II OZ 489/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 667/14 odrzucające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S.S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 667/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sprawie ze skargi S.S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego, odrzucił wniosek skarżącego S.S. o przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał że – w jego ocenie – skarżący nie zachował siedmiodniowego terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. terminu o jakim mowa w art. 87 P.p.s.a. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 27 sierpnia 2014 r., gdyż doręczenie decyzji dorosłemu domownikowi miało miejsce w dniu 28 lipca 2014 r. Według oświadczenia skarżącego przyczyny uchybienia terminu ustały z dniem 31 sierpnia 2014 r. Oznacza to, że skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należało złożyć najpóźniej w dniu 8 września 2014 r. (7.09.2014 r. to niedziela). Następnie Sąd zacytował przepis art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", dotyczący sposobu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a dalej wyjaśnił, że w niniejszej sprawie skarga wraz z wnioskiem przywrócenie terminu do jej wniesienia została złożona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i odesłana przez ten sąd do organu w dniu 12 września 2014 r. Oznacza to, że ta właśnie data jest datą złożenia skargi do sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Tym samym skarżący nie wykazał zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia, a więc od dnia 31 sierpnia 2014 r. Dlatego przedmiotowy wniosek jako spóźniony, na podstawie art. 88 P.p.s.a., Sąd odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący domagając się jego zmiany i przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zakwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 54 § 1, art. 86 i art. 87 P.p.s.a., która prowadzi do pozbawienia obywatela konstytucyjnego prawa do sądu. Zdaniem skarżącego skarga wraz z wnioskiem została złożona w terminie, zaś fakt, że została adresowana bezpośrednio do sądu nie powinien mieć wpływu na sposób jej rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Co do zasady pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), z tymże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3 tego przepisu). W niniejszej sprawie Sąd przyjął, wg oświadczenia skarżącego, iż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała z dniem 31 sierpnia 2014 r., zatem ostatnim dniem terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi był dzień 8 września 2014 r. W tym dniu (data stempla pocztowego) skarżący nadał za pośrednictwem poczty przedmiotowy wniosek wraz ze skargą bezpośrednio do sądu. Pisma te wpłynęły do sądu w dniu 12 września 2014 r., a następnie sąd przekazał je organowi. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 87 § 3 P.p.s.a. składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona winna złożyć ten wniosek za pośrednictwem organu. Mylne skierowanie takiego wniosku bezpośrednio do sądu powoduje, że jego rozpoznanie jest niedopuszczalne. W takiej sytuacji sąd zobowiązany jest, w sytuacji gdy strona działa bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w trybie art. 6 P.p.s.a. pouczyć stronę o wymogu wynikającym z art. 87 § 3 P.p.s.a., względnie przesłać wniosek strony do organu, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Po wpłynięciu do sądu ww. wniosku (przesłanego już przez organ), winien mu zostać nadany dalszy bieg (porównaj: postanowienie NSA z 2.04.2008 r., I OZ 202/08, LEX nr 494227). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji przesłał przedmiotowy wniosek organowi, którego działanie zostało zaskarżone. W tej sytuacji, w świetle przepisu art. 87 § 3 P.p.s.a., nie ma znaczenia, kiedy wniosek ten został wniesiony do sądu, ale dla zachowania terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a. podstawowe znaczenie ma termin wniesienia wniosku do organu (osobiście bądź za pośrednictwem operatora pocztowego), stosownie do normy art. 87 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności rację ma Sąd pierwszej instancji, iż za datę złożenia wniosku wraz ze skargą należy uznać dzień przekazania skargi organowi. W tej sytuacji niewątpliwie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony już po upływie siedmiodniowego terminu o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., który upłynął bezskutecznie z dniem 8 września 2014 r., co musiało skutkować odrzuceniem wniosku jako spóźnionego na mocy art. 88 P.p.s.a. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu zawartej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wyjaśnić należy, że sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach procedury ustawodawca przewidział określony sposób wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.), nie powoduje przecież, że w sytuacji niezastosowania się strony do tego wymogu i w konsekwencji poniesienia z tego tytułu negatywnych konsekwencji zostaje naruszone prawo obywatela do sądu. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki, lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.