II GSK 63/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. M. Spółki Akcyjnej w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1982/14 w sprawie ze skargi S. M. Spółki Akcyjnej w R. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę S. w R. (dalej: skarżący) na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Stąd Sąd I instancji wywiódł, że aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już właściwie jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Sąd I instancji podkreślił, że wykładnia językowa zarówno art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jak i art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie zaskarżeniu do Sądu podlegało pismo z dnia [...] marca 2014 r. o numerze [...] stanowiące akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący natomiast wskazał, że przedmiotem jego skargi jest pismo ARiMR z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] stanowiące w istocie jedynie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na taką odpowiedź zaś skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosły S. S.A. w R. wnosząc o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Sądowi I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 57 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi, albowiem strona skarżąca jako przedmiot wniesionej skargi w "tytule" oraz części wstępnej wskazała informację Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia [...] maja 2014r. znak [...], przy czym Skarżąca wniosła także o "uchylenie (...) informacji odmawiającej przyznania pomocy finansowej", tj. informacji Prezesa ARMiR z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej, 2) art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a mianowicie poprzez niewezwanie Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez sprecyzowanie aktu Prezesa ARiMR, którego skarga dotyczy, albowiem Skarżąca w skardze w sposób nieprecyzyjny i niekonkretny wskazała akt podlegający zaskarżeniu, wskazując wyraźnie w skardze, że wnosi o "uchylenie (...) informacji odmawiającej przyznania pomocy finansowej", tj. informacji Prezesa ARMiR z dnia [...] marca 2014r., znak [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do niezasadnego w ocenie S. w R. odrzucenia skargi przez Sąd I instancji, ze względu na zarówno niepełne, w jego przekonaniu, odczytanie treści skargi, jak i zbyt formalistyczne podejście do oznaczenia przedmiotu zaskarżenia. Skarżący podkreśla, że w istocie zaskarżone w sprawie zostało stanowisko organu odmawiające mu przyznania pomocy ze środków unijnych, które zostało wyrażone w skierowanej do niego informacji organu i podtrzymane następnie w zaskarżonej do Sądu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentów skargi kasacyjnej z następujących przyczyn. Przede wszystkim zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Z powyższej regulacji należy zatem wywnioskować, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego w opisanym trybie podlega akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie zaś odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Objęcie skargą ostatnio wskazanego aktu powoduje odrzucenie tego pisma procesowego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Dalej, istotne dla sprawy jest, że zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a., obowiązkiem wnoszącego skargę jest oznaczyć zaskarżony akt m.in. poprzez wskazanie zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza podanie daty oraz numeru identyfikacyjnego. S. S.A. w R. wyraźnie w skardze określiły, że jest to skarga "na informację Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, znak [...] z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie negatywnego rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa w postępowaniu wszczętym wnioskiem o dofinansowanie znak [...] w ramach Programu Operacyjnego - Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 - w zakresie środka 2.1 Inwestycje w chów i hodowlę ryb". Następnie również w skardze kasacyjnej strona przyznała, że "omyłkowo w tytule pisma, będącego skargą oraz w części wstępnej skargi powołała informację Prezesa ARiMR, znak [...] z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie negatywnego rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jako przedmiot wniesienia skargi. W istocie analiza treści skargi, w tym sformułowanych zarzutów oraz złożonych wniosków wskazuje, że intencją skarżącej było zaskarżenie informacji Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można było uznać, że strona zaskarżyła wprost pismo ARiMR z [...] marca 2014 r., gdyż wyraźnie oznaczyła w nagłówku, że odnosi się do pisma z dnia [...] maja 2014 r. Należy też stwierdzić, że brak było podstaw do stosowania trybu art. 49 p.p.s.a., gdyż skarga jednoznacznie określała zaskarżony akt. Skarżący wyraźnie precyzuje, że wnosi skargę na pismo z dnia [...] maja 2014 r. którym utrzymano w mocy stanowisko ARiMR wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie przyznania stronie pomocy finansowej. Dodać należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę. Wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, którego działania skarga dotyczy – wobec wiążącej sąd zasady skargowości – jest dla sądu wiążąca (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1523/10, zbiór Lex nr 741558). Należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, jako niedopuszczalną z innych przyczyn mając na uwadze art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.