IV SA/Wa 2486/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-17
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Katarzyna Golat, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, umarzając postępowanie w sprawie składowania odpadów, prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, czy też powinien był wezwać stronę do doprecyzowania wniosku i przeprowadzić dalsze postępowanie wyjaśniające?Ratio decidendi
Organ odwoławczy słusznie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie wezwał strony do doprecyzowania wniosku, mimo jego niejednoznaczności, co narusza art. 64 § 2 k.p.a. i zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Ponadto, organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie składowania odpadów na działce sąsiedniej, co stanowi naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła składowania miału węglowego na działce nr [...] w miejscowości P. Pani L. S. wniosła o interwencję w celu usunięcia odpadów. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że na działce nr [...] nie ma miału węglowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na potrzebę doprecyzowania wniosku i dalszego postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w kontekście przeniesienia miału na działkę sąsiednią nr [...]. Skarżąca spółka [...] S.A. wniosła skargę na decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o odpadach.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę -
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej: SKO, SKO w S., Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji) znak: [...] z [...] października 2014 r. wydana na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz.U. 2001, nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 104 i art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu w dniu [...] października 2014 r. odwołania złożonego przez panią L. S., od decyzji administracyjnej nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy P. Sekretarza Miasta i Gminy (dalej: organ I instancji), którą umorzono postępowanie w sprawie składowania odpadów typu miał węglowy w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania położonych na działce nr [...] w miejscowości P. przez właściciela działki Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo G. z siedzibą w G..
W decyzji z [...] października 2014 r. znak: [...] SKO w S. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Stan sprawy przestawiał się następująco:
W dniu [...] czerwca 2014 r. do Starostwa Powiatowego w G. wpłynął wniosek pani L. S. z [...] czerwca 2014 r., w którym zwróciła się o interwencję w celu usunięcia nieprawidłowo składowanych odpadów kopalnianych tj. miału węglowego z działki bezpośrednio sąsiadującej z jej posesją. Wnioskodawczyni nie wskazała dokładnie na jakiej działce składowane są odpady. Zawiadomieniem z [...] czerwca 2014 r. powyższy wniosek został przekazany według właściwości Burmistrzowi Miasta i Gminy P..
Organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazał, że postępowanie dotyczy składowania odpadów typu miał węglowy w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania na działce nr [...] w miejscowości P. przez właściciela działki Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe", Nadleśnictwo G..
W dniu [...] lipca 2014 r. do organu I instancji wpłynęło "zawiadomienie" Nadleśnictwa G., w którym wyjaśniono, że działka nr [...] położona w miejscowości P.jest objęta porozumieniem z [...] marca 2012 r. w sprawie przekazania gruntów leśnych (wybranych praw majątkowych) w związku z czym właściwym do udzielenia wszelkich wyjaśnień i informacji dotyczących użytkowania ww. nieruchomości jest dyrektor Zespołu Składnic Lasów Państwowych w S..
Zawiadomieniem z [...] lipca 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. zawiadomił Zespół Składnic Lasów w S. oraz [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżący, strona skarżąca) o wszczęciu postępowania w sprawie. Jednocześnie poinformowano ww. podmioty o terminie i miejscu oględzin.
Podczas oględzin przeprowadzonych [...] sierpnia 2014 r. na działce nr [...] stwierdzono, że na ww. działce nie znajduje się żaden materiał typu miał węglowy. Podczas tych oględzin ustalono także, że miał węglowy z działki nr [...] został przewieziony na działkę sąsiednią nr [...], na której składowany jest w postaci pryzmy o wymiarach 5 m x 5 m, wys. 3 m.
W zawiadomieniu z [...] sierpnia 2014 r. strony postępowania zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz składania uwag i wniosków.
W decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy P. Sekretarz Miasta i Gminy umorzył postępowanie w sprawie składowania odpadów typu miał węglowy w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania położonych na działce nr [...] w miejscowości P. przez właściciela działki Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe", Nadleśnictwo G..
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła pani L. S. wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej niezgodnie z prawem. Zarzuciła ograniczenie postępowania do sprawy składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, gdy tymczasem chodzi jej nie tylko o nielegalne magazynowanie miału węglowego na działce nr [...] lecz przede wszystkim o wykorzystywanie terenu leśnego w sposób sprzeczny z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Organowi uszło uwadze, że na działce sąsiedniej nr [...] wybudowano plac manewrowy przy użyciu wielkogabarytowych płyt betonowych, a ponadto wprowadzono działalność przemysłową polegającą na zwózce i magazynowaniu pod wiatami wyrobów węglowych w workach, a następnie na ich dystrybucji do odbiorców.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, SKO w S. w decyzji z [...] października 2014 r. znak: SKO.[...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem organu II instancji, skoro strona nie doprecyzowała we wniosku okoliczności istotnych dla sprawy, organ winien wezwać wnoszącą podanie o doprecyzowanie wniosku stosowanie do treści art. 64 § 2 k.p.a. Zdaniem SKO w S., sprecyzowanie żądania należy do strony nie zaś do organu administracji. Powyższa okoliczność ma zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości fakt, że jak stwierdzono podczas oględzin [...] sierpnia 2014 r., na działce nr [...] nie znajduje się żaden materiał typu miał węglowy. Nie mniej jednak jak ustalono podczas tychże oględzin miał węglowy z działki nr [...] został przewieziony na działkę sąsiednią nr [...], na której składowany jest w postaci pryzmy o wymiarach 5 m x 5 m wys. 3 m. Według SKO w S., w tym zakresie organ I instancji nie przeprowadził już żadnego postępowania wyjaśniającego. Zdaniem SKO, organ I instancji nie ustalił, czy przewiezienie na działkę sąsiednią tj. na działkę [...] jest zgodne z przepisami prawa tzn. czy jest to miejsce przeznaczone do ich składowania lub magazynowania. Organ w prowadzonym postępowaniu oraz w rozstrzygnięciu ograniczył się jedynie do działki nr [...]. W ocenie Kolegium, organ I instancji błędnie uznał, że posiadaczem odpadów jest Nadleśnictwo G.. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji winien jeszcze raz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mając na uwadze art. 7, 77, 80 k.p.a. i na tej podstawie ustalić w sposób niebudzący wątpliwości stan faktyczny sprawy.
W skardze [...] S.A. reprezentowany przez radcę prawnego I.B. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
I. Przepisów prawa postępowania administracyjnego w szczególności przepisów:
a. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. przez wymaganie od organu administracyjnego dalszego prowadzenia postępowania, mimo że w sprawie wystąpiły wszelkie przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania z powodu braku podstaw do jego dalszego prowadzenia;
b. art. 7 k.p.a. przez niesłuszne uwzględnienie niesprawdzonych twierdzeń wnioskodawczyni L.S. i nieprawidłowe uznanie, że organ zebrał w sprawie niepełny materiał dowodowy niedający podstaw do umorzenia postępowania w sprawie, mimo że organ przeprowadził wszystkie możliwe dowody w sprawie: oględziny, zebrał wszystkie dokumenty (umowy i faktury) oraz wysłuchał strony, które stawiły się podczas oględzin;
c. art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. przez uznanie, że organ zbyt szybko zakończył sprawę umorzeniem, mimo że organ w niniejszej sprawie zachował się poprawnie realizując zasadę szybkości postępowania w sprawie, w której oprócz oględzin, dostarczonych dokumentów, wyjaśnień i informacji od stron nie było wymogu zbierania
innych dowodów;
d. art. 80 k.p.a. przez pominięcie przez SKO w S. zdjęć terenu
sporządzonych podczas oględzin oraz dokonanie błędnej oceny faktycznej na podstawie pisemnych twierdzeń wnioskodawczyni, mimo że nie przedstawiła ona żadnych nowych dowodów i nie była obecna na nieruchomości w czasie oględzin terenu;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
a) art. 3 ust. 1 pkt. 6 w zw. z art. 14 i art. 26 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21 ze zm. dalej: u.o.) przez nieprawidłowe zakwalifikowanie skarżącego jako posiadacza odpadów, podczas gdy w trakcie postępowania dowodowego ustalono, że Skarżący nie jest posiadaczem żadnych odpadów tylko materiału w postaci "produkcyjnego mułu węglowego", który okresowo składuje nie na terenach leśnych, lecz na terenie specjalnie do tego przeznaczonym i przygotowanym na podstawie umowy dzierżawy terenu przemysłowego.
W związku z powyższym wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja jest całkowicie nieprawidłowa i zasługuje na uchylenie w całości. Wydaje się, że SKO kompletnie nie zrozumiało stanu faktycznego i prawnego sprawy, ograniczając się jedynie do niepopartego żadnymi dowodami potwierdzenia stanowiska wnioskodawczyni L. S. i pomijając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji poparte zarówno protokołem, jak i wiarygodną dokumentacją zdjęciową, a także znajomością terenu miasta P., w tym terenu przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem autora skargi, z dokumentacji niniejszej sprawy wynika, że wnioskodawczyni w ogóle nie mieszka w P. na terenie nieruchomości, co do której zgłosiła konieczność przeprowadzenia interwencji. Zgodnie z postanowieniami aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego droga przy ul. [...] służy do obsługi dzielnicy przemysłowej. Według studium zagospodarowania przestrzennego dla miasta P., przedmiotowy teren oznaczony został, jako przemysłowy. Związane jest to zdaniem autora skargi z potwierdzeniem aktualnego stanu faktycznego, przy ul. [...] w P., gdzie znajdują się głównie podmioty gospodarcze. Twierdzenia wnioskodawczyni L. S., że hoduje na swojej działce warzywa i owoce, w czym przeszkadza jej obiekt strony skarżącej są bezpodstawne, ponieważ sama zainteresowana nawet w czasie oględzin nieruchomości [...] sierpnia 2014 r. nie była obecna. Według autora skargi, SKO nie uwzględniło w ogóle przedmiotu działalności skarżącego, który nie produkuje żadnych odpadów. W skardze podniesiono, że muł węglowy nie jest odpadem, jest on kupowany przez skarżącego i przerabiany na brykiet węglowy. Nie można uznać, aby muł węglowy miał jakikolwiek wpływ na środowisko, jest to materiał obojętny dla środowiska i nieszkodliwy dla ludzi oraz roślinności. W ocenie autora skargi, organ I instancji wobec braku obecności jakichkolwiek odpadów i przesłanek do wydania decyzji o nakazaniu usunięcia, wydał prawidłową decyzję. Zarzut podjęcia działań przez organ samorządowy na niewłaściwej działce jest w ocenie skarżącego chybiony, ponieważ przeprowadzający oględziny prawidłowo zapoznali się z terenem nieruchomości oraz pobliskim obszarem miasta. SKO kompletnie pominęło okoliczność, że teren ulicy [...] jest większości obszarem przemysłowym, a wnioskodawczyni nawet tam nie mieszka. Skarżący zaś nie prowadzi żadnych kopalin ani składu węgla, lecz kupuje muł węglowy od uprawnionych kopalni, a następnie zużywa do produkcji brykietu węglowego pakowanego w foliowe opakowania. Według autora skargi, skarżący nie składuje w niedozwolonych miejscach żadnych odpadów, a jedynie magazynuje muł węglowy w specjalnie do tego przeznaczonych miejscach wyłożonych płytami betonowymi.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. uczestnik postępowania L.S. w piśmie z [...] lutego 2015 r. złożyła odpowiedź na skargę. Zdaniem pani L.S., muł węglowy nie jest odmianą węgla kamiennego wydobywanego przez kopalnie, lecz odpadem klasy 01 04 12 powstającym ubocznie podczas procesu produkcyjnego wydobywania węgla. Jest to materiał szkodliwy dla środowiska , podlegającym z tego tytułu szczególnemu nadzorowi ze strony właściwych organów. W piśmie z [...] lutego 2015 r. zwrócono jednocześnie uwagę, że muł węglowy z uwagi na swoje właściwości nie uzyskał statusu produktu ubocznego powstającego podczas wydobycia węgla. Do pisma dołączono m.in. kserokopię pisma Spółki [...]" skierowanego do pani L. S., w którym znajduje się informacja, że muł odpadowy z kopalni [...] jest odpadem o kodzie 01 04 12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 u.o. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W myśl art. 26 ust. 1 i 2 u.o., posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Kolegium słusznie uznało, że zebrany materiał dowodowy był niepełny i nie dawał podstawy do wydania rozstrzygnięcia o takiej treści jak w decyzji organu I instancji.
W kontrolowanym postępowaniu pani L.S. we wniosku z [...] czerwca zwróciła się o interwencję, której celem miało być usunięcie nieprawidłowo składowanych odpadów kopalnianych tj. miału węglowego z działki bezpośrednio sąsiadującej z jej posesją Należy podkreślić, że we wniosku wnioskodawczyni nie wskazała dokładnie na jakiej działce składowane są jej zdaniem odpady. Organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazał, że postępowanie dotyczy składowania odpadów typu miał węglowy w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania na działce nr [...]. Jednak powyższa okoliczność związana z miejscem składowania odpadów nie wynikała z treści wniosku, z którym wystąpiła pani L. S.. Słusznie podniósł organ odwoławczy, że skoro strona nie doprecyzowała we wniosku okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy, organ miał obowiązek wezwać wnoszącą podanie o doprecyzowanie złożonego wniosku stosownie do treści art. 64 § 2 k.p.a. W przypadku, gdy podanie - żądanie strony nie jest jednoznaczne, bądź też nie precyzujące w sposób oczywisty przedmiotu żądania, organy administracji publicznej stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. zobowiązane są do wezwania wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma podstawowe znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ I instancji nie wezwał wnoszącej podanie do jednoznacznego określenia przedmiotu żądania, czym naruszył wyżej powołany przepis prawa, jak również art. 7 k.p.a. statuujący zasady prawdy obiektywnej. Ponadto jak słusznie zauważa Kolegium, organ I instancji nie ustalił, czy przewiezienie odpadów na działkę [...] jest zgodne z przepisami prawa tzn. czy jest to miejsce przeznaczone do ich składowania lub magazynowania.
Bez uzasadnionych powodów organ w prowadzonym postępowaniu ograniczył się jedynie do działki nr [...]. Zdaniem NSA, "Wykładnia oświadczenia woli zawartego w podaniu winna zakładać racjonalność wnioskującego i uwzględniać kontekst faktyczny i prawny, w jakim oświadczenie woli zawarte w podaniu zostało złożone" (zob. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 476/14, LEX nr 1542040). W orzecznictwie NSA wyrażono także pogląd, według którego "Organ administracji dysponując pismem strony nie może przypisywać mu znaczenia, jakie z niego nie wynika, nie może domniemywać jakie były intencje strony przy składaniu pisma i co strona chciała osiągnąć. Jeżeli pismo wzbudza wątpliwości swoją treścią organ może wezwać stronę do jego jednoznacznego sformułowania. Jeżeli jednak pismo jest jasne i nie budzi wątpliwości, to brak jest podstaw do działania organu i wzywania strony do dodatkowych wyjaśnień w tym zakresie" (zob. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2257/12, LEX nr 1461248).
Jak słusznie podnosi Kolegium z sentencji decyzji organu I instancji wynika, że odpady składowane były na działce nr [...] w P. przez Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo G.. Organ I instancji błędnie uznał, że posiadaczem odpadów jest Nadleśnictwo G.. Jak wynika z art. 13 pkt 19 u.o. posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Posiadaczami legalnymi są według u.o. podmioty, które posiadają: 1) zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów lub 2) koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości – na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) wpis do rejestru w zakresie określonym w ustawie w sytuacjach, kiedy nie jest wymagane posiadanie zezwolenia na gospodarowanie odpadami, lub 4) ustawa zwalnia ich z obowiązku uzyskania zezwolenia bądź innej zgody, także uzyskania wpisu do rejestru, wyraźnie jednak pozwalając na przejęcie odpadów (z reguły konkretnie wskazanych rodzajów, do wykorzystania na ściśle wskazane cele).
W przepisach u.o. uregulowane są obowiązki ogólne, ale również i szczegółowe, odnoszone do posiadaczy szczególnych rodzajów odpadów, jak i prowadzących szczególne sposoby gospodarowania odpadami, obejmujących zwłaszcza ich składowanie lub magazynowanie. Główne wymagania dotyczące magazynowania odpadów określają przepisy u.o. Ustawa wymaga, aby w czasie magazynowania uwzględniane były właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady. Odpady mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata. Ten termin jest skrócony do roku w odniesieniu do odpadów przeznaczonych do składowania, które dodatkowo mogą być magazynowane wyłącznie w celu zebrania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów. Przetrzymanie odpadów w miejscu ich magazynowania poza wskazany okres maksymalny należałoby uznać za nielegalne ich składowanie. Konsekwencją tego powinno być wydanie decyzji na podstawie art. 26 u.o., zobowiązującej do usunięcia odpadów we wskazany sposób i w określonym czasie.
Obowiązki posiadacza odpadów o charakterze formalnym, wiążące się z koniecznością uzyskiwania określonych zgód administracyjnych na prowadzenie działań związanych z odpadami.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 26 u.o., należy wyjaśnić, że zgodnie z ogólną zasadą gospodarki odpadami wyrażoną w art. 26 ust. 1 u.o. posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Zasada ta jest konsekwencją obowiązywania domniemania wyrażonego w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.
Z treści art. 26 u.o. wynika, że organ powinien przeprowadzić postępowania wyjaśniającego celem ustalenia posiadacza odpadów. Jeżeli okaże się to niemożliwe, wówczas działa domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W takim wypadku organ winien ustalić, kto jest osobą władającą powierzchnią ziemi.
Obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie na podstawie art. 26 u.o. jest także ustalenie kwestii związanych z rodzajem i ilością zgromadzonych odpadów. Organ powinien dokonać ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie zgodnie z przepisami k.p.a.
Zgodnie z art. 7 k.p.a., organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. – organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 26 u.o. powinno być zatem poprzedzone kompleksowym zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego. W przypadku, gdy nie można ustalić podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za odpady, powinno zacząć działać domniemanie. Inaczej mówiąc, jeśli domniemanie nie zostanie obalone, odpowiedzialność za odpady będzie ponosił władający powierzchnią ziemi, na której odpady się znajdują.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że wytwórcą odpadów w postaci miału węglowego jest firma [...] S.A. Organ I instancji niezasadnie zatem przyjął, że odpady składowane były przez Nadleśnictwo G.. Słusznie uznał organ odwoławczy, że mając na uwadze powyższe uchybienia organ I instancji winien jeszcze raz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem w szczególności treści art. 7, 77, i 80 k.p.a., a wydana w tym zakresie decyzja winna odpowiadać wymogom art. 107 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze dotyczących okoliczności związanych z niezamieszkiwaniem pani L. S. w P. oraz jej nieobecności podczas oględzin, należy stwierdzić, że nie miały one żadnego wpływu prawidłowość kontrolowanego postępowania. Jak wykazano to wyżej wbrew zarzutom skargi w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania powodu braku podstaw do jego dalszego prowadzenia. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 7 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, organ I instancji zebrał niepełny materiał dowodowy, który nie dawał podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji wskazało, że nie budzi wątpliwości fakt, że na działce [...] nie znajduje się żaden materiał typu miał węglowy. Słusznie podniosło Kolegium, że organ I instancji w prowadzonym postępowaniu oraz w rozstrzygnięciu ograniczył się jedynie do działki nr [...].
Natomiast w zakresie składowania miału węglowego na działce nr [...], wbrew twierdzeniom skargi nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie wyjaśniające. Kolegium słusznie uznało potrzebę ustalenia, czy składowanie na działce [...] odbywa się zgodnie z przepisami prawa tzn. czy jest to miejsce przeznaczone do składowania lub magazynowania. Opisane powyżej uchybienia stanowią naruszenie norm prawa procesowego zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone w tej sprawie wady postępowania pozwalają stwierdzić, że organ I instancji - wydając decyzję nr [...] znak [...] - nie sprostał obowiązkom stawianym organom administracyjnym zgodnie z ww. przepisami, dotyczącym należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX nr 27106) jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem.
Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło