II GSK 2675/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-06
Skład orzekający: Anna Robotowska, Krystyna Anna Stec, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot uchwały o wpisie na listę adwokatów wraz z aktami osobowymi przez Ministra Sprawiedliwości do Okręgowej Rady Adwokackiej w celu uzupełnienia braków formalnych przerywa bieg 30-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu?Ratio decidendi
Zwrot uchwały o wpisie na listę adwokatów wraz z aktami osobowymi do Okręgowej Rady Adwokackiej w celu uzupełnienia braków formalnych, dokonany na podstawie art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze, ma charakter czynności materialno-technicznej i powoduje, że bieg 30-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu przez Ministra Sprawiedliwości rozpoczyna się na nowo od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami. Działania te nie wymagają odrębnego upoważnienia piastuna funkcji organu i mieszczą się w zakresie nadzoru Ministra nad samorządem adwokackim.Stan faktyczny
E. S. złożyła wniosek o wpis na listę adwokatów, który został uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej uwzględniony. Minister Sprawiedliwości zwrócił akta do uzupełnienia braków formalnych, w tym oryginału dyplomu i dokumentów potwierdzających praktykę prawniczą. Po uzupełnieniu dokumentów, Minister wydał decyzję o sprzeciwie wobec wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę E. S., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3564/14 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2564/14, oddalił skargę E. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. E. S. zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w B. o wpisanie jej – w trybie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) – na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B., załączając do wniosku stosowne dokumenty. Okręgowa Rada Adwokacka w B. uchwałą z dnia [...] maja 2014 r. postanowiła wpisać E. S. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B.. Uchwała ta wpłynęła do Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu [...] czerwca 2014 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Departament Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości zwrócił Dziekanowi Okręgowej Rady Adwokackiej w B. akta osobowe E. S. ze względu na braki w materiale dowodowym, polegające na niedołączeniu do akt postępowania administracyjnego oryginału bądź uwierzytelnionego odpisu dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych i dokumentów zaświadczających, czy i jaka relacja prawna zachodzi pomiędzy wnioskodawczynią a Kancelarią radcy prawnego N. I., celem ustalenia, czy zainteresowana wykonywała wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego w jednym z podmiotów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.). Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w B. przy piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. przesłał do Ministerstwa Sprawiedliwości brakujące dokumenty, w tym odpis dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych poświadczony notarialnie oraz zaświadczenie sporządzone przez kancelarię radcy prawnego N. I. z dnia [...] lipca 2014 r. Pismo to wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu [...] lipca 2014 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 69a ust. 1 oraz art. 65 pkt 4 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "b" i "c" ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, sprzeciwił się wpisowi E. S. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B., dokonanemu przez Okręgową Radę Adwokacką w B. mocą uchwały z dnia [...] maja 2014 r.
W uzasadnieniu sprzeciwu Minister podał, że zainteresowana spełnia przesłanki określone w art. 65 pkt 1-3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, uprawniające do wpisu na listę adwokatów, oraz przesłankę posiadania stopnia naukowego doktora nauk prawnych, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Natomiast – w ocenie organu – nie spełnia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "b" i "c" ww. ustawy – Prawo o adwokaturze i z tego względu zachodzi przeszkoda prawna do uznania dokonanego wpisu na listę adwokatów za prawidłowy. Odnosząc się do praktyki prawniczej zainteresowanej, realizowanej pod kierunkiem radcy prawnego N. I. w okresie od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] czerwca 2012 r., Minister stwierdził, że wnioskodawczyni nie tylko nie udokumentowała, iż w tym okresie wykonywała czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego w podmiotach wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "b" przedmiotowej ustawy, ale z przedłożonego zaświadczenia wprost wynika, że we wskazanym okresie nie wykonywała czynności w żadnym z takich podmiotów. Relacja prawna zachodząca pomiędzy zainteresowaną a Kancelarią radcy prawnego N. I. była konsekwencją umów łączących obie strony ze wspólnym klientem – [...] S.A. z siedzibą w B., i wynikała z organizacji pracy w tej Spółce. Radca prawny N. I. kierował działem prawnym Spółki i jednocześnie jego Kancelarię wiązała ze Spółką umowa o świadczenie usług prawniczych. W tym czasie wnioskodawczyni była związana umową cywilnoprawną z dnia [...] października 2010 r. o świadczenie usług prawniczych ze Spółką i wykonywała czynności na jej rzecz pod nadzorem radcy prawnego N. I. w pełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem organu, wynika z tego, że zainteresowana nie wykonywała praktyki w podmiocie świadczącym profesjonalne usługi prawnicze, w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, co uniemożliwia dokonanie wpisu na listę adwokatów. W ocenie Ministra, podobnie rzecz się miała, z drugą z przesłanek, a mianowicie o przesłankę określoną w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "c" ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, gdyż również jej zainteresowana nie udokumentowała. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że będąc zatrudnioną w Urzędzie Miasta K., faktycznie nie wykonywała w nim wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych z tworzeniem projektów aktów prawa miejscowego. Do jej zakresu obowiązków nie należały nawet czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów aktów prawa miejscowego, ale jedynie przygotowywanie materiałów niezbędnych do opracowywania projektów takich aktów. To natomiast nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawczyni zdobyła wystarczające doświadczenie prawnicze, wymagane przez ustawodawcę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości skarżąca zarzuciła naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, poprzez uznanie, że przepis ten w ogóle nie podlega interpretacji i oparcie rozstrzygnięcia na błędnej ocenie, iż nie wykonywała czynności w kancelarii radcy prawnego. Zdaniem skarżącej, w tym zakresie organ w sposób niewystarczający odniósł się do treści dokumentów przez nią dostarczonych w postępowaniu, jak również nie przedstawił przekonywującej argumentacji w kwestii zgłoszonego sprzeciwu, czym naruszył art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Ponadto, w zakresie spełnienia przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "c" ww. ustawy – Prawo o adwokaturze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 69a ust. 1 zd. 2 w związku z art. 69 ust. 2 oraz art. 3 ust. 2 przedmiotowej ustawy, polegające na wniesieniu sprzeciwu bez wcześniejszego umożliwienia stronie uzupełnienia braków wniosku, tj. pominięcie istotnego etapu postępowania nadzorczego, określonego w art. 69 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, przy jednoczesnym przekroczeniu granic kompetencji nadzorczej do zgłoszenia sprzeciwu, o których mowa w art. 69a ust. 1 zd. 2 tej ustawy. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca podtrzymała zarzuty, twierdzenia i wnioski zawarte w skardze, podnosząc dodatkowo zarzut rażącego naruszenia art. 69 ust. 2 i art. 69a ust. 1 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, poprzez wydanie decyzji zgłaszającej sprzeciw w następstwie działania, które nie mogło wywołać skutków prawnych. Skarżąca zakwestionowała bowiem prawidłowość dokonanego zwrotu akt postępowania, celem ich uzupełnienia, poddając w wątpliwość, czy osoba podejmująca działania w tym zakresie była należycie umocowana przez Ministra, a w konsekwencji, czy wobec tego rodzaju działań sama decyzja została podjęta w terminie przewidzianym na zgłoszenie sprzeciwu. W ocenie strony, zwrot akt spowodował, że decyzja została wydana po upływie materialnoprawnego terminu, upoważniającego organ nadzorczy do jej podjęcia. Z tego powodu skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa, wskazując, że jej wydanie nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów określających procedurę nadzorczą i właściwość organu do podjęcia decyzji.
Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wspomnianym na wstępie wyrokiem skargę tę oddalił.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że w świetle art. 69 ust. 1 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, okręgowa rada adwokacka przesyła wraz z aktami osobowymi kandydata do Ministra Sprawiedliwości w terminie 7 dni każdą uchwałę o wpisie na listę adwokatów, a w terminie 30 dni każdą uchwałę o wpisie na listę aplikantów adwokackich. Okręgowa rada adwokacka w terminie 7 dni zawiadamia Ministra Sprawiedliwości o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę adwokatów, a w terminie 30 dni o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę aplikantów adwokackich. Z ustępu 2 tego przepisu wynika, że jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej okręgowej rady adwokackiej w celu uzupełnienia. Natomiast zgodnie z art. 69a ust. 1 przedmiotowej ustawy, wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 69 ust. 2, bieg terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej. Sąd stwierdził, że z przywołanych przepisów wynika, że braki w materiale dowodowym uprawniają organ do jego uzupełnienia, w szczególności w zakresie wymaganych informacji lub dokumentów, które stanowiły podstawę wpisu. Wówczas bieg terminu na zgłoszenie sprzeciwu liczy się od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi, czyli od momentu uzupełnienia brakujących dokumentów. Przepis art. 69 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze jest przepisem szczególnym względem regulacji zawartej w art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), bowiem stanowi on podstawę do prowadzenia postępowania naprawczego jedynie w relacji organ administracji publicznej – właściwa okręgowa rada adwokacka. W trybie art. 69 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze Minister Sprawiedliwości nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz tylko uzupełnia brakujące dokumenty, co nie oznacza, że przepis ten jest podstawą prowadzenia korespondencji z osobą zainteresowaną w celu usuwania braków formalnych wniosku, zważywszy że wniosek ten został już rozpatrzony, a rzecz dotyczy jedynie zweryfikowania prawidłowości wpisu na listę adwokatów, dokonanego mocą uchwały organu samorządu zawodowego. Wobec tego nie można zgodzić się ze skarżącą, że Minister Sprawiedliwości uchybił w tym względzie wskazanym w skardze przepisom. Sąd wskazał, że działania podejmowane w trybie art. 69 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego, mają w istocie charakter czynności materialno – technicznych i jako takie dla ich ważności i skuteczności nie wymagają uzyskiwania odrębnego upoważnienia piastuna funkcji organu. Mogą być one podejmowane przez osoby pozostające w strukturze administracyjnej organu, a więc przez osoby realizujące bezpośrednio jego ustawowe zadania. W odróżnieniu od kwalifikowanych aktów administracyjnych, w przypadku czynności materialno – technicznych nie dochodzi do podejmowania władczych rozstrzygnięć, a zatem ich realizowanie może następować w ramach zwykłych obowiązków osób przygotowujących sprawy administracyjne do ich końcowego załatwienia w formie decyzji podejmowanych przez Ministra Sprawiedliwości. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie tak w istocie było, bowiem pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości zwrócił Dziekanowi Okręgowej Rady Adwokackiej w B. akta osobowe E. S. właśnie ze względu na braki w materiale dowodowym, polegające na niedołączeniu do akt postępowania administracyjnego oryginału bądź uwierzytelnionego odpisu dyplomu ukończenia przez skarżącą wyższych studiów prawniczych i dokumentów zaświadczających, czy i jaka relacja prawna zachodziła pomiędzy wnioskodawczynią a Kancelarią radcy prawnego N. I. celem ustalenia, czy skarżąca wykonywała wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego w jednym z podmiotów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ww. ustawy – Prawo o adwokaturze. Zgodnie z § 21 regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości, stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lutego 2012 r. nr 24/12/BDG w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości, poz. 25 i 158), do zadań Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej należy m.in.: prowadzenie spraw związanych ze sprawowanym przez Ministra Sprawiedliwości nadzorem nad działalnością samorządu adwokackiego i samorządu radców prawnych oraz działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego, a także badanie zgodności z prawem uchwał organów samorządu adwokackiego, samorządu radców prawnych i samorządu notarialnego. Uzupełnianie materiału dowodowego, jako czynność materialno – techniczna, mieści się więc w ramach prowadzenia spraw związanych ze sprawowanym przez Ministra Sprawiedliwości nadzorem nad działalnością samorządu adwokackiego. Zatem działanie Zastępcy Dyrektora Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości w powyższym zakresie nie może wpływać na ważność wydanej w sprawie decyzji. Również ważności kwestionowanej przez skarżącą decyzji nie pozbawia sam fakt uzupełniania materiału dowodowego, co – w jej ocenie – miało wpływać na niezachowanie terminu do zgłoszenia sprzeciwu. Z akt sprawy wynika bowiem, że Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w B. przy piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. przesłał do Ministerstwa Sprawiedliwości brakujące dokumenty, w tym odpis dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych poświadczony notarialnie oraz zaświadczenie sporządzone przez Kancelarię radcy prawnego N. I. z dnia [...] lipca 2014 r. Pismo to wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu [...] lipca 2014 r., natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] sierpnia 2014 r. i doręczona Okręgowej Radzie Adwokackiej w B. w dniu [...] sierpnia 2014 r. Sąd wskazał, że organ nie uchybił 30-dniowemu terminowi na zgłoszenie sprzeciwu i przez to wykroczył poza swoje kompetencje nadzorcze, albowiem bieg terminu na zgłoszenie sprzeciwu liczy się od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi, czyli de facto od dnia uzupełnienia brakujących dokumentów. Brak również było zdaniem Sądu podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, o co wnosiła strona.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- na podstawie art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
I. art.69 ust. 2 w zw. z art. 69a ust. 1 zd. 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, przez ich błędną wykładnię, polegającą m.in. na przyjęciu, że "działanie podejmowane w trybie art. 69 ust. 2 ww. ustawy, zmierzają do uzupełnienia materiału dowodowego, mają w istocie charakter czynności materialno-technicznych i jako takie dla ich ważności i skuteczności nie wymagają uzyskiwania odrębnego upoważnienia piastuna funkcji organu" oraz że "mogą być one podejmowane przez osoby pozostające w strukturze administracyjnej organu", co stało się podstawą błędnej oceny, że w sprawie doszło do skutecznego zastosowania instytucji zwrotu uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata przez Ministra Sprawiedliwości i przedłużenia w czasie terminu do skorzystania z kompetencji nadzorczych do milczenia lub wydania decyzji o sprzeciwie, podczas gdy należało przyjąć, że chodzi o władczą formę działania organu nadzoru, która nie może być skutecznie podejmowana przez osobę wywodzącą swoje upoważnienie do działania w imieniu Ministra wyłącznie z treści regulaminu organizacyjnego Ministra Sprawiedliwości;
II. art. 69a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez niewłaściwe uznanie, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy Minister Sprawiedliwości posiadał kompetencję do zastosowania ww. przepisu prawa, podczas gdy – z uwagi na istotną wadliwość postępowania nadzorczego, poprzedzającego wydanie przez Ministra decyzji o sprzeciwie, wydanie tej decyzji należało ocenić jako niedopuszczalne.
W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie art.69 ust. 2 w zw. z art. 69a ust. 1 zd. 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze przez jego błędną wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącej, doszło do przekroczeniu przez organ kompetencji nadzorczych nad działalnością samorządu przez zwrócenie Okręgowej Radzie Adwokackiej w B. uchwały wraz z aktami osobowymi w celu uzupełnienia wskazanego braku formalnego materiału dowodowego, w konsekwencji czego doszło do doręczenie decyzji (sprzeciwu) po upływie materialnoprawnego terminu – 30 dni - od dnia otrzymania przez organ uchwały wraz z aktami. Wezwanie do uzupełnienia akt przez dołączenie określonych w wezwaniu dokumentów nie przerwało skutecznie przedmiotowego (materialnoprawnego) terminu i nie mogła mieć wpływu na jego wydłużenie, należało go więc liczyć od daty pierwotnego doręczenia Ministrowi uchwały wraz z aktami osobowymi. Zarzut ten jest nietrafny.
Należy stwierdzić, że kwestionowane działania, podjęte zostały na podstawie i w granicach prawa. Możliwość uzupełnienia akt o dodatkowe informacje lub dokumenty przewiduje art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze. Jest to uprawnienie organu. Rozważając zasadność złożenia sprzeciwu władny jest do ustalenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu. Zostały one określone w art. 65 i 66 Prawa o adwokaturze. Prawo złożenia sprzeciwu wobec określonej osoby nie zostało ograniczone w żaden sposób, poza względami wynikającymi z charakteru tego aktu jako decyzji administracyjnej. To do organu należy ocena czy i o jakie dokumenty lub informacje uzupełnić należy wniosek dla załatwienia sprawy administracyjnej w postępowaniu nadzorczym w stosunku do postępowania przed radą adwokacką. Mimo, że decyzja o sprzeciwie nie jest podejmowana w zwykłym postępowaniu administracyjnym lecz w postępowaniu nadzorczym, to jednak ustawa z 1982 r. - Prawo o adwokaturze nie wyłącza stosowania do tego postępowania podstawowych zasad procedury administracyjnej, określających obowiązki organu prowadzącego postępowanie sprzeciwowi. Minister Sprawiedliwości ma więc prawo do badania, w ramach przyznanego mu w art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów, tego wpisu z punktu widzenia wszystkich wymagań określonych ustawą Prawo o adwokaturze. Odnosząc się do dochowania terminu przypomnieć należy, co uszło uwadze skarżącej, że, stosownie do brzmienia art. 69 ust. 2 i art. 69a ust. 1 Prawa o adwokaturze, jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej okręgowej rady adwokackiej w celu uzupełnienia. Wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 69 ust. 2 (zwrotu uchwały wraz z aktami) bieg terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Zatem stanowisko skarżącej nie znajduje oparcia w brzmieniu przytoczonej regulacji prawnej. 30 – dniowy termin rozpoczął bieg od dnia ponownego doręczenia przez Okręgową Radę Adwokacką w B. uchwały o wpisie skarżącej na listę adwokatów tj. [...] lipca 2014 r., natomiast zaskarżona decyzja została wydana [...] sierpnia 2014 r. i doręczona Okręgowej Radzie Adwokackiej w B. [...] sierpnia 2014 r. a więc z zachowaniem przewidzianego prawem terminu.
Również za chybiony należało uznać zarzut kwestionujący kompetencję zastępcy dyrektora Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej w zakresie zwrotu uchwały do uzupełnienia wraz z aktami osobowymi w imieniu Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze. W myśl obowiązującego w dacie zwrotu akt do uzupełnienia właściwej okręgowej rady adwokackiej § 21 regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości, stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 24/12/BDG Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości ( Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości poz. 25 i 158 oraz poz. 119, 205, 209,241,243,262 z 2013 r.) do zakresu zadań Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej należało m.in.: prowadzenie spraw związanych ze sprawowanym przez Ministra Sprawiedliwości nadzorem nad działalnością samorządu adwokackiego i samorządu radców prawnych oraz działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego oraz badanie zgodności z prawe uchwał organów samorządu adwokackiego, samorządu radców prawnych i samorządu notarialnego. Tak więc nie ulega wątpliwości, że zwrot uchwały w celu uzupełnienia był prawidłowy zgodny z obowiązującym zarządzeniem organizacyjnym Ministerstwa Sprawiedliwości i dotyczył czynności, wykonywanej w ramach sprawowanego w imieniu Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad samorządem adwokackim, która była jednym z elementów tej procedury. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że podjęte czynności na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy prawo o adwokaturze miały charakter czynności niewładczych, materialno-techniczny i jako takie dla ich ważności i skuteczności nie wymagały uzyskania odrębnego upoważnienia piastuna funkcji organu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie niezasadny jest zarzut naruszenia art.69 ust. 2 w zw. z art. 69a ust. 1 zd. 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy Prawa o adwokaturze, ponieważ zarówno Sąd I instancji, jak i Minister Sprawiedliwości dokonali prawidłowej wykładni tych przepisów.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło