II SA/Go 850/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-02-12
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Aleksandra Wieczorek, Maria Bohdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej, prawidłowo ocenił oferty i czy jego decyzja była zgodna z zasadami postępowania administracyjnego, w tym zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Organ nie wykazał w sposób należyty powodów zróżnicowania punktacji ofert, nie odniósł się do wszystkich zarzutów strony skarżącej i nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, co uniemożliwiło ocenę zgodności z prawem przyznanej punktacji i zachowania uczciwej konkurencji.Stan faktyczny
Spółka "C" złożyła skargę na decyzję Dyrektora OW NFZ, która utrzymała w mocy decyzję o oddaleniu odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej. Spółka zarzuciła naruszenie zasad oceny ofert, w tym nieprzyznanie punktów za jakość i kompleksowość, a także nieprawidłowości dotyczące kwalifikacji personelu i sprzętu konkurencyjnego oferenta. Organ odwoławczy oddalił odwołanie, uznając zarzuty za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje organów NFZ.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza od Dyrektora OW NFZ na rzecz "C" Spółki z o.o. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "C" Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...]r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz "C" Spółki z o.o. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ogłoszenia konkursów ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w latach 2014-2018, w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie w trybie konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne, w zakresie: program badań prenatalnych, na obszarach: 0802 – [...], 0808 – [...], 0809 – [...], 0862 – [...].
Dnia [...] czerwca 2014r. Narodowy Fundusz Zdrowia Oddział ogłosił rozstrzygnięcie powyższego konkursu ofert wskazując wybranego oferenta: Szpital [...].
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie w ustawowym terminie złożyła C Sp. z o.o., zarzucając naruszenie:
1. nieprzyznania Oferentowi przez Komisję konkursową 2 punktów za kryterium Jakość - wyniki kontroli",
2. nieprzyznania Oferentowi przez Komisję konkursową dodatkowych 10 punktów za kryterium "kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych", poprzez pominięcie faktu zapewnienia przez Oferenta realizacji wszystkich procedur określonych w programie, w tym również z zakresu genetyki,
3. niezapewnienia przez konkurencyjną ofertę Szpitala [...], wykonywania badań przez lekarzy posiadających odpowiednie, wysokie kwalifikacje do ich przeprowadzania,
4. dokonania wyboru przez Komisję konkursową konkurencyjnej oferty, w której jeden ze wskazanych lekarzy do realizacji świadczeń w zakresie badań prenatalnych, nie podlegał corocznemu audytowi wykonywanemu przez F,
5. nieposiadania przez Szpital [...], certyfikowanego programu komputerowego umożliwiającego kalkulację oceny ryzyka wystąpienia aneuploidii, w tym w drugim trymestrze ciąży,
6. dokonania wyboru konkurencyjnej oferty, w której Szpital [...] wskazał do realizacji świadczeń aparat ultrasonograficzny - nie spełniający wymogów dokładnego i prawidłowego przeprowadzania badań prenatalnych, tj. nie posiadający obrazowania 3D lub 4D.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, oddalił odwołanie.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ zwrócił uwagę, że w wyniku wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania nie jest dopuszczalne ponowne przeprowadzenie oceny ofert w celu zmiany rozstrzygnięcia zakończonego
już postępowania. Ewentualne uwzględnienie wniesionego odwołania skutkuje przeprowadzeniem ponownego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Następnie przytoczył przepisy, które zastosował
w sprawie.
Nadto organ wskazał, iż C Sp. z o.o. posiadał umowę nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie: programu badań prenatalnych, która zawarta była z Narodowym Funduszem Zdrowia na okres od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2013r. W związku z nowelizacją ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, okres obowiązywania tej umowy został przedłużony do dnia [...] czerwca 2014 r. W okresie obowiązywania umowy
nr [...] Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadził kontrolę Oferenta, której wyniki zostały przedstawione w protokole kontroli nr [...] r., podpisanym przez C Sp. z o.o. w dniu [...] sierpnia 2011 r. W ramach przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że w dokumentacji medycznej pacjentki brak było wykonania badań biochemicznych krwi, które zostały wykazane przez C Sp. z o.o. do rozliczania z OW NFZ. W konsekwencji OW NFZ wypłacił świadczeniodawcy nienależne środki finansowe. W związku z powyższym, Komisja Konkursowa pismem z dnia [...] maja 2014 r. poinformowała Oferenta, o zmianie odpowiedzi ankietowej nr 1.3.3.4. (czy w wyniku ostatniej kontroli przeprowadzonej przez NFZ i zakończonej wystąpieniem pokontrolnym stwierdzono przedstawienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, na podstawie których dokonano płatności nienależnych środków finansowych), co spowodowało obniżenie łącznej liczby punktów za kryteria dotyczące jakości udzielanych świadczeń. Wobec powyższego Dyrektor OW NFZ uznał zarzut nie przyznania Oferentowi przez Komisję konkursową 2 punktów za kryterium Jakość - wyniki kontroli" za bezpodstawny.
