IV SA/Wa 114/15
WyrokWSA w Warszawie2015-03-10
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Piotr Korzeniowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo z dnia 31 grudnia 2010 r. stanowiło nowy wniosek o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, czy też uzupełnienie wniosku złożonego w dniu 15 czerwca 2005 r., w kontekście terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo z dnia 31 grudnia 2010 r. stanowiło uzupełnienie wniosku z dnia 15 czerwca 2005 r., a nie nowy wniosek złożony po terminie. Organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji, ponieważ organ ten błędnie uznał pismo z 2010 r. za nowy wniosek, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Wniosek pierwotny złożono w 2005 r. W 2010 r. złożono pismo określone jako uzupełnienie wniosku, dotyczące fragmentu działki, który został wydzielony z działki wskazanej we wniosku z 2005 r. Organ I instancji uznał pismo z 2010 r. za nowy wniosek złożony po terminie i odmówił jego uwzględnienia. Organ II instancji uchylił tę decyzję, uznając pismo z 2010 r. za uzupełnienie wniosku z 2005 r. Prezydent Miasta W. zaskarżył decyzję organu II instancji do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość -oddala skargę-
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [...] (dalej: organ II instancji) nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. 2010 nr 102, poz. 651 ze zm., dalej: u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołania pani D. C. i pana A. C. - występującego jako pełnomocnik pani D. C. od decyzji Prezydenta [...] (dalej: organ I instancji) nr [...] z [...] maja 2013 r. odmawiającej uwzględnienia wniosku strony w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w [...] przy ul. [...], stanowiącą działkę ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2.
W decyzji nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
Pani K. G. i Pan W. G. we wniosku z [...] czerwca 2005 r. wystąpili zgodnie z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) o odszkodowanie za grunt przejęty przez były Urząd Miejski [...] z ich własności pod budowę ulic w [...] obr. [...], o pow. [...] m2 z działki [...] nr ew. działki [...]. będącej obecnie częścią ulicy [...] i [...] m2 z działki nr [...] obr [...] ze wskazaniem, iż przejęty grunt z ww. działki stanowi obecnie działkę [...] co stanowi część ulicy [...].
Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. [...] z [...] marca 2009 r., spadek po W. G., który zmarł [...] sierpnia 2007 r., na podstawie ustawy nabyły: K. G., jego żona (c. J. i A.) w 1/3 części, I. C. (c. jego i K.) i w 1/3 części, D. C. (córka jego i K.) w 1/3 części.
Pani K. G., pani I. C. i pani D. C. w dniu [...] grudnia 2010 r. wnieśli o uzupełnienie wniosku z [...] czerwca 2005 r., poprzez włączenie do postępowania odszkodowawczego fragmentu z działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² zajętego pod drogę publiczną – ulicę [...].
W dniu [...] grudnia 2012 r. D. C. upoważniła syna A. C. do działania w jej imieniu przed organami administracji samorządowej oraz państwowej, we wszystkich sprawach, w których jest lub będzie stroną. Wojewoda [...] ostateczną decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. stwierdził nabycie przez Gminę - [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną.
Wydział Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] w piśmie z [...] stycznia 2013 r. poinformował, iż obecna dz. ew. nr [...] z obrębu [...] powstała w 2011 r. w wyniku wydzielenia terenu pod ulicą [...] z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] na podstawie opracowania geodezyjnego [...] z [...] września 2008 r. zatwierdzonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. Natomiast obecna dz. ew. nr [...] i dawna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] powstały w 1985 r. w wyniku podziału dawnej dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] na podstawie opracowania geodezyjnego [...] z [...] sierpnia 1984 r. zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta [...] nr [...] z [...] sierpnia 1984 r. Dawna dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] została wykazana podczas odnowienia ewidencji gruntów w 1984 r. [...] z [...] lutego 1984 r.), jako dawna działka nr [...] z KW nr [...]. Zgodnie z zapisami w rejestrze gruntów dla jednostki ewidencyjnej - Miasto [...] z założenia ewidencji w 1973, działka nr [...] miała pow. [...] m2.
