IV SA/Gl 518/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-02-24

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga – Gajewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek mieszkaniowy powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku okresowego z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy, jako świadczenie nieujęte w katalogu wyłączeń z art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, podlega wliczeniu do dochodu osoby ubiegającej się o zasiłek okresowy. Organy prawidłowo ustaliły wysokość zasiłku, uwzględniając ten dochód i działając w ramach uznania administracyjnego, co nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Skarżący J.P. ubiegał się o zasiłek okresowy z powodu bezrobocia. Organ I instancji przyznał zasiłek w określonej kwocie, wliczając do dochodu skarżącego połowę dodatku mieszkaniowego. Skarżący odwołał się, kwestionując wliczenie dodatku mieszkaniowego do dochodu i domagając się wyższej kwoty zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i powołując się na naruszenie przepisów Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. J.P. wnioskiem z dnia [...] zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z prośbą o udzielenie pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Z., decyzją z dnia [...], nr [...], przyznał J.P. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia [...] do dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że strona spełnia warunki do przyznania pomocy społecznej. Uzyskuje dochód w postaci połowy dodatku mieszkaniowego w wysokości miesięcznie [...] -zł., który jest niższy niż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 542,- zł. Wysokość przyznanego stronie zasiłku okresowego ustalono w oparciu o przepis art. 38 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawa o pomocy społecznej"), uznając, że minimalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku strony wynosi [...] zł., zatem podwyższono ją do kwoty udzielonej pomocy. W odwołaniu od powyższej decyzji J.P. uznał, że organ rażąco naruszył przepisy ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia wykonawczego, bowiem osobom takim jak on, schorowanym i nie posiadającym żadnego źródła dochodu przysługuje zasiłek okresowy w wysokości [...] zł. miesięcznie. Niezależnie od tego każdy uprawniony ma prawo otrzymywać zasiłek celowy. Podniósł, że nie może wykonywać pracy zawodowej oraz prac dorywczych. Zakwestionował wysokość przyznanego zasiłku okresowego z uwagi na sprzeczne z ustawą o pomocy społecznej wliczenie do dochodu kwoty dodatku mieszkaniowego, otrzymywanego z innego tytułu i przez to obniżenie wysokości zasiłku okresowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "K.p.a.") i art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zważyło, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Kryteria podmiotowe i przedmiotowe określa art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) i stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z przyczyn wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie tej pomocy. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujące. Z kolei zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418,- zł. miesięcznie. Ponadto ustalona kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (ust. 3) oraz nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (ust. 4), natomiast okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala organ na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5). Wyjaśnić należy, że w myśl art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne i alimenty świadczone na rzecz innych osób. W trakcie aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca jest po rozwodzie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W zajmowanym mieszkaniu mieszka również jego syn, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Stronie przysługuje dodatek mieszkaniowy, przy czym organ i instancji przyjął, że z tego tytułu strona osiąga dochód w wysokości 50 % tego dodatku, tj. [...] zł. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje fakt, że strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego przyjętego dla osoby samotnie gospodarującej w kwocie 542,- zł. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że o ile samo przyznanie zasiłku okresowego nie ma charakteru uznaniowego, bowiem spełnienie warunków do jego przyznania obliguje organ do jego przyznania, to uznaniu administracyjnemu pozostawiona jest w określonych ramach jego wysokość i okres pobierania, poprzez ustawowo określoną możliwość miarkowania. Ustawa o pomocy społecznej dopuszcza możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości między określonymi przepisami maksimum i minimum, to orzekając w sprawie tego zasiłku organy pomocy społecznej obowiązane są kierować się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy. Przepisy te interpretować należy w ten sposób, iż organ nie może stronie przyznać świadczenia w niższej kwocie (a także wyższej) niż to zostało określone w ustawie. W ustalonych w ten sposób widełkach organ poruszać się może jednak swobodnie, przy czym powinien ustalić to świadczenie w wysokości adekwatnej do sytuacji wnioskodawcy, jego potrzeb i możliwości zaspokojenia swoich potrzeb we własnym zakresie oraz posiadanych przez organ środków finansowych na realizację zadań pomocowych. Uznanie administracyjne obejmuje prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Okoliczność ta powoduje, że ustalając wysokość udzielonej w tym trybie pomocy organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a w myśl art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W związku z powyższym, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Przyznawanie i wypłacanie zasiłku okresowego jest zadaniem własnym gminy. Zgodnie z art. 147 ust. 7 i ust. 8 ustawy o pomocy społecznej gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, tj. 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Powyższe oznacza, że na zasiłek celowy w wyższej od otrzymywanej dotacji gmina będzie musiała przeznaczyć wygospodarowane przez siebie środki. Jednocześnie dodatek mieszkaniowy jest elementem składowym dochodu w rozumieniu art. 8 ustawy o pomocy społecznej który ma wpływ na przyznanie prawa do pomocy społecznej, a w przypadku jej przyznania na określenie rodzaju i wysokości tych świadczeń. Katalog wyłączeń zawarty w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej ma charakter zamknięty. Dodatek mieszkaniowy jako niewymieniony w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, podlega wliczeniu do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji po ustaleniu, że strona uzyskuje dochód w wysokości [...] -zł. prawidłowo przyznał zasiłek okresowy w kwocie [...] zł. w wysokości nieznacznie wyższej od minimum, tj. od [...] zł. Strona odrębną decyzją otrzymała w [...] zasiłek celowy na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie [...] zł. Jak wyżej wyjaśniono pomoc społeczna zależy nie tylko od potrzeb osoby ubiegającej się o świadczenie, ale także od aktualnej sytuacji finansowej ośrodka pomocy społecznej. Ośrodek pomocy społecznej ma objąć pomocą wszystkich, którzy spełniają warunki do jej otrzymania i jest najlepiej zorientowany w zakresie pomocy niezbędnej dla każdego uprawnionego, ale też w możliwościach finansowych, pozwalających na zaspokojenie tych potrzeb. Kiedy środki nie wystarczają dla wszystkich potrzebujących, rzeczą właściwych organów jest wyważenie przyznawanej pomocy, a więc uwzględnianie sytuacji subiektywnej uprawnionych oraz sytuacji obiektywnej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach J.P. wniósł o zmianę opisanej powyżej decyzji organu odwoławczego, kwestionując zasadność przyznania zasiłku okresowego w niższej wysokości. Zaznaczył, że z powodu przewlekłej i nieuleczalnej choroby nie może wykonywać pracy zawodowej, w związku z tym wystąpił o przyznanie renty chorobowej. Ostatecznie opisał swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, domagając się objęcia szeroko pojętą pomocą społeczną i akcentując, iż zasiłek okresowy jest jedynym źródłem jego utrzymania. Dokonał analizy przyznanych mu z pomocy społecznej świadczeń i przytoczył ponownie zarzuty zawarte w odwołaniu nie podzielając stanowiska organu, że na przełomie roku 2013/2014 bardzo radykalnie wzrosła ilość osób wymagających wsparcia z pomocy społecznej. W tym zakresie uznał, że z dokumentów taki stan rzeczy nie wynika, a nadto nie można uzależnić wysokości świadczeń od ilości wnioskujących o pomoc osób, gdyż organy pomocy społecznej mają obowiązek realizować zobowiązania ustawowe i zadania zlecone przez władze państwowe. Skarżący wskazał również, że przepisy nakładają na państwo i samorządy obowiązek udzielania pomocy osobom potrzebującym. Brak działań organu w zaspokajaniu podstawowych potrzeb świadczy o świadomym działaniu na niekorzyść stron wnioskujących, bowiem minimum socjalne według GUS wyniosło na koniec 2013 r. kwotę 1 065,- zł. Zdaniem skarżącego wydane w sprawie decyzje naruszają nie tylko przepisy Konstytucji RP, takie jak art. 5, art. 38, art. 40, art. 45 pkt 1, art. 67, art. 163, ale również przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podtrzymało dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Dodatkowo, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził, by naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Przedmiotem kontroli jest zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, przyznającą skarżącemu zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia [...] do dnia [...]. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] o udzielenie pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie stanowił art. 38 ustawy o pomocy społecznej. W świetle ust. 1 powyższego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, "zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.". W art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej zawarto zasady, co do ustalenia wysokości zasiłku okresowego. W ust. 2 określono jego maksymalną wysokość, zaś w ust. 3 minimalną. Maksymalną wysokość zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a jej dochodem (ust. 2 pkt 1), natomiast minimalną, nie mniej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym, a dochodem tej osoby (ust. 3 pkt 1). W zakresie dotyczącym wysokości zasiłku okresowego organ administracji publicznej działa więc w ramach tzw. uznania administracyjnego, bowiem w przywołanych przepisach ustawy o pomocy społecznej ustawodawca określił maksymalną i minimalną jego wysokość. W sytuacji, gdy ustawa o pomocy społecznej dopuszcza możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości między określonymi przepisami maksimum i minimum, to orzekając w sprawie zasiłku organy pomocy społecznej obowiązane są kierować się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy, wskazanymi m.in. w przepisach art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma bowiem na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, niemożliwych do pokonania we własnym zakresie przez ubiegających się o tę pomoc (art. 2 ust. 1), zaś rodzaj, forma i rozmiar tej pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3), przy czym występujący o pomoc jest obowiązany do współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 4). Kontrola sądu administracyjnego w tym zakresie ograniczona jest zatem do ustalenia, czy orzekający w danej sprawie organ administracji wskazał jakimi kryteriami kierował się określając wysokość przyznanego skarżącemu zasiłku okresowego. Działanie w ramach uznania administracyjnego co do wysokości zasiłku okresowego ograniczone jest bowiem nie tylko postanowieniami art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., ale także zasadami i celami ustawy o pomocy społecznej. Trafnie stwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lipca 2006 r. o sygn. akt I SA/Wa 603/06, że: "O tym więc, czy zasiłek ten będzie przyznany w rozmiarze wyższym bądź niższym decyduje organ biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i zdrowotną uprawnionego oraz członków jego rodziny, postawę świadczeniobiorcy, jego obiektywne możliwości wyjścia z kryzysu, oraz elementy subiektywne - chęć i aktywność w rozwiązaniu swej trudnej sytuacji życiowej. Trzeba przecież mieć na uwadze, iż zadaniem pomocy społecznej nie jest udzielanie świadczeń pieniężnych w celu zapewnienia świadczeniobiorcy stałego źródła utrzymania, lecz służenie mu pomocą, aby poprzez wspólne działania (państwa i uprawnionego) zlikwidować nie tylko skutki, ale przede wszystkim przyczynę trudnej sytuacji życiowej jego rodziny." (zacytowany wyrok jest dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). W ocenie składu orzekającego analiza materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy wskazuje, że organy w sposób wyczerpujący wykazały motywy podjętych rozstrzygnięć, które mieszczą się w celach i zadaniach pomocy społecznej. W kontrolowanym postępowaniu bezspornym było, że skarżący spełnia kryterium dochodowe do otrzymania zasiłku okresowego oraz, że jest osobą bezrobotną, co stanowi dodatkową przesłankę uzasadniającą udzielenie mu tej formy pomocy społecznej. Kryterium dochodowe skarżącego zostało ustalone w oparciu o art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, oraz zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823). Dla osoby samotnie gospodarującej to kryterium wynosi 542,- zł. W myśl art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Stosownie do art. 8 ust. 4 tej ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Odnośnie podniesionej w skardze kwestii pomniejszania dochodu skarżącego o przyznany mu dodatek mieszkaniowy należy wyjaśnić, iż ustawa o pomocy społecznej w kompleksowy sposób reguluje zasady ustalania dochodu osób korzystających z pomocy opieki społecznej i nie przewiduje możliwości odliczania od dochodu dodatku mieszkaniowego (por. art. 8 ust. 3 i 4 tej ustawy o pomocy społecznej). Zatem w sytuacji, gdy strona w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, a w razie utraty tego źródła dochodu w miesiącu złożenia wniosku, otrzymuje dodatek mieszkaniowy, podlega on wliczeniu do dochodu. Ustawodawca nie przewidział innego katalogu pomniejszeń sumy przychodów (ust. 3) ani też nie uwzględnił dodatku mieszkaniowego w katalogu przychodów nie wliczanych do dochodu (ust. 4), co oznacza, że kwota przypadającego i przyznanego skarżącemu dodatku mieszkaniowego podlegała wliczeniu do jego dochodu. Nie ulega wątpliwości, że jedynym dochodem skarżącego z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o przyznanie zasiłku okresowego był przyznany odrębną decyzją dodatek mieszkaniowy, którego tylko w ½ części stanowił kwotę jego dochodu, w wysokości [...]zł. miesięcznie (tj. [...]). Stąd też prawidłowo skarżącemu udzielono wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku okresowego, ustalonego do wysokości 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (542,-zł.), a faktycznie pozyskiwanym przez niego dochodem ([...]zł.). Kwota przyznanego skarżącemu zasiłku okresowego, w oparciu o przepis art. 38 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, została wyliczona poprawnie a nawet podwyższona z kwoty [...] zł. na kwotę [...] zł. Zatem organy przyznały zasiłek okresowy w przewidzianej ustawą o pomocy społecznej wysokości minimalnej podwyższonej o [...] zł., tym samym zarzuty skarżącego w tym zakresie należy uznać za bezpodstawne. Nie można bowiem zaakceptować stanowiska, że przyznany skarżącemu dodatek mieszkaniowy nie podlega wliczeniu do dochodu. Słusznie zatem organy orzekające w sprawie przyjęły, że jedynym on dochodem wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (a także w miesiącu w którym wniosek został złożony) i z uwzględnieniem tego dochodu wyliczyły kwotę przyznanego zasiłku okresowego od dnia [...] do dnia [...] w kwocie [...] zł miesięcznie. Kwestia ustalenia wysokości zasiłku okresowego pozostawiona została, jak już wyżej wspomniano, tzw. "względnemu uznaniu administracyjnemu", czyli w granicach pomiędzy najwyższą i najniższą kwotą zasiłku wynikającą z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, w oparciu o ocenę organu obejmującą jego możliwości finansowe, ilość osób i rodzin ubiegających się o tę pomoc i przy uwzględnieniu hierarchii potrzeb, na które środki te mają być przeznaczone. Organ nie jest więc z jednej strony zobowiązany do przyznawania zasiłku w maksymalnej wysokości, z drugiej jednak strony nie jest uprawniony do rozstrzygania dowolnie, bez odniesienia do wskazanych wyżej kryteriów. Przy przyznawaniu tego świadczenia organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Rozstrzygając sprawę, organy dokonały analizy okoliczności faktycznych i oceny zebranego materiału dowodowego, a wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych decyzji i nie budzą one, co do zasady, zastrzeżeń Sądu. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organy wskazały, czym kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięć i argumentacja ta zasługuje, w ocenie Sądu, na akceptację. Niezasadny jest także zarzut naruszenia norm konstytucyjnych, bo pomoc przez Państwo jest skarżącemu świadczona. Zasadnie podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, że: "Przepis art. 67 ust. 2 Konstytucji RP stanowi jedynie pewien wzorzec określający w sposób ogólny ramy zabezpieczenia społecznego, kierunki polityki państwa i jest adresowany głównie do organów prawodawczych. Przepis ten stanowi zatem źródło gwarancji, a nie praw podmiotowych obywatela dla zabezpieczenia społecznego, które dopiero konkretyzują się w ustawach zwykłych." (wyrok NSA z 24 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 741/11, Lex nr 1068534). Dodatkowo, "Przepis art. 67 Konstytucji RP ma w poważnym stopniu znaczenie odsyłające, bo zakres i formy zabezpieczenia społecznego określić ma ustawa. Poza wskazaniem podstawowych sytuacji, gdy obywatelowi musi przysługiwać prawo do zabezpieczenia społecznego, ustalenie spraw pozostałych zostało powierzone ustawodawcy zwykłemu. Regulacje ustawowe muszą być kształtowane w taki sposób, by z jednej strony uwzględniały istniejące potrzeby, a z drugiej możliwości ich zaspokojenia. Granice tych możliwości wyznaczane są przez inne podlegające ochronie wartości konstytucyjne - takie jak np. równowaga budżetowa." (wyrok NSA z 10 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1771/10, Lex nr 1070795.). Na marginesie zauważyć przyjdzie, iż skarżącemu dwoma decyzjami z dnia [...] przyznano zasiłek celowy na częściowe jednorazowe pokrycie opłat czynszowych w wysokości [...] zł. oraz zasiłek celowy na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie odżywiania" w kwocie [...] zł. na miesiąc [...]. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz zawiera wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ich ocena nie nosi cech dowolności. Mając powyższe na względzie skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło