I OSK 499/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Gdyni od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 771/14 odrzucającego skargę Prezydenta Miasta Gdyni o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 771/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Prezydenta Miasta Gdyni o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że Prezydent nie może żądać wznowienia postępowania sadowoadministracyjnego zakończonego powyższym wyrokiem, nie posiada bowiem legitymacji do zgłoszenia takiego żądania. Oznacza to, że w rzeczywistości skarga o wznowienia postępowania sądowego, wniesiona przez Prezydenta, nie była oparta na ustawowej przesłance, określonej w art. 271 pkt 2 ppsa. samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom zawierającym przesłanki do wznowienia postępowania nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Skarga nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 ppsa. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący i zaskarżając orzeczenie w całości zarzucił: a) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art. 280 § 1 ppsa poprzez odrzucenie na posiedzeniu niejawnym skargi Prezydenta Miasta Gdyni, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA z dnia 11 czerwca 2014 r. podczas gdy merytorycznie rozpatrzenie przedmiotowej skargi o wznowienie, w tym zbadanie zasadności przywołanej podstawy wznowienia postępowania, powinno zostać przeprowadzone na rozprawie, 2) naruszenie art. 280 § 1 ppsa w zw. z art. 271 pkt 2 ppsa, poprzez uznanie, że Prezydent wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, z uwagi na fakt, że nie należał do grupy podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nie posiada również legitymacji procesowej do wniesienia skargi o wznowienie przedmiotowego postępowania, co pozostaje w sprzeczności z treścią wyrażonej w art. 271 pkt 2 ppsa podstawy wznowienia, która podniesiona została przez skarżącego właśnie z uwagi na fakt, że na skutek naruszenia przepisów prawa był on pozbawiony możności działania na wcześniejszym etapie rozpatrywania przedmiotowej sprawy, b) na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego, tj.: 3) naruszenie art. 33 § 1 ppsa w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez stwierdzenie, ze Prezydent wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej nie mógłby zostać uznany za uczestnika przedmiotowego postępowania z uwagi na brak interesu prawnego, podczas gdy skarżący, zobowiązany do ewentualnej wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, posiada uzasadniony interes prawny w przedmiotowej sprawie, co jednoznacznie wynika z treści art. 11 ust. 1 i art. 132 ust. 5 ugn. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Dokonując oceny podniesionych zarzutów wskazać przede wszystkim należy, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, pogląd, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on niejako bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 26.4.2016 r., I OSK 566/15). Stanowisko to podtrzymane zostało także w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, w której wskazano, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1445)". Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazuje, że Prezydent nie może żądać wznowienia postępowania sadowoadministracyjnego zakończonego powyższym wyrokiem, nie posiada bowiem legitymacji do zgłoszenia takiego żądania. Skarga o wznowienia postępowania sądowego, wniesiona przez Prezydenta, nie była zatem oparta na ustawowej przesłance, określonej w art. 271 pkt 2 ppsa. Powiat (w niniejszym przypadku miasto na prawach powiatu), którego organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu skarga Prezydenta Gdyni podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na - podstawie art. 280 § 1 ppsa, o czym słusznie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Ze wskazanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.