Organ I instancji, uznając, że wystąpienie pani K. G., pani I. C. oraz pani D. C. z [...] grudnia 2010 r. jest nowym wnioskiem o odszkodowanie w decyzji nr [...] z [...] maja 2013 r. odmówił uwzględnienia wniosku strony w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w Dzielnicy [...] przy ul. [...], stanowiącą działkę ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m². Organ I instancji rozstrzygnięcie swoje uzasadnił stwierdzeniem, że wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony po ustawowo wyznaczonym terminie.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła pani D. C. i pan A. C. występujący jako pełnomocnik pani D. C. W odwołaniu wnioskodawcy nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu I instancji, wskazując, że we wniosku z 2005 r. wyraźnie wymieniona została działka nr [...], z której pochodzi działka nr [...].
W decyzji nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zdaniem organu II instancji, organ I instancji błędnie uznał, że wystąpienie pani K. G., Pani I. C. oraz pani D. C. z [...] grudnia 2010 r. jest nowym wnioskiem o ustalenie odszkodowania za działkę [...] (fragment działki nr [...]) zajętej pod drogę publiczną. W ocenie Wojewody [...], z pisma wnioskodawców z [...] grudnia 2010 r. jednoznacznie wynika, że stanowi ono uzupełnienie wniosku z [...] czerwca 2005 r. Ponadto jak wynika z ww. pisma, a także z materiału dowodowego zebranego w sprawie działka nr [...] została wydzielona z działki nr [...], która pochodzi z działki nr [...] (dawna działka nr [...]), zaś działka nr [...] została wskazana przez panią K. G. i pana W. G. we wniosku z [...] czerwca 2005 r. Wobec powyższego zdaniem Wojewody [...], wniesione odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w celu ustalenia odszkodowania, uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisy art. 138 § 2 k.p.a. Według Wojewody [...], konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. zobowiązujących organ administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
W skardze Prezydent Miasta Stołecznego [...] reprezentowany przez K. D. zaskarżył w całości decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. uchylającą decyzję organu I instancji z [...] maja 2013 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
- art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek o odszkodowanie za działkę zajętą pod drogę dz. [...] stanowiącą fragment dz. [...] został złożony w terminie, podczas gdy pismo z [...] grudnia 2010 r. stanowiło w rzeczywistości nowy wniosek odnośnie cz. dz. [...], złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną.
-art. 32 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997 nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja), prowadzące do nierównego traktowania obywateli, którzy składają wniosek po terminie i tych, którzy "precyzują wniosek" poprzez wskazanie nowego zakresu przedmiotowego wniosku po terminie
2) naruszenie przepisów postępowania: - art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja została wydana pomimo faktu, że sprawa nie została wszechstronnie zbadana, w sytuacji gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób szczegółowy i wyczerpujący i nie zachodzi w tym wypadku konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Wskazując na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o:
1) Uchylenie decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że regulacja prawna zawarta w art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wyznaczyła granice czasowe, w których było możliwe skuteczne złożenie wniosku o przyznanie odszkodowania. Zdaniem strony skarżącej, we wniosku z [...] czerwca 2005 r. pani K. G. i pan W. G. precyzyjnie wskazali przedmiot roszczenia, co jednoznacznie zdeterminowało kierunek postępowania. Nie było to ogólnikowe wskazanie nieruchomości zajętej pod drogi (np. poprzez wskazanie księgi wieczystej, z której pochodzi nieruchomość czy poprzez wskazanie działki przed podziałem), które stwarzałoby późniejszą możliwość precyzowania takiego wniosku. W ocenie strony skarżącej, wnioskodawcy precyzyjnie określili działki, za które domagają się odszkodowania. Wskazanie przedmiotu roszczenia w piśmie z [...] czerwca 2005 r. nie było ogólnikowym określeniem nieruchomości zajętej pod drogę, które stwarzałoby możliwość precyzowania takiego wniosku.
W istocie pismo wnioskodawców z [...] grudnia 2010 r. było nowym wnioskiem w zakresie w jakim wnioskodawcy wnieśli o przyznanie odszkodowania za działkę [...] będącej fragmentem dz. [...].
W przedmiotowej sprawie w ocenie strony skarżącej, występuje sytuacja, w której zostały wskazane precyzyjnie numery działek. W niniejszej sprawie, organ był związany żądaniem stron i nie był władny do zmiany jego treści. Pismo z [...] grudnia 2010 r., pomimo wskazania "w uzupełnieniu wniosku z dnia [...] czerwca 2005 r." jest faktycznie nowym wnioskiem w zakresie, w którym wnioskodawcy wnieśli o przyznanie odszkodowania za część działki ewidencyjnej [...] stanowiącej dz. [...]. Według strony skarżącej, traktowanie pisma z [...] grudnia 2010 r. wskazującego zupełnie nowy przedmiot roszczenia, jako uzupełnienia wniosku z [...] czerwca 2005 r. jest obejściem przepisów odnoszących się do terminu wniesienia wniosku, o którym mowa w art. 73 ww. ustawy. W niniejszej sprawie wniosek o wypłatę odszkodowania za część działki nr [...], jest zdaniem strony skarżącej, rozszerzeniem wniosku z [...] czerwca 2005 r., a nie jego sprecyzowaniem. Twierdzenie na obecnym etapie postępowania, że pismo z [...] grudnia 2010 r. jest uzupełnieniem wniosku z [...] czerwca 2005 r. stanowi nadużycie prawa.
W skardze podniesiono również, że przepis art. 73 ust. 4 ww. ustawy powinien być traktowany restrykcyjnie i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Jeżeli więc po terminie wskazanym w ustawie wnioskodawca wskazuje nowy zakres przedmiotowy to należy uznać, że taki wniosek jest złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Uznanie możliwości precyzowania wniosku po dniu [...] grudnia 2005 r., poprzez wskazanie zupełnie nowego przedmiotu postępowania w stosunku do wniosku pierwotnego prowadzi do różnicowania sytuacji prawnej podmiotów ubiegających się o odszkodowanie po [...] grudnia 2005 r., którzy uzyskują decyzję odmowną z powodu uchybienia terminowi i podmiotów, które po ww. dacie "precyzują wniosek" wskazując zupełnie nowy zakres przedmiotowy wniosku i uzyskują decyzję pozytywną. Przyjęcie takiej możliwości "precyzowania wniosku", prowadzi do nierównego traktowania obywateli, co jest niezgodne z art. 32 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu, nie narusza prawa.
Z treści art. 73 ust. 1 i 2 ustawy 13 października 1998 r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oczywistym jest więc, że przepis art. 73 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy nakłada na wskazane w nim podmioty, władające w dniu [...] grudnia 1998 r. nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, obowiązek wypłaty dotychczasowym właścicielom odszkodowań. Przepis ten wiąże uwłaszczenie gmin i Skarbu Państwa z obowiązkiem wypłaty odszkodowań. Jednocześnie jednak w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy ustawodawca wprowadził wymóg złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Ustalenie odszkodowania następuje zatem nie z urzędu, lecz na wniosek złożony najpóźniej do dnia [...] grudnia 2005 r.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 73 ust. 4 poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek o odszkodowanie za działkę zajętą pod drogę dz. [...] stanowiącą fragment dz. [...] został złożony w terminie, podczas gdy pismo z [...] grudnia 2010 r. stanowiło w rzeczywistości nowy wniosek odnośnie cz. dz. [...], złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ww. ustawy, należy stwierdzić, że termin określony w ww. przepisie, jest terminem w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Termin materialny jest terminem zawitym (nieprzywracalnym).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania stwierdzić należy, że prawidłowo organ II instancji przyjął, że z pisma wnioskodawców z [...] grudnia 2010 r. jednoznacznie wynika, że stanowi ono uzupełnienie wniosku z [...] czerwca 2005 r. Ponadto jak wynika z ww. pisma, a także z materiału dowodowego zebranego w sprawie działka nr [...] została wydzielona z działki nr [...], która pochodzi z działki nr [...] (dawana działka nr [...]), zaś działka nr [...] została wskazana przez panią K. G. i pana W. G. we wniosku z [...] czerwca 2005 r. Należy podzielić stanowisko organu II instancji, który podnosi, że organ I instancji błędnie uznał, że wystąpienie pani K. G., pani I. C. oraz pani D. C. z [...] grudnia 2010 r. jest nowym wnioskiem o ustalenie odszkodowania za działkę [...] (fragment działki nr [...]) zajętej pod drogę publiczną. Kwalifikowanie pisma wnioskodawców z [...] grudnia 2010 r., jako nowego wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 73 ww. ustawy, bez dokładnego zbadania rzeczywistych intencji wnioskodawców zawartych tym piśmie, narusza przepisy k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ II Instancji. Z zasady prawdy obiektywnej oraz art. 77 § 1 k.p.a. wynika bowiem, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji. Z porównania treści wniosku z [...] czerwca 2005 r., z treścią pisma z [...] grudnia 2010 r. wynika, że wnioskodawcy wnoszą w uzupełnieniu wniosku z [...] czerwca 2005 r. ([...] o włączenie do postępowania fragmentu działki nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m² zajętej pod drogę publiczną – ulicę [...].
Ponadto należy podkreślić, że wnioskodawcy w piśmie z [...] grudnia 2010 r. powołali się na nr sprawy określony w zawiadomieniu organu z dnia [...] czerwca 2005 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie odszkodowania za zajęte pod drogę publiczną działki położone w [...] przy ul. [...] i [...]. Organ w piśmie z [...] czerwca 2005 r. poinformował wnioskodawców o numerze pod, którym został zarejestrowany ich wniosek. Na ten właśnie numer powołali się później wnioskodawcy w piśmie z [...] grudnia 2010 r. Wnioskodawcy wnosili o włączenie do postępowania odszkodowawczego fragmentu działki [...] z obrębu [...], zajętego pod drogę publiczną – ulicę [...]. We wniosku z [...] czerwca 2005 r. wnioskodawcy wymienili działkę nr [...], która stanowi pas kilku działek o numerach [...], znajdujących się między ulicami [...], a [...]. W tym pasie działek znajduje się właśnie część ulicy [...] (działka o numerze [...] o pow. [...] m²).
Z pisma Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z [...] stycznia 2013 r. wynika, że obecna dz. ew. nr [...] z obrębu [...] powstała w 2011 r. w wyniku wydzielenia terenu pod ulicą [...] z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] na podstawie opracowania geodezyjnego [...] z [...] września 2008 r. zatwierdzonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Natomiast obecna dz. ew. nr [...] i dawna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] powstały w 1985 r. w wyniku podziału dawnej dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] na podstawie opracowania geodezyjnego [...] z [...] sierpnia 1984 r. zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta [...] nr [...] z [...] sierpnia 1984 r.
Zdaniem Sądu, nie można stwierdzić, że pismo z [...] grudnia 2010 r. stanowiło w rzeczywistości nowy wniosek odnośnie cz. dz. [...], złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ww. ustawy.
Należy także wskazać, iż art. 73 przywołanej ustawy nie precyzuje z jakich elementów powinien składać się wniosek o ustalenie odszkodowania, a w szczególności nie nakazuje wnioskującemu wskazania konkretnych numerów działek zajętych pod drogę publiczną. Istotnie w sytuacji nie wskazania przez ubiegającego się o odszkodowanie za jakie konkretnie nieruchomości żąda on odszkodowania, organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku.
W niniejszej sprawie organ I instancji miał więc obowiązek wyjaśnić intencje ubiegającego się o odszkodowanie, czy pismo z [...] grudnia 2010 r. należy uznać za nowy wniosek w sprawie złożony po upływie ustawowego terminu, czy jako uzupełnienie wniosku z [...] czerwca 2005 r.
Jak zasadnie uznał, organ II instancji, Prezydent Miasta [...] nie miał więc żadnych podstaw, aby na tym etapie postępowania bez zebrania całości materiału dowodowego, w tym wyjaśnienia intencji ubiegających się o odszkodowanie, uznać ich pisma z [...] grudnia 2010 za nowy wniosek (zob. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 2082/11, LEX nr 1336369).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji prowadzące do nierównego traktowania obywateli, którzy składają wniosek po terminie i którzy "precyzują wniosek" poprzez wskazanie nowego zakresu przedmiotowego wniosku po terminie, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 32 Konstytucji, wszyscy są wobec prawa równi. Zasada ta wyraża prawo do równego traktowania wszystkich przez władze publiczne. Jednakże z tej generalnej zasady wynika także zakaz stosowania dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym. Dyskryminacji tego rodzaju nie mogą usprawiedliwiać żadne przepisy i żadne przyczyny oraz ich interpretacja. Od zasady równości Konstytucja nie zna żadnych odstępstw i wyjątków. W ocenie Sądu, pismo z [...] grudnia 2010 r. nie stanowiło nowego wniosku odnośnie cz. dz. [...], złożonego po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ww. ustawy. Tym samym nie można mówić o naruszeniu art. 32 Konstytucji poprzez uwzględnienie tego pisma jako uzupełnienie wcześniej złożonego wniosku. W literaturze zwrócono uwagę na łączność zasady sprawiedliwości z zasadą równości. Sprawiedliwość wymaga, aby zróżnicowanie prawne poszczególnych podmiotów (ich kategorii) pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w sytuacji tych podmiotów. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że równych należy traktować równo, a podobnych należy traktować podobnie. W myśl orzecznictwa TK zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc jedną miarą, tj. bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących, co oznacza także sprawiedliwe (zob. J. Jaskiernia, Zasady demokratycznego państwa prawnego w sejmowym postępowaniu ustawodawczym, Warszawa 1999, s. 236). W niniejszej sprawie nie można mówić o zróżnicowaniu obywateli i naruszenia zasady określonej w art. 32 Konstytucji poprzez uwzględnienie pisma wnioskodawców z [...] grudnia 2010 r. zgodnie z jego treścią.
Sąd nie znalazł także podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady wynikającej z art. 64 ust. 2 Konstytucji, według którego własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Rozstrzygnięcie organu II instancji nie narusza ww. zasady. Badając naruszenie art. 64 ust. 2 Konstytucji, należy pamiętać także o zasadzie ochrony praw nabytych, która jest jest normą konstytucyjną. W orzecznictwem i piśmiennictwem odnajduje się jej podstawę prawną w art. 2 Konstytucji i wysłowionej w nim zasadzie państwa prawnego oraz - w odniesieniu do praw majątkowych - także w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Zasada ochrony praw słusznie nabytych nie ma bezpośredniej podstawy konstytucyjnej, choć należy do reguł, które są jednym z najczęściej przywoływanych kryteriów oceny konstytucyjności ustawodawstwa. Uwzględniając treść art. 64 ust. 2 Konstytucji, Sąd nie stwierdził naruszenia zasady wyrażonej w tym przepisie.
Organ II instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy wynikający z akt sprawy dostrzegając naruszenie przez organ l instancji przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do uchylenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Nie można się zgodzić także z zarzutem naruszenia przepisów postępowania obejmujących art. 7, 77, i 80 k.p.a. Organ II instancji zasadnie uznał, że sprawa nie została wszechstronnie zbadana. Zdaniem Sądu, zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w celu ustalenia odszkodowania, uzasadniało zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., zobowiązujących organ administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
W przedmiotowej sprawie nie można mówić, że wniosek o wypłatę odszkodowania za część działki nr [...] jest rozszerzeniem wniosku z [...] czerwca 2005 r., a nie jego sprecyzowaniem. Nie można zatem uznać, że pismo z [...] grudnia 2010 r. będące uzupełnieniem wniosku z [...] czerwca 2005 r. stanowi nadużycie prawa. W literaturze przyjmuje się, że "Zachowanie się jakichś określonych podmiotów rodzaju A (o których orzeka się, iż na gruncie rozpatrywanego systemu prawnego «mają prawo» «sprzeczne» z zasadami współżycia społecznego, społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, względami słuszności, dobrej wiary, etc. określane są w doktrynie prawniczej jako nadużycie prawa przez podmiot A". (zob. S. Wronkowska, Analiza pojęcia prawa podmiotowego, Poznań 1973, s. 75). Na podstawie ww. kryteriów nie można stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do nadużycia prawa poprzez uzupełnienie wniosku z [...] czerwca 2005 r. Zagadnienie nadużycia prawa występuje w tych przypadkach, gdy ktoś w wykonywaniu swego prawa wyrządza drugiemu szkodę. W kontrolowanym postępowaniu Sąd nie stwierdził nadużycia prawa.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło