II SA/Kr 1728/14

WyrokWSA w Krakowie2015-02-12

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Jacek Bursa, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, złożony w 1999 r., może być uwzględniony, jeśli roszczenie przedawniło się w 1974 r., a jedyne oświadczenie z 1952 r. nie stanowiło wniosku o odszkodowanie, lecz żądanie nieruchomości zamiennej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o odszkodowanie złożony w 1999 r. jest spóźniony, ponieważ roszczenie przedawniło się w 1974 r. Oświadczenie złożone w 1952 r. nie mogło być uznane za wniosek o odszkodowanie, gdyż dotyczyło żądania nieruchomości zamiennej i przyspieszenia wypłaty odszkodowania za zniszczone plony, a nie ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Ponadto, skarżący nie posiadał legitymacji do dochodzenia roszczenia, gdyż jedynym spadkobiercą był S.Z.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.Z. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1952 r. na rzecz Skarbu Państwa. Właściciel nieruchomości, F.Z., zmarł w 1986 r., a spadek po nim nabył syn S.Z. Wniosek o odszkodowanie został złożony przez M.Z. w 1999 r. Organy administracji uznały roszczenie za przedawnione, wskazując, że decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna najpóźniej 2 sierpnia 1971 r., a termin przedawnienia upłynął 3 sierpnia 1974 r. Ponadto, organy stwierdziły brak legitymacji M.Z. do dochodzenia roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Wojewody [....] z dnia 21 października 2014 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 31 marca 2014 r. znak: [...] wydaną na podstawie art.129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 112 ust. 4 i art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 ze zm.), art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. pozycja 267, dalej: kpa) orzekł: 1) o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania z wniosku S.Z. za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...]obj. [...] gm. kat. Z. , które obecnie weszła w skład działek nr [...] i nr [...] obręb nr [...] jednostka ewidencyjna K. –N. , która stanowiła własność F.Z. , wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952 r. Nr [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "[...]" w N. na podstawie przepisów art. 20 - 24 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U.R.P. Nr 4 pozycja 31) 2) o umorzeniu postępowania z wniosku M.Z., F.Z. i Z.K. , o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] obj. [...] b. gm. kat. Z. , które obecnie weszła w skład działek nr [...] i nr [...] obręb nr [...]. ewid. K.-N. , a która stanowiła własność F.Z. , wywłaszczoną ww. orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952 r. W uzasadnieniu organ odniósł się do pisma z dnia 22 listopada 1999 r., w którym M.Z. wniósł o "naprawienie krzywdy" wyrządzonej przez wywłaszczenie nieruchomości w 1952 r. o łącznej powierzchni 1, 2076 ha, która należała do jego rodziców F. i F.Z. , a wywłaszczona została na rzecz budowy [...] Zakładów Ceramiki Budowlanej w N. Załączony dokument, będący kopią zaświadczenia wydanego przez zakład dnia 25 lipca 1970 r., poświadczał że na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. 7 dnia 31 maja 1952 r. znak [...] dokonano wywłaszczenia parceli l. kat. [...] o pow. 68 ar 04 m2 obj. Kw [...] stanowiącej własność F.Z. i parceli l. kat. [...] o pow. 52 ar 72 m2 obj. Lwh [...] stanowiącej własność F.Z pod budowę [...] Zakładów Ceramiki Budowlanej. Wniosek został doprecyzowany 19 marca 2001 r. – M.Z. oświadczył, że "występuje o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości", a dnia 20 września 2004 r. podał, że wniosek dotyczy parcel l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] w b. gm. kat. Z. Organ stwierdził, że po porównaniu przez uprawnionego geodetę mapy katastralnej z mapą ewidencji gruntów, ustalono, że parcela l. kat. [...] weszła w skład m.in. działki nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K.-N. . Właściciel tejże parceli F.Z. zmarł dnia 10 grudnia 1986 r., a zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. –N. w K. z dnia 27 kwietnia 1987 r. o sygnaturze [...] spadek nabył w całości syn spadkodawcy S.Z. Na podstawie wypisów z ksiąg wieczystych ustalono, że działki nr [...] (obj. [...] ) i nr [...] (obj. [...] ) stanowią własność Gminy Miejskiej K. Decyzją z dnia 5 października 2009 r. Nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] (wchodzącą obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] ,[...] obr. [...] . ewid. K. –N. ), ale z pominięciem działek ewid. nr [...] oraz [...] oraz nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] (wchodzącą obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] obr.[...] ewid. K. –N. ) obj. Lwh [...] b. gm. kat. Z. stanowiące własność F.Z. , które zostały wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31.05.1952 r. Nr [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "[...]" w N. na podstawie dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U.R.P. Nr 4, poz. 31) oraz ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] (wchodzącą obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. –H. ) obj. KW [...] b. gm. kat. Z. stanowiąca własność F.Z. wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31.05.1952 r. Nr [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "[...]" w N. na podstawie ww. dekretu z dnia 26.04.1949 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 16.05.2011 r. Nr [...] . Decyzja ta została zaskarżona przez M.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który skargę oddalił (wyrok z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1125/11). W uzasadnieniu ww. wyroku stwierdzono, że organy, zarówno I, jak i II instancji słusznie stwierdziły, że roszczenia odszkodowawcze F. i F.Z. uległy przedawnieniu. Skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt I OSK 956/12 . Następnie, Prezydent Miasta K. w swojej decyzji z 31 marca 2014 r. wskazał, że właścicielem parceli, której dotyczy przedmiotowy wniosek był F.Z. . Jego spadkobiercą został S.Z. i w tej sytuacji on jest jedynym uprawnionym do dochodzenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Pozostałe osoby występujące w tym postępowaniu – M.Z., F.Z. i Z.K. , nie posiadają takiego uprawnienia. Organ stwierdził, iż z racji braku legitymacji, postępowanie w stosunku do wymienionych wyżej osób, niebędących spadkobiercami, stało się bezprzedmiotowe i z tego powodu na podstawie artykułu 105 § 1 kpa podlega umorzeniu. Odnośnie S.Z. organ wskazał, że w celu stwierdzenia, czy przysługuje mu odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości należy zbadać termin przedawnienia takiego roszczenia. Prezydent Miasta K. uznał, że akt prawny, na podstawie którego będzie obliczany termin przedawnienia to dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Dekret ten rozdzielał odszkodowanie od decyzji o wywłaszczeniu i wymagał odrębnego orzeczenia, aby uzyskać odszkodowanie. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ww. dekretu roszczenia odszkodowawcze przedawniały się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Zdaniem organu pierwszej instancji, należało zatem ustalić dwie najważniejsze w tym postępowaniu kwestie: czy przed upływem terminu przedawnienia został złożony wniosek o odszkodowanie oraz jaką datę należy przyjąć za datę ostateczności orzeczenia o wywłaszczeniu. Wskazał, że skutkiem prawnym upływu terminu przedawnienia, liczonego od daty ostateczności decyzji, jest niemożność dochodzenia roszczenia odszkodowawczego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Co do pierwszego z tych zagadnień organ stwierdził, że udało się znaleźć jedynie dokument będący protokołem z czynności komisyjnej z 5 maja 1952 r. W tym dokumencie F.Z. oświadczył, że "prosi o udzielenie mu i jego żonie F. w zamian za ulegające wywłaszczeniu tereny w Z. odpowiedniej ilości gruntu w innym miejscu. Poza tym prosi o przyspieszenie wypłaty odszkodowania za zniszczone zasiewy i plony". Ponadto w ww. protokole odnotowano, iż F.Z. odmówił podpisania protokołu "motywując odmowę tym, by podpis jego komisja nie uważała za rezygnację z odszkodowania". W wyniku poszukiwań nie odnaleziono innych dokumentów dotyczących odszkodowania w tej sprawie. Organ oceniając oświadczenie F.Z. zauważył, że jest ono pozbawione podpisu. Stwierdził, że dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych nie zawierał uregulowań dotyczących formy wniosków, ale w zakresie nieuregulowanym odsyłał do rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22.03.1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341). W świetle tych przepisów podanie powinno było zawierać wskazanie władzy do której jest skierowane, wskazanie zarządzenia lub orzeczenia, którego wydania lub uchylenia petent się domaga, datę, podpis i adres petenta, gdy podanie jest pierwszym pismem w sprawie (art. 16 ust. 1). Ponieważ F.Z. odmówił podpisania ww. protokołu, więc jego wniosek, zdaniem Prezydenta Miasta K. , nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 16 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22. 03. 1928 r., a tym samym nie może wywoływać skutków prawnych. Na tej podstawie organ stwierdził, że podanie to nie może być uznane za wniosek o odszkodowanie. Druga kwestia dotyczyła ustalenia terminu przedawnienia. Jego zbadanie było konieczne dla stwierdzenia, czy złożony w 1999 roku wniosek może być podstawą do przyznania odszkodowania. Podanie F.Z. z 5 maja 1952 r. nie może bowiem, zdaniem organu, zostać uznane za czynność, która przerwałaby bieg terminu przedawnienia. Ustalono, że przedawnienie liczone jest od daty ostateczności decyzji o wywłaszczeniu, a odnalezione dokumenty wskazują, że orzeczenie o wywłaszczeniu zostało doręczone zgodnie z art. 24 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Sposób doręczenia wskazany w tych przepisach przewidywał, że doręczenie orzeczenia wywłaszczeniowego mogło nastąpić poprzez obwieszczenie wywieszane na tablicy ogłoszeń prezydiów właściwych rad narodowych. Jednakże nie zostało ustalone, w jakim okresie owo obwieszczenie nastąpiło. W tej sytuacji, zdaniem organu, decydujące znaczenie ma kwestia ujawnienia praw do wywłaszczonych nieruchomości w księdze wieczystej. Na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. Nr 17 poz. 170) ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej mogło nastąpić tylko na podstawie ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu (art. 31). Ustawa ta stanowiła, że postępowania niezakończone do wejścia w życie tego aktu prawnego prowadzone będą według dotychczasowych przepisów. W dniu 18 maja 1964 r. na podstawie orzeczenia z dnia 31 maja 1952 r. Nr [...] w Lwh [...] ujawniono prawo własności Skarbu Państwa do parceli l. kat. [...] Biorąc natomiast pod uwagę treść adnotacji znajdującej się na ujawnionym w aktach księgi wieczystej [...] odpisie orzeczenia z dnia 31 maja 1952 r. Nr [...] organ uznał, że można przyjąć, że ww. orzeczenie w stosunku do F.Z. stało się ostateczne najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1971 W związku z tym, bieg terminu przedawnienia w stosunku do F.Z. , zdaniem organu, rozpoczął się z dniem 3 sierpnia 1971 r., a zakończył najpóźniej 3 sierpnia 1974 r. Ponadto organ wskazał, że niniejsze postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości oznaczone jako część działek ewid. nr [...] i nr [...] obr. [...] , w granicach wywłaszczonej orzeczeniem z dnia 31 maja 1952 r. Nr [...] parceli l. kat. [...] b. gm. kat. Z. , stanowi jedynie uzupełnienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2009 r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia 16 maja 2011 r. Nr [...] . Poczynione w tych postępowaniach ustalenia natury faktycznej i prawnej zostały uznane za prawidłowe przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1125/11. Z powyższych względów Prezydent Miasta K. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania S.Z. W odwołaniu od powyższej decyzji S.Z. , M.Z, . F.Z. i Z.K. zarzucili organowi I instancji, że przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym dokonał błędnej subsumpcji pod wskazane przepisy prawa materialnego, tj. art. 16 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 28 ust. 1 i art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 47 i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie merytorycznie przez organ II instancji. Odnosząc się do kwestii podania z 5 maja 1952 r. odwołujący się powołali się na art. 16 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, który pozwalał na nieuwzględnienie podania niezawierającego podpisu, gdy były wątpliwości, czy podanie wniesiono zgodnie z wolą osoby zainteresowanej. Zdaniem skarżących, w przedmiotowej sprawie takie wątpliwości nie występowały, a także nie było wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Roszczenie nie uległo zatem przedawnieniu. W odwołaniu odniesiono się także do kwestii umorzenia postępowania w stosunku do tych osób, których organ I instancji nie uznał za legitymowane. Wskazano, że F.Z. pozostawał w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, stąd sukcesja po F.Z. dotyczy tylko jego udziału w przedmiotowej nieruchomości, natomiast udział F.Z. przeszedł na jej spadkobierców, tj. M.Z., F.Z. , oraz Z.K. Wojewoda decyzją z dnia 21 października 2014 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta K. Organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez organ I instancji, stwierdzając, że podanie F.Z. z 1952 r. nie mogło być uznane jako wniosek o odszkodowanie, a za datę upływu terminu przedawnienia uznał 3 sierpnia 1974 r. Organ wskazał, że wniosek M.Z. wpłynął w roku 1999, czyli po upływie terminu przedawnienia. Odnosząc się do kwestii braku legitymacji M.Z., F.Z. ,oraz Z.K. , Wojewoda stwierdził, że przedmiotowa sprawa dotyczy spadku po F.Z. , a ww. osoby nie były jego spadkobiercami, dlatego uzasadnione było umorzenie postępowania w stosunku do nich. Na decyzję Wojewody skargę wniósł M.Z. , podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 31 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu. Należy również wskazać, że ustalenia te zgodne są z ustaleniami w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygnaturze akt II SA/Kr 1125/11. Nie pozostawia także wątpliwości kwestia ustalenia upływu biegu terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Na podstawie zgromadzonych dokumentów, datą, którą należy uznać za dzień, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, jest dzień 2 sierpnia 1971 roku. Powołując się na przepisy dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, które regulują kwestie przyznania odszkodowania w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy wskazać, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się z upływem 3 lat od daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Za przedawnione należy zatem uznać wszystkie roszczenia wniesione po dniu 3 sierpnia 1974 r. Na podstawie powyższych ustaleń należy wskazać, że wniosek M.Z. z dnia 22 listopada 1999 r. został wniesiony po upływie biegu terminu przedawnienia i nie może być podstawą do przyznania odszkodowania za wywłaszczenie ww. części nieruchomości. Ponadto, w przedmiotowej sprawie, skarżący, jak prawidłowo ustaliły organy, nie był osobą uprawnioną do złożenia takiego wniosku, ponieważ nie jest spadkobiercą F.Z. . Jest nim S.Z. , który udzielił skarżącemu w dniu 4 kwietnia 2001 r. pełnomocnictwa "w celu odzyskania odszkodowania". Rozstrzygnięcia wymagała w takiej sytuacji kwestia, czy przed upływem biegu terminu przedawnienia zostało przez uprawnionego F.Z. takie roszczenie podniesione. Zgodnie z art. 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., aby nastąpiło ustalenie odszkodowania konieczny był wniosek strony. Skarżący w swojej skardze powołał się na protokół z czynności komisyjnej z dnia 5 maja 1952 r., który zawiera oświadczenie F.Z. , a które zdaniem skarżącego, jest właśnie wnioskiem o wypłatę należnego odszkodowania. Prezydent Miasta K. w decyzji z dnia 31 mara 2014 r. stwierdził, że przez brak podpisu nie może ten wniosek zostać uwzględniony. Za podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia uznał art. 16 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22.03.1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Skarżący podniósł natomiast, że z kolejnych ustępów tego artykułu wynika możliwość uwzględnienia podania niezawierającego podpisu. Sąd uznał jednak, że to nie brak podpisu pod ww. protokołem miał decydujące znaczenie, ale treść oświadczenia F.Z. zawarta w tym protokole. Właśnie z uwagi na nią Sąd uznał, że oświadczenie to nie mogło być uznane za wniosek o przyznanie odszkodowania. Treść oświadczenia F.Z. i odmowa podpisania protokołu z dnia 5 maja 1952 r., której motywem miała być obawa, że podpis zostanie uznany za rezygnację z odszkodowania, nie wskazuje na żądanie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wprost przeciwnie, F.Z. zażądał wyraźnie nie zapłaty za wywłaszczoną nieruchomość, ale przyznania nieruchomości zamiennej. Samo zachowanie (odmowa podpisania protokołu), rozumiane jako dążenie do utrzymania możliwości otrzymania odszkodowania, nie pozwala przyjąć, że wystąpił on z takim roszczeniem. W ten sam sposób zostało zrozumiane ww. oświadczenie F.Z. przez organ, skoro w orzeczeniu o wywłaszczeniu z dnia 31 maja 1952 r. (wydanym po oświadczeniu F.Z. ), odniesiono się do uwag zawartych we wskazanym powyżej protokole. Stwierdzono tam, że podnoszone przez niektóre strony w postępowaniu wnioski, ograniczające się do przyznania nieruchomości zamiennej oraz do żądania przyśpieszenia wypłaty odszkodowań nie zasługują na uwzględnienie. Stwierdzono bowiem, że nieruchomość zamienna przysługiwała jedynie gdy wywłaszczeniu podlegało całe gospodarstwo rolne, a nie tylko jego część, jak było w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się zaś do kwestii odszkodowania, wskazano, że stanowić to będzie przedmiot osobnych spraw, których wysokość będzie indywidualnie ustalana oraz zakończy się odrębnym orzeczeniem. W sytuacji, gdy nie zostały znalezione inne dokumenty wskazujące na istnienie wniosku o przyznanie odszkodowania, a jedynie dokument, który potwierdza wypłatę odszkodowania za zniszczone plony, należy uznać, że oświadczenie F.Z. dotyczyło wyłącznie przyznania nieruchomości zamiennej oraz przyśpieszenia wypłaty odszkodowania za zniszczone plony, które zostało wypłacone. Pozwala to stwierdzić, że złożone w protokole z dnia 5 maja 1952 r. oświadczenie nie zawierało wniosku o przyznanie odszkodowania. W tej sytuacji nie ma potrzeby rozważać, czy oświadczenie takie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak podpisu, zwłaszcza, że zostało wzięte pod uwagę w orzeczeniu o wywłaszczeniu. Okoliczność, iż nie zostały znalezione inne dokumenty, które wskazywałyby na wniesienie, przed upływem terminu przedawnienia, roszczenia odszkodowawczego, prowadzi do wniosku, że na podstawie stanu faktycznego sprawy brak jest podstaw do przyznania żądanego odszkodowania. Należy odnieść się także do zarzutu podniesionego przez skarżącego, a dotyczącego umorzenia postępowania w stosunku do M.Z. , F.Z. oraz Z.K. W skardze M.Z,. wskazał bowiem, że nieruchomość, której dotyczy przedmiotowa sprawa, należała nie tylko do F.Z. , ale także do jego żony F. a ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej miał powodować, że udział w tej nieruchomości, przysługujący z powyższych względów, F.Z. przeszedł na jej spadkobierców, którzy na tej podstawie stali się legitymowani do wzięcia udziału w postępowaniu jako strony, czyli, posługując się definicją z art. 29 kpa, stali się osobami, które mają interes prawny w prowadzonym postępowaniu. Sąd nie uznał tego zarzutu za zasadny i uznał rozstrzygnięcie organów, zarówno I, jak i II instancji, w tym zakresie, za prawidłowe. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. –N. z dnia 27 kwietnia 1987 r. sygnatura akt [...] jedynym spadkobiercą, który na podstawie dziedziczenia ustawowego nabył spadek w całości po zmarłym F.Z. był S.Z. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że wszelkie roszczenia odszkodowawcze dotyczące wywłaszczenia nieruchomości należącej do F.Z. a taka jest przedmiotem tej sprawy, mogą być wnoszone wyłącznie przez jego spadkobiercę. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, organy słusznie umorzyły postępowanie w stosunku do M.Z. F.Z. oraz Z.K. , jako osób pozbawionych interesu prawnego, a zatem legitymacji do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa w sytuacji, gdy dane postępowanie staje się bezprzedmiotowe, należy je umorzyć, w tym przypadku częściowo. Mając powyższe na uwadze, należy w tym miejscu, zwrócić uwagę, że skarżący miał interes prawny w zaskarżeniu decyzji Wojewody jedynie w zakresie utrzymania w mocy pkt 2 decyzji I instancji, a nie także pkt 1, w którym odmówiono ustalenia odszkodowania nie na jego rzecz, lecz na rzecz S.Z. Przypomnieć także należy, że w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1125/11 podniesiono, że organy obu instancji słusznie przyjęły, iż ani F.Z. , ani F.Z. nie złożyli, w czasie trwania ustanowionego ówczesnymi przepisami trzyletniego okresu biegu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego, wniosku o wydanie orzeczenia ustalającego odszkodowanie, co uniemożliwiło orzekanie o odszkodowaniu. Wobec powyższego przedmiotową skargę M.Z. na decyzję Wojewody z dnia 21 października 2014 r. oddalono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło