IV SAB/Wa 226/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty recyklingowej - oddala skargę - W piśmie, które wpłynęło w dniu 30 stycznia 2014 r. do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, R. K. wniósł o zwrot opłaty recyklingowej, twierdząc, że została ona pobrana niezgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji. Pismem z dnia 19 lutego 2014 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej żądanie zwrotu opłaty recyklingowej uznał za bezzasadne. Poinformował R. K., że zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Z 2013 r., poz. 1162, zwanej dalej u.rec.), z którego wynika obowiązek uiszczania opłaty recyklingowej, wszedł w życie 1 stycznia 2006 r. i do dziś nie został uchylony przez ustawodawcę. Opłata ta zgodnie z art. 40 ust. 7 pkt 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232, ze zm.) stanowi z mocy ustawy przychód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej . Fundusz nie ma więc możliwości samodzielnego decydowania w sprawie zaniechania przyjmowania na swój rachunek wpływów z tego tytułu, jak i zwrotu bez dyspozycji ustawodawcy już otrzymanych kwot. W ocenie Funduszu takie działanie mogłoby zostać uznane jako naruszające zasady gospodarowania środkami publicznymi, a więc niezgodne z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 168). Z tych powodów zdaniem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej opłata recyklingowa nie została pobrana bezprawnie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu wniósł R. K., wywodząc, że zwróciła się do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o zwrot nienależnie pobranej opłaty recyklingowej. Organ zaś skierował do niej jedynie pismo zawierające odmowę zwrotu nienależnie pobranej opłaty. Organ pozostaje więc w bezczynności. Skarżący motywował, że w przypadku zwrotu opłaty wykonanie stosowanej operacji przelania lub wypłaty środków w gotówce musi być poprzedzone wydaniem stosownej dyspozycji, co powinno być rozstrzygnięte przez Zarząd Funduszu. Rozpoznanie wniosku powinno więc nastąpić poprzez przyjęcie aktu z zakresu administracji publicznej nie zaś w formie czynności materialno - technicznej zwrotu opłaty. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania prawem przewidzianego rozstrzygnięcia w sprawie w terminie trzydziestu dni od otrzymania prawomocnego odpisu niniejszego wyroku wraz z aktami sprawy i zasądzenie od organu kosztów według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na pominięcie przez skarżącą czynności wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co stanowi wymóg niezbędny do wniesienia skargi na bezczynność organu oraz z tego powodu, że Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie służy status organu ewentualnie o oddalenie skargi albowiem NFOŚiGW nie pozostawał w bezczynności. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wywiódł, że skarga jest niedopuszczalna z uwagi na niedochowanie przez skarżącą wymogu uprzedniego wezwania NFOŚiGW do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto skarga winna być odrzucona albowiem NFOŚiGW nie przysługują kompetencje organu administracji publicznej. Organem właściwym w przedmiocie zwrotu opłaty powinien być uznany Główny Inspektor Ochrony Środowiska. W ocenie NFOŚiGW trudno mówić o bezczynności organu w sytuacji gdyż Fundusz nie posiada statusu organu. Wywodzono, że NFOŚiGW nie pozostaje w bezczynności albowiem udzielił odpowiedzi skarżącej pismem z dnia 27 czerwca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do stanowiska zwartego w odpowiedzi na skargę, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie jest organem. Zauważyć należy, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest państwowym osobą prawną w rozumieniu art 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych(Dz. U. z 2013 r, poz. 885 i 938) zgodnie z art. 400 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm., zwana dalej p.o.ś.). Natomiast w świetle art. 401 ust. 7 pkt 9 p.o.ś. opłaty recyklingowe stanowią przychód powyższego Narodowego Funduszu. Ponadto zgodnie z art. 400k ust. 1 pkt 4 p.o.ś. Zarząd Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest kompetentnym organem do gospodarowania jego środkami finansowymi, a więc także do rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty recyklingowej, która została uiszczona na rachunek bankowy Narodowego Funduszu. W tym zakresie podmiotowym Narodowy Fundusz jest to podmiot administracyjny o charakterze funkcjonalnym, zaś ewentualne orzekanie w tym przedmiocie, tj. zwrotu opłaty recyklingowej uiszczonej przez osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą następuje w formie czynności materialno-technicznej o charakterze zewnętrznym jako jego prawnej formy działania (postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 186/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 101, wyrok NSA z 12 stycznia 2010 r., II OSK 1608/09). Stanowisko, że NFOŚiGW nie jest organem więc jako organ nie może pozostawać w bezczynności jest niezasadne. Odnosząc się zaś do braku wezwania przez skarżącą NFOŚiGW do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie w ocenie Funduszu winno poprzedzać skargę stwierdzić należy, pogląd ten nie jest uzasadniony. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego tylko na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a i nie ma podstaw aby ten warunek rozciągać na bezczynność polegającą na niewydaniu aktu lub niepodjęciu czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ( por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 71, wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., II OSK 321/12, LEX nr 1219133). Brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie stanowi więc podstawy do odrzucenia skargi. Odnosząc się zaś doz zarzutu skarżącego, że Fundusz pozostawał w bezczynności stwierdzić należy, że twierdzenie takie nie jest zasadne. Z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, ze pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. NFOŚiGW odmówił skarżącej zwrotu opłaty recyklingowej wyjaśniając podstawy tak zaprezentowanego stanowiska. W powyższej sytuacji w dacie wniesienia skargi Fundusz nie pozostawał w bezczynności. Podkreślić należy, że zwrot wpłaty dokonanej na rachunek NFOŚiGW, jako wynikającej ze zobowiązania o charakterze publicznym (art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji), stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej podlegającej załatwieniu w formie aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej. Fundusz ustosunkował się więc negatywnie do żądania skarżącego, a dokonano tego w formie czynności z zakresu administracji publicznej. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie pozostawał więc w zwłoce w załatwieniu wniosku. Fakt, że wniosek ten nie został załatwiony zgodnie z żądaniem skarżącego nie ma znaczenia w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność. Mając na względzie powyższe rozważania skarga została oddalona w oparciu o art. 151 p.p.s.a.