III SA/Gl 1943/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-05-20

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Wytrzeźwień jest uprawniony do samodzielnego wystawiania administracyjnych tytułów wykonawczych w celu egzekucji opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień?
Ratio decidendi
Dyrektor Izby Wytrzeźwień nie jest samodzielnym wierzycielem uprawnionym do wystawiania administracyjnych tytułów wykonawczych. Działa on jako jednostka organizacyjna gminy, reprezentując Prezydenta Miasta, który jest właściwym wierzycielem. Tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Wytrzeźwień we własnym imieniu są wadliwe.
Stan faktyczny
Izba Wytrzeźwień wystawiła tytuły wykonawcze na G.H. za pobyt w izbie. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił te tytuły, uznając Izbę Wytrzeźwień za nieuprawnionego wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie tytułów. Izba Wytrzeźwień wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie, że nie jest wierzycielem. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwany dalej: k.p.a.), art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 art. 27 oraz art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a), po rozpatrzeniu zażalenia "A" w W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z [...]r. nr [...], o zwrocie tytułów wykonawczych z [...]r. nr [...] oraz nr [...], obejmujących opłatę za pobyt w Izbie Wytrzeźwień w W., wystawionych na zobowiązanego G.H. zamieszkałego w G. Z akt administracyjnych wynika, następujący przebieg postępowania egzekucyjnego: W dniu [...]r. Izba Wytrzeźwień w Mieście Stołecznym w Warszawie (aktualna nazwa jednostki - "A", zwana dalej Izbą Wytrzeźwień) wystawiła tytuły wykonawcze o nr: [...] oraz [...] na zobowiązanego G.H., zam. w G., obejmujący należności w kwocie [...]zł, za pobyt i usługi w izbie wytrzeźwień. Tytuł wykonawczy został opatrzony pieczęcią urzędową Izby Wytrzeźwień, wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego podpisał pracownik jednostki z upoważnienia Dyrektora Izby Wytrzeźwień. Przy czym postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte, gdyż Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w G., pismem z [...]r., w oparciu o art. 19 § 2 u.p.e.a. zwrócił tytuł wykonawczy jego wystawcy, wskazując, iż nie jest właściwy dla prowadzenia postępowania. W odpowiedzi Izba Wytrzeźwień zarzuciła rażące naruszenie prawa i niewłaściwe zastosowanie art. 19 § 2 u.p.e.a. oraz art. 42 ust. 5a ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity z 2007 r. Dz.U. Nr 70, poz. 473 ze zm.). Następnie, pismem z [...] r., organ egzekucyjny wystąpił do Izby Wytrzeźwień o zwrot spornych tytułów wykonawczych celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec tego [...]r. do organu egzekucyjnego ponownie wpłynęły tytuły wykonawcze nr [...]oraz nr [...], . Po czym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z [...] r. nr [...], ponownie zwrócił Izbie Wytrzeźwień tytuły wykonawcze z [...]r. nr [...]oraz nr [...], wystawione na G.H., tym razem działając na podstawie art. 17, art. 18 oraz art. 29 § 2 u.p.e.a. W uzasadnieniu jako przyczynę zwrotu wskazał błędne oznaczenie wierzyciela tj. Izbę Wytrzeźwień, która w jego ocenie, nie dysponowała umocowaniem prawnym do wystawiania administracyjnego tytułu wykonawczego. Zdaniem organu egzekucyjnego jedynie Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy uprawniony jest do wystawienia takiego tytułu wykonawczego. W zażaleniu Izba Wytrzeźwień wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu podniosła, iż organ egzekucyjny błędnie i z naruszeniem przepisów prawa zakwestionował status Izby Wytrzeźwień, jako wierzyciela należności za pobyt zobowiązanego w ośrodku. Zdaniem strony, podstawą prawną do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z faktu nie wpłacenia Izbie Wytrzeźwień należności, wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 ustawy jest dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa, organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Do zażalenia dołączono: kopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...]r. nr [...], kopię postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w R. z [...]r. nr [...], kopię postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...]r. nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, podzielając zajęte tam stanowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika[...]Urzędu Skarbowego w G. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to: • przepisu art. 29 § 2 u.p.e.a., • przepisu art. 1 a pkt. 13 u.p.e.a. w związku z art. 5 § 1 pkt. 2 ww. ustawy, • przepisu § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych (Dz. U. z 1955 r. Nr 47 poz. 316 ze zm.), • przepisu art. 27 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a., • przepisu art. 27 b u.p.e.a. w związku z art. 2a pkt. 13 i art. 16 c ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach urzędowych, • przepisu art. 19 § 1 i 2 w związku z art. 1 a pkt. 14 u.p.e.a., • przepisu art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej w związku z art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, • przepisu art. 6, art. 7 art. 8 i art. 12 k.p.a. poprzez: • przyjęcie, iż strona skarżąca nie jest wierzycielem należności z tytułu opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień poddanych egzekucji administracyjnej, • przyjęcie, iż organem uprawnionym do prowadzenia egzekucji należności za pobyt w Izbie Wytrzeźwień jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, • bezpodstawny zwrot tytułu wykonawczego stronie skarżącej. W uzasadnieniu Izba Wytrzeźwień podtrzymała swoje stanowisko prezentowanie w zażaleniu, akcentując, że posiada uprawnienia wierzyciela w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. do wystawiania tytułów wykonawczych, zaś w świetle art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 ustawy. Skarżąca przytoczyła również pogląd wyrażony w artykule NZS.2009.1.4 Krzysztofa Sobieralskiego pt.: "Wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłaty za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień i organ wyższego stopnia nad tym wierzycielem" wyrażający tezę, iż izba wytrzeźwień jest wierzycielem opłaty za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jak również tezę, że samorządowe kolegium odwoławcze jest organem nadzoru nad dyrektorem izby wytrzeźwień w zakresie w jakim izba realizuje kompetencje wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona skarżąca zarzuciła też, że pogląd Dyrektora Izby Skarbowej w K. co do właściwości Prezydenta m. st. Warszawy w sprawie egzekucji należności za pobyt w izbie wytrzeźwień jest wadliwy, albowiem zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a. organem egzekucyjnym może być wyłącznie właściwy organ gminy, który jest uprawniony do ustalania lub określenia należności pieniężnych. Natomiast organem gminy ustalającym wysokość opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień jest Rada Miasta Stołecznego Warszawy na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy o gospodarce komunalnej w zw. z art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz § 29 Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20, poz. 192 ze zm. dalej powoływane jako rozp. wykonawcze Ministra Zdrowia), Rada Miasta Stołecznego Warszawy nie jest właściwym organem jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 1 a pkt. 14 u.p.e.a., co zdaniem skarżącego wskazuje, iż organem właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności za pobyt w izbie wytrzeźwień jest Naczelnik Urzędu Skarbowego na zasadach ogólnych określonych w art. 19 § 1 u.p.e.a. Do skargi dołączono w formie załączników kopię dokumentów, które już poprzednio były załączone do zażalenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał więc na definicję wierzyciela wynikającą z art. 1 a pkt 13 u.p.e.a., zgodnie z którym, wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Wyjaśnił, ze pojęcie "uprawnionego" zostało zdefiniowane w art. 5 u.p.e.a. W rozpatrywanej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień wynika wprost z przepisów prawa. A zatem zastosowanie ma punkt 1 § 2 powołanego artykułu. Zaakcentował, iż pogląd skarżącego, że to Izba Wytrzeźwień jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, a zatem jest wierzycielem w rozumieniu art. 1 a pkt. 13 u.p.e.a. – jest błędny. Organ stwierdził, że z przepisów prawa regulujących funkcjonowanie i status izb wytrzeźwień wynika, że izba wytrzeźwień jest jednostką organizacyjną miasta, przy pomocy której prezydent miasta wykonuje zadania gminy. Następnie przywołał treść przepisów art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, § 18 rozporządzenia wykonawczego Ministra Zdrowia, art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728 ze zm.), art. 30 ust. 2 pkt 5, art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) i wywiódł z nich, że izba wytrzeźwień jest jedną z jednostek organizacyjnych, przy pomocy której prezydent miasta wykonuje zadania gminy. Prezydent miasta jest zwierzchnikiem służbowym dyrektora izby wytrzeźwień oraz sprawuje nadzór nad działalnością izby. Izba Wytrzeźwień w m. st. Warszawie wykonuje więc swoje obowiązki z upoważnienia Prezydenta Miasta Warszawy i w Jego imieniu, a nie swoim. A zatem, organ skonkludował, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej to Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy jest organem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a więc jest wierzycielem należności objętych tytułami wykonawczymi z [...]r. nr [...]oraz nr [...]to ten organ winien wystawić tytuł wykonawczy. Tak więc Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. słusznie uznał, że skierowany do egzekucji tytuł wykonawczy jest wadliwy i zgodnie z art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej zwrócił go jego wystawcy. Odnosząc się do zarzutów dotyczących twierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu uznano, że organem uprawnionym do prowadzenia egzekucji należności za pobyt w Izbie Wytrzeźwień jest Prezydent m. st. Warszawy organ uznał je za bezzasadne, stwierdzając, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji nie zawierały takiego stwierdzenia. Podkreślił też, że przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia był zwrot tytułów wykonawczych jego wystawcy z powodu błędnie oznaczonego wierzyciela, którym w powyższej sprawie w ocenie organów egzekucyjnych jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy. W piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu [...]r. strona skarżąca podtrzymała zarzuty skargi, dodatkowo wskazując, że w odpowiedzi na skargę (s. 6, wers 1) organ powołał nieistniejącą podstawę prawną: art. 5 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Stwierdziła też, że fakt, iż Dyrektor Izby Wytrzeźwień jest służbowo podległy Prezydentowi Miasta nie żadnego znaczenia dla ustalenia, kto jest wierzycielem opłaty za pobyt w Izbie Wytrzeźwień, albowiem treść art. 41 ust. 3 i ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz § 17 rozp. wykonawczego Ministra Zdrowia wyraźnie wskazuje, kogo ustawodawca uznaje za wierzyciela tych należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwany dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez Sąd Administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie czy Izba Wytrzeźwień jest wierzycielem uprawnionym do wystawienia administracyjnego tytułu wykonawczego zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a. Należy też przypomnieć, że art. 1a pkt 13 u.p.e.a. określa, iż przez pojecie wierzyciela rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaś w pkt 7 tego przepisu, przez organ egzekucyjny rozumie się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnych oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Nadto, w art. 1a pkt 4 u.p.e.a. wskazano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa. Art. 2 tej ustawy określa, jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej, z kolei w pkt 5 tego przepisu wskazano, że są to należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Natomiast art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty w zakresie ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Jeden ze sposobów takiego działania został wskazany w ustawie z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz.473). Przepis art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że: "Organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy." Natomiast w art. 39 ustawodawca stwierdził, że: "Organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień." Za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty (art. 42 ust. 5). Egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 42 ust. 5a), a Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb doprowadzania i przyjmowania osób, o których mowa w art. 40, do izb wytrzeźwień, jednostek Policji, innych placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz zwalniania z tych izb, jednostek i placówek, a także organizację izb wytrzeźwień oraz innych placówek, z uwzględnieniem wymagań dotyczących kwalifikacji pracowników i warunków technicznych pomieszczeń, zakres opieki zdrowotnej nad doprowadzonymi tam osobami oraz maksymalną wysokość opłat związanych z pobytem w izbie wytrzeźwień, innej placówce utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego lub w jednostce Policji (art. 42 ust. 6). W oparciu o uprawnienie wynikające z § 17 rozprządzenia wykonawczego Ministra Zdrowia: "Osobom nieposiadającym w momencie zwalniania z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki Policji wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni." Maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostki Policji wynosi [...] zł (§ 29). Jak wynika z powyższej regulacji uprawnieniem Dyrektora Izby jest jedynie pobranie opłaty za pobyt w izbie lub wezwanie do pokrycia kosztów, które mogą być egzekwowane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłaty pobiera się w imieniu i na rzecz organów samorządu terytorialnego, które na mocy wskazanego wyżej art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Nie jest to jednak jednoznaczne z uprawnieniem Dyrektora Izby do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Jego zakres działania określa pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm., u.s.g.). W aktach niniejszej sprawy brak jest tego pełnomocnictwa. Jednakże jest to kolejna sprawa o tożsamym stanie prawnym, która rozstrzygnięta została przez tut. Sądu ze skargi Izby Wytrzeźwień w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie zwrotu tytułu wykonawczego. Wobec tego Sąd zapoznał się z aktami sądowymi sprawy o sygn. akt III SA/Gl 1662/10, gdzie Izba Wytrzeźwień dołączyła opisane pełnomocnictwo i uznał, że zbędne jest ponowne żądanie tego pełnomocnictwa. Sąd w składzie orzekającym podzielił również pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt 1662/10, który brzmi: "Bezspornie też Dyrektor Izby Wytrzeźwień w Warszawie takie pełnomocnictwo posiadał i posiada czego dowodzi uchwała nr [...] Zarządu Miasta Warszawy z [...]r. mocująca go do zarządzania jednostką i reprezentowania jej na zewnątrz oraz pełnomocnictwo nr [...]z [...]r. udzielone przez Prezydenta Miasta Warszawy na podstawie art. 47 ust. 1 u.s.g. do jednoosobowego działania w zakresie zarządzania Izbą Wytrzeźwień w Warszawie i występowania w imieniu Gminy przed sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi i organami egzekucyjnymi oraz do udzielania pełnomocnictw procesowych w sprawach wynikających z zakresu działania jednostki." W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie z pełnomocnictwa tego wynika, że Dyrektor nie posiada umocowania do wystawiania we własnym imieniu tytułów wykonawczych za pobyt w Izbie Wytrzeźwień. Sporne tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Dyrektora Izby Wytrzeźwień w imieniu własnym, czego dowodzi oznaczenie wierzyciela w tytule - Izba Wytrzeźwień Warszawa ul. (pieczęć podłużna) oraz treść pieczęci urzędowej w poz. 45. Opłaty za pobyt w Izbie Wytrzeźwień są dochodami gminy na podstawie art. 54 ust. 1 u.s.g., gdyż do jednostek samorządu terytorialnego należą realizowane przez nie zadania wynikające z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co wskazano wyżej. Zdaniem Sądu, uprawnienia Dyrektora Izby są pochodne od uprawnień Prezydenta Miasta Warszawy, który reprezentuje Gminę Warszawa i tylko w granicach zakreślonych art. 47 ust. 1 u.s.g. i treści pełnomocnictwa może działać za gminę kierownik jednostki organizacyjnej (zobacz: wyrok SA w Lublinie z 25 czerwca 1997 r. sygn. akt I ACa 87/97, LEX nr 31464). Z przedłożonego pełnomocnictwa jednoznacznie wynika, że Dyrektor Izby działa nie we własnym imieniu ale w imieniu Gminy, co nie upoważnia go do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Nie jest wierzycielem a jednostką organizacyjną gminy, którą reprezentuje Prezydent Miasta. Działa z upoważnienia Prezydenta Miasta do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności ma prawo do występowania w imieniu Gminy przed organami egzekucyjnymi. Oznacza to, że ma prawo do dokonywania w jego imieniu czynności w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na treść art. 11a ust. 1 pkt 1 u.s.g., który stanowi, że prezydent miasta jest organem gminy - tytuł wykonawczy - jednostki organizacyjne Urzędu Miejskiego Warszawy wystawiają w jego imieniu. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie prawidłowy tytuł wykonawczy winien posiadać pieczęć nagłówkową lub wskazanie na Prezydenta Miasta Warszawy jako wierzyciela oraz pieczęć urzędową (potocznie zwaną okrągłą) Prezydenta Miasta Warszawy, oraz podpis osoby upoważnionej do jego podpisania w imieniu Prezydenta. Sporny tytuł tych wymogów nie spełnia, gdyż opatrzony jest pieczęcią Izby Wytrzeźwień oraz okrągłą pieczęcią z orłem i napisem Izba Wytrzeźwień, co powoduje, że jest wadliwy. W tym stanie rzeczy nie są zasadne zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 29 § 2, art. 1a pkt. 13 u.p.e.a. w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nie mogą odnieść także pożądanych skutków prawnych zarzuty dotyczące naruszenia § 17 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie tablic i pieczęci urzędowych oraz art. 27 b u.p.e.a. w związku z art. 2a pkt. 13 i art. 16 c ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach urzędowych, albowiem przepisy te regulują jedynie kwestie związane z prawem do używania pieczęci urzędowych, zamawianiem ich w mennicy państwowej i posługiwaniem się pieczęcią na tytule wykonawczym. Z treści tych przepisów wynika jedynie, kto może posługiwać się okrągłą pieczęcią urzędową z wizerunkiem orła, (organy zresztą nie odnoszą się do kwestii, czy Izba Wytrzeźwień, może się posługiwać taką pieczęcią), jednakże nie można z nich wywieść, że prawo do posługiwania się pieczęcią jest równoznaczne ze statusem wierzyciela uprawnionego do wystawienia spornego tytułu wykonawczego. Sąd podzielił także stanowisko organu nadzoru w zakresie pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia art. 19 § 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej w związku z art. 42 ust. 5, art. 41 ust. 3, ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, że są one całkowicie chybione, gdyż w zaskarżonych postanowieniach nie wskazano, że organem uprawnionym do prowadzenia egzekucji należności za pobyt w Izbie Wytrzeźwień jest Prezydent m. st. Warszawy. Podstawą zwrotu tytułu wykonawczego nie był art. 19 § 2 u.p.e.a., lecz uznanie, że został on wystawiony przez nieuprawnionego wierzyciela. Zwracając tytuł wykonawczy organ egzekucyjny nie naruszył art. 27 § 1 pkt 1 i 7 oraz art. 29 § 2 u.p.e.a. Nie ma też znaczenia dla sprawy, że w odpowiedzi na skargę przywołano nieistniejącą podstawę prawną art. 5 § 2 pkt 1 u.p.e.a., albowiem z kontekstu wynika, że jest to błąd pisarski i chodzi o art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Strona nie wskazała na czym ma polegać naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a., w związku z czym Sąd nie może się do tego zarzutu odnieść. Sąd zapoznał się również z załącznikami dołączonymi do skargi, jednakże poglądów tam zaprezentowanych nie podziela. Podzielając zaś trafność poglądów wyrażonych w uzasadnieniu organu odwoławczego, co do braku uprawnienia do wystawienia tytułów wykonawczych przez skarżącego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło