I SA/Ke 37/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we Włoszczowie na uchwałę Rady Gminy Krasocin z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr XLIII/374/14 w przedmiocie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy 1. stwierdza nieważność uchwały Rady Gminy Krasocin z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr XLIII/374/14 w przedmiocie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy w zakresie obejmującym postanowienia załącznika nr 1 pozycja K i załącznika nr 2 pozycja K w zakresie obejmującym treści "Oświadczam, iż wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Urząd Gminy Krasocin w związku z wykonywaniem zadań określonych w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.), zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz.U. z 2002 r., Nr 101,poz. 926 ze zm.)" 2. określa, że zaskarżona uchwała w zakresie wskazanym w pkt 1 nie może być wykonana. I SA/Ke 37/15 Uzasadnienie Uchwałą NR XLIII/374/14 z dnia 26 sierpnia 2014 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy Rada Gminy K. określiła w § 1 w punkcie 1 wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy, stanowiący załącznik Nr 1 do uchwały, w punkcie 2 format elektroniczny wzoru formularza wskazanego w punkcie 1 oraz układ informacji i powiązań między danymi w deklaracji w formacie danych XML, stanowiący załącznik Nr 2 do uchwały. We wskazanych załącznikach w pozycji K zawarto treść: "Oświadczam, że wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Urząd Gminy K. w związku z wykonywaniem zadań określonych w ustawie z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (j.t. Dz.U. z 2002 r., Nr 101,poz.926 ze zm)" Uchwała ta została wydana na podstawie art. 18 ust.2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 Ustawy z dna 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 z późniejszymi zmianami). Powyższy przepis stanowi o uprawnieniach Rady Gminy w zakresie podejmowania uchwał - aktów prawa miejscowego- w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Ponadto przedmiotowa uchwała została wydana na podstawie art. 6 n ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2012 r. poz. 391). Skargę na uchwałę Rady Gminy w w K.ie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Rejonowy we W.. Uchwale zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 n ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 – dalej ustawa o u.c.p.g. ) polegające na nałożeniu na właścicieli nieruchomości obowiązku wyrażenia zgody na przetwarzanie moich danych osobowych przez Urząd Gminy K. w związku z wykonywaniem zadań określonych w ustawie z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych, w załącznikach nr 1 i 2 Uchwały Rady Gminy K.ie Nr XLIII/374/14 z dnia 26 sierpnia 2014 roku - bez umocowania prawnego i podstawy ustawowej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustalony w załącznikach obowiązek składania oświadczenia właściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych przez Urząd Gminy K. w związku z wykonywaniem zadań określonych w ustawie z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych, nie ma podstawy w przepisach obowiązującego prawa, a zwłaszcza w tych, które zostały podane jako podstawa prawna podjęcia kwestionowanej uchwały. W szczególności takiej podstawy nie stanowi art. 6n n Ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2012 r. poz. 391). Zgodnie z treścią wyżej wskazanego przepisu rada gminy określa w drodze uchwały wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanymi przez właścicieli nieruchomości. W formularzu mają być zawarte oprócz podstawowych danych dotyczących podmiotu składającego deklarację oraz nieruchomości, na której powstają odpady, jako niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, również objaśnienia dotyczące sposobu wypełnienia deklaracji, pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego oraz informacji o terminach i miejscu składania deklaracji. W zakresie treści formularzy opracowanych na podstawie cytowanych wyżej przepisów - nie mieści się zatem nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku- składania oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie przez Urząd Gminy w K. danych osobowych w związku z wykonywaniem zadań określonych w ustawie z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych",Powyższa treść także narusza art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Wymóg oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje oparcia w podstawie prawnej badanej uchwały. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z treścią art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienia przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych, a art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy podzieliła skargę prokuratora. Oświadczono dodatkowo, że niezwłocznie na sesję Rady, Wójt Gminy K. przygotuje stosowny projekt celem uchylenia błędnego zapisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "ustawa p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 53 § 3 ustawy p.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym – w przypadku skargi na akty prawa miejscowego - nie jest ograniczony terminem. We wskazanych załącznikach w pozycji K zawarto treść: "Oświadczam, że wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Urząd Gminy K. w związku z wykonywaniem zadań określonych w ustawie z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (j.t. Dz.U. z 2002 r., Nr 101,poz.926 ze zm)" Upoważnienia do wydania przez Radę zaskarżonej uchwały stanowił art. 6n ust. 1 i 2 u.c.p.g. Zgodnie z treścią art. 6n ust 1 rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: 1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji; 2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: a) ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, b) sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej, c) rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone. 2. Rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ocenie Sądu zawarte w przytoczonych wyżej przepisach ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały było wyczerpujące. W związku z tym niedopuszczalna była wykładnia rozszerzająca ich zastosowania w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nich wymienione (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 687/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że w podejmowanym na podstawie art. 6n u.p.c.g. akcie prawa miejscowego nie można było zamieścić postanowień, które wykraczałyby poza zakres wskazanego wyżej upoważnienia. Tymczasem porównanie treści zaskarżonej uchwały i ustalonego nią wzoru deklaracji z treścią przepisów art. 6n u.p.c.g. prowadzi do bezspornego w sprawie wniosku, że w zaskarżonym akcie w sposób nieuprawniony, bo wykraczający poza upoważnienie, zawarto oświadczenie o wyrażeniu zgody przez składającego deklarację na przetwarzania podanych danych osobowych przez Gminę K.. Równocześnie należało podzielić stanowisko prokuratora, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z treścią art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji. Biorąc pod uwagę brak podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy opisywanego wyżej oświadczenia należało - na podstawie art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a. - stwierdzić nieważność uchwały w części wskazanej w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie drugim tej sentencji znajduje natomiast oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.