II SAB/Lu 6/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. C. –K. na bezczynność Dyrektora [...] w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. P. C.-K. wniósł skargę na bezczynność Z. S. w T. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 19 października 2014 r. o udostępnienie: 1. informacji o konsekwencjach, jakie ponieśli uczniowie łamiący prawo, a także o przypadkach łamania prawa, o których powiadomiono rodziców, policję, sąd rodzinny i inne organy, wraz z informacją np. o efektach realizowanych przez nią programów profilaktycznych z lat 2012 - obecnie; 2. informacji dotyczących majątku należącego do szkoły (np. mebli stan obecny); 3. planu finansowego i innej dokumentacji dotyczącej finansów szkoły z lat 2011 - 2014 (obecnie); 4. imienny wykaz nauczycieli zatrudnionych w szkole z podaniem wynagrodzenia, dodatku motywacyjnego przyznanego każdemu z nich przez dyrektora szkoły z lat 2013 - 2014; 5. imienny wykaz nauczycieli, którym przyznano dofinansowanie do doskonalenia zawodowego, wraz z podaniem kwoty dofinansowania przyznanej każdemu nauczycielowi oraz sprecyzowaniem, co konkretnie było przedmiotem dofinansowania z lat 2012 - 2014; 6. protokołów posiedzeń rady pedagogicznej od 2013 - do lutego 2014 r. W uzasadnieniu skargi powołując się na art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej - skarżacy wskazał, że dyrektor szkoły publicznej jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznej, niektóre z informacji "wytwarzanych" przez szkoły i będących w ich posiadaniu mieszczą się w ustawowej definicji informacji publicznej, a z żądaniem o udostępnienie takiej informacji może wystąpić każdy obywatel, niezależnie od tego, czy ma w tym interes prawny lub faktyczny, bez względu na to, czyjego dziecko jest lub było uczniem danej szkoły etc. Poza tym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Zdaniem skarżącego nie ulega wątpliwości, że wachlarz informacji będących w posiadaniu szkoły, które podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie, jest bardzo szeroki. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że w ustawowym pojęciu informacji publicznej mieszczą się informacje dotyczące bezpieczeństwa w szkole, informacje o konsekwencjach, jakie ponieśli uczniowie łamiący prawo, a także o przypadkach łamania prawa, o których powiadomiono rodziców, policję, sąd rodzinny i inne organy. Poza tym każdy ma prawo domagać się od szkoły informacji np. o efektach realizowanych przez nią programów profilaktycznych. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy są także dane dotyczące majątku należącego do szkoły oraz sposobu wykorzystania środków ftnansowych pozyskanych przez szkołę z wynajmu pomieszczeń. Do informacji o sprawach publicznych zalicza się także imienny wykaz nauczycieli zatrudnionych w szkole z podaniem dodatku motywacyjnego przyznanego każdemu z nich przez dyrektora szkoły oraz imienny wykaz nauczycieli, którym przyznano dofinansowanie do doskonalenia zawodowego, wraz z podaniem kwoty dofinansowania przyznanej każdemu nauczycielowi oraz sprecyzowaniem, co konkretnie było przedmiotem dofinansowania. Protokoły z posiedzeń rad pedagogicznych oraz dokumenty z przeprowadzonych postępowań i czynności kontrolnych i nadzorczych wobec szkoły publicznej to też dane publiczne, które podlegają udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy. Informacją publiczną są również protokoły kontroli przeprowadzonej w szkole przez wydział kontroli urzędu miasta oraz dokumenty będące przedmiotem kontroli kuratorium. Skarżacy wskazał, że do dnia wniesienia skargi wniosek nie został załatwiony. W odpowiedzi na skargę dyrektor Z. S. w T. wniósł o jej odrzucenie, ponieważ nigdy taki wniosek nie wpłynął do Z. S. w T. W związku z powyższym Z. S. w T. nie naruszył przepisów prawa, które przytacza skarżący, ani artykułów Konstytucji RP ani Ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto skarżący pominął sprawę formalną, ponieważ wniósł skargę bezpośrednio do Sądu Administracyjnego niezgodnie z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dyrektor wnioskuje o odrzucenie skargi w związku z tym, że rzekomy wniosek datowany na dzień 19.X.2014 r. P. C. – K. o udostępnienie informacji publicznej nigdy do Z. S. w T. nie wpłynął ani pocztą tradycyjną ani pocztą elektroniczną. W związku z czym dyrektor nie mógł ustosunkować się do wniosku. Zdaniem dyrektora skarżący wprowadził w błąd, zarówno Sąd Administracyjny w Lublinie, jak i dyrektora Z. S. w T., gdyż w skardze wnosi o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 19 czerwca 2012 r., a następnie jako załącznik przytacza wydruk z komputera z datą 19 października 2014 r., którego szkoła też nie otrzymała. Ponadto niezrozumiałe jest dlaczego na wydruku i na skardze podpisał się sam P. C.-K. (co zdaniem dyrektora jest nie zgodne z prawdą, bo faktycznie nazywa się P. K.), a w treści skargi używa zwrotów "nasze", jakby występował w imieniu nie tylko swoim. Dyrektor dołączył do akt potwierdzenia, że do Z. S. w T. nie wpłynął żaden wniosek (dane z poczty elektronicznej Z. S. w T. od dnia 18 do 21 października 2014 r., zrzut ekranu z poczty od 19 do 20 czerwca 2012 r. oraz ksero potwierdzone za zgodność z oryginałem z dziennika korespondencyjnego Z. S. w T. z dnia 19 października 2014 r. i kilku dni kolejnych oraz z dnia 19 czerwca 2012 r. i kilku dni kolejnych. Wyjaśnił przy tym, że z poczty elektronicznej szkoły nie usuwamy żadnych wiadomości od początku założenia poczty, jedynie spam oczyszcza się z wiadomości starszych niż 30 dni samoczynnie, można więc sprawdzić historię szkolnej korespondencji. Zatem jeśli nawet skarżący wysłał wniosek, wniosek do szkoły nie dotarł, ani pocztą elektroniczną ani pocztą tradycyjną. Natomiast załącznik nr 1 do skargi nie może być dowodem na to, że wniosek wpłynął do Z. S. w T. Taki dokument przy obecnym rozwoju techniki łatwo można wydrukować. Jednak przyznając, że jeśliby nawet pismo rzeczywiście zostało wysłane drogą elektroniczną, nie dotarło ono do poczty szkolnej. Sprawdzaliśmy pocztę kilkakrotnie. W tej sytuacji, gdy dyrektor szkoły o wniosku dowiaduje się z pisma z Sądu Administracyjnego ze skargi, dyrektor uważa, że jest to działalność celowa na szkodę szkoły. Jeśliby skarżącemu zależało na informacji publicznej, zadbałby o to, aby wniosek dotarł do szkoły (pocztą tradycyjną), jak robił to wielokrotnie wcześniej w innych sprawach związanych ze szkołą, za potwierdzeniem odbioru. Konkludując podniósł, że powołane przez skarżącego orzeczenia sądów nie mają zastosowania w niniejszej sprawie z tego względu, że szkoła nie otrzymała żadnego wniosku. W związku z powyższym dyrektor Z. S. w T. wnosi o oddalenie skargi, bowiem żadne prawa P. C.-K. nie zostały naruszone. W piśmie z dnia 27 stycznia 2015 r. skarżący wyjaśnił, że jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest z dnia 19 października 2014r., a nie jak wskazał w skardze z dnia 19 czerwca 2014 r. Ponadto składa skargę w swoim imieniu, a powyższe nieścisłości wynikają z tego, że korzystał z przykładowego pisma (skargi) ogólnodostępnego w Internecie. Poza tym twierdzenia dyrektora, że celowo dążyłem do niedostarczenia wniosku jest bezzasadny. Jego zdaniem na podstawie wyjaśnień dyrektora i przedstawionych przez niego dokumentów, nie można uznać, że wniosek skarżącego nie został doręczony w sposób właściwy (pismo z dnia 29 stycznia 2015 r.). Poza tym podniósł, że nawet jeśli dyrektor nie otrzymał drogą elektroniczną – w co wątpi - jego wniosku, to w momencie otrzymania pisma z sądu dowiedział się o nim i też go nie załatwił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; oraz bezczynność organów w tych przypadkach (pkt 8). Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy zobowiązany do podjęcia czynności organ nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, iż zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. W rozpatrywanej sprawie P.C.-K. przedmiotem skargi uczynił bezczynność D. Z. S. w T. w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 19 października 2014 r. W związku z powyższym wskazać należy, że zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Stosownie do art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Nie zawsze konieczne jest złożenie wniosku w formie pisemnej. Zawsze jednak żądanie udostępnienia określonej informacji publicznej musi być organowi przedstawione. W rozpatrywanej sprawie skarżący podał, że w dniu 19 października 2014 r. złożył do Dyrektora Z. S. w T. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej. Należy wskazać, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 171). W doktrynie trafnie wskazuje się, że momentem otrzymania wniosku jest data jego wpływu do podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. W przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną, ustawowy czternastodniowy termin od momentu wpływu wniosku do właściwego podmiotu, liczy się od momentu zarejestrowania go na serwerze odbiorcy. Moment wpływu wniosku do właściwego podmiotu odpowiada chwili wprowadzenia wniosku do systemu elektronicznego tego podmiotu (odpowiedź K. Kędzierskiej w: red. P. Szustakiewicz, Dostęp do informacji publicznej. Praktyczne wskazówki w świetle obowiązujących przepisów i orzecznictwa, C.H. Beck 2014 s. 163-164, p. 6.5). Zasadniczą kwestią zatem w sprawie ze skargi na bezczynność jest ustalenie, czy po stronie określonego organu administracji publicznej istniał prawny obowiązek rozpatrzenia konkretnego wniosku w przewidzianej prawem formie, tj. zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej albo w formie czynności materialno-technicznej w przypadku udzielenia informacji, albo – w razie odmowy jej udzielenia – w formie decyzji. Podkreślenia wymaga jednakże, iż ocena taka może zostać dokonana przez sąd tylko wówczas, gdy do organu wpłynął wniosek z określonym żądaniem. Jak wynika z oświadczenia organu, w niniejszej sprawie Dyrektor nie otrzymał wniosku z dnia 19 października 2014 r. i nie mógł zapoznać się z jego treścią. Wniosek taki nie wpłynął bowiem do podmiotu, którego bezczynność zaskarżono w niniejszej sprawie. Nie został też przedstawiony Dyrektorowi w innej formie. Nawet skarga na bezczynność Dyrektora nie została złożona za pośrednictwem organu, którego bezczynność P. C.-K. skarży. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym skarga na bezczynność Dyrektora Ze. S. w T. jest bezzasadna. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny – w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku pisemnego w formie elektronicznej – czy pozostaje on w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Tylko bowiem skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku. Ocena przez sąd administracyjny tego, czy na Dyrektorze ciążył obowiązek rozpoznania wniosku z dnia 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej w przewidzianych prawem formach, byłaby możliwa, tylko wówczas, gdyby wniosek taki został do organu faktycznie złożony. Samo wysłanie wniosku przez skarżącego, czego Sąd nie kwestionuje, nie przesądza o zasadności skargi na bezczynność organu. Wniosek musi bowiem dotrzeć do organu, aby można było uznać, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej zostało wszczęte. Sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Wobec niezłożenia skutecznie w organie wniosku z dnia 19 października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, skargę na Dyrektora Z. S. w T. w zakresie jego rozpatrzenia, uznać należało za niezasadną. Podsumowując, należy wskazać, że skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania i ewentualnego stwierdzenia pozostawiania przez organ w bezczynności. Nieskuteczne złożenie wniosku nie może powodować, że organ pozostaje w bezczynności. Skarżący dołączył do skargi odpis wniosku, ale stanowił on załącznik do skargi, a nie wniosek skierowany do organu. Skarżący miał możliwość udowodnienia, że przedmiotowy wniosek wpłynął 19 października 2014 r. do organu, lecz tego nie uczynił. Odpis wniosku nie pozwalał na ustalenie, że wniosek skarżącego wpłynął do organu. Poza tym z akt niniejszej sprawy wynika, że organ o przedmiotowym wniosku dowiedział się dopiero ze skargi na bezczynność, a więc po rozpoczęciu etapu postępowania sądowoadministracyjnego. Organ nie jest dysponentem skargi i elementów do niej załączonych. Organ jest jedynie obowiązany do przekazania skargi wraz z aktami do sądu. Skarżący może nadal zwrócić się ze stosownym wnioskiem do organu i wówczas będzie on obowiązany do jego rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 372/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z powyższych powodów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.