Jeżeli chodzi o nie przyznanie przez Komisję konkursową dodatkowych 10 punktów za kryterium kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych poprzez pominięcie faktu zapewnienia przez Oferenta realizacji wszystkich procedur określonych w programie, w tym również z zakresu genetyki, organ podał, iż w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. C Sp. z o.o. wyjaśniła, że na pytanie ankietowe nr 1.1.1.1. omyłkowo udzielono odpowiedzi "tak". Jednocześnie Oferent poinformował Komisję konkursową, że zgłoszony w ofercie lekarz P.W. w dniu [...] kwietnia 2014 r. będzie zdawał egzamin specjalizacyjny z dziedziny genetyki klinicznej. W ocenie Dyrektora Oddziału, Komisja konkursowa nie popełniła błędu wskutek nie przyznania Oferentowi dodatkowych 10 punktów za kryterium "kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych". Oferent w swoich dwóch pismach z dnia [...] kwietnia 2014 r. wyraźnie oświadczył, że na pytanie ankietowe nr 1.1.1.1. omyłkowo udzielono odpowiedzi "tak", odpowiedź ta powinna brzmieć "nie". Należy podkreślić, że na dzień złożenia oferty, jak również na dzień złożenia oświadczeń dotyczących rozbieżności pomiędzy odpowiedziami udzielonymi na pytania nr 1.1.1.1. i nr 1.5.1.3., Oferent nie zapewniał wykonywania wszystkich procedur określonych w programie, zarówno z zakresu położnictwa i ginekologii, jak i genetyki. Okoliczność ta wynika jednoznacznie z oświadczeń złożonych przez Oferenta w pismach z dnia [...] kwietnia 2014 r. W konsekwencji brak było uzasadnienia dla przyznania C Sp. z o.o. dodatkowych 10 punktów, za kryterium "kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych". Dyrektor Oddziału poinformował, iż do dnia rozstrzygnięcia konkursu ofert C Sp. z o.o. nie przedstawiła żadnego dokumentu, który potwierdziłby, że lekarz P.W. w dniu [...] kwietnia 2014 r. będzie zdawał egzamin specjalizacyjny z dziedziny genetyki klinicznej. Dyplom potwierdzający uzyskanie przez lekarza P.W. tytułu specjalisty w dziedzinie genetyka kliniczna, Oferent przedstawił dopiero jako załącznik do odwołania wniesionego w dniu 11 czerwca 2014 r., a więc 5 dni po rozstrzygnięciu konkursu ofert. W ocenie Dyrektora Oddziału, złożenie po zakończeniu postępowania konkursowego dokumentu, potwierdzającego uzyskanie przez lekarza P.W. - tytułu specjalisty w dziedzinie genetyka kliniczna, nie może mieć już wpływu na ocenę działań komisji konkursowej w tym zakresie.
Z uwagi na specjalistyczny charakter pozostałych zarzutów podniesionych przez Oferenta Dyrektor Oddziału zdecydował się dopuścić dowód z opinii biegłego,
na okoliczności opisane w postanowieniu z dnia [...] lipca 2014 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. (znak: [...]) powołany biegły prof. dr hab.n. med. S.R. poinformował, że na podstawie przedłożonej dokumentacji nie jest w stanie ocenić wiarygodność tych dokumentów. Jednocześnie biegły stwierdził, że z uwagi na wątpliwą wiarygodność dokumentów konkurs należy unieważnić, przy czym w ramach ponownie ogłoszonego postępowania należy zażądać od oferentów potwierdzenia z F - aktualności i zakresu uprawnień przez każdego z lekarzy zgłoszonych do konkursu. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor OW NFZ wyjaśnił biegłemu, że kwestia ewentualnej wiarygodności informacji (dokumentów) wskazanych w ofercie przez Szpital [...], będzie przedmiotem badania, które zostanie dokonane w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Ostatecznie pismem z dnia [...] lipca 2014 r. biegły uzupełniając swoje stanowisko stwierdził, że rozpatrując zagadnienia przedstawione w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. (znak: [...]), należy przestrzegać warunków opisanych w Programie Badań Prenatalnych, które zostały zdefiniowane w przepisach wydanych przez Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia.
Dyrektor Oddziału wskazał, iż dokonał oceny oferty złożonej przez Szpital [...], pod kątem spełnienia warunków, które zostały opisane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1505) oraz w zarządzeniu nr 81/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne.
W ocenie organu obaj lekarze wskazani w ofercie Szpitala [...] posiadają certyfikaty wydane przez F w zakresie badań ultrasonograficznych wraz z aktualną licencją (kluczem licencyjnym) do programu komputerowego obliczającego ryzyko aberracji chromosomalnych. Okoliczność ta znajduje swoje potwierdzenie w dokumentach złożonych w ofercie Szpitala [...], jak również w informacji udzielonej przez F, w której Fundacja ta potwierdziła ważność licencji lekarza J.P. oraz jego prawo do wykonywania badań ultrasonograficznych i szacowania ryzyka aberracji chromosomalnych. Ponadto, lekarz J.P. i lekarz S.L. znajdują się na liście diagnostów posiadających Certyfikat Kompetencji wystawiony przez F (F), opublikowanej na stronie internetowej prowadzonej przez tą Fundację, obaj lekarze posiadają również certyfikat Sekcji USG Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Dyrektor Oddziału stwierdził, że personel lekarski wskazany w ofercie złożonej przez Szpital [...], spełnia warunki wskazane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 20l3r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych oraz w zarządzeniu nr 81/2013/D80Z Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne.
Za nieuzasadniony Dyrektor Oddziału uznał również zarzut wskazania przez Szpital [...] do realizacji świadczeń aparat ultrasonograficzny, nie spełniający wymogów dokładnego i prawidłowego przeprowadzania badań prenatalnych, tj. nie posiadający obrazowania 3D lub 4D.
W ocenie Dyrektora Oddziału, aparat ultrasonograficzny przedstawiony przez Szpital [...] - spełnia warunki określone w rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych. Badając warunki wymagane w zakresie aparatu ultrasonograficznego, Dyrektor Oddziału kierował się wytycznymi biegłego prof. dr hab. n. med. S.R.- Konsultanta Krajowego w dziedzinie Położnictwa i Ginekologii, który w opinii z dnia [...] lipca r. (znak: [...]) wyraźnie wskazał, że organ prowadzący niniejsze postępowanie zobowiązany jest przestrzegać warunków zdefiniowanych w Programie Badań Prenatalnych, określonych w przepisach wydanych przez Ministra Zdrowia oraz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Mając na uwadze fakt, iż w zakresie warunków jakie musi spełnić aparat ultrasonograficzny nie wskazano wymogu posiadania obrazowania 3D lub 4D, co podnosił w swoich zarzutach Oferent - C Sp. z o.o., brak jest w ocenie organu podstaw do uwzględnienia przedmiotowego zarzutu.
Dyrektor Oddziału nie znalazł również uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zarzutu, nie posiadania przez Szpital [...] certyfikowanego programu komputerowego, umożliwiającego kalkulację oceny ryzyka wystąpienia aneuploidii, w tym w II trymestrze ciąży.
Po pierwsze, w opisie tego etapu realizacji Programu wyraźnie wskazano, że jest to kolejne badanie USG, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek wskazania,
że w ramach tego kolejnego badania należy po raz kolejny ustalać ryzyko aberracji chromosomalnych. Ponadto, w opisie tego etapu realizacji Programu badanie USG w II trymestrze ciąży jest poprzedzone badaniem USG w I trymestrze ciąży, w ramach którego wyraźnie już wskazano, że badanie to powinno być wykonane zgodnie ze standardami Sekcji Ultrasonograficznej Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego oraz standardami F. W ocenie Dyrektora Oddziału, nieuzasadnione są twierdzenia Oferenta - C Sp. z o.o., że w ramach Programu Badań Prenatalnych bezwzględnym obowiązkiem świadczeniodawców jest ocena ryzyka aberracji chromosomalnych w II trymestrze ciąży. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że bezpłatny program komputerowy certyfikowany i udostępniany przez F, jest wystarczający do spełnienia warunku korzystania z programu komputerowego obliczającego ryzyko aberracji chromosomalnych wraz z aktualną licencją. Szpital [...] wykorzystuje taki właśnie program komputerowy, do którego aktualne klucze licencyjne posiadają lekarze S.L. i J.P.. Ustalenia te są zgodne z wytycznymi biegłego prof. dr hab. n. med. S.R.- Konsultanta Krajowego w dziedzinie Położnictwa i Ginekologii.
Od powyższej decyzji C Sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc podobne zarzuty jak w odwołaniu oraz polemizując z treścią rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję wydaną w postępowaniu odwoławczym organ, odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania, powielił w znacznej części argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji.
Dyrektor Oddziału, podał, iż uważa, że zarzut Oferenta, iż jeden z lekarzy drugiego Oferenta - Szpitala [...] nie spełnia kryteriów wskazanych w załączniku do zarządzenia nr [...] z [...] grudnia 2013r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jest chybiony, gdyż zgodnie z przedłożonym przez Szpital [...] przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2014r. tłumaczeniem z języka angielskiego dokonanego przez tłumacza przysięgłego E.B., opinii Koordynatora F ds. Badań Przesiewowych P.C., stwierdza, iż wskazany przez skarżącego lekarz warunki te spełnia. Zarzuty skarżącego dotyczyły lekarza J.P..
Poza tym faktem, który ma znaczenie najważniejsze w niniejszej sprawie, zaznaczyć należy, iż załącznik nr 5 do zarządzenia ma charakter opisowy i użyte w nim słowa "powinny", "powinien", nie mają charakteru konkretnego przepisu prawa. Nie jest też tu taksatywnie wymienione, jakie konkretne dokumenty ma przedstawić Funduszowi lekarz, które uprawniałyby go realizacji świadczeń opisanych w załączniku nr 5 do zarządzenia Prezesa.
Kryteria oceny ofert, które miały zastosowanie w zakończonym postępowaniu zostały określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w zarządzeniu
nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferent podniósł w swoim wniosku zarzut, nie przyznania mu przez Komisję konkursową dodatkowych 10 punktów za kryterium "kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych", poprzez pominięcie faktu zapewnienia przez Oferenta realizacji wszystkich procedur określonych w programie, w tym również
z zakresu genetyki.
W ocenie Dyrektora Oddziału, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komisja konkursowa nie popełniła błędu wskutek nie przyznania Oferentowi dodatkowych 10 punktów za kryterium "kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych". Oferent w swoich dwóch pismach z dnia [...] kwietnia 2014 r. wyraźnie oświadczył, że na pytanie ankietowe nr 1.1.1.1. omyłkowo udzielił odpowiedzi "tak", odpowiedź ta powinna brzmieć "nie". W ocenie organu istotnym w sprawie jest to, iż do dnia rozstrzygnięcia konkursu ofert tj. do dnia 6 czerwca 2014r., Oferent nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego kwalifikacje personelu w zakresie genetyki klinicznej, zgodnie z oświadczeniem złożonym w dniu składania oferty, natomiast w rozdziale 1.5.1 Warunki wymagane – personel - lekarze -1.5.1.3.na pytanie: "Czy w poradni genetycznej świadczenia udzielane są przez lekarza specjalistę z dziedziny genetyki klinicznej" odpowiedział - "Nie dotyczy ( oferent będzie udzielał świadczeń w dziedzinie położnictwa i ginekologii)". Sam Oferent w piśmie
z dnia [...].04.2014r. do OW NFZ wyjaśnia, iż "w ankiecie doszło do omyłkowego wpisania odpowiedzi TAK", gdy tymczasem na dzień złożenia niniejszej oferty,
jak również wymienionego pisma, nie zapewnia udzielania świadczeń przez specjalistę w dziedzinie genetyki. W odpowiedziach udzielonych przez Oferenta, brak jest konsekwencji i spójności, której nie sposób uzupełnić w trakcie trwającego konkursu ofert. Aby otrzymać za kryterium "kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych" 10 punktów, należałoby w dniu składania oferty w formularzu ofertowym na pytanie 1.5.1.3. udzielić odpowiedzi : "Spełniam w dniu składania oferty
i będę spełniał od początku obowiązywania umowy", co byłoby przez Oferenta poświadczeniem nieprawdy z uwagi na fakt, iż wymogów tych nie spełniał.
Z uwagi na specjalistyczny charakter pozostałych zarzutów podniesionych przez Oferenta, w postaci badania oceny ryzyka wystąpienia aneuploidii i badań prenatalnych w II trymestrze ciąży, w sytuacji, gdy pacjentki kierowane przez lekarzy prowadzących po 14 tygodniu, które nie miały wcześniej wykonanego badania prenatalnego
I trymestru ciąży nie kwalifikują się już do badania między 18 a 23 tygodniem ciąży
w ramach Programu Badań Prenatalnych, Dyrektor Oddziału zwrócił się do Prezesa Funduszu o udzielenie odpowiedzi na ten temat, bądź wskazanie biegłego, który takiej odpowiedzi mógłby udzielić. W odpowiedzi z dnia [...] września 2014r. Prezes Funduszu podkreśla, iż z opinii Profesora M.W. - Konsultanta Krajowego
w dziedzinie perinatologii wynika, iż konieczne jest wykonanie badania USG płodu
w 18-23 tygodniu ciąży, natomiast ryzyko wystąpienia aberracji chromosomowych
w II trymestrze należy obliczać jedynie w tych przypadkach, w których nie było ocenione w I trymestrze (kiedy pacjentka zgłosiła się na badania zbyt późno).
Z założenia powinno to być sporadycznie. Wymogiem koniecznym w zakresie kwalifikacji personelu jest posiadanie certyfikatu F dotyczącego USG 11-13 tygodnia ciąży. W zarządzeniu nie dookreślono nazwy certyfikatu, natomiast wskazano, iż konieczne jest posiadanie certyfikatu i aktualnej licencji do oprogramowania,
a te zasady (coroczny audyt i przyznawanie licencji) odnoszą się jedynie do certyfikatu USG 11-13 tygodnia ciąży.
W ww. piśmie, Prezes Funduszu, potwierdził również (dotyczy to zarzutu zawartego w tym punkcie, jak i w punkcie 4 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), iż bezpłatne oprogramowanie udostępnione przez F, jest wystarczające do realizacji programu. Dyrektor OW NFZ uznał, iż stanowisko Prezesa Centrali NFZ dotyczące wymaganego oprogramowania oraz zbieżna opinia w tym zakresie Konsultanta Krajowego w dziedzinie Perinatologii, jest wystarczające aby oddalić zarzuty Odwołującego w tym zakresie.
Dyrektor Oddziału ponownie uznał za nieuzasadniony zarzut skarżącego wskazania przez Szpital [...] do realizacji świadczeń aparat ultrasonograficzny, nie spełniający wymogów dokładnego i prawidłowego przeprowadzania badań prenatalnych, tj. nie posiadający obrazowania 3D lub 4D.
W ocenie Dyrektora Oddziału, aparat ultrasonograficzny przedstawiony przez Szpital [...] - spełnia warunki określone w rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych. Badając warunki wymagane w zakresie aparatu ultrasonograficznego, Dyrektor Oddziału kierował się również wytycznymi biegłego prof. dr hab. n. med. S.R. - Konsultanta Krajowego w dziedzinie Położnictwa i Ginekologii, który w opinii z dnia [...] lipca 2014 r. (znak: [...]) wyraźnie wskazał, że organ prowadzący niniejsze postępowanie zobowiązany jest przestrzegać warunków zdefiniowanych w Programie Badań Prenatalnych, określonych w przepisach wydanych przez Ministra Zdrowia oraz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Mając na uwadze fakt, iż w zakresie warunków jakie musi spełnić aparat ultrasonograficzny nie wskazano wymogu posiadania obrazowania 3D lub 4D. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia przedmiotowego zarzutu.
Na powyższą decyzję C Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 32 Konstytucji KP i art. 134 ust 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych statuujących zasadę równego traktowania stron i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, co ostatecznie doprowadziło do niewybrania oferty skarżącej Spółki jako najkorzystniejszej;
2. naruszenie unormowań zawartych w części A, punkt 1 załącznika nr 5 do zarządzenia nr 81 / 2013/ DSOZ z 17 grudnia 2013r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących kwalifikacji lekarzy do przeprowadzania tam opisanych badań z uwzględnieniem posiadania przez nich pozytywnej kontroli Zewnętrznej w postaci corocznego audytu wyników badań przez F, którego to wymogu nie spełniła oferta Szpitala [...], w związku z czym powinna ulec odrzuceniu, tymczasem zdaniem strony, według obiektywnych kryteriów jedynie oferta przedstawiona przez stronę skarżącą spełniała wszystkie wymogi i jako taka była najkorzystniejsza;
3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które to uchybienia, każde z osobna oraz łącznie, miały istotny wpływ na wynik sprawy - skoro oferta skarżącej Spółki została niezasadnie uznana za mniej korzystną od oferty konkurencyjnej, która tymczasem nie spełniała wymogów dopuszczenia do konkursu i negocjacji z uwagi na nie spełnienie unormowań, zawartych w części A, punkt 1 załącznika nr 5 do zarządzenia nr 81/ 2013/ DSOZ z 17 grudnia 2013 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, a także przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny oferta skarżącej była korzystniejsza od konkurencyjnej z uwagi na wyższe kwalifikacje (w tym dorobek naukowy) lekarzy, większe doświadczenie i kompleksowość oferowanych usług.
4. błędne niezastosowanie art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach, opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wskazującego zasady dokonywania przez organ porównania ofert w toku. postępowania o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów ciągłości, kompleksowości, dostępności, jakości udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt
i aparaturę, wyniki wewnętrznej i zewnętrznej oceny potwierdzonej certyfikatem jakości lub akredytacją, które to kryteria prawidłowo i łącznie zastosowane prowadzą do uznania oferty skarżącej jako jedynej spełniającej warunki konkursu ergo najkorzystniejszej;
5. naruszenie przepisów podstępowania administracyjnego w szczególności
art. 84 kpa (opinia biegłego), art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa
i art. 107 § 3 kpa poprzez wydanie decyzji z pominięciem stanowiska - opinii prof. dr hab. n. med. S.R., Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Ginekologii i Położnictwa z dnia [...] lipca 2014 r. na wydanej na wniosek z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na okoliczności wskazane w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2014, gdzie Konsultant Krajowy wskazał w odpowiedzi na pismo nr [...], że na podstawie przesłanych dokumentów nie jest w sianie określić ich wiarygodności a konkurs należy unieważnić z powodu wątpliwej wiarygodności dokumentów, zaś przystępując do nowego konkursu powinno zażądać się od oferentów potwierdzenia z F aktualności i zakresu uprawnień zawartych w certyfikatach posiadanych przez każdego z lekarzy zgłoszonych do konkursu. Stanowisko Konsultanta Krajowego powołanego w sprawie w charakterze biegłego jednoznacznie wskazywało na niewyjaśnienie dostateczne w toku postępowania kwestii należytego potwierdzenia posiadania kwalifikacji przez aplikującego do wykonywania badań jednego z lekarzy, co potwierdziło zasadność stanowiska Skarżącego C Spółka z o.o..
W ocenie strony skarżącej zaskarżona decyzja musi być uznana za dowolną, nieobiektywną, nie opartą na prawidłowo i wyczerpująco zgromadzonym materiale dowodowym, wydaną z naruszeniem zasady równego traktowania stron (art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie
z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 164, poz. 1028 ze zm.) Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się
o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. była zaś skarga świadczeniodawcy na decyzję w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania
od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dotyczących profilaktycznych programów zdrowotnych.
Zgodnie z art. 154 ust. 1 w związku z art. 152 ust. 1 wskazanej ustawy świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze
i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 ww. ustawy.
Obowiązkiem organów Funduszu Zdrowia jest zapewnienie w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. W ten sposób przepis art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej formułuje jedne z podstawowych zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązuje ponadto zasada niezmienności i jawności kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców (art. 147 oraz art. 139 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej).
Określone w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kryteria ocen muszą być stosowane jednolicie przez komisję konkursową i na uwzględnienie zasługują zastrzeżenia oferentów dotyczące naruszenia zasad postępowania, w wyniku którego ich interes prawny doznał uszczerbku. Zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest zatem ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania).
Pojęcie uszczerbku interesu prawnego zasadniczo nie występuje w prawie administracyjnym, gdzie jest mowa o naruszeniu interesu prawnego (a nie o jego uszczerbku). Pojęcie to było jednak używane na gruncie przepisów o zamówieniach publicznych (art. 179 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych, obecnie tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 907 w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 stycznia 2010 r.). Wprawdzie w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych (art. 138 ustawy), nie ma jednak przeszkód, aby w analizie pojęcia występującego na gruncie innej ustawy posłużyć się argumentacją wypracowaną przez piśmiennictwo prawnicze i orzecznictwo w takim zakresie, w jakim może ono mieć zastosowanie w odniesieniu do stosowania przepisu art. 152, w zw. z art. 154 ustawy. Istotą badania uszczerbku interesu prawnego jest ustalenie, czy na skutek naruszenia prawa nie nastąpił uszczerbek w możliwości uzyskania zamówienia, nie zaś jakikolwiek uszczerbek w interesie prawnym wykonawcy.
Do skutecznego wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie wystarczy więc samo naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący to postępowanie. Do wniesienia środka odwoławczego nie wystarcza samo istnienie interesu prawnego, lecz jest także konieczne wystąpienie uszczerbku w tym interesie na skutek nieprawidłowości przebiegu postępowania. Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania będzie więc występował wtedy, gdy naruszenie przez podmiot prowadzący to postępowanie określonych zasad postępowania spowodowało, że uczestnik postępowania (świadczeniodawca) został pozbawiony możliwości zawarcia umowy. Interes prawny świadczeniodawcy należy oceniać przez pryzmat konkretnego postępowania i możliwości zawarcia umowy przez określonego świadczeniodawcę (wystąpienia uszczerbku jego interesu prawnego).
Interes prawny skarżącego uzasadnia jego pozycja na liście podmiotów nie wybranych w konkursie, stwierdzenie uchybień (naruszenia zasad) w postępowaniu konkursowym aktualizuje możliwość zawarcie przez ten podmiot umowy. Stąd należało uznać, że przesłanka wymagana przepisami art. 154 ust. 1 w związku z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej została w niniejszej sprawie spełniona.
Odwołanie składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, dotyczące rozstrzygnięcia postępowania przez komisję otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie nie wyłączonym przez przepisy ustawy. Z tego powodu odwołanie oceniać należy w kategoriach wniosku rozpoczynającego postępowanie administracyjne, ze wszystkimi tego skutkami. Należy przez to rozumieć, że organ rozpoznający odwołanie bada jedynie, gdyż nie przeprowadza ponownie konkursu, czy w postępowaniu tym nie doszło do naruszenia obowiązujących zasad, w wyniku którego to naruszenia oferent doznał uszczerbku interesu prawnego.
Przepis art. 154 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych wyznacza moment, w którym sprawa o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń staje się sprawą administracyjną. Dzieje się to z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji. Ustawa wyraźnie bowiem stanowi, że po rozpatrzeniu odwołania prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną. Należy więc uznać, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji, w którym organ rozpatruje złożone odwołanie jest postępowaniem, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. (por. G. Machulak [w:] G. Machulak, A. Pietraszewska-Macheta, Komentarz do ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, Lex, tezy do art.125-154).
W treści art. 154 dotyczącego odwołania nie ma jakichkolwiek przesłanek uzasadniających stwierdzenie, że mamy w tym przypadku do czynienia z odstępstwami od ogólnych zasad k.p.a. określających granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny, zwłaszcza pozwalających przyjąć, że organ administracyjny zajmuje się sprawą jedynie w granicach określonych w odwołaniu – wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego i co za tym idzie – nie dotyczą go obowiązki (zasady postępowania administracyjnego) sformułowane np. w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nie ulega zatem wątpliwości, że Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek rozpatrzenia sprawy w pełnym jej zakresie, według reguł określonych w tej ustawie, nie zaś w zakresie wyznaczonym odwołaniem czy też wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., II GSK 121/12, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym miejscu zwrócić należy uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r., (sygn. akt II GSK 713/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym uznano, że postępowanie zainicjowane odwołaniem jest postępowaniem administracyjnym (dwuinstancyjnym), kończącym się wydaniem
w każdej instancji decyzji administracyjnej i pełniącym funkcję postępowania kontrolnego wobec postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (postępowania konkursowego lub postępowania w trybie rokowań).
Odwołanie jako środek zaskarżenia służy weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiając jego wzruszenie i dąży do wyeliminowania tą drogą
z obrotu prawnego określonego rozstrzygnięcia. Z art. 154 ust. 1 ustawy
o świadczeniach wynika, że przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym wszczętym odwołaniem, jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy polegające na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi zostaną zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, i siłą rzeczy wskazujące świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takich umów.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. wydanego w sprawie (sygn. akt II GSK 121/12, publ. jw.) podkreślono z kolei, że postępowanie administracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie zawarcia umowy, nie jest następnym jego etapem, różniącym się od tego pierwszego charakterem prawnym, natomiast akta sprawy administracyjnej to dokumenty zgromadzone i wytworzone w danej konkretnej sprawie administracyjnej. Gdy zadaniem organu jest skontrolowanie zgodności rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to organ musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami.
W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując wniosek skarżącej Spółki o ponownie rozpatrzenie sprawy, działając jako organ odwoławczy dokonał jedynie kontroli oferty skarżącego pod kątem podniesionych we wniosku zarzutów. Jednakże zgodnie z zasadą dwuinstancyjności winien nie tylko odnieść się do wskazanych we wniosku skarżącej zarzutów ale dokonać kontroli całego postępowania w tym także dotyczącego drugiego oferenta, a kontrola ta i płynące z niej wnioski winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w zaskarżonej decyzji zawężając granice postępowania odwoławczego naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego.
W świetle przedstawionych przez stronę skarżącą w toku postępowania przed sądem zarzutów dotyczących zastosowania kryteriów organ zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zebrania materiału dowodowego, pozwalającego na wydanie decyzji merytorycznej. Jak już powyżej wskazano na tym etapie postępowania organ wyposażony jest w instrumenty prawne wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie oświadczenie tego oferenta powinno wzbudzić wątpliwości organu, które miał obowiązek zweryfikować w toku postępowania na skutek odwołania skarżącego.
Organowi należy wskazać, że zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt
i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Podkreślić należy, że ścisłe przestrzeganie procedur obowiązujących w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez NFZ stanowi gwarancję prawidłowego zrealizowania celu, dla jakiego zostały one uchwalona.
Zarówno postępowanie w formie konkursu, jak i postępowanie w trybie rokowań, jest postępowaniem opartym na zasadzie konkurencji (o ograniczoną ilość dóbr może się ubiegać nieograniczona liczba świadczeniodawców). Ustalenie wyniku tego konkurowania w postaci rankingu – klasyfikacji wartościującej poszczególne oferty mieści w sobie implicite porównywanie ofert świadczeniodawców biorących udział
w postępowaniu.
Z zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji dowiadujemy się jedynie ile odjęto punktów stronie skarżącej i to tylko w kwestionowanych kategoriach: kryterium Jakość - wyniki kontroli" i "kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych". Jak już wyżej wskazano porównanie ofert w toku postępowania
w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje nie tylko kompleksowość czy jakość udzielanych świadczeń, ale także ich dostępność, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Ocena obu oferentów w tych kategoriach winna być odzwierciedlona
w decyzji, tak aby można było ocenić czy organ równo traktował oferentów w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Przykładem może być odjęcie 10 punktów stronie skarżącej w kategorii "kompleksowość - kompleksowa realizacja programu badań prenatalnych", m.in. za to, iż w odpowiedziach udzielonych przez C. Sp. z o.o., brak było konsekwencji i spójności, której nie sposób uzupełnić w trakcie trwającego konkursu ofert. Chodzi o to, iż ww. Oferent w swoich dwóch pismach z dnia [...] kwietnia 2014 r. wyraźnie oświadczył, że na pytanie ankietowe nr 1.1.1.1. omyłkowo udzielił odpowiedzi "tak", odpowiedź ta powinna brzmieć "nie". Jednak podobna sytuacja dotyczy drugiego z oferentów, który w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014r. poinformował, iż omyłkowo zaznaczył błędną odpowiedź na pytanie ankietowe
nr 1.1.1.1., czyli to samo co C Sp. z o.o. Z decyzji jednak nie wiemy ile zostało, za ten brak spójności w odpowiedziach, odjętych punktów.
Organ w swoich decyzjach w nie odniósł się wprost do zarzutu braku corocznego audytu wyników badań J.P. wykonywanego przez F. W odpowiedzi na ten zarzut organ podaje, iż zgodnie z załącznikiem nr 5 zarządzenia 81/2013/DSOZ Prezesa NFZ personel, który będzie realizował świadczenia w ramach programu, musi posiadać certyfikat sekcji USG Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego i certyfikatu F (F) w zakresie badań ultrasonograficznych wraz z aktualną licencją do programu komputerowego obliczającego ryzyko aberracji chromosomalnych. W ocenie Dyrektora Oddziału personel wykazany w ofercie Szpitala wymogi te spełniał.
Ze wskazanego wyżej załącznika wynika natomiast, że "ze względu na fakt,
że współczesna diagnostyka prenatalna opiera się na analizie badań biochemicznych
i niezwykle starannie przeprowadzanych badaniach USG, należy dołożyć wszelkich starań, żeby była prowadzona w sposób precyzyjny. Dlatego badania powinny być wykonywane rzez lekarzy posiadających odpowiednie, wysokie kwalifikacje do ich przeprowadzania, a także podlegających pozytywnej kontroli zewnętrznej – coroczny audyt wyników badań. Zarówno kwalifikacje, jak i zewnętrzną kontrolę zapewnia F (F) – organizacja która wprowadziła tą metodę badań do rutynowego postępowania, przy zapewnieniu wysokiej jakości procedur."
Ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się odpowiedź Dyrektora Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej NFZ D.D. (na zapytanie Dyrektora Oddziału), który w piśmie z dnia [...] września 2014r. poinformował, iż w zarządzeniu nr 81/2013/DSOZ Prezesa NFZ nie dookreślono nazwy certyfikatu i aktualnej licencji oprogramowania, a coroczny audyt i przyznawanie licencji odnoszą się do certyfikatu USG 11-13 tygodniem ciąży (czyli audyt dotyczy badań ultrasonograficznych).
Z kolei lekarz, który się znalazł w ofercie Szpitala – S.L., w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014r. skierowanym do Szpitala podaje, iż "pierwszym etapem jest ukończenie kursu organizowanego przez F. (...) Po ukończeniu kursu należy wysłać do F określoną ilość skanów z wykonanych badań USG zgodnie z odpowiednimi wytycznymi - jest to forma egzaminu po jego zaliczeniu otrzymuje się licencję na wykonywanie samodzielne badań prenatalnych, która jest ważna tylko przez rok czasu po upływie którego należy ją odnowić, integralnym załącznikiem do licencji jest klucz elektroniczny do programu komputerowego F, bez którego nie można go uruchomić, ważność klucza wygasa wraz z wygaśnięciem licencji, dlatego co roku w momencie upływu ważności licencji należy ponownie wysłać zdjęcia do weryfikacji. Takim lekarzem jest J.P. Nr [...].
Lekarze najbardziej zaawansowani w diagnostyce prenatalnej oprócz corocznego wysyłania zdjęć poddają się dodatkowo audytowi tzn. wysyłają z poziomu programu komputerowego F dane statystyczne z wykonywanych badań w ciągu całego roku
i na podstawie ich analizy jest wykonywana dodatkowa weryfikacja. Takim lekarzem jest L.S. Nr [...]."
Z kolei z maila z dnia [...] lipca 2014r. od P.C. – koordynatora F stanowiącym odpowiedź na zapytanie J.P., na której stanowisko powołuje się organ (tłumaczenie znajduje się w aktach sprawy) wynika, że owszem ten lekarz ma ważną licencję i może wykonywać badania ultrasonograficzne, ale nie ma przeprowadzonego (dokończonego) audytu.
W opinii prof. dr hab. n. med. S.R., Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Ginekologii i Położnictwa z dnia [...] lipca 2014 r. wydanej na wniosek z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na okoliczności wskazane w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2014, gdzie Konsultant Krajowy wskazał, że na podstawie przesłanych dokumentów nie jest w stanie określić ich wiarygodności a konkurs należy unieważnić z powodu wątpliwej wiarygodności dokumentów, zaś przystępując do nowego konkursu powinno zażądać się od oferentów potwierdzenia z F aktualności i zakresu uprawnień zawartych w certyfikatach posiadanych przez każdego z lekarzy zgłoszonych do konkursu.
Powyższe stanowisko Konsultanta Krajowego powołanego w sprawie w charakterze biegłego oraz zobowiązanie Dyrektora Oddziału (przesłane w odpowiedzi na to stanowisko), że "kwestia ewentualnej wiarygodności informacji wskazanych w ofercie przez Szpital [...], będzie przedmiotem badania, które zostanie dokonane w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego" obligowało organ do dokonania takiego badania i zamieszczenia jego wyników w uzasadnieniu decyzji. Nie wiemy bowiem jakimi kryteriami kierował się organ uznając dokumenty przedłożone do oferty zarówno strony skarżącej jak i Szpitala za wiarygodne. Tym bardziej, że przedłożone dokumenty dotyczące kwalifikacji lekarzy są kserokopiami, a w przypadku oferty Szpitala większość z nich jest nieprzetłumaczona. Słusznie podnosi skarżąca Spółka, iż organ w sposób niedostateczny wyjaśnił w toku postępowania kwestię należytego potwierdzenia posiadania kwalifikacji przez aplikujących do wykonywania badań lekarzy.
Na dzień rozstrzygnięcia konkursu ([...] czerwca 2014r.) lekarz znajdujący się
w ofercie C Sp. z o.o. P.W. posiadał uprawnienia w zakresie genetyki klinicznej (dyplom uzyskał w dniu [...] kwietnia 2014r.). Dyplom dołączony był do odwołania od ww. rozstrzygnięcia, a Spółka podnosi, iż na przeprowadzanych w dniach [...] maja 2014r. (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) okazywała ww. dyplom P.W., ale odmówiono przyjęcia go do akt sprawy tłumacząc, iż jest już na to za późno. Organ nie odniósł się do tego zarzutu.
W aktach sprawy brak dokumentów obrazujących przebieg ww. negocjacji, a jedynie są ich wyniki. Nie wiadomo czy spisuje się z nich jakiś szczegółowy protokół (poza końcowym). Z akt wynika, że jest powoływana komisja "negocjacyjna" i w jej składzie jest protokolant tyle, że na protokole końcowym z negocjacji przeprowadzanych
w ww. dniach brakuje jego podpisu, a widnieje adnotacja "nieobecny".
Dyrektor Oddziału nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zarzutu, nie posiadania przez Szpital [...] certyfikowanego programu komputerowego, umożliwiającego kalkulację oceny ryzyka wystąpienia aneuploidii, w tym w II trymestrze ciąży.
Z ww. odpowiedzi Dyrektora Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej NFZ Dariusza Dziełaka wynika, że Krajowy Konsultant w dziedzinie perinatologii prof. M.W. stwierdza konieczność przeprowadzenia ww. badania w II trymestrze ciąży, gdy pacjentka zgłosi się na badanie zbyt późno, a ww. ryzyko nie było oceniane w I trymestrze. Konieczność taka zachodzi sporadycznie (ale zachodzi).
Podsumowując, w niniejszej sprawie organ rozpoznając odwołanie a następnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skupił się jednak na zarzutach strony skarżącej (choć nie odniósł się w sposób dostateczny do wszystkich zarzutów). Z treści uzasadnienia obu decyzji nie wynikają powody zróżnicowania punktacji zamieszczonej w tabeli w uzasadnieniu decyzji. Podzielić należy tu pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r., (sygn. akt II GSK 121/12, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że organy Funduszu kontrolując wynik postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie mogą się ograniczyć do przedstawienia zasad punktacji (oceny) i do porównania jedynie liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny. Mają również obowiązek swoją ocenę zindywidualizować i wyjaśnić, dlaczego w tym konkretnym przypadku poszczególni oferenci zostali ocenieni przyznaniem takiej, a nie innej liczby punktów. Inaczej mówiąc, nie można tą drogą sprowadzać roli organów kontrolnych i w konsekwencji sądów administracyjnych do zadania polegającego na uzasadnieniu (w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a.) konkretnej liczby punktów przyznanej każdemu świadczeniodawcy za dane kryterium.
Podkreślić również należy, że sądy administracyjne badając postępowania administracyjne, w ramach których organy orzekające oceniają wiedzę, poziom techniki, jakość posiadanych urządzeń itp. badają w istocie zgodność z prawem procedury poprzedzającej tę ocenę, nie rozstrzygają natomiast – we własnym zakresie – o legalności oceny organu. Sąd nie może zatem wyręczać organu w zrealizowaniu jego ustawowych obowiązków, zaś płaszczyzna sporu sądowego nie może zastępować fazy decyzyjnej realizowanej w reżimie kodeksu postępowania administracyjnego.
Uchybienia popełnione w tym zakresie dotyczące zarówno braku szczegółowych ustaleń dotyczących przyznanych oferentom punktów za dane kryteria oraz braki uzasadnienia obu decyzji dają asumpt do stwierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W postępowaniu administracyjnym nie doszło bowiem do ujawnienia i zbadania wszelkich okoliczności związanych z punktacją (lub jej brakiem) będącą skutkiem ocen dokonywanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu czego wymaga ustawa.
Z tych podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonych decyzji na podstawie art. 135 w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponowne prowadząc postępowanie organ powinien wziąć pod uwagę ocenę wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, ustosunkowując się do wniosków zgłoszonych przez strony, zgodnie z treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Następnie na tej podstawie zobowiązany będzie do wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie odwołania skarżącego, z uwzględnieniem treści art. 107
§ 3 k.p.a.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje natomiast oparcie w art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło