II SA/Wa 1101/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-09

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Szefa ABW odmawiające wydania zaświadczenia o służbie w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, oparte na § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r., które zostało uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, powinno zostać uchylone przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, stwierdzając, że podstawę prawną odmowy wydania zaświadczenia stanowił przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r., który został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego stanowi podstawę do jego uchylenia przez sąd administracyjny.
Stan faktyczny
Skarżący M.P. wnioskował o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2010-2012. Szef ABW odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że w tym okresie nie spełniono wymogów ilościowych i jakościowych określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. WSA w Warszawie uchylił postanowienia organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Szefa ABW z dnia [...] października 2013 r. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Zasądził od Szefa ABW na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego M. P. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpoznaniu wniosku M.P. z dnia [...] października 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Szefa ABW Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. ([...]) o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, iż raportem z dnia 14 sierpnia 2012 r., doprecyzowanym poprzez oświadczenie z dnia 5 czerwca 2013 r. M.P. zwrócił się do Dyrektora Delegatury ABW w [...] z prośbą o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia przez niego w latach 1999 - 2012 służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W wyniku czynności wyjaśniających przeprowadzonych w przedmiotowej sprawie ustalono, że w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2009 r. M.P. wykonywał czynności rodzajowo wskazane w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 – ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem) w sprawie podwyższania emerytur, w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, co skutkowało wydaniem mu w dniu [...] października 2013 r. stosownego zaświadczenia. Jednocześnie, z uwagi na brak dokumentów potwierdzających, że wyżej wymieniony w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. pełnił służbę w warunkach, w których istniało szczególne zagrożenie życia i zdrowia, Szef ABW postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. odmówił wydania przedmiotowego zaświadczenia. Szef ABW po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, iż zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, wydawane jest wyłącznie na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach. W ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie, dokonano przeglądu dokumentów znajdujących się w aktach osobowych M.P. oraz poddano analizie inne dostępne w Delegaturze ABW w [...] dokumenty (głównie archiwalne) będące na stanie Wydziału Postępowań Karnych, jak również materiały znajdujące się w dyspozycji Wydziałów Postępowań Karnych Delegatury ABW w [...] i [...] oraz Delegatury [...] ABW w [...]. Z poddanych analizie materiałów wynika, że w roku 2010 nie został spełniony wymóg ilościowy czynności określony w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podwyższania emerytur, albowiem w tym roku wnioskodawca wykonał tylko pięć czynności, w warunkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia. Tymczasem przepis § 4 pkt 1 przywołanego powyżej rozporządzenia stanowi, że emeryturę podwyższa się o 0,5 % wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno - rozpoznawcze lub dochodzeniowo - śledcze albo co najmniej 30 dni w ciągu roku uczestniczył w fizycznej ochronie osób lub mienia, w sytuacjach w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Jeśli chodzi zaś o lata 2011-2012, to w wyniku przeprowadzonej kwerendy dokumentów nie odnaleziono w nich informacji na podstawie których można byłoby stwierdzić, z jaką częstotliwością M.P. podejmował czynności rodzajowo wskazane w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podwyższania emerytur oraz czy ich realizacja odbywała się w warunkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia. Ustosunkowując się do zarzutu, jakoby organ nie przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowania wyjaśniającego, Szef ABW stwierdził, że jest on bezzasadny. Istota postępowania w sprawie wydawania zaświadczenia tkwi w uproszczeniu i odformalizowaniu procedury związanej z załatwianiem wniosków osób ubiegających się o zaświadczenie. Postępowanie o wydanie zaświadczenia nie ma bowiem charakteru pełnego postępowania administracyjnego, w którym uczestniczą strony. Jest to postępowanie gabinetowe, w którym organ konfrontuje wyłącznie treść wniosku osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia z treścią posiadanych przez organ danych, których ma dotyczyć zaświadczenie. Wynikająca z art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego spełnia tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia i nie może być rozumiana jako "tworzenie" na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia, podstawy do jego wystawienia - por. wyrok NSA w Warszawie z 28 sierpnia 2013 r., I OSK 605/12, Lex nr 1369011. Niedopuszczalne jest zatem kompletownie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy zbiorach danych. W rozpoznawanej sprawie, zarówno przed, jak i po wydaniu zaskarżonego postanowienia, przeprowadzono w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. W toku postępowania odwoławczego, poddano weryfikacji, informacje zawarte w piśmie Dyrektora Delegatury ABW w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. oraz jego oświadczeniu z dnia 5 czerwca 2013 r. W wyniku podjętych czynności wyjaśniających uzyskano informacje, które potwierdziły brak podstaw do wydania M.P. zaświadczenia żądnej treści za lata 2010-2012. Odnosząc się do następnego zarzutu, iż organu nie informował każdorazowo strony postępowania o zwłoce w terminowym jej załatwieniu, stwierdził, że istotnie takie uchybienie miało miejsce, bowiem M.P. w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 10 października 2013 r. nie był informowany o wyznaczeniu nowego terminu na załatwienie sprawy. Nie zmienia to jednak faktu, że w tym okresie organ prowadził intensywne czynności wyjaśniające, o czym świadczy zgromadzona w aktach postępowania korespondencja. Organ wskazał, iż uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń, uniemożliwia stosowanie zasady uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a. - dopuszczenia jako dowódu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Konieczne postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a. musi się ograniczać do danych już wcześniej posiadanych przez organ, wynikających z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych dokumentów będących w jego posiadaniu. Dlatego też, nie można potraktować jako podstawy do wydania zaświadczenia dowodów dostarczonych przez stronę, jeśli wykraczają one lub przeczą informacjom znajdującym się posiadaniu organu. W kontekście powyższego, okoliczność braku zapoznania M.P. z aktami przedmiotowego postępowania bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu na prawidłowość toku tego postępowania. Organ umożliwił natomiast wnioskodawcy i to trzykrotnie, bo 19 listopada 2012 r., 11 stycznia 2013 r. oraz 5 czerwca 2013 r. zapoznanie się z aktami przedmiotowego postępowania, czego dowodem są znajdujące się w aktach sprawy protokoły zapoznania z aktami. Za chybiony uznał argument zgłaszany przez stronę, by podstawę do wydania zaświadczenia w rozpatrywanej sprawie stanowił fakt, że inni funkcjonariusze, którzy wykonywali te same co wnioskodawca obowiązki służbowe, otrzymali rzeczowe zaświadczenia. Podkreślił, że wydawanie zaświadczeń jest czynnością zindywidualizowaną dokonywaną w oparciu o dane zawarte w aktach osobowych oraz na podstawie dokumentacji odnoszącej się do konkretnego wnioskodawcy. Dokonane przez organ w ramach przedmiotowego postępowania ustalenia, w tym zapisy zachowanej dokumentacji obrazującej czynności służbowe wykonywane przez M.P. w trakcie jego służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w latach 2010-2012 nie wykazały, że podejmował on czynności o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podwyższania emerytur w ilości i warunkach tam wskazanych. Organ wskazał, iż jest oczywistym, że służba w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wiązała się i wiąże z narażeniem życia i zdrowia funkcjonariusza, ale dla podwyższenia emerytury, samo ryzyko nie jest wystarczające, gdyż konieczne jest stwierdzenie, że ryzyko przekształciło się w stan szczególnego zagrożenia i to, co najmniej przez określoną rozporządzeniem w sprawie podwyższania emerytur liczbę dni w ciągu roku. Podkreślił, że podstawą do wydania zaświadczenia mogą być tylko dane wynikające z dokumentów, a nie dane domniemane na podstawie charakteru służby. Zaświadczenie ma być potwierdzeniem faktów ujawnionych w dokumentacji, a nie faktów, których istnienia można się jedynie domyślać. Treść zaświadczenia ma opierać się na materiale istniejącym w posiadaniu organu w chwili złożenia danego wniosku o wydanie zaświadczenia. Gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku strony, organ ten może jedynie wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia (por. wyrok WS A w Warszawie z 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1126/06, Lex nr 282453).  W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją w której organ, pomimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, zarówno przed, jak i po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi okoliczność pełnienia przez M.P. w latach 2010-2012 służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W takiej sytuacji, zasadnym jest utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści nr [...] z dnia [...] października 2013 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.P. powyższemu postanowieniu zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do utrzymania w mocy postanowienia Szefa ABW Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, w tym w szczególności w sytuacji nie przeprowadzenia przez organ w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w sprawie; - naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 218 § 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie w sprzeczności z wytycznymi wynikającymi z wyżej wymienionych przepisów, w tym w szczególności niezgromadzenie w sprawie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, brak realizacji wniosków strony w tym zakresie zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz niewyjaśnienie sprzeczności i wątpliwości istniejących w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a w konsekwencji nieuwzględnienie w sprawie słusznego interesu obywatela; - naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów przed zakończeniem postępowania w II instancji, pomimo, iż organ przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające; - naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - poprzez brak sporządzenia przez organ uzasadnienia zaskarżonego postanowienia odpowiadającego wymogom przewidzianym w ww. przepisach, a w konsekwencji ograniczenie skarżącemu możliwości merytorycznego ustosunkowania się do stanowiska organu; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 15 ust. 2 pkt 3 oraz ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. 2004 r., Nr 8, poz. 67 ze zm. – dalej: ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym) oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu. Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. 2005 Nr 86, poz. 734 – dalej: rozporządzenia w sprawie emerytur) poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie kryterium bezpośredniości w odniesieniu do oceny istnienia zagrożenia życia i zdrowia podczas wykonywania przez skarżącego obowiązków służbowych, co wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 15 ust. 6 ustawy, a sam przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy takiego kryterium nie przewiduje. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Szefa ABW Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów, zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów innych, niż w niej wskazane. W myśl art. 15 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 667 ze zm.), dalej "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym", emerytura dla funkcjonariusza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., wynosi 40 % podstawy jej wymiaru za 15 lat służby (...) (ust. 1). Emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu (ust. 2 pkt 3). W ust. 6 powołanego przepisu ustawodawca zawarł upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając dla poszczególnych grup normy roczne: przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla nurków i płetwonurków, wykonywania lotu w składzie personelu latającego na samolotach tłokowych i śmigłowcach, wykonywania skoków spadochronowych, okres pełnienia służby na jednostkach pływających, liczby dni w roku: 1. w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wojskowej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia, 2. bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 r. oraz w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo po dniu 1 września 1998 r., oraz okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny i w strefie działań wojennych. Rada Ministrów wydała na podstawie powyższego upoważnienia rozporządzenie z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.). Zgodnie z jego § 4 pkt 1, emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Wskazany przepis został jednak zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13 (OTK-A 2014/5/56, Dz. U. 2014/736) orzekł o jego niezgodności z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, iż służba pełniona "w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu", o której mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jest jednym z ustawowych desygnatów pojęcia "warunki podwyższania emerytury", o których mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Zauważył też, że słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Pierwszy odnosi się bowiem do relacji kauzalnej między czynnościami funkcjonariusza a zagrożeniem, drugi zaś - dotyczy kwalifikacji merytorycznej zagrożenia. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określeniu, czy został spełniony ustawowy warunek podwyższenia emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniach, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, zakwestionowany przepis wymaga natomiast, aby zagrożenie nie tylko miało charakter szczególny, ale również, aby pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kauzalnej z czynnościami funkcjonariusza. Uprawnienia do takiego dookreślenia warunku podwyższenia emerytury nie sposób natomiast wywieść z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Z tego względu Trybunał stwierdził, że zaskarżony przepis został wydany z przekroczeniem ustawowej normy upoważniającej do wydania aktu wykonawczego i tym samym narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji. Wskazał też, że niekonstytucyjna norma traci moc obowiązującą zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji, a podmioty, o których prawach i wolnościach rozstrzygnięto na podstawie niekonstytucyjnej normy, mają prawo do przywrócenia stanu konstytucyjności na zasadach określonych w art. 190 ust. 4 Konstytucji i przepisach właściwych dla danego postępowania. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż faktyczną podstawę matrialnoprawną odmowy wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści był przepis § 4 pkt1 rozporządzenia z 2005 r. Organ stwierdził bowiem, iż z podanych analizie materiałów wynika, że w roku 2010 nie został spełniony wymóg ilościowy czynności określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podwyższenia emerytur, albowiem w tym roku wnioskodawca wykonał tylko 5 czynności, w warunkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia. Jeśli zaś chodzi o lata 2011-2012 to nieodnaleziono informacji na podstawie, których można byłoby stwierdzić z jaką częstotliwością M.P. podejmował czynności wskazane w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Wprawdzie zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie, zostały podjęte przed datą wyrokowania przez Trybunał Konstytucyjny, to jednak mając na względzie tak przepis art. 145 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), jak i przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w których orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź uchylenia takiego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny, Sąd uznał, iż zachodzi podstawa do wyeliminowania wskazanych postanowień z obrotu prawnego. Powyższe stanowisko znajduje aprobatę w doktrynie i orzecznictwie. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97 (OSP 2000, Nr 1, poz. 16) stwierdził, iż mimo że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 a § 1 k.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II FSK 1964/13 (Lex nr 1375594) wskazał, że jeżeli w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego zapadnie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności ustawy, na której oparto decyzję administracyjną, istnieje konieczność uchylenia takiej decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie zobligowany do jej załatwienia w oparciu o przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wobec powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 a § 1 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło