I OSK 1936/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-24

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Joanna Runge-Lissowska, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie, że nieruchomość ziemska nie podlegała pod działanie dekretu o reformie rolnej, może zostać odrzucony jako niedopuszczalny z powodu tożsamości sprawy z wcześniej rozstrzygniętą decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o stwierdzenie, iż nieruchomość ziemska nie podlegała pod działanie dekretu o reformie rolnej, jest niedopuszczalny z powodu tożsamości sprawy z wcześniejszym postępowaniem zakończonym ostateczną i prawomocną decyzją. Tożsamość ta obejmuje przedmiot (nieruchomość), podmiot (następca prawny strony postępowania z 1945 r.), podstawę prawną oraz treść żądania, co stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
J. N. złożyła wniosek o stwierdzenie, że nieruchomość ziemska S. nie podlegała pod działanie dekretu o reformie rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania, uznając tożsamość sprawy z wcześniejszym postępowaniem zakończonym decyzją z 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. N. na to postanowienie. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując tożsamość sprawy oraz prawidłowość ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 62/15 w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. (sygn. akt I SA/Wa 62/15), oddalił skargę J. N. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Postanowieniem [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, dalej k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2014 r. (znak [...]) odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku J. N. o stwierdzenie, że nieruchomość ziemska S. (tom [...] wykaz [...], KW nr [...]) nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm). W uzasadnieniu ww. postanowienia organ przywołał art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego, co skutkuje uznaniem, że występuje tu niedopuszczalność postępowania o charakterze przedmiotowym (res iudicata). Wyjaśnił, że pomiędzy postępowaniem zakończonym decyzją Ministra z dnia 22 stycznia 2013 r., a postępowaniem, którego wszczęcia żąda J. N., zachodzi tożsamość przedmiotowa (w obu przypadkach sporna nieruchomość oznaczona jest jako S. tom [...] wykaz [...] - KW nr [...]) i podmiotowa (obecny wniosek pochodzi od następczyni prawnej W. R., który w 1945 r. ubiegał się o wyłączenie nieruchomości od przejęcia). Organ wskazał, że identyczna jest również podstawa prawna (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej) oraz treść żądania (uznanie, że nieruchomość nie podpada pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu). Skargę na powyższe postanowienie złożyła J. N. (dalej jako skarżąca), wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez błędnie uznanie, iż między wnioskiem złożonym na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a sprawą rozstrzygniętą ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] zachodzi tożsamość uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania; art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2014 r.; art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, iż sprawa będąca przedmiotem wniosku z dnia 22 sierpnia 2014 r. została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną; art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie polegającą na błędnym uznaniu iż między wnioskiem złożonym na podstawie § 5 cyt. rozporządzenia, a sprawą rozstrzygniętą decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2013 r. zachodzi tożsamość uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. (sygn. akt I SA/Wa 62/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd zauważył, iż pierwotne orzeczenie Urzędu Ziemskiego w Poznaniu z dnia [...] maja 1945 r. ([...]), które stało się następnie przedmiotem licznych postępowań prowadzonych w zwyczajnym jak i w nadzwyczajnym trybie, a ostatecznie podlegało weryfikacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie I SA/Wa 656/13, jest tożsame (gdy chodzi o materię jak i przepisy proceduralne) z wnioskiem złożonym w dniu 22 sierpnia 2014r. przez J. N. W ocenie Sądu to, że postępowanie w sprawie przedmiotowej nieruchomości prowadzone było z urzędu pozostaje bez znaczenia dla oceny czy kwestia podpadania nieruchomości pod działanie dekretu PKWN o reformie rolnej była już przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji. Sąd podkreślił przy tym, że zarówno dekret jak i wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze nie zawierały uregulowań, które uzależniałyby przejście na własność Skarbu Państwa wymienionych w art. 2 ust. 1 lit e nieruchomości ziemskich, a w szczególności nie przewidywały wydawania w tym zakresie aktów o charakterze deklaratoryjnym. Przejście nieruchomości ziemskiej na własność Skarbu Państwa następowało z mocy prawa, bez potwierdzania tego faktu w formie decyzji administracyjnej. Postępowania w tym zakresie co do zasady nie toczyły się zatem z urzędu. Orzeczenie Urzędu Ziemskiego w Poznaniu z dnia [...] maja 1945 r. zostało wydane na wniosek W. R., który następnie w odwołaniu z dnia 10 maja 1945r. od ww. orzeczenia wskazał, że orzeczenie to "załatwiało odmownie" jego "wniosek o wstrzymanie, względnie wyłączenie spod działania dekretu" majątku ziemskiego S. Zarzuty skargi pozostają zatem, zdaniem Sądu I instancji, nieuzasadnione zarówno, gdy chodzi o kwestie oceny prawnej zaistniałej sytuacji procesowej, jak i gdy chodzi o ustalenie stanu faktycznego sprawy. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła J. N., zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak obligatoryjnych elementów uzasadnienia, czyli podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, dlaczego według Sądu zachodzi tożsamość postępowania; art. 134 p.p.s.a. poprzez niewzięcie z urzędu pod uwagę okoliczności, iż organ dokonał ustaleń faktycznych sprzecznych z ustaleniami dokonanymi przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt IV SA 3002/03); art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi, iż między wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2014 r. a orzeczeniem Urzędu Ziemskiego z dnia [...] maja 1945 r. (które to orzeczenie należy traktować jako zaświadczenie stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej) zachodzi tożsamość; art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a. poprzez niezastosowanie powyższego przepisu w sytuacji gdy organ naruszył przepisy postępowania tj. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędnie uznanie, iż między wnioskiem złożonym na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2013 r. zachodzi tożsamość uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania; oraz art. 134, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 k.p.a. polegającego na nienależytym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, a w szczególności sprzeczności z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. sygn. akt IV SA 3002/03. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o tożsamości sprawy, gdyż nie sposób stwierdzić identyczności podstawy prawnej orzekania. Przedmiotowy wniosek został złożony na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r., który to stanowił już kiedyś podstawę orzekania, jednak orzeczenie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, co zostało pominięte przez organy. Skarżąca stwierdziła, iż W. R. złożył wniosek o wyłączenie jego nieruchomości spod działania dekretu później niż stwierdził to Sąd I instancji, co wynikać ma z wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt IV SA 3002/03). W wyroku tym jednoznacznie wskazano, że wniosek o wyłączenie spornej nieruchomości spod działania przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej został załatwiony decyzją Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] września 1945 r. nr [...], którym to orzeczeniem uwzględnił ww. wniosek i uznał, że ww. nieruchomość S. nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e wspomnianego dekretu. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1948 r. nr [...] w pkt. 1 uchylił z urzędu orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Poznaniu, uznając w pkt. 2, że nieruchomość ziemska S. przeszła na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej. Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] stwierdził nieważność ww. orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. w części obejmującej pkt. 2 rozstrzygnięcia. Oznacza to, że na dzień składania wniosku z dnia 22 sierpnia 2014 r. w obrocie prawnym brak jest decyzji rozpoznającej wniosek W.R. o wyłączenie nieruchomości spod dekretu o reformie rolnej. W ocenie skarżącej decyzja z dnia [...] maja 1945 r. w żadnym wypadku nie mogła zostać wydana w trybie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. ponieważ postanowienie w tym zakresie mogło zostać wszczęte na wniosek strony zainteresowanej, co zostało przesądzone w orzecznictwie sądów administracyjnych. W ocenie strony orzeczenie z dnia 4 maja 1945 r. traktować należy bardziej jako zaświadczenie stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej. W dalszej części wywodu skarżąca skupiła się na ustaleniu znaczenia terminu "nieruchomość ziemska", co ma znaczenie dla określenia zakresu zastosowania przepisów dekretu. Strona powołała się na orzeczenia NSA i Trybunału Konstytucyjnego podkreślające, że spod zakresu tego pojęcia należy wyłączyć m. in. działki wydzielone na potrzeby budownictwa mieszkaniowego. Tymczasem na mocy dekretu o reformie rolnej na własność państwa przeszły również działki zabudowane kamienicami czynszowymi, które wchodziły w skład nieruchomości W. R. Działki te (nr 501, 513, 788/511 i 791/512) z uwagi na swój zarobkowy charakter nie były związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym i z tych względów nie mogły być przeznaczone na cele reformy rolnej. Nieruchomości te były wydzielone fizycznie i prawnie nie stanowiły użytków rolnych na co wskazuje jednoznacznie wypis z matrykuły katastralnej, zeznania świadków, jak i zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 24 czerwca 2003 r. Składające się na przedmiotową nieruchomość gospodarstwo rolne i kamienice czynszowe funkcjonowały niezależnie od siebie. Jako nieruchomości rolne nie można było traktować działek 503, 789/511, 791/512, ponieważ działki te stanowiły drogi. Nie zostały więc spełnione normy obszarowe do przejęcia całości nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Nieuzasadniony jest zarzut strony skarżącej kasacyjnie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). W szczególności uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Jedynie w sytuacji, gdy np. lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku, pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, to wówczas naruszałoby prawo. Tymczasem wszystkie prawem wymagane elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzutu naruszenia przepisów art. 134 p.p.s.a. nie sposób uznać za usprawiedliwiony, gdyż nie pozwala Sądowi ocenić ewentualnego naruszenia prawa w tym aspekcie. Przepis art. 134 p.p.s.a. dzieli się na dwa ustępy. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji, jest wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu, punktu) ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sformułowanie zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia nie może być ogólnikowe. Formułując taki zarzut, należy określić przez wskazanie jednostki systematycznej aktu normatywnego, w którym został zawarty dany przepis, jaki konkretny przepis prawa został naruszony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2014 r., I OSK 718/14, LEX nr 1511161). Skarga kasacyjna sporządzona przez fachowego pełnomocnika ma zapewniać, że spełniać ona będzie formalne wymogi stawiane dla tego typu środka zaskarżenia. Brak precyzyjnego wskazania przepisu, którego naruszenia podniesiono w skardze kasacyjnej w praktyce uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie tego zarzutu. Niezależnie od powyższych uwag podkreślić należy, że do naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie. Fakt, że Sąd I instancji oddalił skargę nie oznacza, że uchybił temu przepisowi. Bezzasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia, gdyż przepis ten nie był stosowany przez Sąd I instancji, który wydał zaskarżony wyrok na podstawie art.151 p.p.s.a. Natomiast zarzut naruszenia art.151 p.p.s.a. uznać należy za całkowicie nieuzasadniony. Sąd I instancji prawidłowo ocenił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy administracyjne na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Wynika to z faktu, że całkowicie nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art.7 i art.77 k.p.a., gdyż materiał dowodowy w sprawie zgromadzony został prawidłowo i w sposób pozwalający na wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim w sposób pozwalający na ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki na zastosowanie art.61a k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art.61a k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z takie żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Chodzi tu o takie przeszkody, które uniemożliwiają wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku. Taka przeszkoda zachodzi np. w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją administracyjną. Jest to wówczas przeszkoda do uruchomienia kolejnego postępowania w tej samej sprawie (res iudicata), która stanowić będzie uzasadnioną przyczynę do odmowy wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie zarówno organy administracyjne obu instancji, jak i Sąd I instancji prawidłowo ustaliły, że zachodzi tożsamość sprawy pomiędzy wnioskiem J. N. z dnia 22 sierpnia 2014r. zawierającym żądanie wydania decyzji, iż nieruchomość ziemska S. (tom [...] wykaz [...], KW nr [...]) nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a postępowaniem administracyjnym zakończonym ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] mocą, której na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e cyt. dekretu PKWN w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej utrzymano w mocy orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Poznaniu z dnia [...] maja 1945. (L.dz. [...]) o przejściu z mocy prawa na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej S. (tom [...] wykaz [...], KW nr [...]) stanowiącej własność W. R. Niewątpliwie zatem zachodzi pomiędzy tymi sprawami tożsamość przedmiotowa (w obu przypadkach sporna nieruchomość oznaczona jest jako S. tom [...] wykaz [...] - KW nr [...]) i podmiotowa (obecny wniosek pochodzi od następczyni prawnej W. R., który w 1945 r. ubiegał się o wyłączenie nieruchomości od przejęcia). Identyczna jest również podstawa prawna (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej) oraz treść żądania (uznanie, że nieruchomość nie podpada pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu). Podkreślić należy, że od orzeczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Poznaniu z dnia 4[...] maja 1945. (L.dz. [...]) o przejściu z mocy prawa na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej S. (tom [...] wykaz [...], KW nr [...]) stanowiącej własność W. R., tenże wniósł odwołanie pismem z dnia 10.05.1945r. (charakter tego pisma wynika jednoznacznie z jego treści). W związku z tym odwołaniem najpierw Wojewódzki Urząd Ziemski orzeczeniem z dnia [...] września 1945 r. nr L.Dz. [...] uwzględnił ów wniosek i uznał, że ww. nieruchomość S. nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e wspomnianego dekretu, a następnie Minister Rolnictwa i Reform Rolnych orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1948 r. nr [...] w pkt. 1 uchylił z urzędu to orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Poznaniu, uznając w pkt. 2, że nieruchomość ziemska S. przeszła na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej. Wskutek wszczęcia postępowania nadzwyczajnego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności pkt 1 oraz stwierdził nieważność pkt 2 orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. Wobec powyższego w obrocie prawnym pozostawało orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Poznaniu z dnia [...] maja 1945r. oraz odwołanie złożone od niego przez W. R. W odpowiedzi na pytanie organu J. N. pismem z dnia 3 listopada 2011r. podtrzymała owo odwołanie swojego poprzednika prawnego. W konsekwencji Minister Rolnictwa ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Poznaniu z dnia [...]maja 1945 r. o przejściu z mocy prawa na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej S. (tom [...] wykaz [...], KW nr [...]). Decyzja ta została zaskarżona do WSA w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 17 grudnia 2013r., sygn. akt I SA/Wa 656/13 skargę oddalił. Zatem postępowanie zainicjowane przez W. R. (a następnie kontynuowane przez J. N.) w przedmiocie uznania, że nieruchomość ziemska S. (tom [...] wykaz [...], KW nr [...]) nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zakończyło się ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2013r. Oznacza to, że na dzień składania przez J. N. wniosku z dnia 22 sierpnia 2014r. w obrocie prawnym była (i nadal jest) decyzja rozpoznająca wniosek W. R. o wyłączenie nieruchomości ziemskiej S. (tom [...] wykaz [...], KW nr [...]) spod dekretu o reformie rolnej. Tym samym organy administracyjne oraz sąd I instancji zasadnie przyjęły tożsamość spraw pomiędzy wnioskiem J. N. z dnia 22 sierpnia 2014 r., a decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...]. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło