II GSK 1911/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-22

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu wprowadzająca zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu, polegające na przesunięciu rozchodów kredytowych z jednego roku na kolejny, może zostać uznana za nieważną z powodu braku realizmu i braku umocowania w harmonogramach spłat kredytów?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała rady powiatu wprowadzająca zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej, polegające na przesunięciu rozchodów kredytowych z roku 2015 na 2016 bez podstaw w podpisanych aneksach do umów kredytowych i harmonogramach spłat, narusza wymóg realizmu prognozy finansowej. Brak umocowania w dokumentach finansowych powoduje, że prognoza nie jest realistyczna, co stanowi istotne naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Regionalna Izba Obrachunkowa w K. zakwestionowała uchwałę Rady Powiatu w O. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu, polegającą na zmniejszeniu rozchodów w 2015 r. o 900.000 zł i zwiększeniu ich w 2016 r. o tę samą kwotę. Izba uznała, że zmiany te nie miały umocowania w harmonogramach spłat kredytów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały. Powiat O. wniósł skargę kasacyjną, kwestionując m.in. naruszenie przepisów dotyczących reprezentacji powiatu oraz błędną wykładnię przepisów o finansach publicznych dotyczących realizmu WPF.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Powiatu O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Agnieszka Szczepek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Powiatu O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1969/14 w sprawie ze skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. na uchwałę Rady Powiatu w O. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu O. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Powiatu O. na rzecz Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1969/14, w sprawie ze skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. na uchwałę Rady Powiatu w O. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] - stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: I Rada Powiatu w O. (dalej: Rada Powiatu) w dniu [...]kwietnia 2014 r. podjęła uchwałę Nr [...]w sprawie wprowadzenia zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu O. (dalej: uchwała). W załączniku Nr 1 przedmiotowej uchwały, odnoszącym się do Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu O. na lata 2014-2020, Rada Powiatu dokonała m.in. zmniejszenia rozchodów w roku 2015 o kwotę 900.000,00 zł oraz zwiększenia rozchodów w roku 2016 o kwotę 900.000,00 zł. Uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. w dniu [...] maja 2014 r. Mając na względzie, że dokonane przez Radę Powiatu w O. zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu O. w zakresie obniżenia wysokości rat kredytowych przypadających do spłaty w 2015 r. i podwyższenia wysokości rat w roku 2016, nie miały umocowania w aktualnych na dzień 30 kwietnia 2014 r. harmonogramach spłat rat kredytów zaciągniętych przez Powiat O., na posiedzeniu w dniu [...]czerwca 2014 r., Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. podjęło uchwałę NR [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. wszczynającą postępowanie o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Powiatu w O. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie wprowadzenia zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu O. W odpowiedzi Starosta O. w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. wniósł o umorzenie postępowania, względnie o uznanie wskazanych nieprawidłowości naruszających prawo za nieistotne. Starosta podkreślił, że na dzień sporządzenia pisma znana już jest decyzja jednego z banków, a mianowicie Banku Gospodarstwa Krajowego, w której bank informuje, że nie widzi uzasadnienia do dokonywania zmian w dotychczasowym harmonogramie. W dniu [...] października 2014 r. odbyło się posiedzenie Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K., w ramach którego Kolegium, w związku z niepodjęciem rozstrzygnięcia nadzorczego w przewidywanym 30-dniowym terminie, podjęło uchwałę w przedmiocie skierowania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Powiatu w O. z dnia [...] kwietnia 2014 r. RIO wskazało, że dokonane przez Radę Powiatu w O. zmniejszenie rozchodów w roku 2015 o kwotę 900.000,00 zł oraz zwiększenie rozchodów w roku 2016 o kwotę 900.000,00 zł - nie ma swych podstaw w podpisanych aneksach do umów kredytowych oraz harmonogramach spłat kredytów. W tym stanie rzeczy w roku 2015, w Powiecie O. na dzień 30 kwietnia 2014 r. kwota rozchodów wynikających z podpisanych umów kredytowych w istocie wynosi 1.000.000,00 zł, a nie jak zapisano w załączniku Nr 1 do w/w uchwały - 100.000,00 zł. Skutkiem powyższego w roku 2015, rzeczywista kwota rozchodów wraz z planowanymi odsetkami oraz poręczeniami przekracza średnią arytmetyczną z obliczonych dla bezpośrednio poprzedzających dany rok trzech lat. Określona bowiem w art. 243 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 6 art. 226 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.; dalej: u.f.p.), relacja dochodów bieżących, powiększonych o wpływy uzyskane ze sprzedaży majątku oraz pomniejszonych o wydatki bieżące do dochodów ogółem, jest w roku 2015 r. niezachowana - wynosi bowiem (-) 0,0094. W odpowiedzi na skargę Starostwo Powiatowe wniosło w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi z uwagi na to, że jako jednostka nieposiadająca zdolności prawnej nie może być stroną tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Sąd I instancji podkreślił, że na wstępie podnieść należy, że wniosek Starosty O. o odrzucenie skargi - jako wniesionej przeciwko niewłaściwej stronie - jest bezzasadny. Faktem jest, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm., powoływanej dalej: u.s.p.) to starosta kieruje bieżącymi sprawami powiatu i reprezentuje powiat na zewnątrz. Niemniej jednak oznaczenie w skardze jako strony postępowania sądowoadministracyjnego podległego temu organowi urzędu nosi znamiona oczywistej omyłki, która nie może mieć wpływu na skuteczność wniesionego środka prawnego. Sąd I instancji przypomniał, że w celu umożliwienia sprawowania nadzoru przez regionalne izby obrachunkowe w zakresie spraw finansowych, w ustawie o samorządzie powiatowym w art. 78 ust. 2 określony został obowiązek przedkładania regionalnym izbom obrachunkowym uchwał rady powiatu objętych nadzorem regionalnej izby obrachunkowej w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 55, poz. 577 ze zm.), działalnością nadzorczą zostały objęte także uchwały w sprawach wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian. O wspomnianej w art. 79 ust. 1 u.s.p. nieważności uchwały w całości lub części orzeka organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Stosownie natomiast do treści art. 81 ust. 1 u.s.p. po upływie tego terminu, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu powiatu. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, przesłanka realizmu wieloletniej prognozy finansowej z art. 226 u.f.p. adresowana jest przede wszystkim do jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że wykazanie przez Kolegium RIO naruszenia przez Radę Gminy art. 226 musi być powiązane z naruszeniem innego przepisu prawnego, np. art. 243 u.f.p. W niniejszej sprawie RIO wskazało natomiast, że dokonane przez Radę Powiatu w O. zmniejszenie rozchodów w roku 2015 o kwotę 900.000,00 zł oraz zwiększenia rozchodów w roku 2016 o kwotę 900.000,00 zł, nie ma swych podstaw w podpisanych aneksach do umów kredytowych oraz harmonogramach spłat kredytów. W tym stanie rzeczy w roku 2015, w Powiecie O., spłata aktualnych na dzień 30 kwietnia 2014 r. kwota rozchodów wynikających z podpisanych umów kredytowych w istocie wynosi 1.000.000,00 zł, a nie jak zapisano w załączniku Nr 1 do w/w uchwały - 100.000,00 zł. Skutkiem powyższego w roku 2015, rzeczywista kwota rozchodów wraz z planowanymi odsetkami oraz poręczeniami przekracza średnią arytmetyczną z obliczonych dla bezpośrednio poprzedzających dany rok trzech lat. Określona bowiem w art. 243 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 6 art. 226 ust. 1 i 2a u.f.p., relacja dochodów bieżących, powiększonych o wpływy uzyskane ze sprzedaży majątku oraz pomniejszonych o wydatki bieżące do dochodów ogółem, jest w roku 2015 r. niezachowana - wynosi bowiem (-) 0,0094. RIO zasadnie stwierdziło, że dokonane przez Radę Powiatu w O. zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu O. w zakresie obniżenia wysokości rat kredytowych przypadających do spłaty w 2015 roku i podwyższenia wysokości rat w roku 2016, nie miały umocowania w aktualnych na dzień 30 kwietnia 2014 r. harmonogramach spłat rat kredytów zaciągniętych przez Powiat O.. Jak przyznawał zresztą sam Starosta Powiatu, Bank Gospodarstwa Krajowego poinformował, że nie widzi uzasadnienia do dokonywania zmian w dotychczasowym harmonogramie. Tymczasem przyjęte w wieloletniej prognozie finansowej wielkości dochodów powinny być przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwe do osiągnięcia, a wydatki powinny zabezpieczać realizację ciążących na niej zadań. Natomiast przyjęte wielkości rozchodów powinny być zgodne z harmonogramami spłat kredytów i pożyczek, wynikającymi z zawartych umów. Ponadto relacje spłaty długu wraz z odsetkami w poszczególnych latach powinny być ustalane w oparciu o realistyczne wielkości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej spłat długu wraz z należnymi odsetkami od zaciągniętego i zaciąganego długu. W tych warunkach brak było podstaw do modyfikacji założeń wieloletniej prognozy finansowej, w świetle których kwota potrzebna do zaspokojenia wydatków na poczet zobowiązań kredytowych w 2015 r. wynosić musi 1.000.000 zł, a nie zaledwie 100.000 zł, jak próbowano przyjąć w zakwestionowanej do Sądu I instancji uchwale z dnia 30 kwietnia 2014 r. Niewątpliwie zaś całkowicie oderwane od wiążących Powiat stosunków prawnych zmniejszenie prognozowanych kosztów obsługi kredytów mieściło się w kategorii istotnego naruszenia prawa. II Powiat O. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie: – art. 34 u.s.p. poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten wskazujący Starostę jako uprawnionego do reprezentowania Powiatu usprawiedliwia oznaczenie organu – którego skarga Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. - jako Starostwo Powiatowemu w O. w okolicznościach, gdy zaskarżona uchwała dotycząca Wieloletniej Prognozy Finansowej została podjęta przez Radę Powiatu w O.; II. Naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię: – art. 226 oraz art. 227 w zw. z art. 243 u.f.p. przejawiające się w tym, że Sąd powołując się na jego treść uznał, że Wieloletnia Prognoza Finansowa dla Powiatu O. zawarta w zaskarżonej uchwale nie jest realistyczna, a która to przesłanka jest jedyną jaka przemawia za stwierdzeniem nieważności tej uchwały; tym samym Sąd powołując się na zasadę realności WPF nie uwzględnił przy kontroli legalności kwestionowanego aktu, że prognozę długu będącą elementem WPF sporządza się na okres, na który zaciągnięto i na który planuje się zaciągnąć; zarzut błędnej wykładni powołanych przepisów obejmuje również niezastosowanie właściwego w przedmiotowej sprawie art. 228 u.f.p o upoważnieniach dla Zarządu Powiatu do zaciągania zobowiązań; III. Naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj.: – art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że wskazanie jako strony Starostwa Powiatowego w O. nosi znamiona oczywistej omyłki, która nie może mieć wpływu na skuteczność wniesionej przez RIO w K. skargi wobec faktu, że skarżący pomimo doręczenia mu odpowiedzi na skargę nie sygnalizował żadnej omyłki jeżeli Starostwo Powiatowe w O. będące jednostką organizacyjną powiatu nie ma zdolności sądowej, co skutkować powinno odrzuceniem skargi. Kolegium RIO w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. III Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Komplementarny charakter sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Za chybione należało uznać zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. oraz art. 34 u.s.p. wskazane w pkt I i III petitum skargi kasacyjnej. Według autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji błędnie uznał, że wskazanie przez Regionalną Izbę Obrachunkową w K. w skardze jako strony postępowania Starostwa Powiatowego w O. - nosi znamiona oczywistej omyłki, która nie może mieć wpływu na skuteczność wniesionej przez RIO skargi. Autor skargi kasacyjnej podkreśla, że ponieważ Starostwo Powiatowe w O. będące jednostką organizacyjną powiatu nie ma zdolności sądowej, wobec tego konsekwencją takiego oznaczenia w skardze przez RIO strony postępowania powinno być odrzucenie przez Sąd I instancji tej skargi. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 34 ust. 1 u.s.p. starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz. Zatem w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady powiatu, zdolność procesową ma właśnie starosta (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2933/14). W ocenie NSA w tym zakresie odpowiednie zastosowania znajduje uchwała siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 13 listopada 2013 r., I OPS 3/12 dotyczącą spraw ze skarg na uchwały rady gminy. Należy bowiem podkreślić, że odpowiednikiem analizowanego przez NSA w powyższej uchwale art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) - jest art. 34 ust. 1 u.s.p. (zob. R. Hauser, Z. Niewiadomski (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz do art. 31. Warszawa 2011, publ. Legalis). Jak stwierdził NSA w cyt. uchwale w przypadku gminy, która ma osobowość prawną oznacza to, że ustawowo przypisana wójtowi kompetencja do jej reprezentowania, obejmuje kompetencje do dokonywania czynności procesowych "na zewnątrz" w postępowaniu sądowym. Zatem w przypadku powiatu posiadającego osobowość prawną oznacza to, że kompetencja do dokonywania czynności procesowych "na zewnątrz" w postępowaniu sądowym przypisana jest staroście. W myśl art. 25 § 1 p.p.s.a. osoba prawna ma zdolność sądową, może występować przed sądem administracyjnym jako strona, a tym samym ma zdolność do dokonywania czynności w tym postępowaniu. Przepis art. 32 p.p.s.a. musi być interpretowany łącznie z art. 25 § 1. Osobowość prawna jest jedna w całym obszarze prawa, trzeba zatem rozważać ją w ujęciu systemowym, z uwzględnieniem regulacji cywilnoprawnych. W myśl art. 38 Kodeksu cywilnego osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Osoba prawna musi być w postępowaniu sądowym prawidłowo reprezentowana. Zatem, powiat jako osoba prawna występuje w postępowaniu przed sądem administracyjnym jako strona, zaś zdolność procesową do podejmowania czynności w postępowaniu i reprezentowaniu powiatu ma starosta. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Regionalna Izba Obrachunkowa w K. określając w skardze stronę postępowania - powinna wskazać powiat, a nie starostwo powiatowe, które jest jednostką organizacyjną powiatu. Z przepisów ustawy o samorządzie powiatowym można bowiem wyprowadzić wniosek, że starostwo jest aparatem pomocniczym samego powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego, służącym obsłudze organów powiatu i jako takie nie ma odrębnego bytu (por. wyroki NSA z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I FSK 1764/14 oraz I FSK 1766/14). Jednakże zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowe oznaczenie przez wnoszącą Regionalną Izbę Obrachunkową w K. w skardze do WSA strony postępowania - nie powinno skutkować odrzuceniem skargi przez Sąd I instancji. Skoro bowiem skarga RIO dotyczyła uchwały Rady Powiatu w O. w sprawie wprowadzenia zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu O., to nie może ulegać wątpliwości, że stroną postępowania był Powiat O. (jednostka samorządu terytorialnego), który reprezentuje Starosta O., a nie Starostwo Powiatowe w O. (aparat pomocniczy powiatu, służący obsłudze organów powiatu, nie posiadające odrębnego bytu prawnego). Zatem oznaczenie w skardze jako strony postępowania podległego staroście urzędu, tj. Starostwa Powiatowego - nosi jak słusznie wskazuje Sąd I instancji znamiona oczywistej omyłki. W tym miejscu wymaga zaakcentowania, że sam Powiat O. uznawał się w istocie za stronę postępowania przed WSA w Krakowie, biorąc w tym postępowaniu czynny udział. Jak bowiem wynika z akt sądowych sprawy, Powiat O. jako stronę postępowania reprezentował przed WSA z upoważnienia starosty - wicestarosta, który do występowania przed Sądem umocował radcę prawną M. G. (vide: pełnomocnictwo z dnia 11 grudnia 2014 r., k. 11 akt sądowych), zaś udzielone pełnomocnictwo dotyczyło właśnie występowania w sprawie ze skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. na uchwałę Rady Powiatu w O. z dnia 30 kwietnia 2014 r. Niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazane w pkt II petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 226 oraz art. 227 w zw. z art. 243 u.f.p. przez ich błędną wykładnię polegającą na tym, że niespełnienie przesłanki realistyczności skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały przez Sąd I instancji. Ponadto, autor skargi kasacyjnej podniósł, że zarzut błędnej wykładni tych przepisów obejmuje również niezastosowanie art. 228 u.f.p. Jak wynika z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor twierdzi, że najistotniejsze dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy ma rację RIO twierdząc, co zaakceptował Sąd I instancji, że nieprawidłowa była kolejność dwóch czynności dokonywanych przez Powiat, z których jedna polegała na uchwaleniu zaskarżonej uchwały przez Radę Powiatu, a druga na zawarciu aneksów do umów kredytów długoterminowych. Autor skargi kasacyjnej uważa, że podjęcie przez Radę Powiatu zaskarżonej uchwały było koniecznym krokiem umożliwiającym Zarządowi Powiatu wystąpienie do dwóch banków z propozycją zmian w zakresie spłaty rat zaciągniętych przez Powiat kredytów. Odnosząc się do tych zarzutów na wstępie zaznaczyć należy, że wieloletnie planowanie umożliwia kompleksową analizę sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w perspektywie dłuższej niż rok budżetowy, a obligatoryjnym elementem wieloletniej prognozy finansowej jest jej realistyczność. Warunek ten będzie spełniony, gdy taka prognoza będzie oparta na starannie i obiektywnie opracowanych kryteriach oraz przewidywaniach w zakresie zdarzeń, które mają i mogą mieć wpływ na gospodarkę finansową jednostek samorządu terytorialnego w perspektywie dłuższej niż rok. Elementy, z jakich składać się powinna WPF, zostały określone w treści art. 226 ust. 1 u.f.p., który stanowi, że powinna ona być realistyczna, przy czym w treści WPF powinny m.in. znaleźć się: dane dotyczące zarówno dochodów, jak i wydatków bieżących budżetu jednostek samorządu terytorialnego, przychody i rozchody budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem długu zaciągniętego oraz planowanego do zaciągnięcia, kwotę długu jednostki samorządu terytorialnego, w tym relację, o której mowa w art. 243, oraz sposób sfinansowania spłaty długu, przeznaczenie nadwyżki albo sposób sfinansowania deficytu. Podkreślenia przy tym wymaga, że wskazanie danych jakie powinny znaleźć się w Prognozie nie jest wyczerpujące, a jej zawartość i szczegółowość zależy od ustaleń konkretnych jednostek. WPF nie stanowi planu, a prognozę, czyli plan działań finansowych na przyszłość, tym niemniej, jest to dokument, który powinien zawierać realistyczne dane odnoszące się do gospodarki finansowej konkretnej jednostki w sposób maksymalnie realny, z uwzględnieniem wielu zmiennych czynników, które mogą w przyszłości mieć wpływ na wspomnianą gospodarkę finansową jednostki samorządu terytorialnego (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 3517/15). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni wskazanych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji, który uwzględnił skargę Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały dotyczącej zmiany w planie rozchodów na lata 2015 i 2016 polegającej na przesunięciu rozchodów w kwocie 900.000 zł z roku 2015 na rok 2016. Rację ma Sąd I instancji i RIO, że dokonane przez Radę Powiatu w O. - w wyniku podjęcia zaskarżonej uchwały - zmiany wieloletniej prognozy finansowej polegającej na zmniejszeniu rozchodów w roku 2015 o kwotę 900.000,00 zł oraz zwiększeniu rozchodów w roku 2016 o kwotę 900.000,00 zł - nie miały podstaw w podpisanych aneksach do umów kredytowych oraz harmonogramach spłat kredytów zaciągniętych przez Powiat O. W tym stanie rzeczy w Powiecie O. w roku 2015 spłata aktualnych na dzień 30 kwietnia 2014 r. wielkości rozchodów wynikających z podpisanych umów kredytowych w istocie wyniosła 1.000.000,00 zł, a nie jak zapisano w Załączniku Nr 1 do zaskarżonej uchwały - 100.000,00 zł. Skutkiem powyższego w roku 2015, rzeczywista kwota rozchodów wraz z planowanymi odsetkami oraz poręczeniami przekraczała średnią arytmetyczną z obliczonych dla bezpośrednio poprzedzających dany rok trzech lat. Określona bowiem w art. 243 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 6 u.f.p. relacja dochodów bieżących, powiększonych o wpływy uzyskane ze sprzedaży majątku oraz pomniejszonych o wydatki bieżące do dochodów ogółem została w roku 2015 r. niezachowana, jak wynikało z wyliczeń dokonanych przez RIO w K. Zatem, rację ma Sąd I instancji, że zmiany wprowadzone w zaskarżonej uchwale nie spełniały obligatoryjnego warunku realistyczności, co skutkowało naruszeniem art. 243 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 6 u.f.p. Ponadto, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, podjęcie przez Radę Powiatu w O. zaskarżonej uchwały nie było warunkiem umożliwiającym wystąpienie przez Zarząd Powiatu w O. do dwóch banków z propozycją wprowadzenia takiej zmiany. Zarząd Powiatu mógł bowiem bez przedmiotowej uchwały prowadzić negocjacje z bankami i mógł dążyć do uzyskania ze strony banków chociażby zapewnienia wyrażenia przez nie zgody na zmianę haromonogramu w zakresie obciążeń kredytowych. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w treści art. 228 u.f.p., który nie miał w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Przepis ten dotyczy możliwości zamieszczenia w uchwale w sprawie wieloletniej prognozy finansowej upoważnienia dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania wskazanych w tym przepisie zobowiązań. Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie chodziło o zaciągnięcie zobowiązania, a wprowadzenie zmiany w spłacie rat kredytowych zaciągniętych przez Powiat O. W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pk 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło