II SA/Wr 874/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-03-04
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Ireneusz Dukiel, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego i upoważnieniu geodety do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych może być zaskarżone w drodze odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego?Ratio decidendi
Postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, na które nie służy zażalenie, nie może być zaskarżone w drodze odwołania. Zarzuty przeciwko takiemu postanowieniu można podnieść dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie rozgraniczeniowe. Skarga wniesiona przez osobę niebędącą stroną postępowania odwoławczego powinna zostać oddalona.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargi J. B. i W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które stwierdziło niedopuszczalność odwołania J. B. od postanowienia Burmistrza G. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący zarzucali, że postanowienie Burmistrza jest niedopuszczalne z uwagi na rzekome błędy geodety i jego wcześniejszy udział w sprawie. Sąd uznał, że postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego jest niezaskarżalne i zarzuty można podnieść dopiero w odwołaniu od decyzji końcowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono obie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skarg J. B. i W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 13 października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od postanowienia wszczynającego postępowanie rozgraniczeniowe granic nieruchomości oddala obie skargi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., postanowieniem z dnia 13 października 2014 r. nr [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania J. B. od postanowienia Burmistrza G. z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego granic nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina G., oznaczonej jako działka nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...] oraz upoważnienia geodety Z. J. do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Burmistrz G. (zwany dalej Burmistrzem lub organem I instancji) postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr [...], podjętym na podstawie art. 30 ust.1 i art. 31 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej jako prawo geodezyjne i kartograficzne lub w skrócie u.p.g.k.) oraz art. 61 § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie jako k.p.a.) wszczął na wniosek W. J. C. postępowanie w sprawie rozgraniczenia granic nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina G., oznaczonej nr [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...], z działką:
- nr [...] (nr KW [...]) stanowiącą własność W. Ł. B.,
- nr [...] (nr KW [...]) stanowiącą własność J. B.,
- nr [...] (nr KW [...]) stanowiącą własność Gminy G..
W postanowieniu tym organ I instancji upoważnił geodetę Z. J. (uprawnienia nr [...]) do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych. Natomiast w pouczeniu przedmiotowego postanowienia poinformowano strony, iż nie przysługuje na nie zażalenie, natomiast można je zaskarżyć, zgodnie z art. 142 k.p.a., tylko w odwołaniu od decyzji.
W związku z odrębnymi odwołaniami z dnia 27 sierpnia 2014 r. od powyższego postanowienia złożonymi przez J. B. i W. B. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (zwane dalej Kolegium, organem odwoławczym lub w skrócie SKO) wydało:
- postanowienie z dnia 13 października 2014 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania J. B. (dalej jako skarżący ad.1),
- postanowienie z dnia 13 października 2014 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania W.B. (dalej jako skarżący ad.2).
Do tut. Sądu skarżący ad.1 i skarżący ad.2 złożyli w jednym piśmie procesowym skargi na postanowienie Kolegium z dnia 13 października 2014 r. nr [...], do których dołączyli odpis "Opinii geodezyjnej w sprawie spornego położenia wznawianego znaku granicznego koniecznego do wyznaczenia granicy pomiędzy działkami Nr [...] i [...] położonymi w miejscowości [...]" z dnia 30 maja 2010 r., sporządzonej przez geodetę uprawnionego Z. J..
Obaj skarżący podnieśli, iż postanowienie Burmistrza jest niedopuszczalne, gdyż wskazany w tym postanowieniu geodeta "poświadczył niezgodnie z tytułem własności działek [...], [...]", a ponadto nie jest dopuszczalne przeprowadzenie czynności rozgraniczeniowych przez tego geodetę, ponieważ "brał udział w sprawie z dnia 30 maja 2010 r."
W odpowiedzi na te skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi skarżącego ad.1 oraz o odrzucenie skargi skarżącego ad.2, gdyż nie jest on stroną postępowania rozstrzygniętego postanowieniem Kolegium z dnia 13 października 2014 r., nr [...].
Organ odwoławczy w dalszej części odpowiedzi podniósł, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia z dnia 13 października 2014 r., nr [...], wskazał na unormowania regulujące sprawy z zakresu rozgraniczenia nieruchomości, w tym na art. 30 ust. 4 prawa geodezyjnego i kartograficznego, w świetle którego postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości jest niezaskarżalne. Kolegium podniosło także, że na gruncie orzecznictwa sądowego - w sprawach dotyczących rozgraniczenia przepisy nie nakładają na organ obowiązku dopuszczenia stron do udziału w procedurze wyboru geodety dokonującego czynności ustalenia przebiegu granic. W zaskarżonym postanowieniu Kolegium podniosło też, iż zarzuty przeciwko postanowieniu, na które nie służy zażalenie, można podnieść w odwołaniu od decyzji, na co wskazał także organ I instancji w pouczeniu kwestionowanego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie u.p.p.s.a).
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Na początku rozważań, z uwagi na wątpliwości organu odwoławczego co do legitymacji procesowej skarżącego ad.2 do zaskarżenia postanowienia Kolegium z dnia 13 października 2014 r., nr [...], wskazać należy, że w przypadku, gdy skarżący posiadają podobne, lecz nie wspólne, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, uprawnienia związane z przedmiotem postępowania, a skargę wnoszą w jednym piśmie, to zgodnie z art. 51 u.p.p.s.a., takie współuczestnictwo kilku skarżących nie zmienia faktu, iż jest to tylko formalne połączenie pism kilku podmiotów posiadających własne prawa i obowiązki, którzy mogli wszcząć postępowanie sądowe odrębnymi skargami. Konsekwencją tego jest obowiązek odrębnego uiszczenia wpisu sądowego przez wszystkich skarżących.
Kierując się zasadami ekonomii procesowej Sąd nie rozdzielił obu skarg i nie przeprowadził odrębnych postępowań, lecz rozpoznał je łącznie i rozstrzygnął w jednym postępowaniu, co znalazło swoje odzwierciedlenie w sentencji niniejszego wyroku poprzez odniesienie się do skarg obu skarżących.
W odniesieniu zatem do skargi skarżącego ad.2, który dla przypomnienia złożył skargę na postanowienie Kolegium dotyczące odwołania, a prawidłowo ujmując zażalenia, skarżącego ad.1 na postanowienie Burmistrza z dnia 26 sierpnia 2014 r., napomnieć wypada, że zaskarżone postanowienie SKKO zostało wydane w postępowaniu odwoławczym, zainicjowanym odwołaniem (zażaleniem) skarżącego ad.1, i było adresowane jedynie do stron tego postępowania odwoławczego, tj. do skarżącego ad.1 oraz organu I instancji. Pozostałym stronom postępowania rozgraniczeniowego postanowienie dotyczące wyłącznie odwołania skarżącego ad.1 zostało doręczone wyłącznie do wiadomości.
Sąd w składzie tu orzekającym nie podziela stanowiska Kolegium, iż brak przymiotu strony winien skutkować odrzuceniem skargi wniesionej przez skarżącego ad.2 na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a., gdyż brak uprawnienia do złożenia skargi oceniany musi być jako brak przesłanki materialnej, której skutkiem jest oddalenie skargi, a nie jej odrzucenie.
Uznając zatem, iż skarżący ad.2 nie może być stroną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym postanowienia SKO o niedopuszczalności odwołania skarżącego ad.1 od postanowienia organu I instancji, należało oddalić jego skargę na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznych rozważań co do legalności rozstrzygnięcia Kolegium o niedopuszczalności odwołania skarżącego ad.1 od postanowienia Burmistrza G. z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr [...] wszczynającego postępowanie rozgraniczeniowe oraz upoważniające wyznaczonego imiennie geodetę do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych podnieść należy, iż podstawą jego wydania był przepis art. 134 k.p.a., który stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania, jak też analogicznie zażalenia, może mieć przyczyny bądź to przedmiotowe, bądź też podmiotowe. Do przyczyn przedmiotowych zaliczyć można przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, jak też przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji bądź postanowienia w toku instancji.
Postępowanie administracyjne w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości prowadzi właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta) w oparciu o przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. z 1999 r., Nr 45, poz. 453).
Przypomnieć zatem należy, iż stosownie do art. 30 ust. 4 u.p.g.k. wszczęcie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości następuje w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie.
Rację ma Kolegium wskazując w zaskarżonym postanowieniu, że upoważnienie geodety do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych może być wydane przez właściwy organ osobno, bądź może być zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Podzielić należy również powszechnie prezentowany w orzecznictwie pogląd, że w sprawach dotyczących rozgraniczenia przepisy nie nakładają na organ obowiązku dopuszczenia stron do udziału w procedurze wyboru geodety dokonującego czynności ustalenia przebiegu granic. Dokonany przez organy wybór konkretnego geodety podlega jedynie ogólnej kontroli pod kątem jego prawidłowości, tj. dysponowania przez geodetę odpowiednimi uprawnieniami, czy sposobu wyboru oferty (np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 840/11).
Zasadnym było zatem stanowisko SKO, ze w opisanej sytuacji nie istnieje prawna możliwość kwestionowania postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego oraz o upoważnieniu wyznaczonego imiennie geodety do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych. Zarówno organ I instancji prawidłowo pouczył strony, jak też organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że zarzuty przeciwko postanowieniu, na które nie służy zażalenie, można podnieść dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie rozgraniczeniowe.
Z tych też względów uznając skargę skarżącego ad.1 za niezasadną, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło