I SA/Wa 3264/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-03

Skład orzekający: WSA Tomasz Szmydt, WSA Magdalena Durzyńska, WSA Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada legitymację strony do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nieruchomości, do której nie posiada tytułu prawnego, a która stanowiła część dawnego majątku ziemskiego, z którego część została skomunalizowana na rzecz gminy?
Ratio decidendi
Gmina nie posiada legitymacji strony do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nieruchomości, do której nie posiada tytułu prawnego, ani w dacie wejścia w życie dekretu o reformie rolnej, ani w dacie wydania decyzji. Interes prawny strony w postępowaniu administracyjnym musi być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego. Samo skomunalizowanie innej części dawnego majątku ziemskiego na rzecz gminy nie tworzy interesu prawnego w odniesieniu do nieruchomości, do której gmina nie posiada żadnego tytułu.
Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który stwierdził niedopuszczalność odwołania Gminy od decyzji Wojewody dotyczącej nieruchomości objętej reformą rolną. Wojewoda orzekł, że przedmiotowa działka nie podlegała przepisom dekretu o reformie rolnej. Gmina twierdziła, że posiada interes prawny jako następca Skarbu Państwa w odniesieniu do części dawnego majątku ziemskiego, która została jej skomunalizowana, mimo braku tytułu prawnego do działki objętej decyzją Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, postanowieniem z [...] września 2014 r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania Gminy [...] z [...].05.2014 r. od decyzji Wojewody [...] z [...].04.2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że decyzja Wojewody [...] z [...].04.2014 r. została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego w oparciu o § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej a przedmiotem tego postępowania jest działka ewidencyjna nr [...], dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zgodnie z dominującym poglądem orzecznictwa w sprawach dotyczących nieruchomości interes prawny wynika z prawa rzeczowego przysługującego do tej nieruchomości. Przesłanką niezbędną do przyznania przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu jest wykazanie się następstwem prawnym po właścicielu przedmiotowej nieruchomości sprzed dnia wejścia w życie dekretu, albo wykazanie się aktualnym prawem własności lub ograniczonym prawem rzeczowym do działki nr [...]. Treść postanowień spadkowych wykazujących następstwo prawne po byłym właścicielu przedmiotowej nieruchomości nie wskazuje aby Gmina [...] była jego następcą prawnym. Z treści księgi wieczystej nr [...] również nie wynika by Gmina [...] legitymowała się tytułem prawnym do działki nr [...]. Przywołując treść przepisów art.134 kpa, art.127 § 1 kpa i art. 28 kpa organ odwoławczy doszedł do przekonania, że odwołanie Gminy [...] jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdyż zostało złożone przez podmiot nie będący stroną w tym postępowaniu. W skardze na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Gmina [...] zarzuciła naruszenie art.134 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r, poz. 267) w związku z art. 2 ust. 1 lit. e, dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13) i w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) przez uznanie odwołania Gminy [...] za niedopuszczalne wynikające z przyjęcia, że Gmina [...] nie jest stroną postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie czy część nieruchomości Majątek Ziemski [...] pokryta wodami płynącymi [...] podpadała pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z powołaniem się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art.127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Natomiast przepisem ogólnym określającym kto posiada legitymację strony w postępowaniu administracyjnym jest art. 28 kpa zgodnie, z którym stroną jest każdy , czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego (wyrok NSA z 12.01.2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10- Lex nr 1121192).Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnego podmiotu wówczas, gdy w tym postępowaniu wydawana jest decyzja, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. W rozpoznawanej sprawie Gmina [...] wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2014 r., którą orzeczono, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], obręb G., gm. [...], zapisana aktualnie w Księdze Wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z materiału dokumentacyjnego wynika ,że działka nr [...] stanowi część [...]. W dacie wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, tj.13.09.1944 r. wchodziła ona w skład majątku [...], którego właścicielem był L. M. Z materiału dokumentacyjnego wynika także, że Gminie [...] nie przysługiwał do działki nr [...] żaden tytuł prawno-rzeczowy i nie przysługuje. Okoliczności tej nie zaprzecza sama skarżąca, potwierdzając w uzasadnieniu skargi, że nie jest właścicielką części powierzchni ziemskiej objętej decyzją Wojewody [...] z [...].04.2014 r. Natomiast pozostała część dawnego majątku [...] została skomunalizowana na rzecz skarżącej Gminy [...]. Z tego faktu skarżąca wywodzi swój interes prawny jako następca Skarbu Państwa w odniesieniu do tej skomunalizowanej nieruchomości, która w dniu 13.09.1944 r. wchodziła także w skład Majątku Ziemskiego [...]. W ocenie bowiem skarżącej, przy ustaleniu przedmiotu postępowania wszczętego na podstawie § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. należy brać pod uwagę układ stosunków własnościowych i wieczystoksięgowych w dniu [...].09.1944 r. a nie z chwili wszczęcia tego postępowania. To stanowisko skarżącej jest błędne. Skarżona przez nią decyzja Wojewody [...] z [...].04.2014 r. dotyczy tylko działki ewidencyjnej nr. [...], do której ani w dniu [...].09.1944 r. ani też w dniu wydania skarżonej decyzji, Gminie [...] nie przysługiwał żaden tytuł prawnorzeczowy. Z tego względu nie posiada ona przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa i wobec tego nie służy jej prawo wniesienia odwołania od decyzji, gdyż zgodnie z art. 127 § 1 kpa to prawo służy wyłącznie stronie. Wniesienie, mimo tego, odwołania skutkuje jego niedopuszczalnością, co organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia zgodnie z treścią art.134 kpa. Z tych względów zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem co czyni zarzuty skargi niezasadnymi. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło