II GSK 1203/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-06

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Zbigniew Czarnik, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie przez organ kontrolny, że na działce rolnej uprawiana jest inna roślina niż zadeklarowana, nawet jeśli należy ona do tej samej grupy upraw, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej lub jej pomniejszenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zadeklarowanie innej rośliny uprawnej niż faktycznie rosnąca na działce rolnej, nawet jeśli należy ona do tej samej grupy upraw, stanowi naruszenie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Sąd podkreślił, że obszarem zatwierdzonym jest obszar, dla którego spełnione zostały wszystkie warunki przyznania pomocy, a zmiana rośliny uprawnej wymaga zgłoszenia organowi. Ponadto, stwierdzone zawyżenie powierzchni wnioskowanej o ponad 50% stanowiło podstawę do nieprzyznania pomocy.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, deklarując różne pakiety i warianty upraw. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanych upraw i powierzchni, co skutkowało odmową przyznania płatności w pomniejszonej wysokości. Rolnik zaskarżył decyzję, a następnie wyrok WSA oddalający jego skargę. Skarga kasacyjna została oddalona przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 508/14 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r. oddalił skargę B. S. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r., w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2013 w pomniejszonej wysokości. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: skarżący w dniu 24 kwietnia 2013 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarował pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 14,86 ha, wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 3,74 ha, wariant 2.5 - Uprawy warzywne (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 0,18 ha, pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.5 - Murawy ciepłolubne na powierzchni 3,74 ha. W okresie od 16 lipca 2013 r. do 12 września 2013 r. przeprowadzono w gospodarstwie strony kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO, podczas której stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej. Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] lutego 2014 r., którą przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2013 r. z sankcjami wieloletnimi. Decyzja ta została uchylona w całości decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., który przekazał skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z [...] maja 2014 r. przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości na rok 2013 i nałożył sankcje w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych. Objętą skargą decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Podlaskiego Oddziału ARiMR w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ wskazał na ustalone w toku kontroli nieprawidłowości. Działki rolne oznaczone kodem DR50 (zadeklarowane w wariancie 2.3 i 5.5) były położone częściowo na niedeklarowanych w części opisowej wniosku działkach referencyjnych - granice tych działek rolnych wychodziły poza granice odniesienia deklarowanej działki referencyjnej, co skutkowało redukcją powierzchni wymienionych działek rolnych do ich obszarów znajdujących się wyłącznie w granicach działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. wnioskodawca zadeklarował w pakiecie 2 – rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 – uprawy rolnicze, między innymi: działkę rolną G o powierzchni 0,90 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka strączkowo – zbożowa, zaś inspektorzy stwierdzili powierzchnię 0,85 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka wieloletnia traw z roślinami motylkowymi drobnonasiennymi; działkę I o powierzchni 3,99 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka strączkowo – zbożowa, gdzie stwierdzono powierzchnię 4,12 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka zbożowa; działkę rolną LC o powierzchni 2,26 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka strączkowo – zbożowa, kontrola zaś wykazała powierzchnię 2,26 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka zbożowa. Wobec powyższego organ ustalił w zakresie Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności): powierzchnię deklarowaną - 14,86 ha, powierzchnię stwierdzoną – 14,94 ha oraz powierzchnię stwierdzoną, na której występuje zgodność rośliny deklarowanej z rośliną stwierdzoną - 7,71 ha. Skarżący zawyżył tym samym powierzchnię o 7,15 ha, co stanowiło 92,74 % powierzchni stwierdzonej w wariancie 2.1. Wobec tego prawidłowo w decyzji pierwszoinstancyjnej odmówiono przyznania płatności, oraz stwierdzono, że kwota wynikającą z przedeklarowania w wysokości 5.648,50 zł będzie potrącana od płatności pomocowych w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. W zakresie Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 – trwałe użytki rolne (z certyfikatem zgodności) oraz Pakietu 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5,5 - Murawy ciepłolubne, również odmówiono płatności z uwagi na zawyżenie powierzchni o 0,13 ha, co stanowiło 3,60 % powierzchni stwierdzonej. Natomiast płatność do Pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.5 – Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) została przyznana zgodnie z wnioskiem. Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję wskazał, że zadeklarowane działki rolne G, I, LC nie spełniały wszystkich warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, gdyż na tych działkach była uprawiana inna roślina niż wynikało ze zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz złożonego przez skarżącego wniosku. Sąd uznał, że z zebranego materiału dowodowego niezbicie wynikało zawyżenie powierzchni wnioskowanej w Pakiecie 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 – uprawy rolnicze, o 7, 15 ha, co stanowił 92,74 % powierzchni stwierdzonej w tym wariancie, co zgodnie z art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. było przesłanką do nie przyznania pomocy oraz z uwagi na przekroczenie 50 % różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną do wykluczenia z możliwości ponownego uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a obszarem zatwierdzonym. Sąd odnosząc się do stanowiska skarżącego, stwierdził, że art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. miał w sprawie zastosowanie z uwagi na odesłanie zawarte w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. Za prawidłowe, zgodnie z art. 16 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 Sąd uznał stwierdzenie organu, że kwota wynikająca z przedeklarowania będzie potrącana od płatności pomocowych, do których beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w przeciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Sąd I instancji zgodził się z ustaleniami czynności kontrolnych organu: w przedmiocie zawyżenia powierzchni deklarowanej działki z 3,74 ha do powierzchni stwierdzonej 3,61 ha w przypadku pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 – trwałe użytki zielone. Różnicę procentowo obliczono w wysokości 3,60 %. Nieprawidłowość ta uprawniała organ do zastosowania art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011; w przedmiocie zaniżenia powierzchni deklarowanej działki z 3,74 ha do powierzchni stwierdzonej 3,61 ha w przypadku pakietu 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5,5 – Murawy ciepłolubne, która to nieprawidłowości powodowała zastosowanie art. 16 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Sąd podzielił stanowisko organu o braku możliwości zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, gdyż skarżący złożył wniosek nieprawidłowy pod względem faktycznym oraz nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał i nie podważył wyników kontroli przeprowadzonej w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. Uznał, że sama kontrola została przeprowadzona w sposób właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i prawidłowo została udokumentowana w formie raportu z czynności kontrolnych. Sąd I instancji nie zgodził się ze skarżącym aby w sprawie doszło do naruszenia art. 8, 9, 11 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173). Wskazał w tym zakresie, że postępowanie w sprawie przyznania płatności finansowej z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Sąd nie znalazł również podstaw do przyjęcia, że organy ARiMR w zakresie przyznawania płatności rolnośrodowiskowej dokonały zmiany interpretacji obowiązujących przepisów, w zakresie pojęcia obszaru zatwierdzonego w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemności zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz UE L 35/8 z 28.01.2011 r.). W podstawie prawnej wyroku Sąd podał art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). B. S. skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: 1. Przepisów prawa materialnego: a. Art. 16 ust. 2, 3, 5 i 7 oraz art. 6 ust. 2 pkt c) w zw. z art. 11 i art. 15 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, polegające na błędnym przyjęciu, że: - do obszaru zatwierdzonego w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt c) nie mogą być wliczane działki rolne, na których rośnie roślina inna niż zadeklarowana, pomimo, że należy ona do tej samej grupy upraw (należy do tego samego wariantu Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne); - obszarem zatwierdzonym jest obszar działek lub parceli odnośnie do którego zostały spełnione wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania danej pomocy; - w stanie faktycznym sprawy istnieją podstawy do przyznania płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, określonej jak w rozstrzygnięciu decyzji; b. Art. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, polegające na błędnym przyjęciu, że: - w/w zapisu rozporządzenia wynika wymóg wskazany w § 23 ust. 1 pkt 5 ppkt a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, tj. według wskazania konkretnej rośliny uprawianej z danej grupy upraw; -dla potrzeb przyznania płatności rolnośrodowiskowej, grupę upraw stanowią działki rolne, na których prowadzona jest jedna uprawa zgodna z deklaracją rolnika we wniosku co do gatunku rośliny uprawnej; - pojęcie "użytkowania" obejmuje wyłącznie jedną roślinę. Nie może zaś obejmować roślin w ramach blisko spokrewnionych gatunków; c. Art. 15 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 polegające na błędnym przyjęciu, że z uwagi na w/w przepis, stwierdzenie występowania roślin innej niż zadeklarowana, pomimo, że należy ona do tej samej grupy upraw (należy do tego samego wariantu Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne) powoduje pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowych; d. Art. 5 ust. 1 pkt 14, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 30 i art. 31 ustawy o rozwoju obszarów wiejskich, polegające na błędnym przyjęciu, że z uwagi na treść w/w przepisów, stwierdzenie występowania rośliny innej niż zadeklarowana, pomimo, że należy ona do tej samej grupy upraw (należy do tego samego wariantu Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne) powoduje pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowych; e. § 2 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, § 4 ust. 2, § 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 oraz 3, § 23 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego polegające na błędnym przyjęciu, że z uwagi na treść w/w przepisów, stwierdzenie występowania rośliny innej niż zadeklarowana, pomimo, że należy ona do tej samej grupy upraw (należy do tego samego wariantu Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne) powoduje pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowych; 2. Przepisów postępowania: a. Art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 15 rozporządzenia nr 1122/2009 polegające na zaniechaniu ustalenia (w szczególności przez powołanie biegłego odpowiedniej specjalności), czy zadeklarowana przez skarżącego "mieszanka zbożowa" należy do tego samego rodzaju, co stwierdzone na gruncie "żyto ozime"; b. Art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, polegające na stojącym w sprzeczności z dowodami zgromadzonymi w sprawie uznaniu, że skarżący skutecznie nie podważył wyników kontroli ARiMR, a w szczególności pominięciu analizy treści załączonego do skargi protokołu kontroli gospodarstwa skarżącego z dnia [...] października 2013 r., nr [...]. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroki w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w B. ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi w przypadku uznania, że spełnione są przesłanki z art. 188 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie gdyż nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji. Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów od autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. zarzutów pomieszczonych w punkcie 2 podpunkcie a) i b) skargi kasacyjnej obejmujących zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 15 rozporządzenia nr 1122/2009 polegające na zaniechaniu ustalenia (w szczególności przez powołanie biegłego odpowiedniej specjalności), czy zadeklarowana przez skarżącego "mieszanka zbożowa" należy do tego samego rodzaju, co stwierdzone na gruncie "żyto ozime" oraz zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, polegające na stojącym w sprzeczności z dowodami zgromadzonymi w sprawie uznaniu, że skarżący skutecznie nie podważył wyników kontroli ARiMR, a w szczególności pominięciu analizy treści załączonego do skargi protokołu kontroli gospodarstwa skarżącego z dnia [...] października 2013 r., nr [...]. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także pozostałych zarzutów z punktu drugiego petitum skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, czego zdaje się nie zauważać autor skargi kasacyjnej, iż sąd administracyjny nie ma prawa, ani obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie – np. powoływania "biegłego odpowiedniej specjalności dla zbadania czy zadeklarowana przez skarżącego ,<> należy do tego samego rodzaju, co stwierdzone na gruncie <>". Sąd administracyjny nie jest trzecią instancją w postępowaniu administracyjnym. Sąd ten ma natomiast obowiązek skontrolowania przy postępowanie dowodowe w danej sprawie administracyjnej było prowadzone zgodnie z prawem (art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.). W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji z tego zadania się wywiązał prawidłowo, co powoduje niezasadność zarzutów naruszenia wskazanego przepisu ustrojowego, tj. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Nie jest także zasadnym zarzut nieodniesienia się szczegółowego w uzasadnieniu wyroku do dokumentu dołączonego do skargi ponieważ, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zbadał zgodność z prawem postępowania administracyjnego w tej sprawie i zasadnie uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który stał się podstawa wydania zaskarżonej decyzji, wskazuje na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Rację ma Sąd I instancji stwierdzając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania - w szczególności art. 8, 9, 11 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173). Sąd I instancji zasadnie podkreślił, że "postępowanie w sprawie przyznania płatności finansowej z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów, co nie oznacza jednak jego bierności, skoro zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Nie ulega wątpliwości, że organ w niniejszym postępowaniu przeanalizował cały dostępny materiał dowodowy i na tej podstawie, w oparciu o obowiązujące przepisy wyprowadził słuszne i logiczne wnioski. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał, na czym miałoby polegać naruszenie zasady budzenia przez organ zaufania wśród uczestników postępowania administracyjnego oraz informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na wynik sprawy. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz udzielanej pomocy finansowej, dlatego też powinien wiedzieć, że o każdej zmianie w sposobie użytkowania gruntów, w szczególności zmianie gatunku uprawy powinien poinformować we właściwym trybie kierownika ARiMR. Wskazać przy tym należy, że Skarżący zobowiązał się do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na należne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności w tym zmian dotyczących wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie poinformował organów o zmianie prowadzonych upraw, tym samym organy słusznie przyjęły, że do wskazanych działek nie przysługują wnioskowane płatności." (s. 15-16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Nie znajdują także uzasadnienia zamieszczone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego (punkt 1 petitum skargi kasacyjnej), polegające na "błędnym przyjęciu" przez Sąd I instancji określonej wykładni tych przepisów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w niniejszej sprawie dokonał prawidłowej wykładni wymienionych w punkcie 1 skargi kasacyjnej (dokładnie wymienionych wyżej) przepisów prawa materialnego. Wskazując na te regulacje Sąd I instancji słusznie podkreślił, iż świetle tych regulacji stwierdzić należy, że w zakresie spełnienia warunków dla przyznania płatności rolnośrodowiskowej niezbędnym jest zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym ze wskazaniem konkretnej rośliny uprawnej, wynikającej z zobowiązania rolno środowiskowego. Dopuszczalna jest zmiana takiej rośliny na inną, jednakże wiąże się to z koniecznością zmiany całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, która to zmiana powinna zostać zgłoszona kierownikowi Agencji w odpowiednim trybie. Wymóg wskazania rośliny uprawnej we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wynika również z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.), w którym określona została definicja działki rolnej. Zgodnie z nią, w przypadku, gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczone na podstawie tego konkretnego użytkowania. Rację ma Sąd I instancji podzielając zdanie organów administracji, iż przyjąć należy, że grupą upraw w rozumieniu art. 2 pkt 1 tegoż rozporządzenia będą działki rolne zadeklarowane przez rolnika, na których prowadzona jest uprawa jednego gatunku rośliny uprawnej. Przez "konkretne użytkowanie", zawarte w definicji działki rolnej należy między innymi rozumieć konkretną uprawę, określonej gatunkowo rośliny. W analizowanej sprawie skarżący kasacyjnie zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 2 – Rolnictwo ekologiczne wariant 2.1 uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) m.in.: a) działkę rolną G o pow. 0, 90 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym – mieszanka strączkowo - zbożowa. Natomiast z raportu z czynności kontrolnych wynika, iż inspektorzy terenowi na spornej działce stwierdzili powierzchnię 0,85 ha z rośliną uprawną w plonie głównym – mieszanka wieloletnia traw z roślinami motylkowymi drobnonasiennymi (kod nieprawidłowości DR6 – nie stwierdzono deklarowanej uprawy); b) działkę rolną I o pow. 3, 99 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym – mieszanka strączkowo – zbożowa. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że inspektorzy terenowi na spornej działce stwierdzili powierzchnię 4,12 ha z rośliną uprawną w plonie głównym – mieszanka zbożowa (kod nieprawidłowości DR6 - nie stwierdzono deklarowanej uprawy); c) działkę rolną LC o pow. 2,26 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym – mieszanka strączkowo – zbożowa. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że inspektorzy terenowi na spornej działce stwierdzili powierzchnię 2, 26 ha z rośliną uprawną w plonie głównym – mieszanka zbożowa (kod nieprawidłowości DR6 - nie stwierdzono deklarowanej uprawy). Naczelny Sąd Administracyjny podziela zdanie Sądu I instancji, iż nie można utożsamiać ani mieszanki strączkowo – zbożowej z mieszkanką wieloletnią traw z roślinami motylkowymi drobnonasiennymi, ani też mieszanki strączkowo – zbożowej z mieszanką zbożową, gdyż nie jest to ta sama uprawa. Zasadnie zatem Sąd I instancji podzielił pogląd organów, które przyjęły, że do powyższych działek, z uwagi na niezgłoszoną przez skarżącego zmianę rośliny uprawnej we właściwym trybie, nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa, a tym samym organy dokonały prawidłowej wykładni art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemności zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz UE L 35/8 z 28.01.2011 r.). Obszarem zatwierdzonym jest obszar działek lub parceli (...) odnośnie do którego zostały spełnione wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania danej pomocy. Tymczasem w tej sprawie zadeklarowane działki rolne G, I, LC nie spełniały wszystkich warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, gdyż na tych działkach była uprawiana inna roślina niż wynika z zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz złożonego przez rolnika wniosku. Jak zauważył Sąd I instancji z zebranego materiału dowodowego w tej sprawie wynika również, że czynności kontrolne wykazały zawyżenie powierzchni wnioskowanej w Pakiecie 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 – uprawy rolnicze, o 7, 15 ha, co stanowi 92,74 % powierzchni stwierdzonej w ww. wariancie, co zgodnie z art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. jest przesłanką do nie przyznania pomocy oraz z uwagi na przekroczenie 50 % różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną do wykluczenia z możliwości ponownego uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a obszarem zatwierdzonym. Art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. odnosi się do art. 16 ust. 3 akapit drugi, zgodnie z którym jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Rację ma Sąd I instancji, iż: "nie można przy tym zarzucić organom niezastosowania w sprawie art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., zgodnie z którym do celów stosowania niniejszego artykułu obszary zadeklarowane przez beneficjenta, które otrzymują tę samą stawkę pomocy w ramach określonego środka obszarowego, uznaje się za tworzące jedną grupę upraw. W przypadku stosowania dygresywnych kwot pomocy uwzględnia się jednak średnią tych kwot w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych. Powyższy przepis odnosi się bowiem do scalenia kilku obszarów zadeklarowanych przez beneficjenta otrzymujących tę samą stawkę pomocy w ramach określonego środka obszarowego, które uznaje się jako tworzące jedną grupę upraw. Natomiast art. 16 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. mówi o jednym, konkretnym obszarze, zadeklarowanym we wniosku o płatność, która to deklaracja jest wiążąca dla wnioskodawcy, który to obszar z tej deklaracji pozostaje w rozbieżności z zatwierdzonym obszarem przypisanym do tej konkretnej grupy upraw." (s. 12-13 zaskarżonego wyroku WSA). Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także zdanie Sądu I instancji, że przepis art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., wbrew zdaniu skarżącego kasacyjnie, miał zastosowanie w sprawie z uwagi na odesłanie zawarte w art. 7 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.: "Do celów niniejszego tytułu stosuje się odpowiednio art. 2 akapit drugi pkt 1, 10 i 20, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 12, 14, 16 i 20, art. 25 ust. 1 akapit drugi, art. 73, 74 i 82 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009." W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło