I OSK 1703/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.), Sędzia NSA Iwona Bogucka, Sędzia del. WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1575/14 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt II SA/Rz 1575/14), oddalił skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Burmistrz Gminy i Miasta N., decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], odmówił A. J. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem - H. J., gdyż w sytuacji, w której wnioskodawczyni, będąc zatrudnioną w Sądzie Rejonowym w S. , korzystała z urlopu wychowawczego w okresie od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r., nie można było przyjąć, że spełniała ona wymogi niezbędne dla przyznania jej świadczenia, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.) dalej "u.ś.r.". Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z dnia [....] października 2014 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w pełni dokonane w niej ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną. Kolegium w szczególności podkreśliło, że art. 3 pkt 22 u.ś.r., zawierając definicję zatrudnienia i innej pracy zarobkowej, nie zalicza do niej przebywania na urlopie wychowawczym. W tej sytuacji skarżąca nie mogła zostać uznana - zgodnie art. 17 ust. 1 u.ś.r. - za osobę uprawnioną do otrzymania prawa do w/w świadczenia, gdyż nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2014 r. A. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której zarzuciła organowi naruszenie art. 17 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. oraz art. 77 i 78 k.p.a. a także wadliwość uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Powołując się na treść art. 17 ust. 1. i art. 3 pkt 22 u.ś.r., Sąd Wojewódzki uznał, że istota sporu w niniejszym przypadku sprowadzała się do ustalenia, czy w okresie przebywania skarżącej na urlopie wychowawczym przysługiwało jej prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad córką, a zatem, czy w takiej sytuacji można było uznać, iż skarżąca nie podejmowała zatrudnienia lub zrezygnowała z niego lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. W ocenie Sądu, zawarta w art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicja legalna zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, skłaniała do konkluzji, że wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanki oznaczają rezygnację z wykonywania pracy, świadczonej w ramach stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie. Natomiast pojęcie stosunku pracy zostało zdefiniowane w art. 22 § 1 kodeksu pracy (k.p.), zgodnie z którym, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Sąd podkreślił w tym miejscu, iż w kodeksie pracy przewiedziano również takie sytuacje, w których stosunek pracy trwa mimo, że pracownik faktycznie nie wykonuje, tj. nie świadczy pracy. Taki przypadek występuje zaś m.in. wówczas, gdy pracownik przebywa na urlopie wychowawczym (art. 186 k.p.). Wobec powyższego - zdaniem Sądu - organy prawidłowo przyjęły, że choć skarżąca nie wykonywała pracy i nie otrzymywała wynagrodzenia, to jednak pozostawała w stosunku pracy, a tym samym nie spełniała przesłanki do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a polegającej na rezygnacji z zatrudnienia. Sąd Wojewódzki, zaznaczył przy tym, że celem urlopu wychowawczego jest umożliwienie matce, ojcu lub opiekunowi dziecka sprawowania nad nim osobistej opieki. Urlop wychowawczy jest zatem szczególną formą urlopu bezpłatnego, podczas którego zachowane są wszelkie uprawnienia pracownicze, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia. Osoby przebywające na urlopach wychowawczych nie podlegają więc ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu (art. 11 ust. 1 i 2 oraz 12 ust. 2 ustawy systemie ubezpieczeń społecznych) natomiast - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 21 ustawy systemowej - przebywanie na urlopie wychowawczym stanowi odrębny tytuł obowiązkowego ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych finansuje w całości budżet państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Osoby korzystające z urlopu wychowawczego, niepodlegające z innego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, podlegają mu natomiast z mocy art. 66 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz.U. 2008, Nr 164, poz. 1027). Okres urlopu wychowawczego jest przy tym okresem nieskładkowym - w rozumieniu przepisów ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Prawo do urlopu wychowawczego jest zatem ściśle związane z pozostawaniem w stosunku pracy i ustaje z dniem rozwiązania stosunku pracy. W związku z powyższym – w ocenie Sądu – skoro urlop wychowawczy jest urlopem bezpłatnym, to w okresie korzystania z tego urlopu nie przysługują również świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które kompensowałyby w całości lub w części nieuzyskiwanie dochodu z pracy. Natomiast w sytuacji, gdy dochody rodziny są niskie, osobie korzystającej z urlopu wychowawczego przysługuje, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem, na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. W świetle powyższego Sąd Wojewódzki uznał, że organy w sposób prawidłowy ustaliły, że skarżąca nie spełniała przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, niezbędnej do przyznania prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż korzystając z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad córką, pozostawała w zatrudnieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi, zmierzających do wykazania, że - z uwagi na charakter urlopu wychowawczego (brak wynagrodzenia i brak świadczenia pracy) - spełniona została w tym przypadku przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, Sąd uznał, że były one bezzasadne. Pozostawanie bowiem w stosunku pracy przez skarżącą było oczywiste a celem świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie środków utrzymania oraz świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego osobom, które nie podejmują zatrudnienia lub z niego rezygnują. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, A. J. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie naruszenie: 1. prawa materialnego, to jest: a) art. 17 w zw. z art. 3 pkt. 22 u.ś.r. b) art. 17 w zw. z art. 3 pkt. 22 u.ś.r., w zw. z art. 32, 68, 71 i 72 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej bowiem, wbrew ocenie WSA (która implicite powiela ocenę SKO oraz organu administracyjnego I instancji) zatrudnienie lub inna praca zarobkowa to - na gruncie wskazanej regulacji - wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wyszczególnionych w tym przepisie, co za tym idzie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt: 22 tej ustawy, to rezygnacja z wykonywania pracy za wynagrodzeniem na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie, a nie jest konieczne aż rozwiązanie stosunku pracy. Definicję stosunku pracy zawiera art. 22 § 1 k. p. Stosownie do tego przepisu, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy (...), a pracodawca co zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Uwadze WSA (jak i uprzednio SKO i organowi administracyjnemu I instancji) uszło, że stosunek prawny, jakim jest stosunek pracy ma charakter wzajemny tj. korelatem świadczenia pracy jest wynagrodzenie i w takim właśnie ujęciu, jako rezygnację z wynagrodzenia, należy rozważać rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 analizowanej ustawy. Skoro więc skarżąca pozostaje w stosunku pracy jedynie formalnie, ale nie wykonuje pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia to należy uznać, że spełnia ona przesłankę z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż - przebywając na urlopie wychowawczym - zrezygnowała ona z zatrudnienia (tj. zrezygnowała ze świadczenia pracy i wyrzekła się możliwości zarobkowania). Za takim rozumieniem w/w przepisów przemawia także wykładnia celowościowa. Świadczenie pielęgnacyjne z art. 17 ust. 1 u.ś.r. ma bowiem charakter socjalny. Jego celem jest kompensacja strat materialnych, powstałych na skutek rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Skarżąca nie wykonywała pracy ponieważ korzystała z urlopu bezpłatnego by opiekować się niepełnosprawną córką. Ponieważ nie wykonywała pracy, nie otrzymywała wynagrodzenia. Niedobory tym spowodowane mogą zaś zostać częściowo skompensowane w formie świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Ponadto podnoszono, że status osoby korzystającej z urlopu wychowawczego nie może eliminować jej z grona tych osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. W przypadku takiej osoby spełnione są bowiem obie przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 u.ś.r., który określa, w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje; 2. przepisów postępowania, to jest: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8-11 oraz art. 107 k.p.a. - wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że ani organ I Instancji ani SKO nie podjęły rozważań nad zarzutami i wnioskami skarżącej, tj. w szczególności pominęły zagadnienie wykładni teleologicznej art. 17 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz problematykę funkcji kompensacyjnej instytucji świadczenia pielęgnacyjnego (świadczenie pielęgnacyjne kompensuje utracony zarobek). Uwadze Sądu I instancji uszło, że obowiązkiem organu odwoławczego jest rzeczowo i profesjonalnie ustosunkować się do zarzutów strony. Jedynie fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu, z tym że fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie przed zakończeniem postępowania, aby strona mogła się do takiego stwierdzenia ustosunkować (art. 77 § 4 w zw. z art. 81 k.p.a.), b) art.141 § 4 p.p.s.a., albowiem Sąd I instancji nie podjął rozważań nad podstawą prawną rozstrzygnięcia, tak w aspekcie kompensacyjnej funkcji świadczenia pielęgnacyjnego (świadczenie pielęgnacyjna stanowi częściowy ekwiwalent za utratę zarobków) jak i wykładni teleologicznej (świadczenie pielęgnacyjne służy osobom, które przestały zarobkować w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i jako takie ma zrekompensować wynikły z tego deficyt finansowy). Nie wiadomo też, dlaczego WSA odmówił prawa do świadczenia skoro art. 17 ust. 5 u.ś.r. zakłada numerus clausus negatywnych przesłanek świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym żadna z ww. przesłanek nie dotyczyła skarżącej, natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest refleksji na ten temat; c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że ustalenia organu administracji były sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami albowiem organ I instancji i SKO pominęły szereg istotnych dla i prawy faktów i ich implikacji, w szczególności to, że: - wyłączną przyczyną dla której skarżąca zdecydowała się na urlop wychowawczy była potrzeba sprawowania całodobowej opieki nad chorym dzieckiem (gdyby nie choroba córki urlop wychowawczy byłby in concreto zbędny); - skorzystanie z urlopu wychowawczego powoduje wyzbycie się jakiegokolwiek źródła utrzymania (utrata pracy zarobkowej), a tym samym rezygnację z zarobkowania (w grę wchodzi tutaj de facto rezygnacja z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki; wynagrodzenia jest immanentnym składnikiem stosunku pracy, a zatem jego brak stanowi o rezygnacji z pracy zarobkowej). Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Zostały one oparte zarówno na zarzucie obrazy prawa materialnego, w postaci: art. 17 ust 1 i 5, art. 3 pkt. 22 u.ś.r., art. 32, art. 68, art. 71, art. 72 Konstytucji RP i art. 22 § 1 K.p., jak i naruszeniu przepisów procesowych (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7, art.8-11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, jak również art. 107 k.p.a.). Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych należy stwierdzić, że nie były one uzasadnione. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a ma charakter wyłącznie ustrojowy. Skoro zaś Sąd Wojewódzki wydał zaskarżony wyrok, a więc orzeczenie merytoryczne, to tym samym należy uznać, że dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Z tego powodu formułowanie zarzutu opartego na przepisie art. 3 § 1 p.p.s.a. było bezpodstawne. Okoliczność bowiem, czy dokonana przez Sąd instancji kontrola była dla strony satysfakcjonująca, jest zagadnieniem już odrębnym. Nieuzasadnionym był także zarzut oparty na przepisie art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawierało bowiem wszystkie wskazane w tym przepisie elementy. Okoliczność zaś nieodniesienia się w szerszym stopniu do podnoszonych w skardze zarzutów (m. in. zagadnienia konieczności uwzględnienia wykładni celowościowej art. 17 u.ś.r.), czy też podzielenia w nim argumentacji wyrażonej w zaskarżonej decyzji, nie świadczyło o istotnym naruszeniu tego przepisu bo nie wpływało na treść samego wyroku. Pozostałe zarzuty procesowe zostały w ogóle nieprawidłowo pod względem formalnym sformułowane. Autor skargi kasacyjnej wymienił bowiem szereg przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Kodeksu postępowania administracyjnego, tworząc z nich tzw. "zbitkę", a nie wyjaśnił przy tym dokładnie, w jaki sposób poszczególne przepisy zostały – jego zdaniem - naruszone. Mając zatem na uwadze jedynie tylko ogólne treści zawarte w uzasadnieniu powyższych zarzutów, stwierdzić wypada, że Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że ponieważ przedmiotem rozpoznawanej przez organy sprawy było zagadnienie dotyczące przyznania A. J. świadczenia pielęgnacyjnego, to rolą ich było ustalenie okoliczności istotnych dla wyniku tego postępowania, a więc ustalenie, czy sytuacja skarżącej wyczerpywała zawarte w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanki. Nie miały zatem w tym przypadku znaczenia prawnego powody, dla których skarżąca zdecydowała się skorzystać z urlopu wychowawczego. Zgodzić się też trzeba z Sądem I instancji, iż dokonane w postępowaniu administracyjnym ustalenia faktyczne i ich ocena prawna zostały dostatecznie wskazane oraz wyjaśnione. Generalnie należy wyraźnie podkreślić, iż wszystkie podniesione przez autora skargi kasacyjnej zarzuty miały w istocie rzeczy jedynie na celu podważenie stanowiska merytorycznego, zajętego przez Sąd Wojewódzki a wcześniej przez organy obu instancji. Sprowadzało się zaś ono do poglądu, iż skoro skarżąca, pozostając w zatrudnieniu w Sądzie Rejonowym w S., korzystała z urlopu wychowawczego w okresie od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. w celu sprawowania osobistej opieki nad córką – H. J., to nie przysługiwało jej prawo do uzyskania (z tytułu opieki nad dzieckiem) świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zarzucając organom, a następnie Sądowi I instancji naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. skarżąca wskazywała, że skoro zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy, a skarżąca przebywając na urlopie wychowawczym pracy nie wykonywała i nie otrzymywała wynagrodzenia, to należy uznać, że zrezygnowała ona z pracy dla sprawowania koniecznej opieki nad swoją niepełnosprawną córką, spełniając tym samym wymogi określone art. 17 ust. 1 ww. ustawy. W związku z tym należy wyjaśnić, że z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż warunkiem niezbędnym, który musi spełnić osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zatem nie sposób uznać, aby osoba przebywająca na urlopie wychowawczym, a więc pozostająca w zatrudnieniu, spełniała jednocześnie warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Osoba, korzystająca z urlopu wychowawczego, pozostaje bowiem w stosunku pracy, mimo że pracy tej faktycznie nie świadczy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Zaakcentować należy, że urlop wychowawczy powoduje jedynie czasowe zawieszenie obowiązku świadczenia pracy po stronie pracownika, zaś po stronie pracodawcy - obowiązku wypłacania wynagrodzenia. Jego celem jest stworzenie pracownikowi korzystnych warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji trudności połączenia obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Z uprawnienia do urlopu wychowawczego może więc skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika (zob. E. Maniewska, Komentarz aktualizowany do art. 186, art. 1861, art. 1862, art. 1863, art. 1864, art. 1865, art. 1866, art. 1867 Kodeksu pracy, Lex). Urlop wychowawczy jest zatem uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy a jego okres, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 1865 Kodeksu pracy). Nie można w związku z tym zgodzić się z twierdzeniem, że pozostawanie na urlopie wychowawczym i związany z tym faktyczny brak wykonywania pracy i otrzymywania wynagrodzenia, stanowi rezygnację z zatrudnienia. Dodatkowo należy mieć także na uwadze, że uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego skutkuje utratą dochodu - w rozumieniu art. 3 pkt 23 u.ś.r. - co nie jest równoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia a ponadto rezygnacja z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., musi oznaczać całkowitą rezygnację z zatrudnienia, tj. rozwiązanie stosunku pracy. Przepis ten odnosi się bowiem - z założenia - do sytuacji, w których konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny jest stała lub długotrwała. Ustawodawca, wprowadzając powyższy przepis miał zatem na względzie udzielenie wsparcia osobom, które mając możliwość wykonywania pracy zawodowej, rezygnują z niej albo jej nie podejmują z uwagi na chęć sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Poza tym stwierdzić należy, iż przyjęcie takiej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r., jaką prezentuje skarżąca, prowadziłoby w istocie rzeczy do obejścia przepisów prawa, regulujących instytucję urlopu wychowawczego, jak również naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), gdyż przy takiej wykładni w/w przepisu urlop wychowawczy, z którego korzystałaby matka dziecka niepełnosprawnego, byłby urlopem odpłatnym. Nie można też przyjąć, że wykładnia prawa, dokonana przez Sąd Wojewódzki naruszała inne, powołane w skardze kasacyjnej normy konstytucyjne. Nie sposób bowiem wywieść, że wykładnia ta rzutuje na nałożony w art. 38 ustawy zasadniczej na Rzeczpospolitą Polską obowiązek zapewnienia każdemu człowiekowi prawnej ochrony życia, ochrony zdrowia (art. 68), zapewnienia przestrzegania praw dziecka (art. 72), czy też pomocy społecznej (art. 71), która nie ma charakteru nieograniczonego. Wywodzenie uprawienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę pozostającą na urlopie wychowawczym z treści art. 17 ust. 5 u.ś.r. także nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Wskazany przepis określa bowiem przesłanki wykluczające możliwość przyznania tego świadczenia, a nie przesłanki warunkujące jego przyznanie. Poza tym, wyłączenia te dotyczą właśnie osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.