II OSK 1651/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-07
Skład orzekający: Robert Sawuła, Małgorzata Masternak - Kubiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego może być stroną postępowania o wymeldowanie innej osoby z tego lokalu, a w konsekwencji czy jej wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu może wiązać organ?Ratio decidendi
Osoba nieposiadająca tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nie jest stroną postępowania administracyjnego o zameldowanie lub wymeldowanie innej osoby z tego lokalu. W związku z tym, jej wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nie wiąże organu administracji i nie może być traktowany jako wszczynający postępowanie. Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.Stan faktyczny
Skarżąca S.C. wniosła o wymeldowanie swojej byłej synowej B.C. z pobytu stałego, twierdząc, że nie zamieszkuje ona w lokalu od dawna. S.C. nie posiadała tytułu prawnego do lokalu. Prezydent Wrocławia odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak przymiotu strony u wnioskodawczyni. Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S.C., podzielając stanowisko organów. S.C. wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia del. WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 19/15 w sprawie ze skargi S.C. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 19/15 oddalił skargę S.C. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego. Z uzasadnienia ww. orzeczenia wynika, że za podstawę wyrokowania Sąd przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] stycznia 2014 r. S.C. wystąpiła do Prezydenta Wrocławia o wymeldowanie B.C. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że B.C. jest jej byłą synową, która od dawna nie zamieszkuje w miejscu, gdzie jest w sposób nieuprawniony zameldowana.
Prezydent Wrocławia pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych jej wniosku poprzez okazanie dokumentu potwierdzającego, że posiada tytuł prawny do wyżej wymienionej nieruchomości.
W dniu [...] stycznia 2014 r. S.C. zeznała do protokołu, że nie posiada tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu.
Prezydent Wrocławia postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej określanej jako "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania B.C. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent Wrocławia wskazał, że wnioskodawczyni nie służy przymiot strony, skoro sama przyznała, że nie dysponuje tytułem prawnym do lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu. Organ stwierdził ponadto, że nie widzi interesu społecznego w podjęciu tego postępowania z urzędu.
S.C wnosząc od ww. postanowienia zażalenie podniosła, że działa na rzecz swoich wnuków i podobnie jak każdy sąsiad, również osoba obca, ma prawo zgłosić brak dyscypliny meldunkowej o której jej wiadomo.
Wojewoda Dolnośląski w wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Wrocławia z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że S.C. nie może domagać się od organu ewidencyjnego wszczęcia postępowania z urzędu "na jej wniosek". Pismo osób żądających wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w sprawie, w której nie przysługują im uprawnienia strony, nie może być traktowane jako wszczynające automatycznie postępowanie, zmierzające do wydania aktu administracyjnego, stanowiącego merytoryczne rozpoznanie tego wniosku. Postępowanie może być bowiem prowadzone w trybie wnioskowym jedynie wtedy, kiedy wynika to z przepisów prawa - kiedy wprost ustawa tak stanowi, bądź jeśli przedmiotem sprawy administracyjnej jest przyznanie określonych uprawnień. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują, aby organ miał obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy wnioskuje o to podmiot, który nie posiada przymiotu strony w takim postępowaniu. Nawet ewentualne uznanie przez organ w przyszłości, że zasadnym jest wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego nie spowoduje, że osobom jedynie zainteresowanym, niebędącym stronami w sprawie, będzie przysługiwało prawo uczestniczenia w takim postępowaniu. W niniejszym postępowaniu bezspornym jest, iż S.C. nie posiada tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu, wobec czego nie przysługuje jej tytuł strony postępowania dotyczącego wymeldowania kogokolwiek z przedmiotowej nieruchomości.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła S.C.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 19/15 oddalającego skargę wskazał przesłanki wydania postanowienia wynikające z art. 61a § 1 k.p.a. i zauważył, że żądanie skarżącej wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzało do uruchomienia trybu postępowania z urzędu o wymeldowanie konkretnej osoby z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego, będącego w zasobach mieszkaniowych Gminy Wrocław. Sąd przywołał treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wyjaśnił, że z przepisu tego wynika legitymacja do złożenia stosownego wniosku wyłącznie po stronie właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do konkretnego lokalu mieszkalnego. W badanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, iż skarżąca nie spełniała tego warunku, gdyż nie była właścicielką lokalu mieszkalnego przy ul. [...], nie dysponowała jakimkolwiek innym tytułem prawnym do tego lokalu, jak też nie przedłożyła w toku postępowania pełnomocnictwa osób, które takie prawa mogły posiadać.
Sąd zgodził się również z organem odwoławczym, że pismo osób żądających wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w sprawie, w której nie przysługują im uprawnienia strony, nie może być traktowane jako wszczynające automatycznie postępowanie, zmierzające do wydania aktu administracyjnego, stanowiącego merytoryczne rozpoznanie tego wniosku. Postępowanie może być bowiem prowadzone w trybie wnioskowym jedynie wtedy, kiedy wynika to z przepisów prawa - kiedy wprost ustawa tak stanowi, bądź jeśli przedmiotem sprawy administracyjnej jest przyznanie określonych uprawnień. W takiej sytuacji wniosek osoby zainteresowanej o wszczęcie postępowania z urzędu nie wiąże organu i nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego. W szczególności sytuacja taka nie zobowiązuje organu do zareagowania w formie procesowej na wniosek jednostki niebędącej stroną w sprawie, w której domaga się ona wszczęcia postępowania.
Z tych też względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określanej jako "p.p.s.a.", Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
S.C., działając poprzez pełnomocnika, na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 177 § 1 p.p.s.a. wniosła skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu,
2) zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła, w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuznanie, że organ administracji nie miał obowiązku działania z urzędu w przedmiotowej sprawie, pomimo iż zaszły przewidziane w nim wprost przesłanki, tj. osoba zameldowana opuściła lokal bez obowiązku meldunku i w tym zakresie organ może działać także z urzędu, jeśli nie są spełnione przesłanki działania na wniosek;
b) art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z jego treścią, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości o dokonaniu wymeldowania rozstrzyga organ gminy, a więc brak jest konieczności działania na wniosek w oparciu o posiadany tytuł do lokalu, a organ gminy może decydować w tym zakresie z urzędu;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie występuje interes społeczny, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania o wymeldowanie z urzędu;
b) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że S.C. nie jest stroną postępowania o wymeldowanie B.C., pomimo istnienia wyraźnego interesu po stronie skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania w myśl art. 61a k.p.a.;
c) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej w postaci braku właściwej reakcji na fakt niedopełnienia obowiązku meldunkowego przez B.C.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej strona podkreśliła, że Sąd I instancji nie dostrzegł naruszenia art. 28, art. 29, art. 8 i art. 7 k.p.a. W opinii skarżącej, brak jest przesłanek do uznania jej, jako babci wnuków mających zamieszkać w lokalu, który jest przedmiotem niniejszego postępowania, jako osoby "niebędącej stroną". Sąd I instancji jak i organy obu instancji nie wykazały się umiejętnością przewidywania i nie rozważyły szerzej pojętych interesów skarżącej, zajmując się jedynie suchą wykładnią przepisów. Skarżąca jest osobą starszą. Wnuki, dla których chce zorganizować mieszkanie, są dla niej najbliższą rodziną i oczywistym jest, że robi wszystko, by zapewnić im przyszłość. Nie można jednak pomijać faktu, że zapewnia tym samym bezpieczeństwo i opiekę sobie. W żadnym wypadku nie należy wykluczać, że za niedługi czas będzie musiała się przeprowadzić do nich, aby ułatwić sobie życie. Lokal, który stara się zapewnić wnukom w niedługiej przyszłości może stać się także jej własnym. W jej interesie jest, aby jej wnuki, do których zawsze może się zwrócić o pomoc, miały zapewnione odpowiednie mieszkanie, dające gwarancje tego, że kiedy przyjdzie taka potrzeba, będzie miała możliwość skorzystania z ich pomocy.
Po drugiej stronie w niniejszej sytuacji mamy synową B.C., która nie dość, że od dawna nie mieszka w przedmiotowej nieruchomości, to jeszcze nie utrzymuje ze skarżącą żadnych kontaktów. Trudno jest w powyższej sytuacji nie uznać, że leży to w interesie skarżącej, aby osoba, która w rzeczywistości jest jej obojętna została wymeldowana, a w to miejsce zostały zameldowane osoby, dzięki którym jej najbliższa przyszłość zostanie zabezpieczona. Uznanie, że nie ma w tej sytuacji interesu po stronie skarżącej jest błędne. W konsekwencji doprowadziło to do zastosowania art. 61a k.p.a., co nie powinno mieć miejsca w przedmiotowej sytuacji.
Analiza decyzji organów obu decyzji, jak i wyroku doprowadziły skarżącą kasacyjnie do wniosku, że organy zajmujące się sprawą, kładąc nacisk na przepisy procedury administracyjnej, lekceważą jednocześnie przepisy prawa materialnego. W opinii skarżącej, nie zostało na żadnym etapie wykazane, że B.C. zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości, a de facto nie zostało w ogóle przeprowadzone w tym zakresie postępowanie dowodowe. Tym samym został naruszony art. 8 k.p.a. w postaci naruszenia zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Trudno oczekiwać od obywateli, aby mieli zaufanie do organów publicznych w przypadku informowania ich o nieprawidłowościach przy obowiązku meldunkowym, przy niemal zupełnym braku reakcji na doniesienia obywateli.
Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że gdyby ustawodawca chciał uregulować sprawę meldunku w sposób jaki interpretują to organy i Sąd I instancji, nie nadawałby uprawnienia działania "z urzędu", ograniczając się jedynie do możliwości wymeldowania kogoś przez zamknięty krąg osób. Zasadny jest wobec tego zarzut materialnoprawny skargi w zakresie naruszenia art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niezastosowanie. W niniejszej sprawie nie pozostawia żadnych wątpliwości fakt rażącego lekceważenia prawa materialnego przez organy zajmujące się tą sprawą od początku. B.C. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i brak jakiejkolwiek reakcji w tym zakresie jest, w opinii skarżącej, niedopuszczalny.
Powyższy zarzut pozostaje w związku z zarzutem naruszenia art. 7 k.p.a. w postaci jego niezastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji wyraźnie stwierdził, że nie widzi interesu społecznego w podjęciu niniejszego postępowania. Jest to dla skarżącej również zupełnie niezrozumiałe. Prawo wyraźnie przewiduje, że osoby, które wyprowadziły się z miejsca, które zajmowały jako miejsce stałego pobytu powinny zostać wymeldowane. Jeżeli uznać, że sytuacja w której osoby zameldowane na pobyt stały, a nie na pobyt czasowy, co wymaga wyraźnego podkreślenia, są wpisane do ewidencji nie mając w rzeczywistości od dawna żadnej styczności z lokalem jest sytuacją prawidłową, nie wymagającą interwencji z uwagi na interes społeczny, to wnioskować należy, że prawo meldunkowe jest de facto martwe. Tworzy się w ten sposób iluzoryczną sytuację, gdzie organy administracji rzekomo posiadają informacje o meldunkach obywateli. Jednak jak pokazuje niniejsza sytuacja w rejestrze są wpisane osoby nie mające od dłuższego czasu żadnego związku z nieruchomością. Dochodzi więc do sytuacji, że prawo nie jest w żaden sposób egzekwowane, a co więcej, obywatel starający się interweniować w tej sytuacji nie jest również w stanie nic zrobić.
W opinii skarżącej kasacyjnie, obowiązkiem organu administracji publicznej w zaistniałej sytuacji, nawet w przypadku uznania S.C. za nieuprawnioną do występowania w charakterze strony, było prowadzenie niniejszego postępowania z urzędu. Zwłaszcza, że B.C. nie jest właścicielką przedmiotowego lokalu, ani też nie posiada innego tytułu do lokalu. Biorąc pod uwagę zarówno interes skarżącej, jak i interes społeczny, oczywistym dla strony skarżącej jest fakt, że bądź na wniosek strony, bądź przede wszystkim z urzędu, niniejsze postępowanie powinno zostać przeprowadzone, a B.C. wymeldowana z pobytu stałego z przedmiotowej nieruchomości.
Wojewoda Dolnośląski nie skorzystał z prawa ustosunkowania się do skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje.
W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Zatem w pierwszej kolejności należało odnieść się do podniesionych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że S.C. nie jest stroną postępowania o wymeldowanie B.C., pomimo istnienia interesu po stronie skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania w myśl art. 61a k.p.a.
Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony.
Art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pomimo, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia interesu prawnego i obowiązku, przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego jest norma prawa materialnego ogólna lub abstrakcyjna bądź konkretna i indywidualna, wynikająca np. z decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011 r, sygn. akt II OSK 206/10). Normą tą nie musi być wyłącznie norma prawa administracyjnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym wywodzić można także z norm innych gałęzi prawa. W orzecznictwie uznaje się również, że interes prawny musi być realny. Interes musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, nie może być to interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (por. wyroki NSA: z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00, z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00). Interes prawny cechuje się zatem tym, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 187).
Zagadnienie posiadania przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zameldowania było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów NSA z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 1/11 stwierdził, że osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie w tym lokalu (lub wymeldowanie z niego) innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), obowiązującej w dniu orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji obu instancji. Stanowisko to uwzględniła nowelizacja wprowadzona do art. 15 ust. 2 ww. ustawy mocą art. 1 pkt 7 lit. b) ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1407), która weszła w życie z dniem 31 grudnia 2012 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, poza osobami dysponującymi tytułem prawnym do lokalu z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że stroną postępowania w przedmiocie zameldowania (wymeldowania) niewątpliwie będzie również osoba, na której spoczywa obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego lub czasowego albo też obowiązek wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Pozostałe osoby, tak jak skarżąca kasacyjnie, nie mogą opierać istnienia własnego interesu prawnego i prawa do bycia stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie meldunkowej na prawie zawiadomienia organu ewidencyjnego o potrzebie podjęcia z urzędu działań, które miałyby doprowadzić do zmian w ewidencji ludności. Za posiadanie realnego i aktualnego interesu prawnego nie może być także uznana możliwość przyszłego zameldowania skarżącej kasacyjnie w danym lokalu mieszkalnym, jeżeli osoby trzecie (wnuki) uzyskają w przyszłości prawo do ww. lokalu. Podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty, jak chęć zapewnienia sobie przez skarżącą możliwości zamieszkania w przedmiotowym lokalu w przyszłości i otoczenia opieką ze strony bliskich, mogą być oceniane jedynie przez pryzmat istnienia po stronie skarżącej kasacyjnie interesu faktycznego nie zaś realnego interesu prawnego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest sporne, że skarżąca kasacyjnie nie dysponuje jakimkolwiek tytułem prawnym do lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu. W związku z tym właściwie ocenił Sąd I instancji jako zgodne z prawem stanowisko organów administracji, że w sprawie zameldowania w ww. lokalu B.C. skarżąca kasacyjnie nie posiada interesu prawnego.
W sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), co zasadnie uczyniły organy orzekające w sprawie.
Kolejne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. miały polegać na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie nie istnieje interes społeczny do wymeldowania B.C., co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania o jej wymeldowanie z urzędu i stanowiło naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej w postaci braku właściwej reakcji na fakt niedopełnienia obowiązku meldunkowego przez B.C..
Odnosząc się do tych zarzutów należy wyjaśnić, że przedmiotem skargi do Sądu Wojewódzkiego było postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania B.C. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu na wniosek skarżącej kasacyjnie z dnia 3 stycznia 2014 r., nie zaś w sprawa "odmowy wszczęcia postępowania z urzędu". W ramach wstępnego etapu badania istnienia po stronie wnioskodawcy statusu strony postępowania nie jest istotne rozważanie istnienia interesu społecznego, czy też przesłanek ewentualnego wszczęcia postępowania z urzędu. Z tego względu Sąd I instancji nie wypowiadał się w objętym skargą kasacyjną wyroku na temat podstaw do wszczęcia przez organ I instancji z urzędu postępowania w sprawie wymeldowania B.C. i nie oceniał zasadności zaniechania podjęcia takich czynności przez Prezydenta Wrocławia. Oznacza to, że także w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione.
W tym kontekście chybione okazały się również zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niezastosowanie, pomimo wystąpienia przesłanek do wszczęcia postępowania z urzędu. Przedmiotem badanego przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcia nie była bowiem ocena zasadności wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie wymeldowania B.C.
Celowym jest wyjaśnienie, że wydanie spornego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nie oznacza, że Prezydent Wrocławia nie powinien czuwać nad aktualnością danych w prowadzonej ewidencji ludności, który to obowiązek wynikał wprost z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stanowiąc, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trafne było w tym aspekcie, kierowane do organu I instancji, spostrzeżenie Wojewody Dolnośląskiego zamieszczone w ostatnim akapicie uzasadnienia postanowienia z dnia [...] marca 2014 r., wskazujące na potrzebę stałego analizowania danych zawartych w zbiorach meldunkowych i podejmowania czynności zmierzających do ich zweryfikowania w razie powzięcia wątpliwości co do zamieszkiwania danej osoby w miejscu stałego pobytu.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny, wobec nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
|Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie wynagrodzenia dla pełnomocnika |
|ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należnego od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), bowiem z przepisów art. 250, art. 258|
|§ 2 pkt 8 i oraz art. 259 i art. 260 p.p.s.a. wynika, że orzekanie o przyznaniu takiemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo |
|prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy następuje w wojewódzkim sądzie administracyjnym, a więc w tym wypadku – w Wojewódzkim Sądzie |
|Administracyjnym we Wrocławiu. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło