VII SA/Wa 2542/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-17
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie administracyjne dotyczące robót budowlanych (rozbiórki), jeśli decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę została wyeliminowana z obrotu prawnego, a roboty zostały zakończone w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu sąsiednich budynków, mimo że nie wszystkie elementy (np. piwnice) zostały rozebrane?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oznacza, że nie można zastosować art. 51 Prawa budowlanego (postępowanie naprawcze) do robót, które zostały zakończone i nie stwarzają zagrożenia dla sąsiednich budynków. Brak podstawy prawnej do ingerencji organu w sytuacji, gdy przedmiot postępowania (roboty budowlane) już nie istnieje w pierwotnej formie, a pozwolenie na jego wykonanie zostało uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązków naprawczych, decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę została uchylona prawomocnym wyrokiem sądu. Następnie organ administracji architektoniczno-budowlanej umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbiórkę, a organy nadzoru budowlanego również umorzyły postępowanie administracyjne dotyczące tych robót, uznając je za zakończone i nie zagrażające bezpieczeństwu, mimo że nie wszystkie elementy (piwnice) zostały rozebrane. Skarżący kwestionował zasadność umorzenia, podnosząc, że roboty nie zostały w pełni zakończone i że naruszono przepisy postępowania oraz wskazania sądu z poprzedniego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.-Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994r. –Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. P. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W dniach [...] października 2012r., [...] października 2012r. oraz [...] października 2012r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęły wnioski Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] oraz B. P. - właściciela budynku przy ul. [...] w [...] w sprawie dotyczącej robót budowlanych, polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], znajdującego się w zabudowie szeregowej z sąsiednimi budynkami mieszkalnymi położonymi przy ul. [...] i [...] w [...]. W powyższych wnioskach wniesiono o wstrzymanie prowadzonych robót rozbiórkowych ze względu na wykonywanie ich w sposób mogący spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na rozbiórkę, tj. decyzji Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012r.
Przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniach [...] i [...] października 2012r. dokonał kontroli prowadzonych robót.
Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane polegające na rozbiórce budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na inwestora M. Z. obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót rozbiórkowych, z uwzględnieniem wpływu tych robót na stan techniczny budynków mieszkalnych przy ul. [...] i [...] w [...].
W toku postępowania przed organem I instancji do akt sprawy złożono decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2012r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012r. o pozwoleniu na rozbiórkę, która została zaskarżona do WSA w Warszawie.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w oparciu o przedłożoną dokumentację decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożył na M. Z., właściciela budynku przy ul. [...], obowiązek wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych dotyczących rozbiórki budynku do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z zaleceniami ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego poprzez:
wypełnienie ubytków oraz wykonanie rapowania tynkiem cementowym ściany szczytowej budynku przy ul. [...] w [...],
ręczne usunięcie pozostałych elementów rozebranego budynku przy ul. [...] w [...],
usunięcie nieczynnych elementów instalacji wewnętrznych,
usunięcie uszkodzonych fragmentów niepowiązanych ze ścianą szczytową budynku przy ul. [...],
skucie tynku na całej powierzchni ściany szczytowej budynku przy ul. [...] w części rozebranego budynku, wypełnienie ubytków betonem B20
i nałożenie tynku cementowo-wapiennego,
6. wykonanie izolacji pionowej przeciwwilgociowej w poziomie piwnic budynków przy ul. [...] i [...] (wykop powstały po wykonaniu izolacji pionowej zasypać piaskiem),
prowadzenie monitoringu geodezyjnego budynków przy ul. [...] i [...] przez okres 3 miesięcy,
założenie szklanej plomby powstałej w miejscu ukośnej rysy w poziomie parteru na ścianie szczytowej budynku przy ul. [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]
z dnia [...] marca 2013r. uchylił zaskarżoną przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...] " w [...], B. P. oraz M. Z. decyzję nr [...] w części dotyczącej obowiązku określonego w punkcie 8 i w tym zakresie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane nałożył na M. Z. obowiązek założenia szklanej plomby powstałej w miejscu ukośnej rysy w poziomie parteru na ścianie szczytowej budynku przy ul. [...], w pozostałej zaś części utrzymał ww. decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2013r., sygn. akt: VII SA/Wa 845/13, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi B. P., uchylił decyzję organu wojewódzkiego nr [...] z dnia [...] marca 2013r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] maja 2014r. Prezydent m. [...] decyzją nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...]. Powyższa decyzja została podjęta w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2013r., sygn. akt: VII SA/Wa 2601/12, uchylającym decyzję Wojewody [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. [...] nr [...].
Przedstawiciel organu nadzoru I instancji w dniu [...] czerwca 2014r. dokonał czynności kontrolnych na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] w trakcie których ustalono, że na terenie ww. nieruchomości znajduje się pusty plac (nieutwardzony) po rozbiórce budynku wykonanej w 2012r. W wyniku oględzin ustalono, że ściany szczytowe sąsiednich budynków położonych przy ul. [...] i [...] w [...] zostały doraźnie zabezpieczone poprzez rapowanie tynkiem cementowo-wapiennym wraz z usunięciem luźnych i odstających elementów. Nie stwierdzono wystawania z ziemi żadnych elementów konstrukcyjnych ani elementów instalacji po istniejącym dotychczas budynku. Teren po rozbiórce został zabezpieczony ogrodzeniem z siatki na słupkach stalowych od strony ul. [...]. Na terenie przedmiotowej nieruchomości nie stwierdzono prowadzenia żadnych robót rozbiórkowych czy budowlanych. Nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W toku postępowania przed organem administracji publicznej I instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] powziął informację, że nieruchomość, której dotyczy postępowanie, położona przy ul. [...]
w [...] została sprzedana przez M. Z. na rzecz D. G. i D. M.
W związku z powyższym organ I instancji po uprzednim skierowaniu do stron postępowania w tym do następców prawnych M. Z. zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2014r. informującego o możliwości zapoznania się w wyznaczonym terminie z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych oraz zajęcia stanowiska w sprawie wydał w dniu [...] lipca 2014r. nr [...] decyzję na podstawie art. 105 § 1 kpa umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...].
Po rozpatrzeniu odwołania B. P. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od ww. decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażoną
w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2013 roku sygn. VII SA/Wa 845/13. Zdaniem Sądu przesłanką uzasadniająca nałożenie obowiązków, w zakresie projektu zamiennego jest, zgodnie z przepisem art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. I taka okoliczność, powinna być przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu,
a następnie powinna zostać wyczerpująco omówiona w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto w opinii Sądu powyżej przywołany przepis znajduje zastosowanie do robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, także w przypadku, gdy roboty te zostały zakończone.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przypomniał, iż roboty rozbiórkowe prowadzone były w oparciu o decyzję Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012r. o pozwoleniu na rozbiórkę, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 roku. Jednakże powyższe decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego w wyniku ich uchylenia wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 września 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 2601/12. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Prezydent m. [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 roku umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] wskazując, iż ww. obiekt budowlany został już rozebrany, zaś przed organami nadzoru budowlanego toczy się postępowanie naprawcze.
W ocenie organu odwoławczego wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji
o pozwoleniu na rozbiórkę oznacza, iż w niniejszym przypadku nie znajduje zastosowania tryb przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Dalej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na ustalenia przedstawiciela organu nadzoru I instancji dokonane w dniu [...] czerwca 2014r.
w trakcie czynności kontrolnych na nieruchomości położonej przy ul. [...]
w [...] opisane wyżej. Nadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż ze znajdującej się w aktach I instancji ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. R. G. wynika, że dotychczas wykonane roboty rozbiórkowe oddziaływały na sąsiednie budynki przy ul. [...] i [...] w [...], jednakże nie spowodowały zagrożenia katastrofą budowlaną. Z ww. ekspertyzy technicznej ponadto wynika, że nie wykonano prac rozbiórkowych w części podziemnej budynku - strop nad piwnicami wraz ze ścianami piwnic i fundamentami. Organ II instancji wskazał także, iż w dokumentacji stanowiącej uzupełnienie do ww. ekspertyzy technicznej opiniodawca stwierdził, iż dokonana rozbiórka budynku przy ul. [...] w [...] nie miała wpływu na bezpieczeństwo użytkowania budynków przy ul. [...] i [...] w [...]. Rzeczoznawca budowlany nie stwierdził zagrożenia dla statyki sąsiednich budynków. W ww. dokumentacji, jak również w piśmie mgr inż. R. G. z dnia [...] grudnia 2012r., zawarta jest informacja, iż piwnice przedmiotowego budynku po dokonanej rozbiórce zostały zasypane gruzem i ziemią. Jednocześnie według opinii ww. rzeczoznawcy budowlanego jakkolwiek w projekcie budowlanym rozbiórki przewidziano rozbiórkę ścian piwnic oraz fundamentów, to jednak zaleca on pozostawienie ścian i ław fundamentowych w celu zapewnienia stateczności budynku przy ul. [...] w [...] w poziomie posadowienia. Jego zdaniem naruszenie struktury gruntu w rejonie ław fundamentowych budynku przy ul. [...] w [...] w bezpośrednim sąsiedztwie budynku przy ul. [...] w [...] mogłoby spowodować niekontrolowane przemieszczenia ściany szczytowej, będącej dotychczas ścianą wspólną obu budynków.
Odnosząc się do zarzutów stron skarżących odnośnie tego, że roboty rozbiórkowe nie zostały zakończone z uwagi na pozostawienie ścian piwnic budynku przy ul, [...] w [...], organ odwoławczy wyjaśnił, iż pozostawienie tych elementów obiektu budowlanego wpływa na zachowanie statyczności przez sąsiednie budynku mieszkalne. Ich rozbiórka mogłaby się wiązać z utratą podparcia tych budynków i ryzykiem niekontrolowane przemieszczenia ściany szczytowej jednego z budynków, na co zwrócił uwagę rzeczoznawca budowlany.
W kontekście powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu powiatowego, iż bezzasadne jest w zaistniałej sytuacji ustalanie, czy przedmiotowe roboty rozbiórkowe prowadzone były w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu lub innych warunków decyzji zezwalającej na ich wykonanie, czy miały charakter nieistotny, lub czy były wykonane zgodnie
z pozwoleniem. Również organ odwoławczy zgodził się z poglądem organu
I instancji, iż po rozbiórce budynku mieszkalnego przy ul. [...]
w [...] brak jest podstaw prawnych do zastosowania art. 51 Prawa budowlanego w celu przywrócenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, czyli do jego odbudowy. Organ odwoławczy podkreślił, iż skoro rozebrany obiekt nie istnieje, choćby rozebrano go w warunkach samowoli [w niniejszym przypadku inwestor dysponował stosownym pozwoleniem na rozbiórkę obiektu budowlanego]
brak podstaw prawnych do nakazania jego odbudowy w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego nie mogą wydać innego rozstrzygnięcia, jak tylko o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.
W ocenie [...] WINB - po dokonaniu analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych I instancji – rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w formie decyzji o umorzeniu postępowania jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wniósł B. P. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014r.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 7 , 77 i art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnymi oraz wewnętrznie sprzecznymi ustaleniami faktycznymi organu II instancji w postaci uznania, że rozbiórka budynku przy ul. [...] została zakończona, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów powinno doprowadzić organ do wniosku, że nie wykonany został ostatni etap rozbiórki wymieniony w "Projekcie rozbiórki budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]" z kwietnia 2011r. zatwierdzonym decyzją Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012r., a mianowicie nie wykonana została rozbiórka ścian piwnic i fundamentów tego budynku ( pkt 8.8 Etap VII –Rozbiórka ścian fundamentowych);
2). naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 105 poprzez nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego pomimo, iż postępowanie to nie stało się bezprzedmiotowe,
3). naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo nie zastosowania się przez ten organ do wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 845/13.
Zdaniem skarżącego wymienione wyżej naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż nieprawidłowe ustalenia faktyczne, a także nie zastosowanie się do wskazań zawartych w wyroku sądu administracyjnego doprowadziły organ do błędnego zastosowania art. 105 kpa i niezasadnego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął zarzuty skargi. Skarżący podniósł, że stanowisko organu II instancji jest wadliwe, gdyż zakłada, że przed uchyleniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę wykonano całość prac rozbiórkowych objętych projektem, podczas gdy zdaniem skarżącego tak nie jest.
Skarżący podkreślił, iż nakaz normy przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego podyktowany jest istotnymi względami bezpieczeństwa. Prowadzone niezgodnie z zatwierdzonym projektem prace rozbiórkowe zazwyczaj stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa budowlanego, a zwłaszcza wówczas, gdy obiekt rozbierany znajduje się w ciągu zwartej zabudowy pierzejowej. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie postępowanie w ramach nadzoru budowlanego nie jest bezprzedmiotowe.
Ponadto skarżący podkreślił, iż decyzja Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] maja 2014r. nie stała się ostateczna, albowiem zostało od niej wniesione odwołanie do Wojewody [...].
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] września 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2014r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...].
Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa). Decyzją "w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji" jest decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., tj. decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy nie może rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego (bezprzedmiotowość postępowania).
W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy przypomnieć, iż roboty rozbiórkowe prowadzone były w oparciu o decyzję Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012r. o pozwoleniu na rozbiórkę, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 roku. Jednakże powyższe decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego w wyniku ich uchylenia wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 września 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 2601/12.
Powyższe okoliczności wykluczają przyjęcie tezy, iż roboty rozbiórkowe zostały prowadzone w warunkach samowoli budowlanej zaś wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oznacza, iż w niniejszym przypadku nie znajduje zastosowania tryb przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zarezerwowany dla sytuacji w której roboty budowlane zostały wykonane z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego.
W ocenie składu orzekającego przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego odnosi się tylko do sytuacji stwierdzenia istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W postępowaniu prowadzonym w stosunku do robót zrealizowanych w oparciu o wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzją o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 Prawa budowlanego nie mogą znaleźć zastosowania z oczywistych względów. Trudno bowiem mówić w takim przypadku o odstępstwach czy zgodności zrealizowanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym skoro projekt ten utracił walor urzędowo zatwierdzonego dokumentu. Do takiego postępowania znajdą zatem zastosowanie tylko przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego.
Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 grudnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1761/07, w którym stwierdził, że " ...skoro z mocy samego prawa została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę, to organ administracyjny nie mógł przeprowadzić postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego z 1994r, ponieważ nie można było w ogóle stwierdzić wystąpienia "istotnych odstępstw" od decyzji o pozwoleniu na budowę. Takiej decyzji, w dacie wydania decyzji o nałożeniu określonego obowiązku kontrolowanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - nie było w obrocie prawnym." Pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę.
Należy także z całą mocą podkreślić, iż dla wyniku niniejszego postępowania przed organami nadzoru budowlanego była okoliczność wydania przez Prezydenta m. [...] w dniu [...] maja 2014r. decyzji nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] jak i fakt wniesienia odwołania od tej decyzji. Istotnym było wyłącznie stwierdzenie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] maja 2012r. oraz bezprzedmiotowość postępowania w celu przywrócenia stanu poprzedniego tj. sprzed rozbiórki.
W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2014r. ustalono, że rozbiórkę objętą decyzją z dnia [...] maja 2012r. wykonano. Ściany szczytowe sąsiednich budynków położonych przy ul. [...] i [...] w [...] zostały doraźnie zabezpieczone poprzez rapowanie tynkiem cementowo-wapiennym wraz z usunięciem luźnych i odstających elementów. Nie stwierdzono wystawania z ziemi żadnych elementów konstrukcyjnych ani elementów instalacji po istniejącym dotychczas budynku. Teren po rozbiórce został zabezpieczony ogrodzeniem z siatki na słupkach stalowych od strony ul. [...]. Na terenie przedmiotowej nieruchomości nie stwierdzono prowadzenia żadnych robót rozbiórkowych czy budowlanych. Nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Jednocześnie z ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. R. G. wynika, że dotychczas wykonane roboty rozbiórkowe oddziaływały na sąsiednie budynki przy ul. [...] i [...] w [...], jednakże nie spowodowały zagrożenia katastrofą budowlaną. Rzeczoznawca wskazuje, że nie wykonano prac rozbiórkowych w części podziemnej budynku - strop nad piwnicami wraz ze ścianami piwnic i fundamentami, jednocześnie nie stwierdził zagrożenia dla statyki sąsiednich budynków. Piwnice przedmiotowego budynku po dokonanej rozbiórce zostały zasypane gruzem i ziemią zaś pozostawienie ścian i ław fundamentowych jest korzystne w kontekście zapewnienia stateczności budynku przy ul. [...] w [...] w poziomie posadowienia. Organ ocenił przedstawioną ekspertyzę jako dowód potwierdzający brak konieczności wykonania dalszych robót rozbiórkowych ze względu na bezpieczeństwo budynków sąsiednich.
Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, iż po rozbiórce budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] brak jest podstaw prawnych do zastosowania art. 51 Prawa budowlanego w celu przywrócenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, czyli do jego odbudowy.
W ocenie Sądu nietrafnym jest także zarzut naruszenia art. 153 ppsa. Zgodnie bowiem z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 września 2013r. w sprawie VII SA/Wa 845/13 organy nadzoru budowlanego miały poddać analizie możliwość zastosowania trybu postępowania przewidzianego w art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego co też uczyniły wywodząc, iż w stanie faktycznym sprawy trybu tego nie można wdrożyć z przyczyn powyżej omówionych.
Mając powyższe na uwadze ,w oparciu o art. 151p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło