II SA/Bd 1426/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-03-10
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien wydać decyzję o odmowie uwzględnienia wniosku o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków, zamiast decyzji o umorzeniu postępowania, gdy brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku, ale postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej powinien wydać decyzję o odmowie uwzględnienia wniosku, gdy brak jest przesłanek do jego merytorycznego rozpatrzenia, a nie decyzję o umorzeniu postępowania, ponieważ brak przesłanki uwzględnienia żądania nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, gdy odpadnie jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, np. brak przymiotu strony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o usunięcie z zasobu geodezyjnego dokumentacji powykonawczej pomostu drewnianego i przywrócenie danych w ewidencji gruntów do stanu sprzed przyjęcia tej dokumentacji. Starosta umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ dane w ewidencji nie uległy zmianie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne umorzenie postępowania. WSA uwzględnił skargę, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2015r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie żądania przywrócenia danych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], Starosta B. na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej powoływana jako k.p.a., w związku z § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku S. B. z dnia [...] lipca 2012 r., umorzył postępowanie administracyjne dotyczące wniosku w części dotyczącej żądania przywrócenia danych w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w części dotyczącej zasobu powiatowego, dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w postaci operatu technicznego z inwentaryzacji powykonawczej pomostu drewnianego zlokalizowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym S., gmina Z., oznaczonej nr ewid. operatu [...] nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzję wydano w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r. S. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o usunięcie z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji powstałej w wyniku inwentaryzacji powykonawczej pomostu drewnianego zlokalizowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi nr [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym S. Gmina Z. oraz o przywrócenie danych w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia wadliwej dokumentacji do zasobu.
W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że o zasadach prowadzenia ewidencji gruntów i budynków stanowi ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), natomiast przepisem szczególnym regulującym prowadzenie oraz zakres ewidencji gruntów i budynków jest rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Organ wskazał, że starosta jest zobowiązany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z kolei aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Aktualizacji danych zawartych w ewidencji starosta dokonuje urzędu, bądź na wniosek uprawnionych podmiotów, po przedłożeniu stosownych dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji.
Z art. 22 ust 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że osoby zgłaszające wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków są zobowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne i kartograficzne oraz inne niezbędne do wprowadzenia tychże zmian. Podstawę do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmian stanowią ostateczne decyzje administracyjne, a także przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjne i kartograficzne zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Organ podkreślił, że wniosek strony dotyczący przeprowadzenia czynności w zakresie przywrócenia danych w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia dokumentacji jest bezzasadny. W zaistniałej sytuacji, skoro wykonawca nie dostarczył właściwej dokumentacji uzasadniającej wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków, nie wystąpiły przesłanki określone w art. 22 ust 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Od ww. decyzji S. B. wniósł odwołanie zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynikało, że przepis ten może znaleźć zastosowanie do sytuacji odwołującego się. Organ nie rozważył, czy materiał przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w postaci dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, nie utracił przydatności.
Strona zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 105 k.p.a. poprzez orzeczenie na jego podstawie pomimo nie istnienia przesłanek ku temu,
- art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez podejmowanie przez organ w toku postępowania działań, niemających oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie,
- art. 9 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieudzielanie przez organ stronie postępowania niezbędnych wyjaśnień oraz poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ w uzasadnieniu decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy,
- art. 35 § 1 w zw. z art. 36 § 1 i § 2 i art. 12 k.p.a. poprzez niedokonanie czynności, do których organ był zobowiązany, tj. niezałatwienie sprawy w określonym terminie oraz niezawiadomienie strony o przyczynach zwłoki i nie wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy.
Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz orzeczenie o usunięciu z zasobu geodezyjnego i kartograficznego wskazanej dokumentacji oraz przywrócenie danych w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia dokumentacji do zasobu.
Skarżący zarzucił również, że organ umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania przywrócenia danych w ewidencji gruntów i budynków, jednocześnie nie wydając rozstrzygnięcia co do pozostałej części żądania.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] października 2014 r. Nr [...], K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wyjaśnił, że z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, iż starosta jest zobowiązany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z kolei według § 45 ust. 1 cyt. rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Aktualizacji danych zawartych w ewidencji starosta dokonuje bądź z urzędu, bądź na wniosek uprawnionych podmiotów (właścicieli, użytkowników wieczystych, trwałych zarządów nieruchomości czy użytkowników gruntów państwowych i samorządowych), po przedłożeniu stosownych dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji. Wprowadzenie tych zmian może nastąpić w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia), albo w drodze decyzji administracyjnej (§ 47 ust. 3 ww. rozporządzenia). Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
Organ odnosząc się do kwestii dotyczącej przywrócenia danych w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego stwierdził, że przedmiotowa dokumentacja przyjęta do zasobu w dniu [...].06.2011 r. nie zawierała wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] stanowiącej własność skarżącego. Wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] obrazujący stan rejestru z dnia [...].06.2011 r. określał, że ww. ma powierzchnię [...] ha, co w całości stanowiło wody płynące (Wp). Identyczny stan na dzień [...].03.2014 r. przedstawia wypis z rejestru gruntów. Zatem stan danych ewidencyjnych w operacie ewidencyjnym przed przyjęciem ww. operatu technicznego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz po przyjęciu tej dokumentacji nie uległ zmianie. Jedyna zmiana, jaka została uwidoczniona w granicach działki nr [...] na podstawie ww. dokumentacji, została wprowadzona w treści mapy zasadniczej - został na niej ujawniony pomost. Sporny pomost ujawniony na działce nr [...] jest elementem bazy danych obiektów topograficznych wykazywanym na mapie zasadniczej w postaci znaku kartograficznego i nie jest elementem wykazywanym w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie bazy danych geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej klasyfikacją obiektów [...] - pomost to inny obiekt o znaczeniu orientacyjnym w terenie.
Szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków określa rozdział 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Pomost jest obiektem topograficznym, który nie jest wykazywany w operacie ewidencyjnym zarówno w jego części kartograficznej jak i opisowej, gdyż, jak wskazuje art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków i lokali, a także właścicieli nieruchomości. Operat techniczny był wykonany w związku z inwentaryzacją powykonawczą obiektu budowlanego - pomostu i dokumentacja ta nie dotyczyła żadnego elementu wykazywanego w ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ dokonując analizy zgromadzonego materiału podzielił stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie przez Starostę B. o umorzeniu postępowania. Z uwagi na fakt, że stan w ewidencji gruntów i budynków nie uległ zmianie w związku z przyjęciem do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego, nie można przywrócić danych w operacie ewidencyjnym do stanu wcześniejszego. Tym samym nie ma przedmiotu postępowania i nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Ponadto dodać należy, że również skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji obrazującej inny stan danych objętych ewidencją gruntów i budynków niż wykazany w operacie ewidencyjnym.
W związku z powyższym postępowanie w sprawie przywrócenia danych w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia operatu technicznego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego należało umorzyć.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył S. B. wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie o usunięciu z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wskazanej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz przywrócenie danych w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia dokumentacji do zasobu.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 40 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynikało, że przepis ten może znaleźć zastosowanie do sytuacji skarżącego,
- § 45 w zw. z § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niezastosowanie w sprawie i niedokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi, zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, pomimo uzyskania przez organ I instancji od skarżącego dokumentów umożliwiających dokonanie przedmiotowej zmiany.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
- art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez podejmowanie przez organ w toku postępowania działań, nie mających oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie,
- art. 9 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieudzielanie przez organ stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ w uzasadnieniu decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy,
- art. 63 § 2 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do strony o sprecyzowanie żądania w sytuacji powzięcia przez organ wątpliwości co do jego treści,
- art. 105 k.p.a. poprzez orzeczenie na jego podstawie pomimo nie istnienia przesłanek ku temu,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego decyzji, a przede wszystkim nieodniesienie się przez organ w treści zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu oraz brak wskazania uzasadnienia dla dokonanego przez organ podziału rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy na dwie części.
Skarżący podkreślił, że organy nie rozważyły, czy w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 40 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. czy materiał przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w postaci dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, nie utracił przydatności użytkowej, w związku z czym czy nie podlega wyłączeniu z tego zasobu. Organy nie dokonały prawidłowej analizy treści żądania skarżącego, zaś w zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia się do podnoszonego przez skarżącego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez Starostę art. 40 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W ocenie skarżącego, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji doszło także do naruszenia § 45 w zw. z § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niezastosowanie w sprawie i niedokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, pomimo uzyskania przez organ I instancji od skarżącego dokumentów umożliwiających zmianę danych ewidencyjnych.
Skarżący nie zgodził się z umorzeniem postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, która zachodzi wówczas, gdy brak jest podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co w sprawie nie miało miejsca.
Brak jest również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiegokolwiek wskazania przez organ, dlaczego w tej samej sprawie zostały wydane dwie odrębne decyzje, a to oprócz zaskarżonej decyzji, także decyzja tego organu nr [...]. Całkowicie niezrozumiałe jest wydawanie przez organ dwóch decyzji dotyczących tej samej sprawy. Organ nie wskazał jakichkolwiek kryteriów podziału rozstrzygnięcia sprawy na dwie części, tj. po pierwsze na żądanie usunięcia dokumentacji z zasobu, a po drugie na żądanie przywrócenia ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia spornej dokumentacji do zasobu, podczas gdy wcześniej organy orzekały o żądaniu skarżącego jako o całości.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należało ocenić sposób rozstrzygnięcia organu I instancji polegający na umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny (tak np. wyrok NSA z 12.09.2012 r., II GSK 1096/12, LEX nr 1218383). Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, brak przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., lecz oznacza bezzasadność żądania strony (vide wyrok NSA z 11.09.2011 r., II OSK 224/11, LEX nr 1251923).
W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Prowadzi to do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym wypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 mamy zatem do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1. Jak słusznie wskazano w wyroku NSA w Łodzi z 18.04.1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80, z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. patrz A. Wróbel - Komentarz aktualizowany do art.105 Kodeksu postępowania administracyjnego, SIP Lex Omega).
Przekładając powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy wskazać trzeba, że organy błędnie uznały, iż zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania. Jak wynika wprost z cytowanych, w szczególności przez organ II instancji, przepisów, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych (vide § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Zatem skarżący miał prawo żądać wszczęcia postępowania w zakresie żądania "przywrócenia danych w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w części dotyczącej zasobu powiatowego, dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w postaci operatu technicznego z inwentaryzacji powykonawczej pomostu drewnianego zlokalizowanego". Sprawa ta ma niewątpliwie charakter sprawy administracyjnej, a skarżący miał w pewnym zakresie (o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia) legitymację do złożenia ww. wniosku. Organ winien zatem ocenić (i de facto to uczynił), czy dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków. W takiej sytuacji, jeżeli organ ustalił, że brak jest zmian w ewidencji dotyczącej działki skarżącego, winien wydać decyzję o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącego, gdyż, jak wskazano już wcześniej, brak przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., lecz oznacza bezzasadność żądania strony.
Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną tegoż podmiotu (tak NSA w wyroku z 2.06.1998 r. IV SA 2164/97, LEX nr 43262). Tak więc warunkiem dopuszczenia danego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest stwierdzenie, że ma on interes prawny w sprawie. Innymi słowy pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku.
Przekładając powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że w postępowaniu w przedmiocie wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów stroną będzie tylko ta osoba, która posiada uprawnienia do gruntu objętego tymi zmianami. Uprawnienie do złożenia wniosku o aktualizację danych w ewidencji konkretnej nieruchomości nie przysługuje osobom, bądź jednostkom organizacyjnym, którym przysługują jakiekolwiek prawa do nieruchomości sąsiednich np. dzierżawcy nieruchomości sąsiedniej (vide wyrok WSA w Olsztynie z 3.06.2008 r., II SA/Ol 197/08, LEX nr 518031). Tym samym skarżący niewątpliwie nie posiadał przymiotu strony w stosunku do nie będącej jego własnością działki nr [...]. W tym zakresie rozstrzygnięcie organów dotyczące konieczności umorzenia postępowania było zatem zasadne. Czym innym jest bowiem bezzasadność żądania strony, a czym innym jest prowadząca do umorzenia postępowania jego bezprzedmiotowość z uwagi na brak przymiotu strony (vide wyrok WSA w Łodzi z 13.06.2013 r., II SA/Łd 341/13, LEX nr 1333586).
Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. W szczególności organ ustali, czy doszło do zmian w ewidencji gruntów i budynków działki będącej własnością skarżącego i wyda w tym zakresie stosowne merytoryczne rozstrzygnięcie. Natomiast odnośnie działki nie będącej własnością skarżącego organ poczyni ustalenia dotyczące istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego w tym zakresie, uwzględniając pogląd Sądu zawarty we wcześniejszej części uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Biorąc pod uwagę błędnie rozstrzygnięcie organu polegające na wydaniu decyzji umarzającej postępowanie z przyczyn formalnych, brak było podstaw do odnoszenia się przez Sąd do pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Wskazać jedynie należy, że organ słusznie dokonał podziału wniosku skarżącego z uwagi na jego treść i wydał dwie odrębne decyzje, czym innym jest bowiem żądanie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków oceniane w niniejszej sprawie, a zupełnie odmienny charakter i tryb postępowania ma żądanie wyłączenia materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (vide art. 40 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 27 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego).
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr z 2013 r. poz. 490) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżącego wpisu w kwocie [...] zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło