III SA/Wa 2198/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-12

Skład orzekający: Marek Krawczak, Agnieszka Krawczyk, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie praw autorskich do projektu architektonicznego, wykonanego przez wnioskodawcę (architekta) we współpracy z jego pracownikami i podwykonawcami, podlega opodatkowaniu obniżoną stawką VAT w wysokości 8% jako usługa twórcy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, uznając, że organ podatkowy nieprawidłowo zinterpretował pojęcie "twórcy" w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Skoro wnioskodawca we wniosku o interpretację wskazał, że projekt architektoniczny będzie wykonywany przez niego oraz przez jego pracowników i podwykonawców, organ powinien był uwzględnić możliwość współtwórczości i zastosować preferencyjną stawkę VAT, zamiast wykluczać wnioskodawcę z kręgu twórców.
Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący pracownię architektoniczną, wystąpił o interpretację indywidualną dotyczącą stawki VAT na przeniesienie praw autorskich do projektu architektonicznego. Projekt miał być wykonywany przez niego, jego pracowników i podwykonawców. Skarżący uważał, że należy zastosować stawkę 8% na podstawie pozycji 181 załącznika nr 3 do ustawy o VAT. Minister Finansów uznał stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że skarżący nie jest twórcą w rozumieniu prawa autorskiego, a usługi powinny być opodatkowane stawką 23%. Skarżący zaskarżył interpretację, zarzucając m.in. błędną wykładnię pojęcia twórcy i pominięcie domniemania autorstwa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie może być ona wykonana, i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr IPPP1/443-118/14-4/MP w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. L. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.L. (zwany dalej “Skarżącym", "Stroną") wnioskiem z 1 lutego 2014 r. wystąpił o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku dla czynności przeniesienia praw autorskich do projektu architektonicznego. We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. Skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą - pracownię architektoniczną. Jest płatnikiem podatku od towarów i usług, rozlicza się wg podatku liniowego 19%. Zatrudnia 5 architektów na umowę o pracę oraz współpracuje z podwykonawcami branżowymi na zasadzie outsourcingu. Główna działalność firmy to zgodnie z PKD 71.11.Z Działalność w zakresie architektury. Skarżący podpisał z klientem umowę na wykonanie projektu architektonicznego oraz na przekazanie praw autorskich do tego projektu. Projekt będzie wykonywany przez niego, a także przez pracowników oraz wspomnianych podwykonawców. W umowie ustalił podział wynagrodzenia na: 10% za wykonanie projektu oraz 90% za przekazanie praw autorskich do projektu. Obecnie Skarżący chce wystawić fakturę za wykonane prace i za przekazanie praw autorskich. W uzupełnieniu wniosku w piśmie z 21 marca 2014 r. Skarżący wskazał, że jest twórcą w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, z późn. zm., dalej: ustawa o prawie autorskim). Zgodnie z zawartą umową Skarżący przeniesie na Zamawiającego majątkowe prawa autorskie do wykonanej dokumentacji. Przedstawiając opisane powyżej zdarzenie przyszłe Skarżący zadał pytanie: Jaką stawką podatku od towarów i usług należy opodatkować przeniesienie praw autorskich? W opinii Skarżącego, powyższe należy opodatkować stawką podatku od towarów i usług w wysokości 8% na podstawie pozycji 181 załącznika Nr 3 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Skarżący wskazał, że przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Utworami są m. in. utwory architektoniczne, architektoniczno - urbanistyczne i urbanistyczne, do których zalicza się dokumentację projektowo - kosztorysową. W interpretacji indywidualnej z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr IPPP1/443-118/14-4/MP Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W. , uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ na wstępie przywołał treść: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.; dalej: "u.p.t.u.") oraz w zakresie stawek podatkowych treść art. 41 ust. 1 i 2 u.p.t.u., załącznik nr 3 do u.p.t.u. i art. 146a pkt 1 i 2 u.p.t.u. Wskazał, iż załącznik nr 3 do u.p.t.u. zawiera wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 8%, zaś pod poz. 181 tego załącznika wskazano, że stawką tą objęte są, bez względu na symbol PKWiU, usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania. Organ podatkowy przywołał również unormowania ustawy o prawie autorskim tj. art. 1 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 2, art. 5, art. 16, art. 17, rozdział 5 tej ustawy, dotyczące m.in. definicji utworu, twórcy, majątkowych praw autorskich i kwestii ich przeniesienia. Jednocześnie organ wskazał, iż art. 12 ust. 1 ustawy o prawie autorskim odnosi się do tzw. "utworów pracowniczych". Przepis ten wskazuje że, jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. Zdaniem organu, z powołanych unormowań prawa autorskiego wynika, że twórcą może być wyłącznie osoba fizyczna (człowiek) będący autorem utworu w rozumieniu tej ustawy. Jeżeli utwór powstaje w ramach funkcjonowania określonej osoby prawnej, np. spółki z o.o., to de facto jest on kreowany przez zatrudnione osoby fizyczne. Organ podatkowy zauważył, że Strona działa jako pracownia architektoniczna i przygotowuje projekty za pomocą zatrudnionych lub współpracujących z nią architektów, posiadających odpowiednie uprawnienia. Przedmiotem umowy na usługi projektowe jest przygotowanie projektu architektonicznego oraz przekazanie majątkowych praw autorskich do takiego projektu. Wynagrodzenie za usługę będzie podzielone na: wynagrodzenie z tytułu wykonania projektu oraz wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich do projektu. Zatrudniając pracowników Skarżący jest pracodawcą i zgodnie z art. 12 prawa autorskiego przysługują mu autorskie prawa majątkowe do utworów stworzonych przez pracownika lub grupę pracowników, w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Jednakże nie przysługują mu autorskie prawa osobiste, a w szczególności - prawo do autorstwa utworu. W opinii organu, nie została więc spełniona przesłanka uznania Skarżącego za twórcę w rozumieniu prawa autorskiego. Podobnie w przypadku projektów architektonicznych, przygotowywanych przy udziale współpracujących ze Skarżącym inżynierów posiadających odpowiednie uprawnienia, nie można Skarżącego uznać za twórcę tych projektów. Reasumując organ stwierdził, że do świadczonych przez Skarżącego usług przeniesienia majątkowych praw autorskich do projektu architektonicznego, nie będzie miał zastosowania art. 41 ust. 2 u.p.t.u. w związku z poz. 181 załącznika nr 3 do u.p.t.u., a tym samym nie ma zastosowania stawka podatku od towarów i usług w wysokości 8%. W konsekwencji, świadczone usługi powinny być opodatkowane stawką podatku w wysokości 23%, na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 u.p.t.u. Strona, w związku z powyższym, wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z dnia 15 maja 2014 r. organ podatkowy odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej. Skarżący, pismem z 15 czerwca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą interpretację indywidualną z dnia 3 kwietnia 2014 r., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 6 i art. 2 ust. 1 ustawy o prawie autorskim w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2004 roku - Prawo budowlane (dalej: prawo budowlane) polegające na nieprzyjęciu, iż projekt architektoniczny stanowi odrębny utwór, do którego prawa autorskie powstają niezależnie od praw autorskich do utworów stanowiących jego części składowe, a co za tym idzie za jedynego twórcę tak pojmowanego utworu należy uznać Skarżącego; 2) art. 8 ust. 2 ustawy o prawie autorskim polegające na pominięciu domniemania ustanowionego w tym przepisie, zgodnie z którym twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub jego autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu, co winno skutkować uznaniem Skarżącego za jedynego twórcę projektu architektonicznego. Z ostrożności procesowej Skarżący zarzucił zaskarżonej interpretacji podatkowej naruszenie: 3) art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 i art. 16 ustawy o prawie autorskim w zw. poz. 181 załącznika nr 3 do u.p.t.u. polegające na nieprzyjęciu, iż pod pojęciem "twórcy", o którym mowa we wskazanych powyżej przepisach, należy rozumieć zarówno jedynego twórcę, jak i współtwórców danego utworu, którym przysługują niezależne od siebie osobiste prawa majątkowe do całości utworu, 4) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie interpretacji podatkowej naruszającej zasadę równości w opodatkowaniu, a tym samym dyskryminowanie podatników będących współtwórcami utworów w myśl przepisów prawa autorskiego polegające na nieprzyjęciu, iż pod pojęciem "twórcy" należy rozumieć zarówno jedynego twórcę, jak i współtwórców danego utworu, którym przysługują niezależne od siebie osobiste prawa majątkowe do całości utworu. Skarżący zarzucił ponadto, że konsekwencją naruszenia przez organ wskazanych powyżej przepisów było naruszenie w zaskarżonej interpretacji art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146a pkt 2 i poz. 181 załącznika nr 3 u.p.t.u. polegające na błędnym uznaniu, iż stanowisko zawarte we wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej z dnia 1 lutego 2014 r. w zakresie stawki podatku od towarów i usług dla przeniesienia praw autorskich do projektu architektonicznego jest nieprawidłowe, a co za tym idzie pozbawieniu Skarżącego możliwości stosowania w powyższym zakresie preferencyjnej stawki podatku od towarów i usług w wysokości 8%. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w postaci uznania stanowiska Skarżącego za prawidłowe oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący uzasadniając zarzuty skargi, w pierwszej kolejności, odnośnie do naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 6 i art. 2 ust. 1 ustawy o prawie autorskim w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego wskazał, iż Skarżący wykonuje projekt architektoniczny, który jest wytworem jego intelektu i posiada indywidualny charakter różniący go od innych projektów spotykanych na rynku. Utwór ten ma charakter odrębny od innych utworów, które mogą stanowić jego części składowe, tj. rysunki czy też projekty branżowe, które to utwory są wykonywane na rzecz Skarżącego przez jego pracowników bądź współpracujących z nim podwykonawców. Istotnym, zdaniem Skarżącego jest fakt, że efekt końcowy jego pracy nie jest wyłącznie prostym połączeniem projektów branżowych (projektów instalacji elektrycznej, wodnej, kanalizacyjnej, wentylacyjnej, grzewczej itd.) czy też poszczególnych rysunków stworzonych przez pracowników Skarżącego, ponieważ są to jedynie części składowe ogólnego projektu, którego twórcą jest Skarżący. Istotą projektu architektonicznego jest, zdaniem Skarżącego to, że składają się na niego m.in. opracowania branżowe (np. konstrukcja, instalacje, kosztorysy) oraz rysunki, które często wykonują inne osoby. Nie umniejsza to jednak w żaden sposób roli architekta, gdyż zawsze są dopasowywane do jego twórczej wizji. Architekt jest jednocześnie ich koordynatorem i wyznacza ich główny cel. W skardze argumentowano, że Skarżący jest głównym projektantem, pracuje twórczo przy projektach i podpisuje się na nich jako główny autor całego dzieła. Posiada uprawnienia do projektowania i jest członkiem [...] , co pozwala mu pełnić funkcje w budownictwie, zgodnie z przepisami prawa budowlanego. W ocenie Strony, ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zgodnie z art. 20 ust. 1 prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Skarżący stwierdził zatem, że projekt architektoniczny jest swego rodzaju utworem zależnym, na poparcie czego przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego: tj. wyrok z dnia 13 stycznia 2006 r. o sygn. III CSK 40/05, z dnia 28 listopada 2006 r. o sygn. IV CSK 203/06 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2010 r. o sygn. I ACa 604/10. W opinii Skarżącego, organ podatkowy w wydanej interpretacji zaniechał analizy przedstawionego zdarzenia przyszłego w powyższym zakresie. Strona podkreśliła, że mając wątpliwości w zakresie tego, jakiego rodzaju czynności są wykonywane przez bezpośrednio przez Skarżącego, a jakie przez jego pracowników czy podwykonawców, organ podatkowy winien był wezwać Skarżącego na podstawie art. 14b § 3 w zw. z art. 14h i art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa do uzupełnienia przedstawionego zdarzenia przyszłego. Ponadto zarzucono, iż organ podatkowy zignorował wyjaśnienia Skarżącego zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, iż jego nazwisko widnieje jako nazwisko autora projektu architektonicznego zarówno na okładce projektu architektonicznego (koncepcyjnego oraz budowlanego), w opisie i na rysunkach, w oświadczeniu, że cały projekt jest kompletny i zgodny z przepisami prawa, w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wreszcie na tablicy budowlanej w miejscu prowadzenia robót budowlanych. Tym samym, zdaniem Skarżącego, organ dopuścił się naruszenia art. 8 ust. 2 ustawy o prawie autorskim, polegającego na pominięciu domniemania, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub jego autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu, co winno skutkować uznaniem Skarżącego za twórcę projektu architektonicznego. Skutki prawne wskazanego powyżej domniemania polegają na przeniesieniu w razie sporu, ciężaru dowodu co do wykazania autorstwa na osobę, która przeczy temu domniemaniu (powołano w tym zakresie orzeczenie SN z dnia 5 marca 1971 r., sygn. II CR 686/70). Domniemanie to, w ocenie Skarżącego, mogłoby być obalone wyłącznie poprzez wytoczenie przez osobę roszczącą sobie prawo do miana twórcy utworu powództwa o ustalenie, iż jest ona jego twórcą. Podkreślono jednak, że możliwość obalenia tego domniemania jest wykluczona w przypadku organu podatkowego w postępowaniu o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej, bowiem brak jest po stronie tego organu interesu prawnego do kwestionowania autorstwa Skarżącego. Z ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez Sąd, iż projekt architektoniczny nie jest utworem zależnym, a jedynie utworem powstałym w wyniku współtwórczości Skarżącego oraz jego pracowników i współpracujących z nim podwykonawców, Skarżący wskazał, iż zaskarżona interpretacja wydana została w oparciu o błędne rozumienie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 i art. 16 prawa w zw. poz. 181 załącznika nr 3 do u.p.t.u. polegającym na nieprzyjęciu, iż pod pojęciem "twórcy", należy rozumieć zarówno jedynego twórcę, jak i współtwórców danego utworu. Istotne, zdaniem Strony, jest w tym kontekście wyróżnienie kategorii utworów powstałych w rezultacie współtwórczości, które są przedmiotem wspólnego prawa autorskiego niezależnie od tego, czy dają się w nim wyróżnić i wyodrębnić części stworzone przez poszczególnych twórców oraz czy części te nadają się do samodzielnej eksploatacji. Zdaniem Skarżącego, z przywołanych przepisów, w szczególności art. 41 ust. 2 w związku z art. 146a pkt 2 i poz. 181 załącznika nr 3 do u.p.t.u. wynika natomiast, że z 8% stawki podatku od towarów korzystają usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania. Przepisy te odsyłają wprost do ustawy o prawie autorskim, która pozwala na przyjęcie, iż pod pojęciem twórcy należy rozumieć również współtwórcę danego utworu. Skarżący podkreślił, iż w złożonym wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji wskazał wyraźnie, iż projekt będzie wykonywany przez niego, a także przez jego pracowników oraz współpracujących z nim podwykonawców. W piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. stanowiącym odpowiedź na skargę Minister Finansów uznał zarzuty Skarżącego za niezasadne, podtrzymując jednocześnie stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest indywidualna interpretacja prawa podatkowego. Tytułem wstępu należy wskazać, że aktualnie nie budzi już wątpliwości, w jakim zakresie sądy administracyjny są zobowiązane do kontroli interpretacji. Sąd administracyjny jest obowiązany do kontroli interpretacji zarówno pod względem formalnym, jak i z punktu widzenia ich merytorycznej poprawności. Zdaniem Sądu zaskarżona interpretacja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postępowanie w przedmiocie wydania indywidualnej interpretacji jest postępowaniem szczególnym, z uwagi na to, że głównym obowiązkiem organu podatkowego jest dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego oraz wskazanie regulacji prawnych znajdujących zastosowanie w tym konkretnym stanie faktycznym. W myśl art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Wniosek ten może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3). Z kolei z art. 14c § 1 O.p. wynika, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny; można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Powyższe rozważania należy odnieść do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy i przypomnieć, że we wniosku o udzielenie interpretacji uzupełnionym zgodnie z wezwaniem organu, Skarżący wskazał, że jest twórcą w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz, że podpisał z klientem umowę na wykonanie projektu architektonicznego oraz na przekazanie praw autorskich do tego projektu. Wyjaśnił także, że projekt będzie wykonywany przez niego, a także przez pracowników – architektów oraz podwykonawców branżowych. Skarżący wskazał więc siebie, jako współtwórcę wykonywanego projektu. Wskazana okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia zaistniałego sporu, koncentrującego się wokół kwestii przyznania Skarżącemu statusu "twórcy" w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w konsekwencji zastosowania preferencyjnej stawki VAT dla usług przeniesienia autorskich praw majątkowych do projektu architektonicznego, stosownie do poz. 181 załącznika nr 3 do u.p.t.u. Organ podatkowy w wydanej interpretacji uznając stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe wskazał, że wnioskodawca jest pracodawcą i zgodnie z art. 12 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przysługują mu autorskie prawa majątkowe do utworu stworzonego przez pracownika lub grupę pracowników, w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Nie przysługują mu jednak prawa do autorstwa utworu. Podobnie w przypadku projektów przygotowywanych przy udziale współpracujących z wnioskodawcą inżynierów, wnioskodawcy nie można uznać za twórcę tych projektów. Wobec zaistniałego sporu konieczne jest odwołanie się do wykładni systemowej zewnętrznej i dokonanie wykładni pojęcia "twórca" w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wprawdzie ustawa ta nie zawiera definicji legalnej pojęcia twórca, jednak zawarte w niej regulacje pozwalają dokonać wykładni znaczenia tego pojęcia. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przepisów ustawy stosuje się do utworów, których twórcą jest obywatel polski lub których twórca jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Z przepisu tego wynika wniosek, że twórcą może być jedynie osoba fizyczna. Nie wyróżniono osoby prawnej, jako twórcy, którego działalność podlegałaby ochronie na gruncie tej ustawy. W niniejszej sprawie istotnego znaczenia nabiera regulacja zawarta w art. 9 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, odnosząca się do współautorstwa utworu. Zgodnie z art. 9 ust.1 ustawy współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkości udziałów są równe. Utwór powstały w rezultacie współtwórczości jest zatem przedmiotem wspólnego prawa autorskiego niezależnie od tego, czy dają się w nim wyróżnić części stworzone przez poszczególnych twórców. Jak podkreślają komentatorzy J. Barta oraz R. Markiewicz w komentarzu do art. 9 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Warszawa 2011, wydawnictwo LEX) zakresem przepisu art. 9 objęte są zarówno dzieła współautorskie nierozłączne, tj takie, przy których nie występują wyodrębnialne i nadające się do samodzielnej eksploatacji wkłady poszczególnych twórców, jak i dzieła rozłączne, tj. takie, w których pochodzące od poszczególnych współtwórców części mają samodzielne znaczenie. Jak trafnie wskazano w skardze, wykładnia systemowa zewnętrzna oparta na zapisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych prowadzi do wniosku, że twórcą jest osoba fizyczna, która wykonała dany utwór sama lub z udziałem innych współtwórców. Inne rozumienie pojęcia twórcy prowadziłoby do dyskryminowania osób, którym przysługują osobiste prawa autorskie do utworu, a którzy stworzyli ten utwór wspólnie z innymi osobami. Skoro zatem Skarżący we wniosku o udzielenie interpretacji wyraźnie wskazał, że projekt będzie wykonywany przez niego, a także przez jego pracowników oraz podwykonawców, to stanowisko organu interpretacyjnego wykluczające uznanie go za twórcę nie może być uznane za prawidłowe. Organ interpretacyjny w sposób nieprawidłowy i niepełny odwzorował przedstawiony we wniosku stan faktyczny, w stosunku do którego wyraził następnie własne stanowisko. Organ wydający interpretację winien w sposób szczegółowy i jednoznaczny opisać i odnieść się do stanu faktycznego, ewentualnie wezwać do jego uzupełnienia i w efekcie tych działań zająć jednoznaczne stanowisko odnośnie przedstawionego stanu faktycznego. Trafne okazały się zatem zarzuty naruszenia art. 14c § i 2 O.p. w zw. z art. 8 ust.1, art. 9 ust.1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zw. z poz. 181 załącznika nr 3 do u.p.t.u. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, oraz powołanej tam argumentacji na okoliczność uznania projektu architektonicznego jako swego rodzaju utworu zależnego, raz jeszcze odwołać należy się do treści w art. 14b § 3 O.p., w którym ustawodawca określił warunki formalne wniosku o udzielenie interpretacji. Zgodnie z tym przepisem Wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub opisu zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny prawnej stanowiska zawartego we wniosku z przytoczeniem przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. W stosunku do tak określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego wyrażana jest jego ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje interpretacji indywidualnej, przyjmując za podatnikiem ściśle określony stan faktyczny wskazany we wniosku o udzielenie interpretacji. Powoływanie natomiast nowych okoliczności stanu faktycznego w stosunku do przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji lub w pismach uzupełniających ten wniosek, wpływających istotnie na jego treść i obraz na kolejnych etapach postepowania tj. w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, jak i w skardze, wykracza poza zakres sprawy administracyjnej w przedmiocie udzielenia interpretacji indywidualnej, a zatem okoliczności te nie mogą zostać w niej uwzględnione. Z powyższych względów podnoszone przez Skarżącego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, jak i w skardze kolejne nowe elementy stanu faktycznego - jak fakt, że Skarżący jest głównym projektantem i podpisuje się na projektach jako główny autor całego dzieła, a wykonany przez niego projekt architektoniczny ma charakter odrębny od innych utworów, które mogą stanowić jego części składowe, jak rysunki, czy projekty branżowe, które to utwory wykonywane są na rzecz Skarżącego przez jego pracowników - nie mogły być brane pod uwagę zarówno przez organ interpretacyjny, jak i sąd. W ponownie wydanej interpretacji organ, uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną. Mając powyższe na uwadze należało uchylić zaskarżony akt w oparciu o art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej interpretacji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. Natomiast koszty postępowania w kwocie 457 zł (w tym 200 zł – wpis sądowy, 240 zł – koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł – opłaty skarbowej) zasądził stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. `

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło