II FZ 536/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 89/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 18 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 89/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił S. K. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że pismem z dnia 23 marca 2015 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej skargą decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 2014 r., z uwagi na to, że od 1 marca 2015 Urząd Skarbowy w Z. przystąpił do egzekwowania należności wynikającej z zakwestionowanej decyzji. Wobec przychodów z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości ok. 2000 zł, jakie otrzymuje w sumie Skarżący wraz z żoną i rosnących kosztów leczenia, Skarżący nie ma żadnych oszczędności, żeby jednorazowo zapłacić Urzędowi rzekomo zaległy podatek i spokojnie czekać, aż Sąd rozstrzygnie sprawę. Wskazana egzekucja doprowadzi do konieczności rezygnacji z części leczenia, czego skutki będą nieodwracalne i będą godziły bezpośrednio w zdrowie Skarżącego. Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) uznał, że Skarżący nie wykazał dostatecznie, iż w niniejszej sprawie występowały przesłanki do uwzględnienia jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku nie można było, zdaniem Sądu, stwierdzić, czy istotnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego pozbawi Skarżącego możliwości normalnej, codziennej egzystencji. zapewniających człowiekowi jego normalne potrzeby biologiczne i społeczne. W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie orzeczenia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Skarżącego, z uzasadnienia jego wniosku, przesłanka zezwalająca Sądowi na wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynikała niezbicie i wobec przedstawionych we wniosku argumentów, nie wymagała nawet wyartykułowania jej wprost, bowiem doświadczenie życiowe, znajomość kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, w tym kosztów leczenia dwojga schorowanych starszych osób, wymagających opieki osób trzecich, powinny prowadzić do wniosków, że szkoda na zdrowiu wyrządzona wykonaniem zaskarżonej decyzji, z pewnością będzie niepoliczalna, a skutki jej nie do odwrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Obowiązek taki wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. Na mocy tego ostatniego przepisu artykuły p.p.s.a dotyczące wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień tychże sądów. W myśl zaś art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Odpowiednie odczytanie w.w. przepisu dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając w.w. wniosek wojewódzki sąd administracyjny nie może zatem pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. Poprzestawanie tylko na treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wniosku jest niedopuszczalnym naruszeniem obowiązku wojewódzkiego sądu administracyjnego do rzetelnego rozpoznania danej sprawy zgodnie z wymogami prawa (por. postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi rzetelnej analizy akt sprawy. Zaskarżone postanowienie ogranicza się do zbadania wniosku strony. Sąd pierwszej instancji nie zbadał natomiast i nie ocenił informacji zawartych w aktach sprawy pod kątem przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zwrócić bowiem należy uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd wskazał, że z zawiadomienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 17 lutego 2015 r. wynika, że na skutek egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy w Z. świadczenie emerytalne Skarżącego zostało ograniczone, od marca 2015 r. do kwoty 1420,92 zł. Biorąc pod uwagę, iż stałe miesięczne koszty utrzymania strona określiła na kwotę około 600 zł (prąd, gaz, woda, wywóz nieczystości, podatek od nieruchomości) oraz wydatki na leki w wysokości około 500 zł miesięcznie (wraz z żoną), Sąd ocenił, że Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść nawet częściowych kosztów postępowania. W związku z zaistniałą sytuacją rodzinno – materialną Skarżącego i jego żony egzekucja zaskarżonej decyzji do momentu prawomocnego zakończenia sprawy w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach może mieć trudne do odwrócenia skutki w życiu Skarżących. Należało wziąć pod uwagę argumenty, że Skarżący i jego żona zostali pozbawieni jedynego dla nich źródła utrzymania - części swoich dochodów z emerytury, co uniemożliwia zrealizowanie dotychczasowych wydatków na leki i opłaty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie analiza akt sprawy, prowadzi do wniosku, że zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.