III SA/Łd 1064/14
WyrokWSA w Łodzi2015-02-11
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych została wydana z zachowaniem terminu przedawnienia, uwzględniając pojęcie "pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo błędnej interpretacji przez organ pojęcia "pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności", decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności jest zgodna z prawem. Kluczowe dla oceny przedawnienia jest ustalenie daty pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze płatności, co powinno być wiązane z postępowaniem o zwrot nienależnych płatności, a nie z decyzją o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania płatności. Niemniej jednak, organ prawidłowo ocenił brak dobrej wiary po stronie beneficjenta, co skutkuje zastosowaniem 10-letniego terminu przedawnienia, który nie upłynął.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych przez G.M. Po kontroli stwierdzono zaniżenie powierzchni zalesionej i brak dokumentów zakupu sadzonek. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów, organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym upływ terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, póz. 634, z późn. zm.), art. 49 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.2001.327.11), art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE.L.2004.153.87), art. 73 ust. 1 i 3 i ust. 4-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.2004.141.18), art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz.Urz.UE.L.280.2), art. 53 § 1, art. 55, art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), § 4 ust. 1, § 7 ust. 2 pkt 1, § 12 pkt 1, § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 187, poz. 1929 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] r., nr [...] o ustaleniu G.M. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w kwocie 43 970 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu 23 grudnia 2004r. G.M. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych wraz z wymaganymi załącznikami. Wnioskodawczyni zadeklarowała do zalesienia następujące działki rolne: A (1,75 ha), B (1,74 ha), C (1,70 ha), D (8,23 ha), E (1,44 ha), F (0,19 ha), G (0,47 ha), H (1,71 ha), I (0,50 ha), J (0,18 ha), K (0,47 ha) oraz L (0,73 ha), położone na działkach ewidencyjnych o numerach: 45, 47, 46, 518/3, 131, 124, 128, 126, 130, 125 oraz 129, w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...].
Decyzją z dnia 24 marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał G.M. płatność na zalesienie gruntów rolnych, obejmującą wsparcie na zalesienie, premię pielęgnacyjną i premię zalesieniową, w łącznej kwocie 120.916,60 zł.
W dniu 18 sierpnia 2006r. w gospodarstwie rolnym G.M. przeprowadzona została kontrola na miejscu, w wyniku której inspektorzy terenowi stwierdzili zaniżenie o 0,20 ha rzeczywistej powierzchni zalesionej na kompleksie leśnym nr 2, obejmującym działki rolne A, B i C w stosunku do powierzchni zadeklarowanej. Stwierdzili ponadto nieudokumentowanie zakupu sadzonek w ilości podanej w planie zalesienia, zgodnie z którym zakup powinien obejmować 138,47 tysięcy sztuk sadzonek, natomiast wnioskodawczyni przedstawiła faktury na zakup 84 tysięcy sztuk sadzonek.
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2007r. organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności na zalesienie.
Ostateczną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia 5 sierpnia 2008r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia 11 czerwca 2008r., uchylającą w całości decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych i przyznającą płatności z sankcjami na zalesienie gruntów rolnych w łącznej w kwocie 73.310,60 zł.
Na powyższą decyzję G.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z dnia 30 maja 2011r., sygn. akt II SA/Łd 383/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia 5 sierpnia 2008r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 listopada 2012r., sygn. akt II GSK 1811/11 oddalił skargę kasacyjną G.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 383/11.
W dniu 18 marca 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nadmiernie lub nienależnie pobranych płatności na zalesianie gruntów rolnych.
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2014r. Kierownik Biura Powiatowego w P. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 43 970 zł.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 73 ust. 5 w zw. z art. 81 tiret 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w zw. z art.87 tiret 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. poprzez wydanie decyzji pomimo upływu biegu 4-letniego terminu przedawnienia do jej wydania;
-art. 7, art. 75 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności kwestii dotyczących przedawnienia prawa do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie.
wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz dopuszczenie dowodu w postaci przesłuchania jej jako strony oraz świadka – L.M. na okoliczność dokonania spornych nasadzeń w sposób rzetelny, zgodnie z projektem zalesiania, a także dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci zaświadczenia z Nadleśnictwa P. z dnia 9 listopada 2005r. oraz decyzji Starosty [...] z dnia 27 kwietnia 2009r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że decyzją z dnia 24 marca 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał płatność na zalesianie w wysokości 8 5624 zł z tytułu wsparcia na zalesianie, 8 538,60 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej, 2 6754 zł z tytułu premii zalesieniowej. Płatność została wypłacona stronie w dniu 9 maja 2006r. Na mocy tej decyzji wypłacono także stronie w dniu 18 sierpnia 2006 r. premię pielęgnacyjną w wysokości 8538,60 zł i premię zalesieniową w wysokości 26754 zł. W wyniku wznowienia postępowania Kierownik BP w P. decyzją z dnia 11 czerwca 2008 r. uchylił w całości decyzję z dnia 24 marca 2006r. i przyznał stronie płatności na zalesianie z sankcjami, a mianowicie w wysokości 42 382 zł z tytułu wsparcia na zalesianie po uwzględnieniu 50% zmniejszenia, 8454,60 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej, 2 6474 zł z tytułu premii zalesieniowej. Decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy i stała się ostateczna po wyrokach WSA w Łodzi i NSA.
Organ podkreślił, ż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia "Płatność na zalesianie dzieli się na:
1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność za poniesione koszty zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku po dniu wykonania zalesienia;
2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia;
3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność za utracone dochody z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.".
Stosownie do treści § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia weryfikując wniosek o przyznanie płatności, kierownik biura powiatowego ustala łączną powierzchnię działek rolnych przewidzianych do zalesienia we wniosku. W myśl § 4 ust. 4 rozporządzenia. Wysokość stawek wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z § 12 pkt 1 rozporządzenia "Producent rolny, któremu przyznano płatność na zalesianie, przechowuje przez 5 lat od dnia zakończenia realizacji planu zalesienia dowody zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych działek rolnych. Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że producent rolny:
1) nie realizuje planu zalesienia,
2) nie posiada dokumentów, o których mowa w § 12 pkt 1
-zwraca premię pielęgnacyjną za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie. Wysokość zwrotu jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia.". Zgodnie z treścią załącznika nr 5 w przypadku braku dowodu zakupu sadzonek wsparcie na zalesianie podlega zmniejszeniu o 50%. W wyniku zakończonego postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych ustalone zostało, że strona nie posiada dokumentów zakupu na część sadzonek przeznaczonych do zalesienia, przez co nie zostały wypełnione przesłanki opisane w § 12 pkt 1 rozporządzenia, a ponadto powierzchnia kompleksu leśnego składającego się z działek rolnych A, B, C jest mniejsza o 0,20 ha od powierzchni zadeklarowanej.
W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 11 czerwca 2008r. uchylono w całości decyzję o przyznaniu płatności z dnia 24 marca 2006r. i przyznano pomoc na zalesianie w mniejszej wysokości niż dotychczas, to środki stanowiące różnicę w zakresie wparcia na zalesianie, premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej między środkami, które rzeczywiście zasiliły rachunek bankowy strony z tych tytułów, a przyznanymi w decyzji ostatecznej podlegają zwrotowi jako płatność nienależna. W roku 2004 różnica miedzy środkami pobranymi, a środkami przyznanymi wynosiła:
a) wsparcie na zalesienie: 85624 zł-42382 zł = 43242 zł;
b) premia pielęgnacyjna: 8538,60 zł-8454,60 zł = 84 zł;
c) premia zalesieniowa: 26754 zł- 26474 zł = 280 zł.
Łączna kwota nienależnie pobrana za 2004 r. na mocy decyzji nr [...] wynosi zatem 43606 zł. Za rok 2006 różnica miedzy środkami pobranymi, a środkami przyznanymi wynosiła:
a) premia pielęgnacyjna: 8538,60 zł-8454,60 zł = 84 zł;
b) premia zalesieniowa: 26754 zł- 26474 zł = 280 zł.
Łączna kwota nienależnie pobrana za 2006 r. na mocy decyzji nr [...] wynosiła natomiast 364 zł.
W związku z powyższym zgodnie z art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Państwa Członkowskie mogą zdecydować, że zwrot nienależnej płatności dokonuje się przez potrącenie tej kwoty z jakiejkolwiek zaliczki lub płatności w ramach systemu pomocy, określonego w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, dokonywanej na rzecz rolnika po dacie podjęcia decyzji o zwrocie, jednakże rolnik może zwrócić tę kwotę nie czekając na dokonanie potrącenia. Odsetki obliczane są za okres między powiadomieniem a obowiązkiem rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych. Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli w decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Kwoty podlegające zwrotowi na skutek zastosowania obniżek i wyłączeń na podstawie art. 21 i tytułu IV są objęte okresem przedawnienia wynoszącym cztery lata.
Zdaniem organu płatność nie została dokonana na skutek pomyłki organu, a ponadto nie zaistniała przesłanka, że błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W sprawie nie zachodzą przesłanki opisane w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 i art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Płatność została przyznana na podstawie deklaracji złożonej przez rolnika. Wraz ze złożeniem wniosku strona oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji tegoż działania. Ponadto, strona zobowiązała się do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach rolnych objętych wnioskiem przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesianie gruntów rolnych, a także przechowywania dowodów zakupu sadzonek i repelentów przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji planu zalesienia. W powyższej sytuacji rolnik używając do zalesienia sadzonek pochodzących od niezarejestrowanego dostawcy i tym samym nie posiadając dowodów ich zakupu musiał mieć świadomość, że deklaracja złożona we wniosku oraz dokonane przez niego zalesienie jest niezgodne z zasadami przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych.
W przedmiotowej sprawie wykrycie nieprawidłowości polegających na zawyżeniu powierzchni zadeklarowanej o 0,20 ha w stosunku do powierzchni stwierdzonej na działkach rolnych A,B,C oraz braku posiadania dowodów zakupu sadzonek nastąpiło dopiero wskutek przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie. Ustalenia tejże kontroli zostały prawidłowo i skutecznie ocenione w sprawie dotyczącej przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych, która została ostatecznie zakończona decyzją wydaną przez Kierownika BP w P. w dniu 11 czerwca 2008r. Prawidłowość tych ustaleń została potwierdzona w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym za bezzasadny organ uznał wniosek strony o jej przesłuchanie oraz przesłuchanie w charakterze świadka L.M. "(...) na okoliczność dokonania nasadzeń w sposób rzetelny, zgodnie z projektem zalesiania, przyczyn dla których doszło do powstania różnic w powierzchni nasadzeń na poszczególnych działkach w stosunku do planu, prawidłowego pozyskania sadzonek na potrzeby nasadzeń, okoliczności w jakich doszło do przeprowadzenia kontroli przez ARiMR dotyczącej prawidłowości dokonania zalesień gruntów rolnych. Także kserokopie dokumentów załączonych do odwołania, zdaniem organu, pozostają bez znaczenia na wynik przedmiotowej sprawy. Zaświadczenie Nadleśnictwa P. z dnia 9 listopada 2005r. znajdowało się w aktach sprawy o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych zakończonej decyzją albowiem musiało być złożone przez stronę wraz z oświadczeniem o wykonaniu zalesienia. Z kolei decyzja Starosty [...] z dnia 27 kwietnia 2009 r. o zmianie użytków gruntowych i klas na m.in. działkach 45, 46, 47, na których położone były działki rolne A, B, C, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sytuacji, w której już w roku 2006 r. organ kontrolny Agencji wykrył, iż powierzchnia zadeklarowana do płatności na zalesienie została zawyżona przez stronę o 0,20 ha, a ustalenia te nie wzbudziły wątpliwości organów i sądów administracyjnych i stały się ostateczne. Strona zobowiązana była do zalesienia gruntów zgodnie z planem zalesienia i deklaracją zawartą we wniosku oraz jej prowadzenia na zadeklarowanej powierzchni nieprzerwanie przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesianie.
Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu dotyczących upływu biegu terminu przedawnienia w związku z upływem ponad 4-letniego okresu pomiędzy przekazaniem stronie środków za zalesianie, a otrzymaniem przez nią wezwania do ich zwrotu i niewykazanie w toku przedmiotowego postępowania by otrzymując przedmiotowe wsparcie działała ona w złej wierze organ wskazał art. 49 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 i 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 który stanowi, że jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest ograniczony do 4 lat. W sytuacji, w której beneficjent nie działał w dobrej wierze okres przedawnienia wynosi 10 lat. To, czy w określonej sytuacji faktycznej występuje dobra lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Kwestia zaś właściwego określenia działania beneficjenta w dobrej lub w złej wierze wymaga wskazania, że obowiązujące przepisy prawa w tej mierze nie zawierają żadnych definicji. Pojęcia te wiążą się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie, a ich istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych, które w oderwaniu od konkretnej sprawy nie mogą być ocenione raz na zawsze i w jednakowy sposób wg schematu o walorze bezwzględnym. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. Organ odwoławczy stwierdził ostatecznie, że "wyjaśnienia zawarte w piśmie odwoławczym oraz załączone dowody w żaden sposób nie dowodzą, że strona niniejszego postępowania działała w dobrej wierze o której mowa w art. 49 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 i art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004"Dalej organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma potrzeby wnikliwej oceny dobrej lub złej wiary wnioskodawczyni ponieważ okres pomiędzy datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie przekracza czterech lat. Pierwsza płatność na zalesienie przyznana mocą decyzji nr [...] została przekazana stronie na rachunek bankowy w dniu 9 maja 2006r., a następna w dniu 18 sierpnia 2006r.Decyzja nr [...] o uchyleniu dotychczasowej decyzji w całości i przyznaniu płatności w mniejszej wysokości, którą należy uznać za pierwsze powiadomienie strony przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została doręczona stronie w dniu 16 czerwca 2008r., a więc przez upływem czterech lat od daty tych płatności. Bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest data wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków dla oceny zachowania terminu przedawnienia. W sprawie nie upłynął natomiast 10 letni okres przedawnienia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedopuszczenie zgłoszonych wniosków dowodowych, które miały na celu wykazanie, że po stronie skarżącej mamy do czynienia z istnieniem dobrej wiary, ale przede wszystkim, że podczas wykonywania planu zalesienia podejmowane przez skarżącą działania były zgodne z przedstawionym planem zalesienia, sadzonki zostały pozyskane w sposób prawidłowy, zaś wyjaśnienie tej okoliczności miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w celu ustalenia, czy po stronie organu nie mamy do czynienia z przedawnieniem prawa do wydania rozstrzygnięcia na skutek upływu 4 letniego terminu przedawnienia pomiędzy przyznaniem i wypłatą płatności, a wszczęciem postępowania w sprawie ich zwrotu, a okoliczność istnienia po stronie skarżącej dobrej wiary nie była dotychczas przedmiotem postępowania dowodowego,
-art. 7, art. 75 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokładne zebranie w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieoparcie rozstrzygnięcia na podstawie rozważenia całokształtu materiału dowodowego, w szczególności niedopuszczenie zgłaszanych przez skarżącą wniosków dowodowych w postaci przesłuchania samej skarżącej oraz świadka L.M., których zeznania miały kluczowe znaczenie dla sprawy, w szczególności pozwoliłyby na ustalenie istnienia przez cały okres tj. od złożenia wniosku o przyznanie środków pieniężnych na zalesiania gruntów rolnych do dnia zawiadomienia w wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności w dniu 18 marca 2014 roku, dobrej wiary po stronie skarżącej, a tym samym - niedołożenie przez organy obu instancji należytej staranności i niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności w celu ustalania ,czy po stronie skarżącej istniała dobra wiara, a tym samym, czy w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia prawa organów do wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na konieczność zastosowania skróconego, 4 - letniego terminu przedawnienia,
- art. 61 § 4 w zw. z art. 10 K.p.a poprzez przyjęcie przez organ, że data wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków nie ma znaczenia dla zachowania terminu przedawnienia, co miało niewątpliwie wpływ na błędne uznanie przez organ wydający decyzję, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia prawa wydania przez organ l instancji decyzji w przedmiocie ustalenie nienależnie pobranych płatności,
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 73 ust. 5 w zw. z art. 81 tiret 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w zw. z art.87 tiret 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. poprzez wydanie decyzji pomimo upływu biegu terminu przedawnienia do jej wydania, w związku z upływem ponad 4 letniego okresu pomiędzy przekazaniem stronie środków na zalesienie, a otrzymaniem przez nią wezwania do ich zwrotu, wobec niewykazania w toku przedmiotowego postępowania by otrzymując przedmiotowe wsparcie działała ona w złej wierze.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa procesowego i materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę w kontekście wymienionych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., którą w/w organ utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 3 kwietnia 2014r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2004 i 2006 z tytułu zalesiania gruntów przez G.M. Zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja jest konsekwencją ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 5 sierpnia 2008r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia 11 czerwca 2008r., wydaną po wznowieniu postępowania, w sprawie przyznania płatności z sankcjami na zalesienie gruntów.
W tej materii organ przywołał między innymi brzmienie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm., dalej "ustawa o Agencji"). Zgodnie z tym przepisem ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Organ zasadnie wskazał również na kolejne przepisy – prawa unijnego – to znaczy uregulowania zawarte w art. 49 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001( w odniesieniu do płatności za rok 2004) i art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 ( w odniesieniu do płatności za rok 2006) o analogicznym brzmieniu - z których wynika, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki (ust.1). Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności (ust. 4). Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat (ust. 5). Kwoty podlegające zwrotowi na skutek zastosowania obniżek i wyłączeń na mocy art. 21 i tytułu IV są każdorazowo objęte okresem przedawnienia wynoszącym cztery lata (ust. 6).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia ustalenia obowiązującego w okolicznościach przedmiotowej sprawy terminu przedawnienia dochodzenia nienależnie pobranych płatności. Organ w zaskarżonej decyzji w tej kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii uznał, że pierwszym powiadomieniem beneficjenta w rozumieniu zarówno art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2149/2001 i art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 - od którego liczy się termin przedawnienia zwrotu nienależnie pobranych płatności, dziesięcioletni, a w przypadku istnienia dobrej wiary czteroletni - była decyzja z dnia 11 czerwca 2008r., zmieniająca wysokość, po wznowieniu postępowania, przyznanych wcześniej płatności na zalesienie gruntów. Przyjmując więc , że wypłaty płatności dokonano 09 maja 2006 r. i 18 sierpnia 2006r. w ocenie organu nie upłynął termin czteroletni.
Sąd nie podziela zaprezentowanego stanowiska. Przedmiotem badania w postępowaniu w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i funduszy krajowych. Do sytuacji takich dochodzi niewątpliwie wówczas, gdy środki pochodzące z tych funduszy zostaną przyznane decyzją administracyjną i zostaną wypłacone, a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku, czyli w postępowaniu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji , rolą organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. W toku postępowania prowadzonego w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, które, co potwierdza utrwalone orzecznictwo jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie przyznania określonych płatności ( w niniejszej sprawie płatności na zalesianie gruntów),organ ma więc za zadanie ustalenie, czy doszło do dokonania nienależnej płatności oraz czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość żądania jej zwrotu.
Stosownie do art. 49 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 i 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w ust. 1 jest ograniczony do czterech lat (art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001i art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004).
W świetle powołanego przepisu zasadnicze znaczenie dla ustalenia okoliczności wyłączających obowiązek zwrotu nienależnych płatności z powodu upływu czasu ma ustalenie daty pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności.
Organ przyjął, że w rozpatrywanej sprawie taką datą, w której Skarżąca dowiedziała się, że otrzymała nienależne płatności, jest decyzja z dnia 16 czerwca 2008r., zmieniająca wysokość przyznanych dopłat, wydana po wznowieniu postępowania.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie poglądu tego nie podziela. Przekonujące są argumenty podniesione w skardze wskazujące na błędność tego poglądu. Mianowicie, decyzja wydana po wznowieniu postępowania, ustalająca płatności w innej wysokości, nie zawiera rozstrzygnięcia o tym, czy wcześniej przyznane płatności były uzasadnione, czy nie. Nie zawiera nawet wzmianki o tym, że będą one podlegały zwrotowi. Zdaniem Sądu o tym czy płatności były świadczeniem nienależnym rozstrzyga organ w trybie art. 29 ustawy o Agencji, w postępowaniu o ustalenie kwot nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Zatem data pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności powinna być wiązana z tym postępowaniem. Pogląd taki znajduje uzasadnienie w treści art. 49 ust. 5 akapit 1 rozporządzenia nr 2419/2001 art. 73 ust. 5 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 zawierającym zwrot "o nieuzasadnionym charakterze danej płatności", który należy wiązać wyłącznie z postępowaniem w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności (tak też NSA w wyroku z dnia 23 września 2014r. w sprawie sygn. akt II GSK 1201/13). W tym to bowiem postępowaniu organ rozstrzyga właśnie czy dana płatność ma charakter nienależny. Pierwszym więc powiadomieniem o nieuzasadnionym charakterze części pobranych płatności na zalesienie mogła być w tej sprawie informacja o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności z dnia 7 lutego 2014r. Sąd doszedł jednak do przekonania, że mimo błędnej interpretacji organu w kwestii ustalenia terminu przedawnienia decyzja ostatecznie odpowiada prawu. Sąd wziął bowiem pod uwagę fakt, że mimo konstatacji organu co do braku upływu czteroletniego terminu, we wcześniejszej części uzasadnienia organ rozważył wszystkie okoliczności sprawy w kontekście istnienia dobrej wiary wnioskodawczyni i stwierdził, że "W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia zawarte w piśmie odwoławczym oraz załączone dowody w żaden sposób nie dowodzą, że strona niniejszego postępowania działała w dobrej wierze o której mowa w art. 49 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 i art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004" Stwierdzenie to poprzedzone jest przedstawieniem i analizą stanu faktycznego sprawy oraz zaprezentowaniem rozumienia pojęcia dobrej wiary w przytoczonych przez organ orzeczeniach NSA. W tym miejscu godzi się powtórzyć prezentowany w cytowanych przez organ orzeczeniach pogląd, że to, czy w określonej sytuacji faktycznej występuje dobra lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Obowiązujące przepisy prawa nie zawierają żadnych definicji dobrej czy złej wiary. Pojęcia te wiąże się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie, których istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych. Okoliczności te nie mogą podlegać stałej i jednakowej ocenie według ustalonego schematu. Muszą być rozważane i oceniane w realiach konkretnej sprawy. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. Szczególny przepis prawa może wprowadzić w sposób wyraźny lub dorozumiany pewne modyfikacje w rozumieniu pojęcia dobrej wiary. Przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 tego rodzaju unormowań nie zawiera. Zatem obowiązujące w tym względzie powinny być ogólnie przyjęte pojęcia co do rozumienia dobrej i złej wiary z uwagi na zasadę jednolitości systemu prawa (por. wyrok w sprawie II GSK 1209/11).
Skład orzekający w pełni akceptuje to stanowisko, zwłaszcza, że pkt 72 Preambuły do rozporządzenia nr 796/2004 wskazuje, że dla zapewnienia jednolitego zastosowania zasady dobrej wiary na terenie Unii, w przypadku gdy zostaną odzyskane nienależnie wypłacone kwoty, należy określić warunki, na których można powołać się na te zasady. Ponadto pkt 71 tej samej Preambuły stanowi, że rolnik nie powinien tracić prawa do dopłat, jeśli w wyniku działania siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności rolnik nie jest w stanie spełnić wymagań przewidzianych w zasadach sektorowych. Należy określić, które okoliczności mogą być uznawane przez właściwe władze za okoliczności wyjątkowe.
Z unormowań tych w powiązaniu z pkt 67 Preambuły do cytowanego aktu (zmniejszenia płatności oraz wykluczenia z płatności odnoszące się do kryteriów kwalifikowalności powinny z zasady nie być stosowane w przypadku gdy rolnik dostarczył zgodne z faktami informacje lub jeśli może udowodnić, że wina nie leży po jego stronie) wynika, że przesłanki zwolnienia z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone restrykcyjnie i w taki sposób powinny być interpretowane.
Według powyższych zasad postąpił organ odwoławczy dokonując oceny kwestionowanej przez skarżącą decyzji. Zasadnie przy tym organ zwrócił uwagę, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada występujący z nim rolnik. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że fakt znajomości przepisów w zakresie przyznania płatności na zalesianie, skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem na wniosku o przyznanie płatności. Zgodnie z podpisanym oświadczeniem strona zobowiązała się do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach rolnych objętych wnioskiem przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesianie gruntów rolnych, a także przechowywania dowodów zakupu sadzonek i repelentów przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji planu zalesienia. W powyższej sytuacji rolnik używając do zalesienia sadzonek pochodzących od niezarejestrowanego dostawcy i tym samym nie posiadając dowodów ich zakupu musiał mieć świadomość, że deklaracja złożona we wniosku oraz dokonane przez niego zalesienie jest niezgodne z zasadami przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych.
W przedmiotowej sprawie wykrycie nieprawidłowości polegających na zawyżeniu powierzchni zadeklarowanej o 0,20 ha w stosunku do powierzchni stwierdzonej na działkach rolnych A,B,C oraz braku posiadania dowodów zakupu sadzonek nastąpiło dopiero wskutek przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie. Ustalenia tejże kontroli zostały prawidłowo ocenione w sprawie dotyczącej przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych, która została ostatecznie zakończona decyzją wydaną przez Kierownika BP w P. w dniu 11 czerwca 2008r. Prawidłowość ustaleń tej decyzji potwierdził również WSA w Łodzi i NSA w wyroku z dnia 27 listopada 2012r. sygn.. akt II GSK 1811/11 W wyroku tym NSA stwierdził, że "(...) w sprawach płatności ze środków Unii Europejskiej mają zastosowanie odpowiednie przepisy unijne, które określają środki dowodowe na podstawie których ustalane są okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie, co w pierwszej kolejności odnosi się do protokołów z kontroli przeprowadzonych u beneficjentów środków pomocowych, a co w sprawie miało miejsce. Organ nie ma obowiązku przeprowadzania z urzędu środków dowodowych nie przewidzianych w przepisach wydanych na podstawie wspomnianej ustawy oraz przepisach obowiązujących w Unii Europejskiej. Natomiast nie ma przeszkód, aby sama strona przedłożyła stosowne środki dowodowe na okoliczność podważenia wiarygodności dowodów zebranych przez organ. Takich dowodów, a w szczególności na okoliczność podważenia waloru dowodowego protokołu z kontroli w zakresie zalesienia mniejszej powierzchni niż deklarowano, skarżąca nie przedłożyła. Tym samym skarżąca nie wykazała zasadności swojego twierdzenia. Niezależnie od tego, gdyby nawet teoretycznie założyć niezgodność wielkości powierzchni działek objętych urzędową ewidencją, poprzez ich faktyczne zawyżenie w stosunku do rzeczywistego stanu rzeczy, nie sposób byłoby tymi konsekwencjami obciążyć budżet Unii Europejskiej, z którego finansowane są płatności. Dlatego w razie zaistniałych rozbieżności miarodajna jest wielkość zalesienia ustalona protokołem z kontroli, co w sprawie miało miejsce. Ponadto zarzuty skargi kasacyjnej w powyższym zakresie nie podlegają uwzględnieniu z uwagi na ich niedopuszczalność w świetle art. 190 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak już wskazano, NSA przesądził o miarodajności w sprawie ustaleń zawartych w protokole kontroli na okoliczność wielkości powierzchni zalesienia dokonaną przez skarżącą".
W tym samym wyroku NSA przesądził również , że w świetle przepisu art. 59 ust. 2 ustawy o leśnym materiale rozmnożeniowym, która dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 1999/105/WE z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie obrotu leśnym materiałem rozmnożeniowym (Dz. Urz. WE L 11 z 15.01.2000) i weszła w życie z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej, tylko sadzonki jodły pospolitej (pkt 22), sosny zwyczajnej (pkt 45) i świerka pospolitego (pkt 46) nie podlegały wymogom tej ustawy. Natomiast podlegały rygorom ustawy użyte przez skarżącą do zalesienia sadzonki dęba szypułkowego (pkt 14 załącznika) w ilości 1,5 tys. sztuk, brzozy (pkt 1 i 2 załącznika) w ilości 2.0 tys. sztuk i lipy (pkt 26 i 27 załącznika) w ilości 1,0 tys. sztuk. Zatem, powyższe sadzonki powinny pochodzić od dostawcy, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy. Tego zaś wymogu skarżąca nie spełniła.
Wobec powyższych ustaleń skarżąca, która podpisała oświadczenie o znajomości zasad przyznawania pomocy na zalesienie, nie może powoływać się na istnienie po jej stronie dobrej wiary. W tym kontekście zasadnie organ nie uwzględnił wniosku strony o jej przesłuchanie oraz przesłuchanie w charakterze świadka L. M. "(...) na okoliczność dokonania nasadzeń w sposób rzetelny, zgodnie z projektem zalesiania, przyczyn dla których doszło do powstania różnic w powierzchni nasadzeń na poszczególnych działkach w stosunku do planu, prawidłowego pozyskania sadzonek na potrzeby nasadzeń, okoliczności w jakich doszło do przeprowadzenia kontroli przez ARiMR dotyczącej prawidłowości dokonania zalesień gruntów rolnych", bowiem podnoszone kwestie zostały już zbadane i ocenione zarówno przez organy jak i przez sądy. Potwierdza to treść cytowanego wyżej wyroku i skarżąca bezpodstawnie spodziewa się więc innej oceny tych faktów w postępowaniu w sprawie nienależnie pobranych płatności w kontekście oceny dobrej lub złej wiary. Sąd podziela również ocenę organu odwoławczego w zakresie mocy dowodowej dokumentów załączonych do odwołania, wyrażającą pogląd, że pozostają one bez znaczenia dla wyniku przedmiotowej sprawy. W tym miejscu, ustosunkowując się do zaświadczenie Nadleśnictwa P. z dnia 9 listopada 2005r., godzi się więc podnieść, że z przepisów wynika, że nadleśniczy, na wniosek właściciela gruntu przeznaczonego do zalesienia, sporządza plan zalesienia i potwierdza wykonanie zalesienia w przypadku zalesienia objętego przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i że zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające wykonanie planu zalesienia producent rolny przedkłada właściwemu organowi. Współdziałanie nadleśniczego w postępowaniu o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych ogranicza się, więc do potwierdzania okoliczności faktycznej wykonania planu zalesienia w formie zaświadczenia, do którego odnoszą się art. 217 i nast. k.p.a. Nadleśniczy nie prowadzi postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie kończonego w formie decyzji. Nie jest też organem współdziałającym w rozumieniu art. 106 § 1 k.p.a. wydającym postanowienie na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. Potwierdzeniu przez nadleśniczego wykonania planu zalesienia nie można przypisać wiążących skutków (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2009r. sygn.. akt II GSK 722/08, LEX 515979). W niniejszej sprawie w trakcie kontroli wykazano, że doszło do zawyżenia powierzchni zadeklarowanej oraz użycia nieprawidłowych sadzonek. Ocena skutków prawnych tego stanu rzeczy nie należała do nadleśniczego. Z tych też powodów powołane przez skarżąca zaświadczenie Nadleśnictwa P. nie mogło wpłynąć na ocenę dobrej wiary skarżącej. Z tych samych powodów tzn., z uwagi na miarodajne wyniki kontroli, bez znaczenia pozostaje decyzja Starosty P. z dnia 27 kwietnia 2009 r. o zmianie użytków gruntowych i klas na m.in. działkach 45, 46, 47, na których położone były działki rolne A, B, C, bowiem strona zobowiązana była do zalesienia gruntów zgodnie z planem zalesienia i deklaracją zawartą we wniosku ( z 2004r.) na zadeklarowanej powierzchni nieprzerwanie przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesianie. W kontekście powyższych rozważań za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a.
W sytuacji więc, kiedy nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącą okoliczności, mające wpływ na ocenę dobrej wiary po jej stronie, należało przyjąć, że przedawnienie zwrotu nienależnej płatności wynosi 10 lat, a ten okres nie upłynął jeszcze od dnia wypłaty nienależnych płatności, które miały miejsce 9 maja i 18 sierpnia 2006r. do dnia pierwszego powiadomienia skarżącej pismem z dnia 7 lutego 2014r.o nieuzasadnionym charakterze części tych płatności
Reasumując należy stwierdzić, że mimo częściowo błędnej interpretacji przepisów art. 49 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 i art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004, w zakresie rozumienia pojęcia pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze płatności, przedstawionej w zaskarżonej decyzji, oceniana decyzja odpowiada prawu. Organy wykazały bowiem zasadność żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności, a zaskarżona decyzja z przyczyn wskazanych powyżej została wydana z zachowaniem zasadniczo obowiązującego dziesięcioletniego terminu przedawnienia. Obowiązek uchylenia decyzji należy bowiem wiązać z istotnymi uchybieniami postępowania, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ewentualnie naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie jak wykazano wyżej sąd nie dopatrzył się po stronie organu takiego naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, które skutkowałoby wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło