III SA/Kr 1985/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody z dnia 29 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej skargę oddala. Starosta decyzją z dnia [...] 2014 r. znak [...], po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] 2014 znak: [...], orzekł o: 1. uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] 2014 r., znak: [...] w sprawie przyznania A. Ś. prawa do stypendium z tytułu odbywania szkolenia w okresie od dnia 12.05.2014 r. do dnia 16.05.2014 r. w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku dla bezrobotnych, 2. uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] 2014 r. znak [...] w sprawie utraty przez A. Ś. statusu osoby bezrobotnej z dniem 28.05.2014 r., 3. utracie przez A. Ś. statusu osoby bezrobotnej od dnia 1.01.2014 r. z powodu przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.", art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu 27.12.2013 r. A. Ś. zarejestrował się w urzędzie i decyzją z dnia [...] 2014 r. nabył status osoby bezrobotnej. Decyzją z dnia [...] 2014 r. nabył prawo do stypendium z tytułu odbywania szkolenia od dnia 12.05.2014 r. do dnia 16.05.2014 r. W dniu 3.07.2014 r. do organu wpłynęła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych z dnia [...] 2014 r., z której wynika, że w dniu 14.01.2014 r. A. Ś. złożył wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy i rentę przyznano mu od dnia 1.01.2014 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej. Stąd postanowiono jak w sentencji decyzji. A. Ś. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 10 i art. 77 K.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżący podniósł, że w okolicznościach sprawy w dniu wydania decyzji przez Starostę nie istniały żadne dowody wskazujące na to, iż skarżący nie posiadał statusu bezrobotnego. Bez względu na to czy organ wiedziałby o złożonym przez skarżącego jakimkolwiek wniosku i tak w świetle istniejących okoliczności faktycznych i prawnych miał on status bezrobotnego. Nawet gdyby uznać, iż skarżący złożył wniosek o rentę, to i tak na czas wydania decyzji przez Starostę, nikt nie miał podstaw by twierdzić, że otrzyma rentę, a jeżeli ją otrzyma to, czy otrzyma ją z datą wsteczną. Niedopuszczalnym jest aby decyzja wydana została z datą utraty statusu bezrobotnego od dnia 1.01.2014 r. Skarżący zwrócił uwagę, że dopiero w dniu [...] 2014 r. została wydana decyzja o przyznaniu renty i to w czasie kiedy nie był już osobą bezrobotną. Nie jest zatem zgodne z prawem uchylanie decyzji określonych w pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji. Ewentualnie dopiero po tym terminie można uznać, iż spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o której mowa, przy czym utrata statusu bezrobotnego nie może nastąpić z datą wsteczną, lecz z chwilą wpływu decyzji o przyznaniu renty. Skarżący wyjaśnił, że nie złożył w dniu 14.01.2014 r. wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Złożył jedynie wniosek o zaliczenie do okresu niezbędnego do uzyskania renty, czasu jego pracy w Stanach Zjednoczonych. Nie wie dlaczego ZUS wydał w dniu [...] 2014 r. decyzję o przyznaniu renty i to jeszcze od dnia 1 stycznia 2014 r. Skarżący nie miał żadnego wpływu na wydanie decyzji ani na to, że po jej wydaniu zostaną mu przyznane wstecznie świadczenia z tytułu renty. Wniosek o uznanie i zaliczenie okresów pracy w USA podyktowany był okolicznością wyjątkową, a mianowicie sytuacją, która wydarzyła się podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych, kiedy w wyniku napadu rabunkowego utracił wszelkie dowody dowodzące pracy. Skarżący utracił status osoby bezrobotnej w dniu 28.05.2014 r., czyli w dniu wydania decyzji przez Starostę, a nie jak to wskazał w zaskarżonej decyzji organ od dnia 1.01.2014 r. Wojewoda decyzją z dnia 29 września 2014 r. znak [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po rozpatrzeniu odwołania A. Ś., od decyzji Starosty (sprostowanej postanowieniem z [...] 2014 r., znak: [...]). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją Starosty z [...] 2014 r., znak: [...], orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 28 maja 2014 r., w związku z otrzymaniem jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej (umowa z 26 maja 2014 r., [...]). W dniu 3 lipca 2014 r. na dziennik podawczy Powiatowego Urzędu Pracy złożył pismo następującej treści: "Oświadczam, że w dniu 02.07.2014 r. otrzymałem decyzją o przyznaniu renty od dnia 01.01.2014 r.". Do pisma dołączył decyzję ZUS, Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych, z [...] 2014 r., znak: [...], w której orzeczono o przyznaniu prawa do renty od 1 stycznia 2014 r. na stałe. Tym samym wyszła na jaw okoliczność posiadania przez skarżącego renty w momencie wydawania decyzji w sprawie przyznania prawa do stypendium szkoleniowego oraz utraty statusu osoby bezrobotnej od 28 maja 2014 r. Mając powyższe na względzie organ I instancji, działając zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a., postanowieniem z [...] 2014 r., znak: [...], wznowił z urzędu postępowanie w sprawie dwóch decyzji Starosty: - z [...] 2014 r., znak: [...], w sprawie przyznania prawa do stypendium z tytułu odbywania szkolenia w okresie od 12 maja 2014 r. do 16 maja 2014 r. w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, - z [...] 2014 r., znak: [...], w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej od 28 maja 2014 roku, w związku z otrzymaniem jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Wynikiem wznowionego postępowania było wydanie [...] 2014 r. decyzji znak: [...], którą organ I instancji orzekł o uchyleniu obu ww. decyzji, co do których wznowił postępowanie oraz orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 1 stycznia 2014 r., z powodu przyznania prawa do renty. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy: "Ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...) jeżeli: (...) c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (...)". Z kolei art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy stanowi: "Starosta (...) pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2". W dniu 3 lipca 2014 r. organ I instancji powziął informację, iż skarżący nabył prawo do renty od 1 stycznia 2014 r., co zostało stwierdzone w wyżej opisanej decyzji ZUS. Tym samym od 1 stycznia 2014 r. skarżący przestał spełniać przesłanki do bycia osobą bezrobotną. Nie spełniając przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego tym bardziej nie spełniał warunku do przyznania prawa do stypendium, gdyż zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, jedynie: "Bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę, przysługuje stypendium finansowane ze środków Funduszu Pracy (...)". Powyższe znajduje potwierdzenie również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 października 2008 r. (sygn. akt III SA/Łd 219/08), zgodnie z którym "kwestia nabycia uprawnienia rentowego z tytułu niezdolności do pracy pozostaje w ścisłym związku ze statusem osoby bezrobotnej, bowiem uzyskanie takiego prawa wyklucza możliwość bycia uznanym za osobę bezrobotną". Fakt wstecznego przyznania prawa do renty nie ma znaczenia, decydująca jest bowiem data, od której prawo to zostało przyznane. W związku z tym, organ I instancji wznowił postępowanie co do decyzji wydanych w sprawie po dniu 1 stycznia 2014 r., a dotyczących: przyznania prawa do stypendium szkoleniowego oraz w utraty statusu osoby bezrobotnej od 28 maja 2014 r. Następnie decyzją z [...] 2014 r., znak: [...], uchylił obie ww. decyzje i orzekł o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem przyznania prawa do renty, tj. od 1 stycznia 2014 r. A. Ś. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 2 ust. 1, art. 33 ust 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Dodał, że organ skoncentrował się głównie na stwierdzeniu, iż fakt wstecznego przyznania prawa do renty nie ma znaczenia, a decydująca jest data, od której prawo to zostało przyznane. Skarżący nie zgadza się z tym, bowiem w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty skarżący nie był już osobą bezrobotną. Powoływanie się zatem na orzeczenie Sądu, które dotyczy innego stanu faktycznego i w efekcie stwierdzenie jak powyżej, iż fakt wstecznego przyznania nie ma znaczenia, jest błędny. Określone w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. "nowe okoliczności istotne dla sprawy" nie istniały w dniu wydania przez Starostę decyzji, co jest konieczną przesłanką zastosowania tego przepisu. W dniu wydania decyzji skarżący był osobą bezrobotną i nic tego stanu faktycznego nie może zmienić. Przepis wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek tj. ujawnienia nowych okoliczności faktycznych i dowodów po wydaniu decyzji ostatecznej, okoliczności te i dowody musiały istnieć już wcześniej - w chwili wydania decyzji. Nadto powołanie się przez organ na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Łodzi nie ma w sprawie żadnego znaczenia, bowiem dotyczy innego stanu faktycznego i poza tym innej instytucji prawa - zawieszenia. Z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie sposób wywieść twierdzenia, że w okolicznościach w jakich znalazł się skarżący, przewidziano "sankcję" w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej. Skarżący zgodził się co do zasady z twierdzeniem, że za okres w którym osoba bezrobotna otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy - z uwagi, że w tym okresie nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy - nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej. Jednakże brak jest podstaw do pozbawienia tego statusu za okres w którym skarżący był niezatrudniony, zdolny i gotowy do podjęcia pracy. Fakt, że wskutek przyznania wstecznie renty, nienależnym staje się uprzednio pobrany przez bezrobotnego zasiłek dla bezrobotnych nie oznacza, że zniweczony został ukształtowany wcześniej stosunek prawny kreujący status bezrobotnego. W ocenie skarżącego decyzja ZUS z [...] 2014 r. nie niweczy okoliczności faktycznych, jakie zaszły w okresie od 1 stycznia do 28 maja 2014 r. Z uwagi na brak wyraźnego przepisu w ustawie o promocji zatrudnienia co do sposobu postępowania w okolicznościach jak w niniejszej sprawie, organ winien kierować się ogólnymi zasadami określonymi w przepisach K.p.a., w szczególności zasadą określoną w art. 7, a więc przy jej załatwianiu mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uzasadnienie organu, zmierzające zatem do tego, iż to podmiot winien zbadać czy jego sytuacja prawna jest prawidłowa, należy rozumieć jako brak całkowitego odniesienia się do zaistniałej sytuacji. Takie stanowisko jest przejawem akademickiego stosowania przepisów prawa nie mającego nic wspólnego z rzeczywistością. Idąc za argumentacją organu koniecznym byłoby badanie każdego stanu prawnego pod kątem spełniania norm, jeszcze przez długi czas po wydaniu decyzji. Organy administracji publicznej mają stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny a przede wszystkim słuszny interes obywatela, czego w niniejszej sprawie nie zrobiły. Postępowanie organu w tym zakresie na pewno nie pogłębia zaufania obywateli do organów. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a. Zastosowanie powyższego kryterium legalności do sprawy poddanej kontroli Sądu wskazuje, że skarga nie jest zasadna. Katalog przesłanek skutkujących wydaniem decyzji o utracie statusu bezrobotnego stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że niemożliwym jest pozbawienie bezrobotnego statusu bezrobotnego z innych przyczyn niż enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Starosta wydając decyzję o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego pozbawiony został tak zwanego "luzu decyzyjnego", a zapadła decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Bezspornym w sprawie jest, że w dniu 3 lipca 2014 r. skarżący złożył pismo następującej treści: "Oświadczam, że w dniu 02.07.2014 r. otrzymałem decyzją o przyznaniu renty od dnia 01.01.2014 r.". Do pisma dołączył decyzję ZUS, Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych z [...] 2014 r., znak: [...], w której orzeczono o przyznaniu skarżącemu prawa do renty od 1 stycznia 2014 r. na stałe. Tym samym wyszła na jaw okoliczność posiadania przez skarżącego renty w momencie wydawania decyzji w sprawie przyznania prawa do stypendium szkoleniowego oraz utraty statusu osoby bezrobotnej od 28 maja 2014 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy: "Ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...) jeżeli: (...) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (...)". Z kolei art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy stanowi: "Starosta (...) pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2". Skoro, zatem w dniu 3 lipca 2014 r. organ I instancji powziął informację, iż skarżący nabył prawo do renty od 1 stycznia 2014 r., co zostało stwierdzone w decyzji ZUS prawidłowo uznał, że od 1 stycznia 2014 r., skarżący przestał spełniać przesłanki do bycia osobą bezrobotną. W konsekwencji nie spełniając przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego, skarżący nie spełniał również warunku do przyznania prawa do stypendium, gdyż zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, jedynie: "Bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę, przysługuje stypendium finansowane ze środków Funduszu Pracy (...)". W związku z tym, organ I instancji prawidłowo zdaniem Sądu, postanowieniem z [...] 2014 r., znak: [...], wznowił z urzędu postępowanie w sprawie dwóch decyzji Starosty wydanych w sprawie skarżącego po dniu 1 stycznia 2014 r., a dotyczących: przyznania prawa do stypendium szkoleniowego od 12 maja 2014 r. do 16 maja 2014 r. oraz utraty statusu osoby bezrobotnej od 28 maja 2014 r., działając zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a.: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...) 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". Następnie, organ I instancji decyzją z [...] 2014 r., znak: [...], uchylił obie ww. decyzje i orzekł o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem przyznania prawa do renty, tj. od 1 stycznia 2014 r. Należy również wskazać, że zgodnie z treścią art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy: w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W konsekwencji, trafnie w ocenie Sądu organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa, gdyż została wydana w oparciu o stan faktyczny i prawny opisany w przepisach ustawy. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.