II SA/Gl 1508/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. i A. G. na zaświadczenie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Starosta [...] pismem z dnia 11 marca 2008 r. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie zaświadczenia dotyczącego ostateczności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w W. – [...], o pow. 300 m 2 oznaczonej jako działka nr [...] i cz. [...], będącej własnością K. G. oraz o odszkodowaniu z tego tytułu. W dniu [...] r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 217 § 1 i § 2 oraz art. 218 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2013 r. poz. 267), wydał zaświadczenie nr [...]o ostateczności w/w orzeczenia w rozumieniu art. 16 powyższej ustawy. Pismem z dnia 17 października 2014 r. J. G. i A. G. wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Wojewody [...], ze skargą na powyższe zaświadczenie tego organu. W jej uzasadnieniu, opisując stan faktyczny sprawy, skarżące podniosły, że organ obowiązany był do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia dotyczącego ostateczności wskazanego na wstępie orzeczenia. Ustosunkowując się do skargi organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym, lecz czynnością materialnotechniczną w formie dokumentu urzędowego. Potwierdza istnienie określonego stanu prawnego lub faktów, to przy jego pomocy organ stwierdza, co mu wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Organ wyjaśnił również, że zaświadczeniem są też akty, które potwierdzają istnienie uprawnień i obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym, a także oparte tylko o akt generalny, ale wówczas gdy sytuacja jest jasna i nie wymaga prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosowanie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne, - niektóre postanowienia (wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające co do istoty, ponadto wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie), - inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, - inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego oraz na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a Ppsa. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 Ppsa). Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, zatem skarga wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. Przenosząc powyższą regulację na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kwestia wydawania zaświadczeń została uregulowana w dziale VII kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 216 § 2 tej ustawy, zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W świetle powyższej regulacji, w ślad za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2949/14 (dostępnym na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa. gov.pl), wyjaśnić należy, że zaświadczenie stanowi urzędowe poświadczenie tego, co jest organowi wiadome. Jest potwierdzeniem pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy. Zaświadczenie jako akt wiedzy, a nie woli organu, nie ma charakteru prawotwórczego. Nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (patrz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2011, str. 689; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1778/11, LEX nr 1311429). W tym kontekście nie można mówić, że zaświadczenie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa (zobacz: T. Woś [w] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, str. 66-72). Należy zgodzić się zatem z Wojewodą [...], że zaświadczenie nie kształtuje uprawnień ani obowiązków osoby ubiegającej się o jego wydanie, a mając charakter deklaratoryjny potwierdza jedynie ich istnienie. Samo zaświadczenie nie podlega więc kontroli sądowoadministracyjnej, nie dotyczy bowiem uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1366/13; zobacz także M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2013, art. 219, teza 2 i cyt. tam orzecznictwo i literatura). Jak wynika natomiast z treści art. 76 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przeciw zaświadczeniu można przeprowadzić przeciwdowód w postępowaniu administracyjnym. Można również, w oparciu o regulację zawartą w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Skargi i wnioski" (art. 221- 240), złożyć skargę powszechną do organu wyższego stopnia. Nadto, podmiot kwestionujący treść zaświadczenia może dochodzić swego roszczenia w sposób pośredni żądając wydania nowego zaświadczenia od organu, który je wydał, odnośnie do tego samego stanu prawnego lub faktycznego, ale o innej treści. W przypadku uwzględnienia takiego żądania organ może wydać nowe zaświadczenie w tej samej sprawie, bez konieczności uprzedniego korygowania czy unieważniania pierwotnie wydanego zaświadczenia. W świetle przedstawionych rozważań zaskarżone przez J. G. i A. G. zaświadczenie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] nie daje podstaw do wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego. Przywołane okoliczności stanowią podstawę do uznania, że skarga ta jest niedopuszczalna, co obliguje Sąd do jej odrzucenia, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa.