I OSK 1275/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 897/14, odrzucającego skargę R. M. na uchwałę Senatu Uniwersytetu Gdańskiego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania habilitacyjnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 897/14, odrzucił skargę R. M. na uchwałę Senatu Uniwersytetu Gdańskiego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania habilitacyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że R. M. złożył oświadczenie, skierowane do Rady Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, o cofnięciu swego wniosku o nadanie tytułu doktora habilitowanego w obszarze wiedzy nauk społecznych, w dyscyplinie psychologia. Rada Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego w dniu [...] czerwca 2013 r. podjęła uchwałę o "niepoparciu wniosku dr R. M. (...) o umorzenie postępowania w przedmiocie nadania mu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych" (zapis w protokole posiedzenia Rady z dnia [...] czerwca 2013 r. k.27 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. zatytułowanym "decyzja", Prodziekan Uniwersytetu Gdańskiego ds. nauki i studiów niestacjonarnych poinformował skarżącego R. M. o treści powyższej uchwały. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Senat Uniwersytetu Gdańskiego uchwałą z dnia 24 października 2013 r., wydaną w oparciu o art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 160 ust. 3 Statutu Uniwersytetu Gdańskiego, utrzymał w mocy uchwałę Rady Wydziału Nauk Społecznych, odmawiającą umorzenia postępowania habilitacyjnego. W uchwale Senat wskazał, że zaistniała w sprawie sytuacja może być próbą ominięcia art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, zgodnie z którym w przypadku odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego osoba ubiegająca się o nadanie takiego stopnia może wystąpić z ponownym wnioskiem o wszczęcie postępowania habilitacyjnego po upływie co najmniej pięciu lat. R. M. w skardze na powyższą uchwałę zarzucił naruszenie art. 105 § 1 i 2 k.p.a. stwierdzając, że cofnięcie wniosku o nadanie tytułu doktora habilitowanego obligowało organy uczelni do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Dalej Sąd wskazał, że postępowanie dotyczące nadania stopnia doktora habilitowanego prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz.595 ze zm., zwanej dalej "ustawą" ). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy , w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Umorzenie postępowania habilitacyjnego nie zostało uregulowane w ustawie, wobec czego należy uznać, że w tym przypadku zastosowanie mają odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 105 § 1 stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Procedura administracyjna nie przewiduje natomiast wydania jakiegokolwiek orzeczenia w przypadku uznania przez organ, że postępowanie nie powinno zostać umorzone. Jeśli, zdaniem organu, nie występują przesłanki do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, obowiązany jest on do kontynuowania prowadzonego postępowania i wydania decyzji merytorycznej. W ocenie Sądu kwestionowane przez skarżącego uchwały są jedynie stanowiskiem organów uczelni, wyrażonym w formie uchwał. Nie przeczy temu nagłówek pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. Prodziekana Uniwersytetu Gdańskiego "decyzja", bowiem jest to jedynie pismo informujące skarżącego R. M. o treści uchwały Rady Wydziału. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, nie daje podstaw do przyjęcia, że możliwe jest wniesienie skutecznej skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organów uczelni, wyrażającą stanowisko tych organów w omawianym zakresie. Skarżący, kwestionujący sposób działania Rady Wydziału Nauk Społecznych, która nie wydała decyzji o umorzeniu postępowania, mógł okoliczność tę podnosić w odwołaniu od uchwały Rady Wydziału Nauk Społecznych o odmowie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, skierowanym do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (art. 21 ust. 1 w zw. z art. 18a ust. 11 ustawy). Z akt sprawy natomiast wynika, że uchwała o odmowie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego została podjęta przez Radę Wydziału Nauk Społecznych w dniu [...] czerwca 2013 r., a skarżący odwołania od tej uchwały nie złożył. Z tych względów Sąd na podstawie 58 § 1 p.p.s.a. odrzucił skargę. R. M. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniósł o jego uchylenie zaskarżonego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: naruszenie prawa materialnego tj. 107 § 1 k.p.a. przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż decyzja Rady Wydziału Uniwersytetu Gdańskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku oraz uchwała Senatu Uniwersytetu Gdańskiego nr [...] z dnia [...] października 2013 roku nie posiadają wymaganych elementów decyzji administracyjnej i są wyłącznie pismami informującymi, podczas gdy wskazane decyzja i uchwała spełniają wszystkie wymogi decyzji administracyjnej, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uznaniu, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, podczas gdy skarżący zaskarżył decyzję z dnia 11 czerwca 2013 r. oraz uchwałę z dnia 24 października 2013 roku będące decyzjami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Na wstępie wskazać należy, że generalne zasady działania w przedmiocie postępowań dotyczących nadania stopnia doktora habilitowanego określa ustawa z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.). Z ustawy tej wynika, że postępowanie w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego jest wszczynane na wniosek osoby ubiegającej się o jego nadanie, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (art. 18a ust. 1). Stosownie natomiast do art. 18 ust. 1 ustawy stopień doktora habilitowanego nadaje w szkole wyższej - rada wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej (pkt 1), w innej jednostce organizacyjnej - rada naukowa (pkt 2). Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 18a ust. 11 ustawy. Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego może wnieść od uchwały, o której mowa w art. 18a ust. 11, jeżeli jest ona odmowna, odwołanie do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w terminie i trybie przewidzianym w art. 21 ust. 1 powołanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Przepisy ustawy nie normują wprost sytuacji, w której kandydat do stopnia naukowego doktora habilitowanego cofa wniosek o nadanie mu tego stopnia. Należy jednocześnie zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia doktora habilitowanego przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W rezultacie w postępowaniu habilitacyjnym znajdzie zastosowanie przepis art. 105 § 2 K.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (por. H. Izdebski, J. Zieliński Komentarz do art. 18(a) ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym SIP Lex; M. Sieniuć. Cofnięcie wniosku o w sprawie nadania stopnia naukowego a klauzula interesu społecznego w świetle ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 6 (57)/2014). Niewątpliwie przyjąć trzeba, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego może dokonać cofnięcia wniosku, co jest równoznaczne z żądaniem umorzenia postępowania habilitacyjnego. Jednak właściwa rada jednostki organizacyjnej nie jest związana stanowiskiem wnioskodawcy i na zasadzie uznania może umorzyć prowadzone postępowanie lub je kontynuować w celu zakończenia podjęciem stosownej uchwały. Zaznaczyć bowiem należy, że postępowanie habilitacyjne, mimo określonych odmienności, powinno się zakończyć orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty lub orzeczeniem w inny sposób kończącym sprawę (art. 104 § 2 K.p.a.). Skoro w rozpoznawanym przypadku Rada Wydziały w dniu 6 czerwca 2013 r. podjęła uchwałę o odmowie nadania skarżącemu wnioskowanego stopnia naukowego, to oznacza, że tą decyzją (uchwałą) zakończyła przedmiotową sprawę. Niedopuszczalne było zatem wydanie innej jeszcze decyzji (uchwały) kończącej postępowanie habilitacyjne, zwłaszcza rozstrzygającej wniosek strony o umorzenie postępowania. Zauważyć trzeba, że przepisy K.p.a. nie przewidują możliwości wydania decyzji rozstrzygającej o odmowie umorzenia postępowania (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2014, str. 431). Jeżeli więc właściwy organ ocenia wniosek o umorzenie postępowania jako niezasadny bądź cofnięcie wniosku uznaje za nieskuteczne, to daje temu wyraz w orzeczeniu kończącym postępowanie merytorycznie. W rozpoznawanej sprawie stanowisko zarówno Rady Wydziały, jak też Prodziekana oraz Senatu w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania habilitacyjnego – nie stanowiło orzeczenia (decyzji) o charakterze procesowym, podlegającym odrębnemu zaskarżeniu. Zasadnie zatem przyjął Sąd Wojewódzki, że zaskarżona przez skarżącego decyzja i uchwała były w istocie pismami informującymi o stanowisku Rady Wydziału oraz Senatu Uniwersytetu Gdańskiego w zakresie wnioskowanego umorzenia postępowania habilitacyjnego. Kwestia natomiast zasadności odmowy umorzenia postępowania mogłaby być weryfikowana wyłącznie w przypadku zaskarżenia uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Z tych wszystkich względów zaakceptować należało ocenę Sądu Wojewódzkiego co do niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji konieczności jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.