II FSK 1866/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-26

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Jacek Brolik, Jerzy Rypina

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w strukturze cash poolingu, gdzie agent (pool leader) otrzymuje odsetki od uczestników (w tym od Spółki) za korzystanie ze środków, Spółka jest zobowiązana do poboru podatku u źródła od wypłacanych agentowi odsetek, jeśli agent nie jest ich rzeczywistym odbiorcą (beneficial owner)?
Ratio decidendi
Spółka jest zobowiązana do poboru podatku u źródła od wypłacanych agentowi odsetek w ramach struktury cash poolingu, jeśli agent nie jest ich rzeczywistym odbiorcą (beneficial owner). Kluczowe znaczenie ma angielska wersja językowa Konwencji między Polską a Szwecją, która stanowi, że opodatkowanie odsetek jest możliwe tylko w państwie rezydencji odbiorcy, jeśli jest on ich "beneficial owner". W strukturze cash poolingu, gdzie odsetki są redystrybuowane do uczestników, agent pełni rolę pośrednika, a nie rzeczywistego właściciela odsetek.
Stan faktyczny
Spółka F. sp. z o.o. przystąpiła do umowy o kompleksowe zarządzanie płynnością finansową (cash pooling) z bankiem w Szwecji, działając poprzez agenta (spółkę treasury) z tej samej grupy kapitałowej. Spółka wnioskowała o interpretację indywidualną dotyczącą obowiązku poboru podatku u źródła od odsetek wypłacanych agentowi. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, wskazując na brak rzeczywistego odbiorcy odsetek przez agenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną F. sp. z o.o. Zasądzono od F. sp. z o.o. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Protokolant Magdalena Siewkowska, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 65/15 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy) z dnia 14 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od F. sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. NSA/wyr. 1 - wyrok Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 65/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA") oddalił skargę F. spółka z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "Spółka") na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów (dalej: "organ interpretacyjny") z dnia 14 października 2014 r. w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Spółka przedstawiła stan faktyczny, z którego wynika, że jest podmiotem zajmującym się działalnością w zakresie technik mocowania ładunków w tranzycie. Wraz z innymi podmiotami z grupy kapitałowej, w skład której wchodzi, Spółka przystąpiła do umowy o świadczenie usług kompleksowego zarządzania płynnością finansową. Usługa świadczona jest przez bank z siedzibą w Szwecji na rzecz podmiotów z grupy kapitałowej – uczestników, w tym na rzecz Spółki. Umowa została zawarta w Szwecji i podlega szwedzkiemu prawu. Schemat przystąpienia do umowy przedstawia się następująco: bank zawarł umowę z podmiotem dominującym w grupie - agentem, który pełni rolę spółki treasury - zarządzającej finansami w grupie. Pozostali uczestnicy (w tym Spółka) przystąpili do umowy zawartej pomiędzy bankiem a agentem zawierając umowę przystąpienia. Na skutek przystąpienia przez uczestnika do umowy, agent który pełni w grupie kapitałowej rolę treasury zawiera transakcje finansowe bezpośrednio z uczestnikami. Spółka jest powiązana kapitałowo z agentem. Spółka i agent są w jednej grupie kapitałowej. Celem umowy jest świadczenie usługi ukierunkowanej na optymalne wykorzystanie środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych uczestników wchodzących w skład grupy poprzez kalkulację odsetek od skonsolidowanego salda rachunków tych Uczestników oraz wzajemnego finansowania się przez uczestników. Usługa umożliwia uczestnikom dokonywanie wypłat z rachunków prowadzonych przez bank w różnych walutach i w różnych krajach bez konieczności istnienia środków na odpowiednich rachunkach, pod warunkiem że odpowiednie środki są dostępne na wszystkich innych rachunkach, w tym w postaci możliwych kredytów. Konsolidacja sald uczestników ma charakter wirtualny, tzn. brak jest rzeczywistych transferów środków pieniężnych pomiędzy rachunkami różnych uczestników w celu ich konsolidacji. Konsolidacja ta będzie dokonywana na podstawie ustaleń wynikających z umowy (każdego dnia roboczego). Odsetki będą naliczane zgodnie z umową i kapitalizowane na rachunku odsetkowym (rachunek prowadzony dla agenta, na którym naliczone są odsetki debetowe i kredytowe). Odsetki będą przypisywane do poszczególnych uczestników. Umowa, stanowiąca tzw. umowę cash poolingu, jest realizowana poprzez bank w Szwecji. W celu realizacji umowy dla uczestników (w tym dla spółki) otwierane są rachunki prowadzone przez bank w Szwecji. Rachunki te są prowadzone w dowolnej walucie (dalej: "rachunki sub-account"). Rachunki sub-account biorą bezpośrednio udział w strukturze cash poolingu. Uczestnicy posiadają dwa rachunki: rachunek bieżący oraz rachunek sub-account, który bierze udział bezpośrednio w strukturze. Rachunki prowadzone są przez bank w Szwecji. Środki zgromadzone na rachunku bieżącym danego uczestnika będą transferowane na jego rachunek sub-account. Środki z rachunku sub-account mogą być transferowane z powrotem na rachunek bieżący, jak też mogą nie wracać na ten rachunek. Dla agenta utworzony zostaje rachunek główny stanowiący rachunek rzeczywisty prowadzony, dla agenta, na którym odzwierciedlane jest wirtualnie łączne saldo dla danej waluty rachunków sub-account biorących udział w strukturze. Dla agenta został również utworzony rachunek, odsetkowy, na którym naliczone są odsetki debetowe i kredytowe. W systemie zarządzania płynnością finansową oferowanym przez bank nie będzie możliwości dokonywania przez uczestników wypłat lub wpłat bezpośrednio na rachunek główny. Z perspektywy Spółki oraz podmiotów tworzących grupę zasadniczym elementem Umowy jest wdrożenie procesu zarządzania posiadanymi na rachunkach bankowych środkami pieniężnymi oraz zadłużeniem spółek tworzących grupę, poprzez poprawę bieżących przepływów pieniężnych. W tym celu następuje koncentracja środków pieniężnych wszystkich spółek grupy na jednym rachunku. Przystąpienie przez uczestnika do umowy jest uwarunkowane zawarciem pomiędzy agentem a uczestnikiem wewnątrzgrupowej umowy pożyczki. W następstwie funkcjonowania umowy i dokonywania wypłat z rachunków prowadzonych przez bank w różnych walutach i w różnych krajach bez konieczności istnienia środków na tych rachunkach, automatycznie nawiązuje się stosunek pożyczkowy pomiędzy uczestnikami a agentem. W następstwie dokonywanych wypłat z rachunków, dochodzi do transakcji pożyczkowych pomiędzy agentem a uczestnikami. Środki zgromadzone na rachunkach sub-account są traktowane jako pożyczki od uczestnika dla agenta. Z kolei kredyty na rachunkach sub-account są traktowane jako pożyczki od agenta dla uczestnika. Uczestnicy będą mogli zrealizować operacje na swoich rachunkach sub-account, o ile nie przekroczą one limitów ustalonych w ich rachunkach sub-account lub o ile suma wszystkich operacji uczestników nie przekroczy całkowitego dopuszczalnego zadłużenia. W każdym z dwóch powyższych przypadków, dokonanie przez agenta obciążeń swego rachunku sub-account ponad jego saldo dodatnie oznacza automatyczne powstanie zobowiązania agenta w stosunku do uczestnika z tytułu pożyczki. Z kolei dokonanie przez uczestnika obciążeń swego rachunku sub-account; ponad jego saldo dodatnie oznacza automatyczne powstanie zobowiązania uczestnika w stosunku do agenta z tytułu pożyczki. Spółka w związku z uczestnictwem w strukturze ponosi na rzecz agenta odsetki. Agent jest podmiotem z siedzibą w Szwecji. Spółka nie posiada zakładu na terenie Szwecji. Będzie dysponować certyfikatem rezydencji agenta. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy w tak przedstawionym stanie faktycznym wypłacając agentowi odsetki za korzystanie ze środków pieniężnych udostępnionych spółce w ramach uczestnictwa w strukturze cash poolingu spółka będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła? W ocenie spółki, wypłacając agentowi odsetki za korzystanie ze środków pieniężnych udostępnionych spółce w ramach uczestnictwa w strukturze cash poolingu spółka nie będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 14 października 2014 r. stwierdził, że stanowisko przedstawione we wniosku przez Spółkę w zakresie poboru zryczałtowanego podatku dochodowego, tzw. podatku u źródła, jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazano, że z opisanej we wniosku metody funkcjonowania wybranego wariantu cash poolingu nie wynika, że agent/pool leader jest rzeczywistym odbiorcą należności odsetkowych. Spółka w pierwszej kolejności zatem powinna ustalić osobę podatnika, na rzecz którego przekazywane będą odsetki, a dopiero później kierując się miejscem jego zamieszkania lub siedziby zastosować postanowienia odpowiedniej umowy międzynarodowej tak, aby określić właściwą stawkę podatkową czy też od tego podatku odstąpić, jeżeli dana umowa zawiera taką regulację. We wniesionej do WSA skardze na powyższą interpretację Spółka zarzuciła błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 74, poz. 397 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") oraz art. 11 Konwencji z 19 listopada 2004 r. między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz.U. z 2006 r., nr 26, poz. 193 ze zm., dalej: "u.p.o."), tj. poprzez uznanie stanowiska Spółki za nieprawidłowe i uznanie, iż w związku z tym, że w ramach opisanej struktury cash poolingu agent nie jest osobą uprawnioną do całości odsetek, Spółka będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła w przypadku, gdy agent nie będzie ich otrzymywał jako rzeczywisty odbiorca. W uzasadnieniu wyroku WSA zauważył, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest właściwa wykładnia przepisów dotyczących opodatkowania odsetek wypłacanych uczestnikowi cash poolingu, a więc usługi bankowej nieuregulowanej dotychczas w prawie polskim. Instytucja cash poolingu polega na gromadzeniu przez podmiot zarządzający rachunkami, to jest pool leadera, na zlecenie grupy powiązanych przedsiębiorców ich środków finansowych, na rachunku skonsolidowanym grupy i kompensowaniu przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne podmioty z niedoborami innych podmiotów należących do takiej grupy. Od skonsolidowanego na rachunku grupowym salda bank oblicza oprocentowanie na rzecz pool leadera, które może być zarówno dodatnie jak ujemne w zależności od stanu tak skumulowanego salda. Natomiast uczestnik jest uprawniony do uzyskania od pool leadera, bądź zobowiązany do zapłaty na rzecz pool leadera, proporcjonalnej części odsetek w zależności od salda na rachunku transakcyjnym danego uczestnika. Strony w toczącym się postępowaniu przedstawiają odmiennie rozumienie art. 11 ust. 1 u.p.o., który stanowi, że co do zasady, odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i wypłacane są osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane tylko w tym drugim Państwie. Należy jednocześnie zauważyć, że w niektórych umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę nie została wprowadzona klauzula uprawnionego odbiorcy, czyli "beneficial owner", co świadczy o tym, że tylko od woli Państw-stron zależy wprowadzenie do danej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania powyższej klauzuli. Niewątpliwie Modelowa Konwencja w jej obecnym brzmieniu sugeruje w ramach art. 11 odwołanie się przez Państwa-strony poszczególnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania do klauzuli uprawnionego odbiorcy. Skoro jednak zawarcie w umowie takiego postanowienia nie jest obligatoryjne, to w pierwszej kolejności należy poddać analizie postanowienia konkretnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania celem zweryfikowania, czy intencją stron było wierne odwzorowanie przepisów Modelowej Konwencji, czy też zostały one do niej transponowane w zmodyfikowanej formie. Analizując przepisy konwencji zawartej pomiędzy Polską a Szwecją zauważyć należy, że jej polska wersja językowa rzeczywiście nie posługuje się w art. 11 określeniem uprawnionego odbiorcy. Stwierdzić zatem należy, że wykładnia językowa art. 11 ust 1 u.p.o. prowadzi do powstania rozbieżności na etapie porównania jego polskiej i szwedzkiej wersji językowej. Za uzasadnione należy uznać odwołanie się do angielskiej wersji językowej konwencji, która przewiduje zwolnienie z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym wyłącznie w sytuacji, w której odbiorca wypłacanych odsetek jest tzw. uprawnionym odbiorcą, czyli z języka angielskiego "beneficial owner". Zasadnie zatem Minister Finansów podzielił stanowisko Spółki jedynie co do sytuacji, gdy agent będzie rzeczywistym właścicielem odsetek, czyli takim, któremu przysługuje uprawnienie do dysponowania nimi według własnej woli. Odmiennie sytuacja będzie się przedstawiała, gdy funkcjonując w ramach struktury cash - poolingu leader, będzie jedynie faktycznym odbiorcą odsetek (to jemu mają być jedynie przekazywane odsetki przez uczestników, którzy otrzymali środki na pokrycie sald ujemnych na swoich rachunkach), wówczas nie działa on jako podmiot samodzielny i niezależny, który realizuje we własnym imieniu i na własny rachunek swoje interesy gospodarcze. Zakres jego uprawnień i obowiązków jest bowiem ściśle związany z funkcjonowaniem całego systemu, tworzonego przez wszystkich jego uczestników i im, oraz ich interesom podporządkowany. W tym miejscu wskazać należy, że pełnienie roli leadera nie byłoby możliwe w oderwaniu od powiązań i relacji łączących poszczególnych uczestników struktury cash - poolingu, wobec których leader pełni w rzeczywistości rolę służebną, podejmując jedynie te czynności, które zostały wcześniej uzgodnione w umowie przez jej strony. Analizując rolę i pozycję podmiotu pełniącego funkcję leadera podkreślić należy także, że faktyczne działanie systemu, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, polegało będzie na zautomatyzowanych transferach, na koniec okresu rozliczeniowego, których tytuł prawny stanowić będzie wielostronna umowa cash - poolingu, konstytuująca całą strukturę systemu wzajemnej konsolidacji rachunków. Transfery te nie będą uzależnione od woli czy też każdorazowego zlecenia wystawionego przez leadera lub któregoś z uczestników, tym samym leader pełnić będzie jedynie rolę podmiotu rozliczającego operacje dokonywane pomiędzy uczestnikami, mającą co do zasady charakter techniczny, dlatego też jego pozycja zbliżona będzie bardziej do roli pośrednika niż właściciela – dysponenta posiadanych środków, mającego prawo korzystać z nich, a także nimi rozporządzać, według własnego uznania. WSA podkreślił, że z opisu przedstawionego przez Spółkę zdarzenia przyszłego wynika, że odsetki wpływające na rachunek nadrzędny leadera będą dalej redystrybuowane na rachunki podstawowe uprawnionych do nich uczestników, co jest jednym z podstawowych założeń systemu. Dlatego WSA nie podzielił zdania Spółki, zgodnie z którym to leader ma być właścicielem wszystkich otrzymanych środków. Wręcz przeciwnie, w przedstawionym stanie faktycznym Spółka wskazała, że zgodnie z postanowieniami umowy odsetki będą przypisywane do poszczególnych uczestników. W tym zakresie struktura umowy cash poolingu przedstawionej we wniosku jest strukturą typową, zatem leader może być uznany za właściciela odsetek, w sytuacji, gdy będzie otrzymywał od Spółki odsetki jako rzeczywisty ich odbiorca, tj. gdy będą mu one przysługiwały na podstawie umowy cash poolingu, jako proporcjonalny do wielkości salda na jego rachunku udział należności odsetkowych. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA lub ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. oraz art. 11 u.p.o., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie stanowiska Spółki za nieprawidłowe i stwierdzenie, że w związku z tym, iż w ramach opisanej struktury cash poolingu agent nie jest osobą uprawnioną do całości odsetek, zaś Spółka będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła w przypadku, gdy agent nie będzie ich otrzymywał jako rzeczywisty odbiorca. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej został uszczegółowiony powyższy zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy wypłacanie agentowi odsetek za korzystanie ze środków pieniężnych udostępnionych Spółce w ramach uczestnictwa w strukturze cash poolingu, spowoduje, czy też nie spowoduje, że Spółka będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła? Chodzi tu zatem o właściwą wykładnie przepisów art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. oraz art. 11 u.p.o., dotyczących opodatkowania odsetek wypłacanych uczestnikowi cash poolingu, a więc usługi bankowej nieuregulowanej dotychczas w prawie polskim. Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. oraz art. 11 u.p.o., poprzez ich błędną wykładnię. Stosownie do treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., podatek dochodowy od osób prawnych z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów z odsetek (...) ustala się w wysokości 20% przychodów. Na podstawie art. 21 ust. 2 u.p.d.o.p., przepis ten stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.o., odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i wypłacane są osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane tylko w tym drugim Państwie. Przede wszystkim już na wstępie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela oceny Spółki wyrażonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że nie należy sięgać do szwedzkiego, czy też angielskiego brzmienia art. 11 Konwencji z 19 listopada 2004 r. między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu. W tym przedmiocie należy za trafny uznać pogląd wyrażony w wyroku z dnia 2 lutego 2012 r., gdzie NSA zauważał, że fakt iż "polska wersja językowa rzeczywiście nie posługuje się w art. 11 u.p.o. określeniem uprawnionego odbiorcy, nie zwalnia jednak podmiotu dokonującego wykładni postanowień konwencji, od weryfikacji jej pozostałych wersji językowych, tj. szwedzkiej i angielskiej. Wpływ na treść rozstrzygnięcia spornej kwestii powinien mieć w tym kontekście fakt, iż w szwedzkiej wersji językowej, mającej kluczowe znaczenie w sprawie badanej kwestii, klauzula uprawnionego odbiorcy została jednoznacznie wyrażona w artykule 11 ust. 1 w wersji zapisanej w języku szwedzkim. Postanowiono w niej, że "Ranta, som, harror fran en avtalsslutande stat och som betalas till person med hemvist i den andra avtallsslutande staten, beskattas endast i denna andra stat on personen i fraga har ratt till rantan". Porównanie zatem polskiego i transkrypcja szwedzkiego brzmienia art. 11 ust 1 konwencji prowadzi do wniosku, iż niewątpliwie dochodzi do rozbieżności przy interpretacji postanowień tej konwencji. Stosownie natomiast do jej art. 30 in fine, w przypadku wystąpienia tego rodzaju rozbieżności rozstrzygający jest tekst angielski. Z kolei angielska wersja językowa konwencji wskazuje wprost, iż przepis art. 11 ust 1 odnosi się do "uprawnionego odbiorcy", co wynika z transkrypcji zdania "Interes arising in a Contracting State and beneficially owned by a rewident of the Rother Contracting State shall be taxable only in that other State". Dalej Naczelny Sąd Administracyjny zauważał, że "odwołanie się do angielskiej wersji językowej konwencji polsko-szwedzkiej jest uzasadnione również brzmieniem art. 33 konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z dnia 26 maja 1990 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 439). Zgodnie z nim, jeżeli tekst traktatu został ustalony jako autentyczny w dwóch lub więcej językach, ma jednakową moc w każdym z nich, chyba że traktat postanawia lub strony uzgodniły, iż w przypadku rozbieżności określony tekst jest rozstrzygający. Organy administracji publicznej i sądy nie mogą więc zignorować normy zawartej w postanowieniach danej umowy, co do rozstrzygania rozbieżności interpretacyjnych poprzez sięganie po tekst angielskiej umowy." (zob. wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1399/10; opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W literaturze przedmiotu wskazuje się, że istotą umowy cash poolingu jest koncentrowanie środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy (rachunek główny) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystywaniu korzyści skali (zob. M. Zwyrtek, Cash pooling po polsku, Monitor Podatkowy nr 8/2006, s. 25.). Zatem jak słusznie wywodził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA, z samej istoty cash – poolingu wynika, że zadaniem leadera jest rozliczanie sald na rachunkach bankowych uczestników systemu, tj. obsługa procesu wzajemnej konsolidacji ich kont (proces będzie przebiegał z wykorzystaniem rachunku nadrzędnego leadera), prowadzonych w ramach grupy, ale także pobieranie odsetek od środków otrzymanych przez uczestników na pokrycie sald ujemnych i przekazywanie odsetek należnym tym uczestnikom systemu, którzy udostępnili nadwyżki środków na swoich rachunkach bankowych, w ramach struktury cash poolingu. WSA zasadnie podkreślał, że z opisu przedstawionego przez Spółkę zdarzenia przyszłego wynika, że odsetki wpływające na rachunek nadrzędny leadera będą dalej redystrybuowane na rachunki podstawowe uprawnionych do nich uczestników, co jest jednym z podstawowych założeń systemu. Dlatego w ocenie Naczelnego Sądu administracyjnego, WSA trafnie nie podzielił zdania Spółki, zgodnie z którym to leader ma być właścicielem wszystkich otrzymanych środków. Wręcz przeciwnie, w przedstawionym stanie faktycznym Spółka przecież sama wskazała, że zgodnie z postanowieniami umowy odsetki będą przypisywane do poszczególnych uczestników. Należy zauważyć, że struktura umowy cash poolingu przedstawiona we wniosku jest strukturą typową, zatem leader może być uznany za właściciela odsetek, w sytuacji, gdy będzie otrzymywał od Spółki odsetki jako rzeczywisty ich odbiorca, tj. gdy będą mu one przysługiwały na podstawie umowy cash poolingu, jako proporcjonalny do wielkości salda na jego rachunku udział należności odsetkowych. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie również zwrócić uwagę, że podobny pogląd w zbliżonym stanie faktycznym wyraził NSA w cytowanym już wyroku z dnia 2 lutego 2012 r., stwierdzając że odsetki zapłacone osobie mającej w Szwecji z tytułu uczestnictwa w umowie cash poolingu, podlegają w Polsce opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym (zob. wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1399/10; opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując należy stwierdzić, że wypłacanie agentowi odsetek za korzystanie ze środków pieniężnych udostępnionych Spółce w ramach uczestnictwa w strukturze cash poolingu spowoduje, że Spółka będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła. W tym stanie rzeczy uznając, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a., skargę tę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło