III SA/Łd 21/15
WyrokWSA w Łodzi2015-02-18
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca obowiązek posiadania dodatkowego dokumentu ("identyfikatora postojowego") dla osób niepełnosprawnych w celu skorzystania z zerowej stawki opłaty za pierwszą godzinę parkowania w strefie płatnego parkowania, narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy wprowadzająca obowiązek posiadania "identyfikatora postojowego" dla osób niepełnosprawnych w celu skorzystania z zerowej stawki opłaty za pierwszą godzinę parkowania w strefie płatnego parkowania nie narusza prawa. Identyfikator ten nie jest dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność, lecz narzędziem umożliwiającym skorzystanie z preferencyjnej stawki, a jego wprowadzenie nie stanowi dyskryminacji ani przekroczenia uprawnień ustawowych.Stan faktyczny
Skarżący, osoba niepełnosprawna posiadająca kartę parkingową, zakwestionował uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego wprowadzającą obowiązek posiadania "identyfikatora postojowego" dla osób niepełnosprawnych, aby skorzystać z zerowej stawki opłaty za pierwszą godzinę parkowania w strefie płatnego parkowania. Skarżący argumentował, że uchwała narusza jego interes prawny, nakładając dodatkowy, zbędny obowiązek i wykraczając poza upoważnienie ustawowe. Rada Miasta uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za niezasadne, wskazując, że karta parkingowa nie zwalnia z opłat, a identyfikator jest jedynie dokumentem uprawniającym do preferencyjnej stawki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 roku sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 27 lutego 2013 r. nr XXX/566/13 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, określenia wysokości stawek i sposobu ich pobierania oddala skargę.
W dniu 27 czerwca 2012r. Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b, art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2007r., nr 19, poz. 115 ze zm.) podjęła uchwałę Nr XXIII/424/12 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, określenia wysokości stawek i sposobu ich pobierania. W § 3 pkt 1 uchwały, ustalono stawkę zerową opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania dla osób niepełnosprawnych o obniżonej sprawności ruchowej kierujących pojazdami samochodowymi oraz kierowców przewożących osobę niepełnosprawną o obniżonej sprawności ruchowej, posiadających aktualną kartę parkingową osoby niepełnosprawnej, wyłącznie na oznaczonych, zastrzeżonych miejscach parkingowych dla osób niepełnosprawnych. Parkowanie w innych miejscach na obszarze strefy płatnego parkowania podlega opłacie, jak dla pozostałych użytkowników dróg. Stosownie natomiast do treści § 5 ust. 2 pkt 4 uchwały, dokumentem potwierdzającym uiszczenie opłaty za parkowanie jest karta parkingowa osoby niepełnosprawnej, w sytuacji parkowania pojazdu na miejscu wyznaczonym do parkowania osób niepełnosprawnych.
Uchwałą z dnia 27 lutego 2013r., nr XXX/566/13 Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego zmieniła uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, określenia wysokości stawek i sposobu ich pobierania. W § 1 uchwały, w uchwale Nr XXIII/424/12 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, określenia wysokości stawek i sposobu ich pobierania wprowadzono następujące zmiany:
1) w § 3 skreślono pkt 1;
2) po § 3 dodano § 3a o następującym brzmieniu:
§ 3a. 1. Ustala się stawkę zerową opłaty za pierwszą godzinę parkowania w strefie płatnego parkowania dla osób, które posiadają identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej, wydany przez podmiot obsługujący strefę płatnego parkowania.
2. Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej uprawnia do bezpłatnego parkowania na obszarze całej strefy płatnego parkowania, w tym na miejscach wyznaczonych do parkowania przez osoby niepełnosprawne, wyłącznie na czas jednej godziny od chwili zajęcia miejsca parkingowego, co potwierdza się odpowiednim ustawieniem zegara, stanowiącego element identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej. Po upływie tego czasu, osoba kierująca pojazdem jest zobowiązana uiścić opłatę parkingową.
3. Za brak opłaty parkingowej po upływie pierwszej bezpłatnej godziny parkowania uprawniony właściciel/kierujący pojazdem podlega obowiązkowi uiszczenia opłaty dodatkowej na zasadach określonych jak dla pozostałych użytkowników strefy płatnego parkowania .
4.Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej wydaje się osobom, które spełniają łącznie następujące warunki:
1) posiadają europejską kartę parkingową osoby niepełnosprawnej lub są rodzicami/opiekunami prawnymi osób niepełnosprawnych, posiadających tego rodzaju kartę;
2) są właścicielami lub współwłaścicielami lub użytkownikami jako posiadacze zależni na podstawie umowy, pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony.
5. Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej wydaje się na okres 1 roku, liczony od dnia jego wydania lub na czas ważności europejskiej karty parkingowej osoby niepełnosprawnej krótszy niż rok.
6. Za wydanie identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej nie pobiera się opłat
7. Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej może być używany tylko zgodnie z danymi w nim zawartymi.
8. W przypadku parkowania pojazdami na miejscu wyznaczonym dla osób niepełnosprawnych w strefie płatnego parkowania, konieczne jest umieszczenie za przednią szybą pojazdu identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej wraz z europejską kartą parkingową osoby niepełnosprawnej .
Pismem z dnia 29 września 2014r. (data wpływu pisma do organu – 2 października 2014r.) J.K. wezwał Radę Miasta Piotrkowa Trybunalskiego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 27 czerwca 2012r., nr XXXIII/424/12, zmienionej uchwałą z dnia 27 lutego 2013r., nr XXX/566/13 w zakresie przepisów nakładających obowiązek posiadania przez osoby niepełnosprawne dodatkowego dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność zwanego w uchwale "identyfikatorem postojowym", który jako jedyny uprawnia do zwolnienia z opłaty parkingowej przy parkowaniu pojazdów w strefie płatnego parkowania w miejscach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych oraz w zakresie w jakim wyznacza ograniczenia czasowe, tj. do 1 godziny do bezpłatnego parkowania przez osobę niepełnosprawną.
W uzasadnieniu strona wskazała, że na podstawie skarżonej uchwały została ukarana obowiązkiem wniesienia opłaty dodatkowej z tytułu parkowania w strefie płatnego parkowania, z powołaniem się na § 7 uchwały, tj. bez podania prawidłowej podstawy prawnej. Skarżący podniósł, iż jako osoba niepełnosprawna posiada kartę parkingową, na podstawie której uprawniony jest do korzystania w całym kraju i UE z miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych bez obowiązku przedstawiania jakichkolwiek dodatkowych dokumentów.
Zdaniem skarżącego Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego rażąco wykroczyła poza swoje upoważnienie ustawowe nakładając w akcie prawa miejscowego obowiązek posiadania przez osoby niepełnosprawne dodatkowego dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność, jakim jest "identyfikator postojowy". Żaden przepis stanowiący podstawę prawną wskazanych powyżej uchwał, nie nadaje Radzie Miasta uprawnienia do wprowadzania obowiązku posiadania takiego dokumentu. Przepisy stanowiące o uprawnieniu rady gminy (rady miasta) do ustalenia strefy płatnego parkowania i obowiązku ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w takiej strefie, tj. art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych muszą być interpretowane w powiązaniu z regulacją całej ustawy, a w szczególności przepisem art. 1 statuującym zasadę, zgodnie z którą korzystanie z dróg przez każdego jest bezpłatne. Powołane w podstawie prawnej uchwały przepisy posługują się wyłącznie pojęciem karty parkingowej, której tryb wydawania jest jednoznacznie uregulowany w ustawie z dnia 10 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012r., poz 1137 ze zm.). Niedopuszczalnym i karygodnym jest wskazanie, jako podstawy prawnej art. 13b u.d.p., bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej. Błąd ten występuje w obu uchwałach Rady Miasta. Przepisy art. 13b ust. 6 i 7 u.d.p. mają charakter kompetencyjny i wskazują na organy uprawnione do wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc przeznaczonych na parkowanie określonych pojazdów i pobierania opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnej. Kompetencje te można podzielić na obligatoryjne i fakultatywne. Kompetencja ta dotyczy wyłącznie wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc zarezerwowanych dla postoju oznakowanych pojazdów przewożących osoby niepełnosprawne ruchowo lub pojazdów zapatrzonych w kartę parkingową i należy do zadań, które obowiązkowo muszą być przez Gminę realizowane.
Skarżący podniósł, że ustawa ta w żadnym miejscu nie upoważnia organów samorządowych do wprowadzania obowiązku posiadania dodatkowego dokumentu przez osoby niepełnosprawne, w celu dowodzenia swojej niepełnosprawności i korzystania ze swoich uprawnień wynikających z przepisów tejże ustawy. Karta parkingowa jako dokument, którego obowiązek posiadania przez osoby niepełnosprawne poruszające po drogach publicznych jest uregulowany w akcie prawnym rangi ustawowej, nie może być deprecjonowana i uznawana przez organy gminy jako niewystarczająca do korzystania z uprawnień osób niepełnosprawnych wynikających z ustawy.
Takie działanie prowadzi do dyskryminowania osób niepełnosprawnych zmuszając do podjęcia dodatkowego, zbędnego wysiłku w uzyskaniu dodatkowego dokumentu, którego tryb wydawania również budzi wątpliwości.
Zgodnie z art. 13b ust. 6 ustawy o drogach publicznych, organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów, w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową. W związku z powyższym skorzystanie z miejsca parkingowego przeznaczonego dla osób niepełnosprawnych obwarowane jest jedynie warunkiem posiadania karty parkingowej.
Skarżący podkreślił, że art. 12a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, wyraźnie i jednoznacznie upoważnia organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach, który wyznaczając miejsca przeznaczone na postój pojazdów, wyznacza stanowiska postojowe dla pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zwaną dalej "kartą parkingową": na drogach publicznych, w strefach zamieszkania, o których mowa w art. 2 pkt 16 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz w strefach ruchu, o których mowa w art. 2 pkt 16a ustawy.
Warunkiem uzyskania przez osobę niepełnosprawną o obniżonej sprawności ruchowej, kierującą pojazdem samochodowym karty parkingowej pozwalającej nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju jest natomiast posiadanie przez kierowcę wydanego przez zespół ds. orzekania o niepełnosprawności orzeczenia o zaliczeniu do jednego z wymienionych w art. 8 ust. 5 p.r.d. stopnia niepełnosprawności lub też w przypadku braku takiego orzeczenia legitymowanie się aktualnym na dzień 1 stycznia 1998 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 214, póz. 1407 z późn. zm.) orzeczeniem o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów. Obecnie obowiązuje w tym zakresie Rozporządzenie Ministra Pracy l Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych. Natomiast na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw karty parkingowe, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 1, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do dnia określonego jako data ważności karty, nie dłużej niż do dnia 30 listopada 2014 r.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesione przez J.K., Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego podjęła w dniu [...] r. uchwałę nr [...], której uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za niezasadne.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że uprawnienia dla osób posiadających kartę parkingową osoby niepełnosprawnej zostały określonego w ustawie - Prawo o ruchu drogowym. W myśl zapisów przywołanej ustawy osoba niepełnosprawna legitymującą się kartą parkingową kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym tą kartą, może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju. Wśród tych znaków nie znajduje się jednak znak informacyjny D-44 "strefa płatnego parkowania" oznaczający wjazd do strefy, w której za postój pojazdu samochodowego jest pobierana opłata oraz znak D-45 "koniec strefy płatnego parkowania" oznaczający wyjazd ze strefy płatnego parkowania. W ustawie nie ma mowy o zwolnieniu z obowiązku uiszczania opłat parkingowych w strefie płatnego parkowania.
Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę za postój można pobierać za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art.13b ust. 1 ustawy). Kompetencje do ustanowienia strefy płatnego parkowania ustawodawca powierzył radzie miasta (gminy), która podejmuje w tym zakresie stosowną uchwałę (art. 13b ust. 3 i 4 ustawy). Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego skorzystała z ustawowego upoważnienia i ustanowiła strefę płatnego parkowania. Kwestie dotyczące opłat za parkowanie w strefie przez osoby niepełnosprawne zostały uregulowane w uchwale Nr XXX/566/13 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 27 lutego 2013 roku zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, określenia wysokości stawek i sposobu ich pobierania. Rada wprowadziła stawkę zerową za pierwszą godzinę parkowania dla osób, które posiadają identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej, wydany przez podmiot obsługujący strefę płatnego parkowania. Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej uprawnia do bezpłatnego parkowania na obszarze całej strefy płatnego parkowania, w tym na miejscach wyznaczonych do parkowania przez osoby niepełnosprawne, wyłącznie na czas jednej godziny od chwili zajęcia miejsca parkingowego, co potwierdza się odpowiednim ustawieniem zegara, stanowiącego element identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej a ponadto w przypadku parkowania pojazdu na miejscu wyznaczonym dla osób niepełnosprawnych w strefie płatnego parkowania, konieczne jest umieszczenie za przednią szybą pojazdu identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej wraz z europejską kartą parkingową osoby niepełnosprawnej. Z powodu braku identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej z odpowiednio nastawionym czasem rozpoczęcia parkowania, nakładany jest obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej.
Zdaniem organu cytowane przepisy uchwały nie naruszają prawa, a Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego nie przekroczyła swoich kompetencji ustawowych. Organem nadzoru nad działalnością organów gminy jest wojewoda. Organ ten na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, zobowiązany jest do oceny zgodności uchwał z przepisami prawa. W przypadku stwierdzenia niezgodności uchwały z prawem Wojewoda wydaje stosowne rozstrzygnięcie nadzorcze. Wojewoda Łódzki nie stwierdził nieważności uchwał o których mowa wyżej, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego i stanowią obowiązujące prawo.
Zgodnie z obowiązującą uchwałą, pobór i kontrola opłat parkingowych mogą być powierzane podmiotom wyłonionym w myśl przepisów o zamówieniach publicznych. W postępowaniu przetargowym przeprowadzonym w grudniu 2012 roku przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta do administrowania strefą płatnego parkowania na terenie Piotrkowa Trybunalskiego została powołana spółka A. z siedzibą w S. koło P., która to spółka prowadzi Biuro Strefy Płatnego Parkowania. Spółka ta posiada również stosowane upoważnienie Dyrektora Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta do wykonywania w imieniu Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta czynności związanych z poborem opłat parkingowych na terenie strefy płatnego parkowania w Piotrkowie Trybunalskim. Spółka nie posiada zdolności sądowej i procesowej w tym zakresie, są to kompetencje zastrzeżone dla zarządu dróg.
Przepis art. 13b ustawy o drogach publicznych, zawiera delegację dla rady gminy do ustalenia strefy płatnego parkowania jak również określa zasady ustalenia tej strefy. W ocenie organu brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona uchwała zawiera istotne naruszenie prawa, co mogłoby skutkować stwierdzeniem jej nieważności.
W dniu 1 grudnia 2014r. (data wpływu skargi do organu) J.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego nr XXIII/424/12 z dnia 27 czerwca 2012r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, określenia wysokości stawek i sposobu ich pobierania, zmienioną uchwałą Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego nr XXX/566/13 z dnia 27 lutego 2013r. Wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego
z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, określenia wysokości stawek i sposobu ich pobierania, zmienioną uchwałą Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 27 lutego 2013 r., w zakresie dotyczącym przepisów nakładających obowiązek posiadania przez osoby niepełnosprawne dodatkowego dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność zwanego w uchwale "identyfikatorem postojowym", który jako jedyny uprawnia do zwolnienia z opłaty parkingowej przy parkowaniu pojazdów w strefie płatnego parkowania w miejscach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych oraz w jakim wyznacza ograniczenia czasowe (do 1 godziny) do bezpłatnego parkowania przez osobę niepełnosprawną, tj. § 3a zaskarżonej uchwały;
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie:
1) art. 12a ust. 1, art. 13 ust 1 pkt 1, art. 13b ust. 6 i 7 oraz art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez ich błędne zastosowanie w ten sposób, że na adresatów norm skarżonej uchwały nałożono obowiązek posiadania dokumentu nieprzewidzianego przez przepisy rangi ustawowej, co wykracza poza uprawnienia przyznane organom administracji w zakresie ustalania zasad związanych z ustalaniem strefy płatnego parkowania, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do nałożenia opłaty dodatkowej,
2) wadliwą konstrukcję podstawy prawnej uchwały tj. brak wskazania właściwej jednostki redakcyjnej przepisu art. 13b ustawy z dnia 21.03.1985. o drogach publicznych;
3) brak przepisu lub odesłania do innego obowiązującego aktu prawa miejscowego, na podstawie którego miałby funkcjonować podmiot odpowiedzialny za wydawanie "identyfikatora postojowego", jakim jest Biuro Strefy Płatnego Parkowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 18 lutego 2015r. skarżący sprecyzował, że przedmiotem skargi jest uchwała z dnia 27 lutego 2013r. zmieniająca uchwałę z dnia 27 czerwca 2012r.
Pełnomocnik organu wnosił o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na wydanie przez Radę Miasta Piotrkowa Trybunalskiego nowej uchwały i utratę mocy uchwały skarżonej. W przypadku uwzględnienia skargi wnosił o stwierdzenie, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na konsekwencje jakie wywołuje stwierdzenie nieważności uchwały, która obowiązywała i wywoływała skutki prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania skargi, w pierwszej kolejności należało rozważyć wniosek pełnomocnika organu o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na uchylenie zaskarżonej uchwały. Utrata mocy zaskarżonej uchwały nastąpiła na mocy § 14 pkt 2 uchwały nr III/33/14 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 22 grudnia 2014r., która opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego w dniu 27 stycznia 2015r. poz. 229, i zgodnie z jej § 15 weszła w życie po 14 dniach od tej publikacji. Wobec powyższego rozważenia wymaga kwestia, czy w rozpatrywanej sprawie istnieje przedmiot rozpoznania, a tym samym, czy nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego z powodu jego ewentualnej bezprzedmiotowości.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie utrwalił się pogląd, w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej, do której powołane zostały sądy administracyjne, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego (a taki właśnie charakter ma zaskarżona uchwała) niezależnie od ich uchylenia po wniesieniu skargi do sądu. Celem tej kontroli jest bowiem ocena zgodności aktu prawa miejscowego z prawem od chwili jego uchwalenia (zob. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 67). Wskazać też przyjdzie, iż Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94 (OTK 1994, Nr 2, poz. 44), dokonując wykładni postanowień art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej u.s.g.) przyjął, że zmiana lub uchylenie uchwały dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. Natomiast w uchwale z dnia 14 lutego 1994 r., sygn. akt K 10/93 (OTK 1994, cz. 1 poz. 7), Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Tak więc nawet uchylenie (zmiana) zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę.
Reasumując ocenę w zakresie przedmiotowości niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż w świetle powyższych poglądów pomimo, że zaskarżona uchwała w momencie orzekania przez Sąd stanowiła już nieobowiązujący akt prawny, to jednak jej uchylenie nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego.
Przed przystąpieniem do merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały zbadać należało jeszcze jej dopuszczalność w świetle art. 101 u.s.g., a zatem m.in. przesądzić, czy skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi, a tym samym, czy został naruszony jego interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. W ocenie Sądu skarżący, jako adresat norm uchwalonych zaskarżoną uchwałą ma interes prawny w kwestionowaniu zasad i sposobu pobierania opłaty za parkowanie, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, a konkretnie w kwestionowaniu niezgodnego z prawem określenia przesłanek do pobierania( zwolnienia) z tych opłat.
Skarżący przed skierowaniem skargi do Sądu wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, czym wypełnił warunek formalny określony w art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarga została wniesiona w terminie. Dokonana przez Sąd ocena spełnienia warunków formalnych wniesionej skargi, wykazała, że skarga została złożona przy zachowaniu trybu określonego w art. 52 § 4 i 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić przyjdzie, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna i postępowanie w sprawie nie jest bezprzedmiotowe, co powoduje, że brak jest przeszkód do jej merytorycznego rozpoznania.
Przystępując zatem do kontroli zaskarżonej uchwały, wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, podlegają kognicji sądu administracyjnego. Przepis art. 91 ust. 1 u.s.g. stanowi, iż uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Jednym z takich przepisów szczególnych jest przepis art. 94 u.s.g, który nie znajdzie jednak zastosowania w stosunku do aktów prawa miejscowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że sprzeczność z prawem uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do jej wydania z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Sprzeczność z prawem zachodzi również w przypadku przekroczenia ustawowej delegacji do wydania aktu lub pominięcia w akcie elementów, które na mocy przepisów rangi ustawowej winny się w nim znaleźć, przy czym stanowienie aktów prawa miejscowego następuje wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie, zgodnie z oświadczeniem strony złożonym na rozprawie w dniu 18 lutego 2015r., jest uchwała Nr XXX/566/13 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 27 lutego 2013r. zmieniająca uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego Nr XXIII/424/12 z dnia 27 czerwca 2012r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, określania wysokości stawek i sposobu pobierania opłat. Uchwała ta, podjęta została na podstawie m.in. art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b i art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą o drogach".
Zaskarżoną uchwałą wprowadzono następujące zmiany:
1) w § 3 skreślono pkt 1;
2) po § 3 dodano § 3a o następującym brzmieniu:
§ 3a. 1. Ustala się stawkę zerową opłaty za pierwszą godzinę parkowania w strefie płatnego parkowania dla osób, które posiadają identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej, wydany przez podmiot obsługujący strefę płatnego parkowania.
2. Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej uprawnia do bezpłatnego parkowania na obszarze całej strefy płatnego parkowania, w tym na miejscach wyznaczonych do parkowania przez osoby niepełnosprawne, wyłącznie na czas jednej godziny od chwili zajęcia miejsca parkingowego, co potwierdza się odpowiednim ustawieniem zegara, stanowiącego element identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej. Po upływie tego czasu, osoba kierująca pojazdem jest zobowiązana uiścić opłatę parkingową.
3. Za brak opłaty parkingowej po upływie pierwszej bezpłatnej godziny parkowania uprawniony właściciel/kierujący pojazdem podlega obowiązkowi uiszczenia opłaty dodatkowej na zasadach określonych jak dla pozostałych użytkowników strefy płatnego parkowania .
4.Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej wydaje się osobom, które spełniają łącznie następujące warunki:
1) posiadają europejską kartę parkingową osoby niepełnosprawnej lub są rodzicami/opiekunami prawnymi osób niepełnosprawnych, posiadających tego rodzaju kartę;
3) są właścicielami lub współwłaścicielami lub użytkownikami jako posiadacze zależni na podstawie umowy, pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony.
5. Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej wydaje się na okres 1 roku, liczony od dnia jego wydania lub na czas ważności europejskiej karty parkingowej osoby niepełnosprawnej krótszy niż rok.
6. Za wydanie identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej nie pobiera się opłat
7. Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej może być używany tylko zgodnie z danymi w nim zawartymi.
8. W przypadku parkowania pojazdami na miejscu wyznaczonym dla osób niepełnosprawnych w strefie płatnego parkowania, konieczne jest umieszczenie za przednią szybą pojazdu identyfikatora postojowego osoby niepełnosprawnej wraz z europejską kartą parkingową osoby niepełnosprawnej .
Uchwała weszła wżycie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola w zakresie merytorycznym zaskarżonej uchwały Rady doprowadziła Sąd do uznania, że skarga jest niezasadna, bowiem Rada określając w nowym § 3 uchwały sposób uiszczania opłat za parkowanie pojazdów (zasady wprowadzenia zerowej stawki opłat) nie naruszyła interesu prawnego skarżącego jako osoby niepełnosprawnej, posiadającej kartę parkingową osoby niepełnosprawnej i korzystającej z dróg publicznych w tym wyznaczonych miejsc parkingowych w strefie płatnego parkowania.
W myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Stosownie do treści art. 13b ust. 1 ustawy o drogach, opłatę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej (art. 13b ust. 2 cyt. ustawy). Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania (art. 13b ust. 3 ). Zgodnie z art. 13b ust. 4 ustawy o drogach, rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:
1) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1., z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;
2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;
3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1.
Po myśli art. 13f ust. 1 ustawy o drogach za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13f ust. 2). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3).
Przytoczone wyżej przepisy ustawy o drogach wskazują zakres podmiotowy i przedmiotowy opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania oraz opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, wyznaczają kompetencję rady gminy w tego rodzaju sprawach, jak: ustalenie wysokości stawek opłaty, możliwość wprowadzenia opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej oraz zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi, określenie sposobu pobierania opłaty, określenie wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu jej pobierania.
Słuszne jest stanowisko Rady , iż ustawodawca nie wprowadził w ustawie o drogach publicznych kryteriów, jakimi obowiązana jest kierować się rada gminy (rada miasta) przy doborze użytkowników drogi uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta). Nie oznacza to, dowolności rady gminy (rady miasta) przy określaniu tych kryteriów w sytuacji, gdy Rada zdecydowała się skorzystać z takiej możliwości. Ograniczenie swobody działania w tym zakresie przez Radę zakreślone jest poprzez jednoznacznie wskazany przez ustawodawcę cel, jakiemu generalnie służy wprowadzenie opłat za parkowanie (patrz: art. 13b ust. 2 ustawy), zaś drugim takim (obok celu wskazanego w art. 13b cyt. ustawy ), ważnym ograniczeniem, są normy Konstytucji RP określające podstawowe zasady prawa stanowionego przez organy państwa prawnego.
Jedną z tych norm jest zasada równości wyrażona w art. 32 Konstytucji RP. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotna (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 1994 r., sygn. akt K 3/94, OTK w 1994 r., cz. II, s. 141-142; patrz także orzeczenia w sprawach sygn. akt U 7/87 i K 8/91). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wypowiada się, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem - według Trybunału - także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Jeśli określona norma prawna traktuje odmiennie adresatów, którzy odznaczają się określoną cechą wspólną, wówczas mamy do czynienia z odstępstwem od zasady równości. Odstępstwo takie nie jest tożsame z naruszeniem art. 32 Konstytucji. Niezbędna staje się wówczas ocena przyjętego kryterium zróżnicowania. Równość wobec prawa to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt U 17/97, OTK 1998 nr 3, poz. 34; podobnie: /w:/ wyroku WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 128/03, ONSAiWSA 2004/2/40).
Otóż wprowadzenie zerowej stawki opłat stanowi odstępstwo od wskazanej wyżej zasady ponoszenia opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania. W świetle art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych wprowadzenie stawki zerowej nie jest obligatoryjne, a zatem rada gminy (miasta) może w ogóle takiej stawki nie wprowadzać i wówczas działanie rady także zachowałoby cechy legalności. Tym bardziej skorzystanie przez radę z możliwości wprowadzenia stawki zerowej zasadniczo nie może być uznane za niezgodne z prawem. Ustawodawca w ustawie o drogach publicznych nie wskazał kryteriów, którymi winna kierować się rada gminy (miasta) przy określaniu podmiotów uprawnionych do korzystania z opłat abonamentowych lub zryczałtowanych albo zwolnionych z opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Można podzielić pogląd, że swoboda działania rady w tym zakresie ograniczona jest celem ustanowienia strefy (art. 13b ust. 2 cyt. ustawy) oraz zasadami wypływającymi z norm konstytucyjnych.
Z tego punktu widzenia zaskarżona uchwała nie budzi zastrzeżeń. Godzi się w tym miejscu zaznaczyć, że karta parkingowa jest dokumentem obowiązującym na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. Uprawnienia dla osób niepełnosprawnych związane z posiadaniem tego dokumentu, określane są odrębnie przez poszczególne państwa w przepisach prawa wewnętrznego. W Polsce uprawnienia te zostały określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), a także w prawie miejscowym obowiązującym na obszarze danej gminy. Zgodnie z art. 8 powołanej wyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym, osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym kartą parkingową może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami, których mowa w art. 7 ust. 2. Karta parkingowa uprawnia zatem do korzystania z miejsc parkingowych, wyznaczonych dla osób niepełnosprawnych oraz do niestosowania się do określonych znaków drogowych, tj. B-(zakaz ruchu w obu kierunkach), B-3 (zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z wyjątkiem motocykli jednośladowych), B-3a (zakaz wjazdu autobusów), B-4 (zakaz wjazdu motocykli), B-10 zakaz wjazdu motorowerów), B-35 (zakaz postoju), B-37 (zakaz postoju w dni nieparzyste), B-38 (zakaz postoju w dni parzyste), B-39 (strefa ograniczonego postoju).
W związku z powyższym uprawnione jest stanowisko, że karta parkingowa nie zwalnia z opłat za parkowanie. Dopiero na podstawie przepisów prawa miejscowego, tj. uchwały rady miejskiej osoby niepełnosprawne mogą być zwolnione z opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Osoba posiadająca kartę parkingową musi więc również stosować się do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa miejscowego. Analizując postanowienia zaskarżonej uchwały Rady należy stwierdzić, że wprowadzone w zakwestionowanym § 3a uchwały zmieniającej zasady nie naruszają prawa. Przyznanie osobom niepełnosprawnym uprawnienia do bezpłatnego parkowania przez pierwszą godzinę parkowania w całej strefie płatnego parkowania, pod warunkiem posiadania dokumentu (urządzenia) w postaci identyfikatora postojowego nie może być poczytywane jak to twierdzi skarżący jako dyskryminacja osób niepełnosprawnych. Identyfikator postojowy wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest bowiem dodatkowym, nieprzewidzianym żadnym obowiązującym przepisem ustawowym, dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność. Jest natomiast jedynie dokumentem (urządzeniem zawierającym zegar odmierzającym czas postoju) uprawniającym do skorzystania z zerowej stawki opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. W ocenie Sądu zapewnienie osobom niepełnosprawnym możliwości bezpłatnego parkowania przez pierwszą godzinę w całej strefie płatnego parkowania (nie tylko w miejscach wyznaczonych "kopertach") jest przejawem udogodnienia dla tych osób, a nie dyskryminacji tych osób. Fakt, że Rada uzależniła to od uzyskania identyfikatora postojowego nie jest naruszeniem zasad wynikających z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach. Trzeba bowiem podkreślić, że możliwość uzyskania identyfikatora następuje na podstawie dokumentów zawsze posiadanych przez kierowców niepełnosprawnych (karta parkingowa osoby niepełnosprawnej i dowód rejestracyjny pojazdu) jest wydawana bezpłatnie w godzinach obowiązywania płatnego postoju, a informacja o miejscu jej wydawania jest zamieszczona na każdym parkomacie. Wszyscy niepełnosprawni kierowcy legitymujący się powyższymi dokumentami są więc uprawnienie do skorzystania z godzinnego bezpłatnego parkowania pod warunkiem uzyskania identyfikatora postojowego. W tym miejscu godzi się wskazać, że uchwała Rady z dnia 27 czerwca 2012 r. (zmieniana) w § 2 (niezmienionym) przewiduje m.in. preferencyjne opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania dla mieszkańców miasta zameldowanych w strefie płatnego parkowania, dla rodziców dzieci uczęszczających do szkól i przedszkoli w strefie płatnego parkowania, pojazdów służbowych urzędów - również pod warunkiem wykupienia identyfikatorów. Stanowisko skarżącego, że konieczność uzyskania identyfikatora przez osobę niepełnosprawną jest dodatkowym utrudnieniem nie znajduje uznania Sądu. Podkreślając fakt, że karta parkingowa osoby niepełnosprawnej nie upoważnia do bezpłatnego korzystania z parkingów w strefie płatnego parkowania należy stwierdzić, że Rada ustanawiając dla osób niepełnosprawnych możliwość bezpłatnego parkowania przez pierwszą godzinę w całej strefie płatnego parkowania rozszerzyła tym samym uprawnienia osób niepełnosprawnych do bezpłatnego parkowania przez pierwsza godzinę. W większości przypadków rady ustanawiają bowiem możliwość bezpłatnego parkowania przez osoby posiadające kartę parkingową osoby niepełnosprawnej, ale tylko na miejscach wyznaczonych. W tym miejscu godzi się również podnieść, że wynikający z art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach ( i obowiązujący od 1 września 2014r., powoływany przez skarżącego art. 12a ust.1 ustawy o drogach) obowiązek wyznaczenia takich miejsc nie jest równoznaczny z tym, że w miejscach tych, w strefie płatnego parkowania, parkowanie osób uprzywilejowanych następuje bezpłatnie. Jak bowiem podniesiono wyżej, tylko Rada może postanowić o tym w uchwale i wcale nie ma obowiązku ustalenie zerowej stawki opłaty nawet dla osób niepełnosprawnych. Celem wprowadzonej przez Radę regulacji było zdyscyplinowanie kierowców do pozostawania w strefie płatnego parkowania tylko w przypadkach uzasadnionych. Jest to zgodne z celem regulacji wynikającym z art. 13b ust. 2. Limitowanie kręgu osób uprawnionych do zerowej stawki opłat i wprowadzenie kryteriów poddających się weryfikacji w oparciu o dokumenty urzędowe, nie stoi w sprzeczności z ustawą. Łagodzenie reżimu w strefie płatnego parkowania, który ma wymiar głównie finansowy, nie powinno prowadzić do zniweczenia celu, dla jakiego ustanowiono strefę. Opłaty za parkowanie, zgodnie z art. 13b ust. 2 ustawy, mogą być pobierane w strefach charakteryzujących się deficytem miejsc postojowych, w celu zwiększenia rotacji pojazdów lub realizacji lokalnej polityki transportowej. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o drogach publicznych możliwość tworzenia stref płatnego parkowania, kierował się nie tylko potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale także koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw innych osób. Towarzyszący rozwojowi aglomeracji miejskich wzrost ilości posiadanych przez obywateli pojazdów sprawił, że w centrach miast zaczęło brakować przestrzeni do ich parkowania (zwykle w takich miejscach powstają strefy płatnego parkowania). Centra miast, charakteryzujące się ścisłą zabudową, niejednokrotnie nie pozwalają na budowanie nowych obiektów budowlanych takich jak parkingi miejskie, a istniejące miejsca parkingowe to najczęściej wydzielona w tym celu przestrzeń w pasie drogowym. Problem tworzenia stref płatnego parkowania w swojej istocie dotyczy nie tylko potrzeby zaprowadzenia ładu przestrzennego, a więc bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale wiąże się również z koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw (ochroną prawa własności) tych obywateli, których domy czy mieszkania znajdują się właśnie w centrach miast, gdzie dojazd bądź dojście do miejsca zamieszkania są utrudnione z uwagi na liczbę znajdujących się tam pojazdów. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 7 października 2011r. w sprawie I OSK 1276/11 "Tworzenie stref płatnego parkowania jest ograniczeniem konstytucyjnych praw i wolności podyktowanym ochroną konstytucyjnych wartości pozostającym w zgodzie z zasadą proporcjonalności" (LEX nr 1112029). Wprowadzając warunek uzyskania taryfikatora postojowego Rada nie naruszyła praw i wolności skarżącego, jak również nie przekroczyła delegacji ustawowej. Osoba zainteresowana, poprzez fakt korzystania ze strefy płatnego parkowania, ma obowiązek poddać się rygorom w niej obowiązującym. Wprowadzenie strefy płatnego parkowania, na co zezwala ww. ustawa, oznacza bowiem przyjęcie określonych ograniczeń i zasad w tym także w zakresie rozwiązań technicznych związanych z ponoszeniem (zwolnieniem) z opłat za parkowanie. Warto przy tym zwrócić uwagę, że ustawa o drogach publicznych nie narzuciła organom stanowiącym gmin sposobu poboru opłaty, pozostawiając im dokonanie wyboru formy (metody), w jakiej będzie ona uiszczana. Choć z punktu widzenia skarżącego wprowadzone rozwiązanie powoduje pewne niedogodności (konieczność udania się po taryfikator do biura strefy płatnego parkowania) to jednak wynikają one z istoty ograniczenia, jakim – co do zasady – jest strefa płatnego parkowania. Nie można jednak na tej płaszczyźnie wywodzić, że wskutek tego rodzaju rozwiązań ucierpiał interes prawny skarżącego, w sytuacji gdy co do zasady karta parkingowa osoby niepełnosprawnej nie upoważnia do bezpłatnego parkowania w strefach płatnego parkowania. Kwestionowany przepis uchwały nie powoduje przy tym sytuacji nierównego traktowania skarżącego względem innych osób korzystających ze strefy płatnego parkowania odznaczających się taką samą cechą relewantną. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że zaskarżona uchwała jest prawem miejscowym, tworzonym przede wszystkim z myślą o mieszkańcach Piotrkowa Trybunalskiego. Mając to na uwadze w ocenie Sądu stworzenie mieszkańcom Piotrkowa Trybunalskiego – osobom niepełnosprawnym - możliwości bezpłatnego parkowania przez pierwszą godzinę w całej strefie płatnego parkowania na podstawie identyfikatora postojowego, którego uzyskanie jest bezproblemowe i bezpłatne na okres 1 roku lub czas ważności karty parkingowej jest zapewne bardzo wygodne i stanowi o uprzywilejowaniu tych osób. Fakt, że użytkownicy dróg (stref płatnego parkowania) z innych miejscowości dla skorzystania nawet jednorazowego z tego przywileju muszą się również zastosować do wprowadzonych zasad nie uzasadnia zarzutu naruszenia prawa poprzez wprowadzenie takiej regulacji. To do tych osób należy wybór czy chcą pofatygować się po odbiór identyfikatora postojowego, a jeżeli nie, muszą zapłacić za postój. Uchwała nie wprowadziła przecież przymusu korzystania z bezpłatnego parkowania przez pierwsza godzinę przez osoby niepełnosprawne. Brak identyfikatora postojowego oznacza więc brak opłaty, a w konsekwencji konieczność uiszczenie opłaty dodatkowej.
Reasumując powyższe rozważania należy dojść do wniosku, że wbrew twierdzeniom skarżącego, wprowadzony mocą zaskarżonej uchwały identyfikator postojowy nie jest dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność, ale dokumentem wymaganym do skorzystania przez osobę niepełnosprawną z zerowej stawki opłaty za pierwszą godzinę parkowania w strefie płatnego parkowania, co w ocenie Sądu, jak wykazano wyżej, nie narusza art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach. Osoba legitymująca się kartą parkingową osoby niepełnosprawnej może oczywiście parkować na terenie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego w miejscach wyznaczonych dla tych osób w czasie nieograniczonym, ale pod warunkiem uiszczenie opłaty.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie stwierdził naruszenia zaskarżoną uchwałą wskazanych w skardze art. 12 a ust.1, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 6 i 7 oraz art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Odpowiadając na zawarty w skardze zarzut, braku pouczenia o środkach odwoławczych w wezwaniu do zapłaty opłaty dodatkowej sąd wyjaśnia, że jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wymagane. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Również przepisy ustawy stwierdzające, iż opłaty te są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane, określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Wezwanie sporządzane w przypadku stwierdzenia nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania ( które nie jest też upomnieniem w rozumieniu art. 15 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dokumentuje jedynie fakt nieuiszczenia opłaty i jednocześnie informuje właściciela pojazdu o powstałym obowiązku. Niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania tego obowiązku, i w tym przypadku konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, a ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Obowiązek nie musi zostać zindywidualizowany w drodze decyzji, czy postanowienia, aby podlegał egzekucji, bowiem zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa ( por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 193/07, wyrok NSA z dnia 12.06.2007 r. sygn. akt I OSK 209/07, wyrok WSA w Szczecinie z 14.10.2009 r., sygn. akt II SA/Sz 35/09, wyrok WSA w Szczecinie z 10.09.2008 r., sygn. akt II SA/Sz 384/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
Wobec powyższego zarzut skarżącego o braku pouczenia w wezwaniu o środkach odwoławczych jest bezpodstawny.
Sąd stwierdza, że zarzut niewskazania w zaskarżonej uchwale właściwej jednostki redakcyjnej przepisu art. 13 b ustawy o drogach publicznych aczkolwiek uzasadniony nie stanowi takiego uchybienia, które mogłoby być podstawą stwierdzenia jej nieważności.
W ocenie Sądu za niezasadny należało uznać również zarzut niewskazania przepisu na podstawie którego funkcjonuje Biuro Strefy Płatnego Parkowania wydające identyfikatory postojowe. Jak wyjaśnił organ jest to jednostka pozostająca w strukturze organizacyjnej podmiotu obsługującego strefę płatnego parkowania, upoważnionego przez zarząd drogi do wykonywania określonych czynności technicznych związanych z pobieraniem opłat. Zatem w ocenie Sądu nie została naruszona delegacja ustawowa dotycząca kompetencji w zakresie pobierania opłat z tytułu parkowania pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania.
W świetle powyższej argumentacji Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło