skarżący – jak sam racjonalnie podnosi – posiadając broń do celów sportowych nie znalazł się w sytuacji wymagającej jej użycia, w obronie koniecznej. Dlatego też jednoznacznie można stwierdzić, iż skarżący jedynie w swoim własnym odczuciu jest zagrożony w stopniu powodującym przekonanie o potrzebie ochrony przy pomocy broni palnej bojowej. Z powyższych względów organy Policji uznały, iż skarżący ubiega się o pozwolenie na broń na wypadek, gdyby w bliżej nieokreślonym miejscu i czasie miał stać się obiektem napaści. Ponownie podkreślono, iż wydanie pozwolenia na broń musi być w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami, przy czym nie mogą one wynikać z przekonania wnioskodawcy, lecz obiektywnie istnieć. Okoliczności te winny wskazywać na istnienie przesłanki prawa materialnego w postaci ponadprzeciętnego, wyróżniającego daną osobę z ogółu obywateli znajdujących się w podobnej sytuacji życiowej, a nadto stale i realnie istniejącego zagrożenia jej życia i zdrowia. Jak zauważył organ odwoławczy zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w przypadku skarżącego szczególne zagrożenie nie występuje. Jak już wskazano, konflikty interesów występują powszechnie i często pociągają za sobą emocjonalne i nie potrzebne słowa, czy gesty. Nie oznacza to jednak, że któraś ze stron sporu, zwłaszcza po latach, postanowi dokonać przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu adwersarza. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu I instancji odmawiająca skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej jest zasadna, ponieważ zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, aby jego życie i zdrowie znajdowały się w stałym, realnym i szczególnym na tle innych osób zagrożeniu. Podniósł, iż jakkolwiek miał on zatargi z sąsiadami, to jednak nie znalazł się w sytuacji, w której zagrożone byłoby jego życie, czy zdrowie. Ponadto, jak wynika z dokumentacji jednostki Policji w S., od [...] grudnia 2009 r. nie informował on o jakichkolwiek zagrożeniach, a rejon jego zamieszkania nie należy do miejsc szczególnie zagrożonych przestępczością. Z uwagi na powyższe uzasadniona jest ocena, iż obawy skarżącego wynikają z jego subiektywnego przekonania o potencjalnym zagrożeniu, które może wystąpić w bliżej nieokreślonym czasie i miejscu, co z pewnością - w świetle przepisów art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji - nie stanowi przesłanki do przyznania mu prawa do broni palnej bojowej. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz nakazanie przez Sąd wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. Uzasadniając podtrzymał argumentację przedstawioną w ww. wniosku oraz w odwołaniach z dnia [...] września 2011 r. i [...] lipca 2012 r. od decyzji organu I instancji. Skarżący oświadczył, iż w jego ocenie Komendant Główny Policji w zasadzie powielił uzasadnienie organu I instancji ze wszystkimi jego wadami. Jak wskazał skarżący, rzetelna analiza materiału dowodowego wskazuje, iż istnieje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia i zdrowia jego oraz członków jego rodziny, jak również należącego do niego mienia. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia – decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W myśl z kolei art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane rozstrzygnięcia w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przedmiotowe decyzje nie naruszają bowiem zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności na podkreślenie zasługuje, że skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie mu pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej. Wniosek ten określił przedmiot niniejszego postępowania. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego sprawy przez pryzmat normy art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji, tj. do ustalenia, czy skarżący przedstawił ważną przyczynę posiadania broni w celu ochrony osobistej, którą jest stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Wskazać należy, że uzyskanie pozwolenia na posiadanie broni do ochrony osobistej jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującego okoliczności faktycznych, które przekonają organ, że wydanie pozwolenia jest uzasadnione ze względu na zaistnienie przesłanek ustawowych, tj. ze względu na stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie zdrowia, życia lub mienia. Organy Policji nie mogą przy wydawaniu pozwoleń na broń kierować się uznaniem administracyjnym, jednak mają prawo i obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia wydanie pozwolenia. Rzeczą Sądu jest zbadać, czy ocena ta nie była dowolna, zaś rzeczą organu jest wypracowanie jej kryteriów. Kontrolując prawidłowość oceny okoliczności, które według skarżącego uzasadniają wydanie mu pozwolenia na broń, Sąd miał też na względzie, że z treści obowiązujących przepisów prawa nie da się wywieść prawa obywateli do posiadania broni, gdyż prawo to nie zostało zaliczone do wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP, a posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, potwierdził ustaloną linię orzeczniczą, że "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego". Ten pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za słuszny. Ustawodawca, formułując omawiany przepis art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji i opisując zagrożenia uzasadniające udzielenie pozwolenia na broń bojową w celu ochrony osobistej, posłużył się m.in. określeniem "realne zagrożenie". Literalna wykładnia tego zwrotu świadczy o tym, iż realne zagrożenie jest zagrożeniem przewidywalnym, czy wielce prawdopodobnym. Musi ono wynikać z ciągu wydarzeń, jakie miały miejsce w życiu wnioskodawcy i dotyczyły jego osoby. Inaczej rzecz ujmując, strona wnosząca o wydanie omawianego pozwolenia, winna udowodnić, iż znajdowała się już w sytuacji realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, ewentualnie powinna wykazać, iż pewnego rodzaju zdarzenia, które ją dotykają, świadczą o takim zagrożeniu. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wskazuje zaś na to, że skarżący nie udowodnił istnienia powyższych przesłanek. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że organy orzekające zgodnie z prawem przeprowadziły postępowanie dowodowe i prawidłowo ustaliły samo istnienie wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności, a następnie rozważyły ich znaczenie i dokonały oceny, czy uzasadniają wydanie pozwolenia na broń. Organy Policji dokonując rozważań w niniejszej sprawie były obowiązane rozważyć, czy okoliczności powoływane przez skarżącego, tj. znaczny wzrost w ostatnim czasie zagrożenie jego bezpieczeństwa ze względu na bezkarność sprawców czynów popełnianych na jego szkodę, zachowanie adwokata, podżegającego do popełniania czynów zabronionych oraz "indolencje wymiaru sprawiedliwości", nadto pozostałe powody wskazane we wniosku, powinny być zwalczane poprzez przyznanie prawa do dysponowania bronią palną bojową. Organ odwoławczy słusznie zaakcentował, iż w toku postępowania nie ujawniono zdarzeń, które wskazywałyby, iż życie lub zdrowie, czy też nawet mienie skarżącego bądź jego rodziny (czy innych osób) było zagrożone. Nie odnotowano takich zdarzeń w jego miejscu zamieszkania, na zdarzenia takie nie wskazywał również skarżący. Pozwolenie na broń nie może być także wydane w celu obrony przed ewentualnym zamachem na zdrowie, czy życie skarżącego. Tym samym Sąd podziela ocenę organu, że skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających konieczność posiadania broni do ochrony osobistej, natomiast subiektywne przekonanie, że może on stać się ofiarą zamachu na życie lub zdrowie, nie jest wystarczające. Jak podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r. (sygn. akt III SA 1857/01) brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów deklarowany jest przez bardzo wiele osób. Nie oznacza to jednak obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił. Skarżący nie udowodnił, że znajduje się w stanie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia. Przedstawione okoliczności zostały poddane weryfikacji w toku postępowania administracyjnego. Zgodzić się należy z organem, że dowodzą jedynie subiektywnego odczucia zagrożenia. Należy też podkreślić, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, organy orzekające w kontrolowanej sprawie poprawnie oceniły, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających wydanie mu pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej. W związku ze zdarzeniami powołanymi przez skarżącego nie odnotowano żadnych zamachów na jego osobę. Ocena dokonana przez organ w tym zakresie jest, zdaniem Sądu, prawidłowa. Organ trafnie wskazał, że pozwolenia na broń nie wydaje się na wszelki wypadek, a jedynie wtedy, gdy ustalenia faktyczne dotyczące osoby ubiegającej się o broń niezbicie wskazują, iż inne środki dla ochrony jej życia i zdrowia są niewystarczające lub nieskuteczne. Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom, że w sposób dowolny i niepoparty dowodami odmówiły skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej. Ocena dowodów dokonana przez organ była oceną swobodną, lecz nie dowolną. Organ swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił, odwołując się przy tym i analizując okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy, a przedstawiona w zaskarżonej decyzji argumentacja nie nasuwa istotnych zastrzeżeń. Organ wyjaśnił bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy uwzględniając jej przedmiot – pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, a prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie nie naruszył przepisów postępowania i dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.