II GSK 242/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-11
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Jan Bała, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ograniczające prawo wglądu do materiału dowodowego ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad dotyczących wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i oceny dowodów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie uchylił postanowienie Prezesa UKE, błędnie stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z przepisami k.p.a. dotyczącymi postępowania wyjaśniającego. Sąd II instancji stwierdził, że organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił materiał dowodowy w zakresie tajemnicy przedsiębiorstwa, a problem prawny dotyczył wykładni prawa materialnego, a nie naruszenia procedury. W związku z tym, wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) w przedmiocie ustalenia opłat za usługi telekomunikacyjne. Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji (KIGEiT) zaskarżyła postanowienie Prezesa UKE, które ograniczyło jej wgląd do dokumentu zawierającego uzasadnienie wysokości kosztów, zastrzeżonego przez spółkę [...] S.A. jako tajemnicę przedsiębiorstwa. WSA w Warszawie uchylił postanowienie Prezesa UKE, uznając naruszenie przepisów postępowania. Od wyroku WSA skargi kasacyjne wnieśli zarówno Prezes UKE, jak i [...] S.A.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik (spr.) Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych T. P. S.A. w W. oraz Prezesa U. K. E.l. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 13/13 w sprawie ze skargi K. I. G. E. i T. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od K. I. G. E. i T. na rzecz O. P. S.A. w W. 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 3. zasądza od K. I. G. E. i T. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (dalej: Sąd I instancji, WSA w
W.) wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 13/13, po
rozpoznaniu skargi Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji z
siedzibą w W. (dalej: KIGEiT) na postanowienie Prezesa Urzędu
Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału
dowodowego, w pkt 1 uchylił zaskarżone postanowienie, w pkt 2 stwierdził, że
uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, w pkt 3 zasądził od Prezesa UKE
na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Prezes UKE
działając na podstawie art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca
2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm. - dalej: "pt.")
oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: "k.p.a.") -
ograniczył trzem uczestnikom postępowania administracyjnego, w tym skarżącej
KIGEiT prawo wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym
wszczętym z urzędu w dniu [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie ustalenia prawidłowej
wysokości opłat za usługi wchodzące w zakres rynku świadczenia usługi
zakończania połączeń w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej (zwanym dalej
"Rynkiem 3") ustalonych w oparciu o koszty ponoszone przez [...] S.A. z siedzibą w W. (zwanej dalej: [...]), w zakresie dokumentu pt. "Uzasadnienie wysokości kosztów ponoszonych dla usług w ramach rynku zakończania połączeń", przekazanego przez [...] S.A. pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., który [...] S.A. objęła klauzulą "tajemnica [...]" w części, w której dokument ten stanowiący załącznik nr 1 do tego pisma zawiera tajemnicę przedsiębiorstwa [...] S.A., która nie została ujawniona w wersji jawnej tego dokumentu przekazanej w dniu [...] sierpnia 2012 r.
Organ wyjaśnił, że przepis art. 207 ust. 1 p.t. daje kompetencje Prezesowi
UKE do ograniczenia zasady jawności postępowania. Przez tajemnicę
przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 207 ust. 1 p.t., należy rozumieć tajemnicę w
rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm., dalej: "u.z.n.k."). Prezes UKE
uznał, że informacje przekazane w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r., które spółka [...]
S.A. zastrzegła stosowną klauzulą, są informacjami dotyczącymi przedsiębiorstwa
prowadzonego przez [...] S.A., które wyczerpują wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4
u.z.n.k. Organ podniósł, że informacje te - po pierwsze, są ściśle związane z
prowadzoną przez spółkę [...] S.A. działalnością gospodarczą i mają dla niej
niewątpliwą wartość gospodarczą, gdyż przedmiotowy dokument zawiera
szczegółowe informacje odnośnie wysokości kosztów modelowych elementów sieci
oraz ich udziału w koszcie całkowitym usług świadczonych na Rynku 3. Ponadto
organ stwierdził, że przedmiotowy dokument zawiera informacje finansowe mające
strategiczne znaczenie dla prowadzenia działalności przez [...] S.A., gdyż są to dane
dotyczące kosztów za usługi zakańczania połączeń w sieci [...] i mają bez wątpienia
znaczącą wartość gospodarczą. Po drugie, organ regulacyjny uznał, że informacje te
nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, gdyż są nieznane ogółowi oraz nie
można dowiedzieć się o nich zwyczajową drogą, a także - po trzecie, organ
stwierdził, że spółka [...] S.A. podjęła w stosunku do tych informacji niezbędne
działania w celu zachowania ich poufności poprzez stworzenie sytuacji, w której
chronione informacje nie mogą dotrzeć do wiadomości osób trzecich w normalnym
toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony. Podjęcie przez spółkę [...]
S.A. działań niezbędnych w celu zachowania poufności tych informacji potwierdza
fakt, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. [...] S.A. złożyła wniosek o ograniczenie
prawa wglądu dla pozostałych stron do istotnych informacji zawartych w dokumencie
stanowiącym załącznik nr 1 do pisma, bo mogłoby dojść do udostępnienia danych
będących własnością [...].
Pismem z dnia [...] października 2012 r. KIGEiT wezwał Prezesa UKE do
usunięcia naruszenia prawa w postaci nieuprawnionego ograniczenia wglądu do akt
przez wydanie zaskarżonego postanowienia i umożliwienie KIGEiT wglądu do akt z
uwzględnieniem dokumentów, których dotyczy postanowienie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezes UKE udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżącej, uznając je za niezasadne.
Dnia [...] grudnia 2012 r. KIGEiT złożyła do WSA w W. skargę na
postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] września 2012 r., wnosząc o uchylenie w
całości zaskarżonego postanowienia. KIGEiT uznała, że podanie przez [...] S.A.
jedynie wyników bez prezentacji metodyki wyliczenia stawek - powoduje, że skarżąca
jest pozbawiona prawa do udziału w postępowaniu. Skarżąca wyjaśniła, że bez
posiadania tych informacji KIGEiT nie może zweryfikować ustaleń spółki [...] S.A. i
Prezesa UKE odnośnie wysokości opłat, przede wszystkim z powodu niemożności
przypisania odpowiednich wartości podczas alokowania kosztów [...] S.A.
W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia.
WSA w W. stwierdził, że skarga KIGEiT zasługuje na uwzględnienie,
albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa UKE narusza przepisy prawa.
Sąd I instancji rozpoznając zarzut formalny podniesiony przez [...] S.A.,
zmierzający do odrzucenia skargi KIGEiT, jako rzekomo złożonej bez wyczerpania
toku instancji, a więc z pominięciem środka odwoławczego, jakim jest wniosek o
ponowne rozpatrzenie sprawy, uznał, że uczestnik ten wadliwie zinterpretował
przepis art. 207 ust. 1 w związku z art. 206 ust. 1 p.t. Sąd przyjął, że zaskarżone
postanowienie Prezesa UKE ma charakter samodzielnego orzeczenia zamykającego
sprawę dostępu do materiału dowodowego. W tej sytuacji, za błędne uznał
odwoływanie się przez uczestnika postępowania do przepisów art. 144 i art. 127 § 3
k.p.a. i w konsekwencji za nieprawidłowo przyjętą tezę, że KIGEiT niezadowolona z
rozstrzygnięcia powinna skorzystać z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ze
względu na przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej:
"p.p.s.a."
Sąd I instancji przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów zauważył, że
wskazane przez organ informacje dotyczące spółki [...] S.A. spełniają przesłankę
drugą (vide: nieujawnienie owych informacji do wiadomości publicznej) oraz trzecią
(vide: podjęcie w stosunku do tych informacji niezbędnych działań w celu zachowania
ich poufności), a więc w tej części mieszczą się w zakresie przedmiotowym informacji
mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.,
bo są ściśle związane z prowadzoną prze spółkę [...] S.A. działalnością gospodarczą.
Sąd I instancji podzielił natomiast stanowisko skarżącej i uznał, że w zaskarżonym
postanowieniu Prezes UKE nie wykazał w sposób jednoznaczny, że informacje
zastrzeżone przez spółkę [...] S.A., a zawarte w dokumencie pt. "Uzasadnienie
wysokości kosztów ponoszonych dla usług w ramach rynku zakończania połączeń",
posiadają dla tej spółki wartość gospodarczą. Pojęcie wartości gospodarczej
informacji należy oceniać w sposób obiektywny, a zatem zdaniem Sądu samo
przekonanie spółki [...] S.A. o wartości posiadanej informacji nie jest wystarczające.
Sąd I instancji stwierdził, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika,
w jaki sposób inni, niż Spółka mogliby wykorzystać informacje zawarte w
dokumencie. W konsekwencji, Sąd przyjął, że podanie przez [...] S.A. jedynie
wyników bez prezentacji metodyki wyliczenia stawek powoduje, że skarżąca może
być w rzeczywistości pozbawiona możliwości skutecznego skontrolowania
prawidłowości ustalenia opłat na Rynku 3, gdyż kluczowy z punktu widzenia KIGEiT
procentowy wskaźnik udziału poszczególnych elementów sieciowych w opłacie za
usługę świadczoną przez [...] S.A. jest praktycznie podstawowym elementem
metodologii ustalenia opłat. Sąd stwierdził, że Prezes UKE nie wyjaśnił, w jaki
sposób wykorzystanie informacji przez KIGEiT mogłoby wpłynąć negatywnie na
sytuację [...] S.A., skoro zdaniem strony skarżącej, wiedza tego rodzaju nie
umożliwiała pozyskania informacji na temat sposobu zorganizowania
przedsiębiorstwa, gdyż zastrzeżone informacje nie dotyczą np. danych odnoszących
się do konkretnych rozwiązań technicznych zastosowanych przez [...] S.A.
W ocenie Sądu I instancji, Prezes UKE dopuścił się naruszenia przepisów
procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także
art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t., które polegało przede wszystkim na
niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego
rozstrzygnięcia sprawy, a także na przyjęciu dowolnych ustaleń faktycznych oraz
przeprowadzeniu wadliwej i niepełnej analizy zebranego w sprawie materiału
dowodowego, co w konsekwencji prowadziło do błędnych ustaleń polegających na
przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 207
ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. Ponadto organ dopuścił się naruszenia przepisu
art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów
praworządnego państwa. Zdaniem Sądu, istotna obraza wspomnianych przepisów
postępowania administracyjnego doprowadziła w konsekwencji do co najmniej
przedwczesnego przyjęcia przez organ regulacyjny, że zastrzeżone informacje, które
spółka [...] S.A. objęła klauzulą "tajemnica [...]", stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa,
o której mowa w przepisie art. 207 ust. 1 p.t., interpretowaną poprzez odwołanie do
pojęcia tajemnicy, w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. To z kolei doprowadziło do
wadliwego przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do ograniczenia
prawa wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, na
podstawie art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 p.t.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł uczestnik postępowania [...]
S.A. Spółka wniosła o uchylenie wyroku WSA w W. w całości oraz
zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie:
- art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. w zw. z art. 15, art. 141 § 1, art. 144 oraz
art. 127 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że na postanowienie Prezesa UKE z dnia
[...] września 2012 r. nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o
ponowne rozpatrzenie sprawy,
-art. 11 ust. 4 u.z.n.k. poprzez uznanie, że zastrzeżone przez [...] informacje nie
stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa [...];
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 52 § 1 w zw. z art. 52 § 2 i 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że KIGEiT nie
przysługiwał środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i
w konsekwencji uznanie, że do skutecznego wniesienia skargi wystarczającym było
wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa,
- art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieodrzucenie przez Sąd I
instancji skargi na postanowienie wobec uznania, że nie było koniecznym uprzednie
zaskarżenie tego postanowienia do Prezesa UKE wnioskiem o ponowne rozpatrzenie
sprawy,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. cl p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3
k.p.a., poprzez uchylenie postanowienia z powołaniem się na niewyjaśnienie przez
Prezesa UKE wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego
rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonania dowolnej oceny dowodów bez wyraźnego
wskazania przyczyn nieuwzględniania twierdzeń i zarzutów skarżącej, podczas gdy
nie było ku temu podstaw, bowiem postanowienie jest zasadne i odpowiada prawu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł również Prezes UKE. Organ
wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. poprzez błędne uznanie, że Prezes UKE wydając
zaskarżone postanowienie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla
prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, przyjął dowolne ustalenia
faktyczne oraz przeprowadził wadliwą i niepełną analizę zebranego w sprawie
materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia,
że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 p.t.
pozwalające ograniczyć uczestnikom postępowania administracyjnego, w tym
skarżącej KIGEiT, prawo wglądu do materiału dowodowego w zakresie
uzasadnienia wysokości kosztów;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a
mianowicie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.
poprzez uznanie, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera
pełnych wyjaśnień okoliczności branych przez organ regulacyjny pod uwagę przy
wydawaniu postanowienia w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do
materiału dowodowego zawierającego tajemnicę przedsiębiorstwa [...] S.A.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej:
NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z
urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd II instancji nie wystąpiły okoliczności skutkujące
nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi
kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na
naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub
niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli
mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie złożone zostały dwie skargi kasacyjne, jedna przez
Prezesa UKE, a druga przez [...] S.A. Obie oparte zostały na podstawach
kasacyjnych z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przy czym Prezes UKE faktycznie stawia
zarzut naruszenia przepisów procesowych. W związku z tym Sąd II instancji odniesie
się w pierwszej kolejności do podnoszonych w nich zarzutów naruszenia przepisów
postępowania, bo tylko przy założeniu, że w tym zakresie nie doszło do naruszenia
prawa, powstaje możliwość dokonania oceny sposobu stosowania prawa
materialnego w postępowaniu przed Prezesem UKE oraz poprawności kontroli tego
procesu przez Sąd I instancji.
Obie skargi kasacyjne mają usprawiedliwione podstawy, przy czym nie
wszystkie podniesione przez [...] S.A. zarzuty zasługują na uwzględnienie.
W ocenie Sądu II instancji trafna jest skarga Prezesa UKE oraz zarzut skargi
kasacyjnej [...] S.A., gdy podnoszą naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt c/
p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W zakresie tak
postawionego zarzutu obie skargi kasacyjne wskazują na naruszenie tych przepisów,
bo wyrok uchylił postanowienie Prezesa UKE, w sytuacji gdy brak było podstaw do
takiego orzekania, gdyż postanowienie będące przedmiotem skargi do WSA w
W. wydane zostało w warunkach, w których stan faktyczny sprawy został
poprawnie ustalony i właściwie oceniony, tym samym wypełnione zostały warunki
wynikające z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. Skoro tak, to przyjęcie przez Sąd I
instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. cl p.p.s.a. jako podstawy wyrokowania było
nieusprawiedliwione, a konsekwencją tego jest naruszenie wskazanego przepisu.
Zarówno skarga Prezesa UKE, jak i [...] S.A. formułują ten zarzut, przy czym różnica
między nimi jest tylko redakcyjna i sprowadza się do tego, że Prezes UKE ten zarzut
ujmuje w dwóch jednostkach redakcyjnych skargi kasacyjnej, bo odrębnie podnosi
naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. jako konsekwencję naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.,
a [...] S.A. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. łączy z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. w
jednej jednostce redakcyjnej. Z tych powodów NSA odnosi się do tak postawionych
zarzutów łącznie i przyjmuje, że mają one prawne uzasadnienie. Zgodzić należy się z uzasadnieniem skarg kasacyjnych, że Sąd I instancji wadliwie przyjął, że Prezes
UKE wydając postanowienie z dnia [...] września 2012 r. ograniczające uczestnikom
postępowania w sprawie ustalenia prawidłowej wysokości opłat za usługi wchodzące
w zakres rynku świadczenia usługi zakończenia połączeń w stacjonarnej publicznej
sieci telefonicznej, naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.,
gdyż nie wyjaśnił w toku postępowania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i
dokonał dowolnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. W ocenie Sądu II
instancji stanowisko WSA w W. nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy i uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Sąd I instancji twierdzi, że wyłączenie
prawa do wglądu do materiału dowodowego, o jakim rozstrzygnęło kontrolowane
przez ten Sąd postanowienie, może mieć miejsce tylko w warunkach wynikających z
art. 207 ust. 1 p.t., a więc jest możliwe tylko wtedy, gdy udostępnienie materiału
dowodowego grozi ujawnieniu tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic
prawnie chronionych, przy czym wyjaśnia, że pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa
należy odnosić do treści art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Z tym poglądem należy się zgodzić,
jednak nie można przyjąć tezy, że zastrzeżenie przez [...] S.A. jawności dokumentu
pt. "Uzasadnienie wysokości kosztów ponoszonych dla usług w ramach rynku
zakończania połączeń" i przyjęcie przez organ, że ten dokument w części określonej
przez [...] S.A. jest objęty tajemnicą przedsiębiorstwa, dokonane zostało z
naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.
Zdaniem NSA ustalenia faktyczne w sprawie objętej wyrokiem nie są wątpliwe
w tym sensie, że treść dokumentu objętego klauzulą "tajemnica [...]" jest jasna i
oczywista. Problem prawny sprowadza się tylko do jej oceny prawnej, a więc
możliwości kwalifikowania tej treści do tajemnicy przedsiębiorstwa, o jakiej stanowi
art. 207 ust. 1 p.t.
Zdaniem NSA tajemnica przedsiębiorstwa, o której stanowi wskazany przepis,
musi być rozumiana w sposób przyjęty w art. 11 ust. 4 u.z.n.k., zatem są nią
nieujawnione do widomości publicznej informacje techniczne, technologiczne,
organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość
gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu
zachowania ich poufności. Na kanwie tej regulacji, by przyjąć, że zastrzeżenie
poufności informacji ma usprawiedliwienie prawne, trzeba dokonać oceny, czy
łącznie spełnione zostały warunki, że informacja ma charakter techniczny,
technologiczny, organizacyjny lub gospodarczy, nie została ujawniona do informacji
publicznej i zostały podjęte w stosunku do niej działania o zachowanie jej poufności.
W rozpoznawanej sprawie problem prawny sprowadzał się tylko do oceny, czy dane zawarte w zastrzeżonej części dokumentu pt. "Uzasadnienie wysokości
kosztów ponoszonych dla usług w ramach rynku zakończania połączeń" jest inną
informacją posiadającą wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.
Prezes UKE przyjął i w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wskazał, że tak
należy ocenić dokument zastrzeżony przez [...] S.A., zatem z tego powodu należy
ograniczyć prawo wglądu do tego materiału dowodowego. W ocenie NSA stanowisko takie jest poprawne, zatem nie daje ono podstaw do przyjęcia odmiennego zapatrywania, które było podstawą oceny dokonanej przez Sąd I instancji. Zauważyć trzeba, że w rozpoznawanej sprawie uwzględnienie przez Sąd I instancji zarzutu skargi KIGEiT wskazującego na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
przez przyjęcie, że Prezes UKE nie dokonał wszechstronnego rozważenia
okoliczności sprawy ze względu na sformułowaną ocenę co do charakteru
zastrzeżonego przez [...] S.A, dokumentu, nie może być traktowane jako naruszenie
przepisów powołanych przez stronę skarżącą, bo problem podnoszony w skardze
przez KIGEiT nie dotyczył ustaleń faktycznych, ale ich oceny, zwłaszcza przyjęcia
czy treść dokumentu zastrzeżonego przez [...] S.A. wyczerpuje dyspozycję art. 11
ust. 4 u.z.n.k., bo mieści się w pojęciu innych informacji posiadających wartość
gospodarczą. Skoro tak, to Sąd II instancji nie mógł uznać trafności tak stawianego
zarzutu, bowiem określony w skardze KIGEiT problem prawny nie mógł być
rozważany na poziomie wad postępowania wyjaśniającego, ale ewentualnej
wadliwości w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego, czyli
niewłaściwego ich zastosowania lub wadliwej wykładni. Ponieważ WSA w W.
przyjął, że w postępowaniu naruszono przepisy postępowania w zakresie
dokonanych ustaleń faktycznych, to tym samym ten Sąd naruszył art. 145 § 1 pkt 1
lit. cl p.p.s.a. i z tego powodu skargi kasacyjne w zakresie rozpoznawanego zarzutu
są prawnie uzasadnione. Na marginesie zauważyć należy, że uzasadnienie wyroku
Sądu I instancji ze względu na szczegółowość przedstawienia stanu faktycznego jest
mało komunikatywne i nie ujmuje istotnych dla sprawy wątków w syntetyczny
sposób.
Zdaniem Sądu II instancji nietrafne są zarzuty skargi kasacyjnej [...] S.A.
podnoszące naruszenie art. 52 § 1 w związku z art. 52 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 58
§ 1 pkt 6 p.p.s.a. Pierwszy z nich wskazuje na wadliwość wyroku Sądu I instancji ze
względu na niewyczerpanie przez KIGEiT drogi zaskarżenia przed wniesieniem
skargi do WSA w W. NSA zauważa, że powyższa kwestia została
rozstrzygnięta w judykaturze. Zatem należy odwołać się do poglądu NSA, że
postanowienie będące przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest
postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, kończącym sprawę, zatem
przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego i nie ma do niego zastosowania
tryb wynikający z art. 141 § 1 k.p.a. ze względu na treść art. 207 ust. 1 p.t. W takim
przypadku kontrola sądową takiego rozstrzygnięcia nie może być uzależniona od
wyczerpania trybu z art. 52 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca
2014 r., II GSK 1096/14). Tym samym nie można uznać trafności zarzutu naruszenia
przez Sąd I instancji treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W ocenie NSA nietrafne są także zarzuty skargi kasacyjnej podnoszące
naruszenie prawa materialnego.
W pierwszym z nich [...] S.A. stwierdza, że Sąd I instancji naruszył prawo
materialne i wskazuje art. 207 ust. 1 w związku z art. 206 ust. 1 p.t. w związku z
art. 15, art. 141 § 1 i art. 144 oraz art. 127 § 3 k.p.a., przy czym naruszenie miało
polegać na uznaniu, że od postanowienia Prezesa UKE objętego skargą nie
przysługuje środek zaskarżenia. Ten zarzut nie ma uzasadnienia prawnego, bo
przepisy w nim wymienione nie mogą być traktowane jako materialne. Zaskarżalność
rozstrzygnięć administracyjnych to instytucja prawa procesowego, a naruszenie tych
przepisów nie może być podnoszone w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Z kolei zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 11 ust. 4 u.z.n.k. jest
przedwczesny, bowiem skutkiem wyroku było uchylenie postanowienia ze względu
na istotne uchybienia w postępowaniu wyjaśniającym, tym samym Sąd I instancji nie
wypowiadał się wiążąco w zakresie wykładni tego przepisu. Wskazał wyraźnie, że
obraza przepisów postępowania doprowadziła do przedwczesnego przyjęcia przez
organ, że zastrzeżenie informacji przez [...] S.A. stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa.
Skoro więc Sąd II instancji przyjął trafność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. cl
p.p.s.a., tym samym uznał, że Sąd I instancji musi dokonać oceny zaskarżonego
postanowienia z punktu widzenia treści art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i stosownie do tych
ustaleń sformułować swoje stanowisko.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w
sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
-----------------------
Sygn. akt II GS K 242/14
7
Sygn. akt II GS K 242/14
11
Sygn. akt II GS K 242/14
8
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło