IV SA/Po 34/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi Nadleśniczego [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku opracowania i przedstawienia ekspertyzy oddala skargę W dniu [...] sierpnia 2013 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło pismo M. W-P. i J. P. (dalej jako Strony) w sprawie zalewania drzewostanu [...] zlokalizowanego na działce [...], w wyniku realizacji zbiornika retencyjnego w [...], co doprowadziło do zmiany stosunków wodnych. W kolejnym piśmie z 27 sierpnia 2013r. M. W–P. i J. P. przesyłając w załączeniu opinię biegłego sądowego [...] wnieśli o wydanie stosownej decyzji lub postanowienia zobowiązującego Nadleśnictwo [...] do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Starosta [...] nałożył na Nadleśnictwo [...] (dalej jako Skarżący), właściciela zbiornika retencyjnego położonego na działce [...] obowiązek opracowania i przedstawienia ekspertyzy dotyczącej zmiany stosunków wodnych, która to ekspertyza powinna ustalić związek przyczynowo-skutkowy między zalewaniem terenu na działce o nr 278/5 a wykonanym urządzeniem wodnym; zastrzegł, że ekspertyza powinna być zakończona wnioskami końcowymi i zaleceniami, oraz określił termin wykonania ekspertyzy. Rozpoznając odwołanie Stron oraz Skarżącego, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta [...], decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., wskazując że działa z urzędu, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm., dalej jako prawo wodne): 1. nałożył na Skarżącego, właściciela przedmiotowego zbiornika retencyjnego, obowiązek opracowania i przedstawienia ekspertyzy, czy doszło do naruszeń interesu osób trzecich wskutek wykonywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego dla Skarżącego (punkt pierwszy sentencji decyzji), 2. wskazał, że ekspertyza powinna określać, czy działania właściciela terenu polegające na wybudowaniu zbiornika retencyjnego doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich tj. działki nr ew. 277/5 i 278/51oraz powinna zaproponować sposób przywrócenia prawidłowego stanu na gruncie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, kończąc się wnioskami i zaleceniami (punkt drugi decyzji), 3. wskazał, że jeżeli ekspertyza potwierdzi, że przyczyną zalewania terenu jest przedmiotowe urządzenie wodne, to na podstawie art. 163 k.p.a. oraz art. 133 ust. 2 prawa wodnego zostanie nałożony obowiązek wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 7a prawa wodnego (punkt trzeci decyzji), 4. określił termin wykonania ekspertyzy: do dnia 30 kwietnia 2015 r. (punkt czwarty decyzji). W odwołaniu od opisanej decyzji Skarżący napisał, że nałożenie obowiązku jest bezzasadne. Wybudowanie zbiornika małej retencji nie mogło w żaden sposób negatywnie wpłynąć na interes osób trzecich ze względu na rzędne dna rowu oraz rzędne przyległych podtapianych działek o nr 277/3, 278/5. Prawa fizyki nie pozwalają na swobodny odpływ wody w przypadku braku spadków poziomych, dowodem jest mapa sytuacyjno-wysokościowa z naniesionymi rzędnymi terenu. Stwierdzone szkody w postaci obumarcia drzew na działce o nr 278/5 zostały naprawione poprzez zapłatę na rzecz właściciela gruntu przez Nadleśnictwo, przy czym wyrokiem [...] Sąd Rejonowy w [...] oddalił powództwo Stron w części. Sąd powszechny powołał przecież biegłych sądowych (stosowne opinie biegłych znajdują się w aktach sprawy) którzy badali te same kwestie, które Strony podważają i brak potrzeby wykonywania w tej chwili jakiekolwiek ekspertyzy tylko dlatego, że strona która przegrała proces przed sądem powszechnym żąda tego samego co było przedmiotem procesu. Skarżący ocenił, że w tym przypadku ma miejsce powaga rzeczy osądzonej i prawomocny wyrok sądu nie może być zastępowany czynnościami o charakterze administracyjnym. Odwołanie od opisanej decyzji zostało wniesione także przez Strony. Odwołujący się wnieśli o uszczegółowienie decyzji z uwagi na pozostawienie Skarżącemu zupełnej swobody w przedmiocie przeprowadzenia ekspertyzy. Ocenili, że wykonanie ekspertyzy powinno odbyć się w trybie procedury o zamówieniach publicznych. Wskazali przy tym na niezbędny – Ich zdaniem, zakres wymagań. Nadto ocenili, że Starosta zaprezentował w decyzji nieuprawnione stanowisko w przedmiocie interpretacji przepisów prawa wodnego. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r.) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu, wskazując na art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktów 1, 2 oraz 3 i w tym zakresie orzekł w taki sposób, że nałożył na Skarżącego obowiązek opracowania i przedstawienia ekspertyzy określającej zakres oddziaływania przedmiotowego zbiornika retencyjnego na grunty sąsiednie, w szczególności na działki nr ew. 277/5 i 278/5 oraz sposób przywrócenia prawidłowego stanu wody na gruncie. Pozostałą część decyzji Starosty (zakreślającą termin wykonania ekspertyzy: do dnia [...] kwietnia 2015 r.) utrzymał w mocy. Uzasadniając decyzję organ wyższego stopnia napisał, że Starosta decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., zmienioną decyzją z dnia [...] października 2006 r. udzielił Skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie zbiornika retencyjnego w Leśnictwie [...]. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 133 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego, zgodnie z którym w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek wykonania ekspertyzy. Co istotne w okolicznościach niniejszej sprawy na podstawie tak wykonanej ekspertyzy organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w dniu [...] lipca 2014 r. przeprowadził oględziny terenu z udziałem stron. Z protokołu wynika, że: - na terenie poniżej zbiornika retencyjnego pobudowanego na rowie melioracji szczegółowej w najniższym położeniu stagnuje woda, a pozostały teren jest mokry; - teren, na którym występują powyższe wskazania dotyczy działek o nr 277/5 i 278/5; - na działce o nr 278/5 występują obumarłe drzewa i tzw. wywroty; - rzędne terenów przyległych działek równe są rzędnym rowu, a część działki nr 278/5 leży poniżej rzędnej rowu melioracji szczegółowej; - rów transportuje niedużą ilość wody (na całej szerokości dna na wysokości ok. 5-7 cm). Ponadto organ wyższego stopnia zwrócił uwagę na znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Rejonowego [...] w sprawie z powództwa Stron przeciwko Skarbowi Państwa – Nadleśniczemu [...], gdzie sąd powszechny wskazał m.in., że "Biegły B. H. jednoznacznie stwierdził, że wskutek budowy zbiornika retencyjnego - przez pozwanego na działkach 7213/1 i 7214 na nieruchomości powodów oznaczonej nr 278/5 nastąpiła zmiana stosunków wodnych, której skutkiem jest podtopienie części tej nieruchomości, a biegły K. P. wskazał, że obumarcie drzew nastąpiło z powodu nadmiaru wody. Również przesłuchani świadkowie potwierdzili, że po budowie zbiornika retencyjnego przez pozwanego nastąpiło zaleganie wody na terenach sąsiadujących ze zbiornikiem. Wreszcie działania podjęte przez pozwanego na skutek interwencji powoda wskazywały, że pozwany przynajmniej liczył się z faktem, że podtopienia sąsiednich nieruchomości mogą być związane z budową zbiornika. Na zlecenie bowiem pozwanego podjęto bezskuteczną próbę odprowadzenia wody zgromadzonej na działce 277/5 poprzez wykonanie przekopu do rowu melioracyjnego, a w chwili, gdy pojawiły się przesiąki na za zaporze - rowu opaskowego. Reasumując, wskazać należy, że w niniejszej sprawie wskazana została przesłanka odpowiedzialności między budową zbiornika retencyjnego a podtopieniem nieruchomości powodów powodującym szkodę w znajdującym się na niej drzewostanie.". Organ wyższego stopnia ocenił, że powyższe uprawniało Starostę do nałożenia na Skarżącego obowiązek wykonania ekspertyzy, o której mowa w art. 133 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej napisał, że zgadza się z poglądem Stron, że ekspertyza powinna zostać opracowana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia w zakresie melioracji wodnych, hydrologii lub hydrotechniczne, a to w celu zapewnienia wiarygodności opracowania i zapobieżenia wątpliwościom. Nadto ocenił, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby biegły sporządzający ekspertyzę wykorzystał materiał zgromadzone w trakcie postępowania administracyjnego. Odnosząc się do uwagi Stron o konieczności zawiadamia o miejscu i terminie przeprowadzania oględzin podkreślił, że przeprowadzane badania i pomiary celem sporządzenia ekspertyzy nie są przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego w myśl art. 84 kpa, ani oględzinami w rozumieniu art. 85 kpa i nie ma do nich zastosowania reżim określony w art. 79 kpa. Odnosząc się do argumentów Skarżącego, dotyczących powagi rzeczy osądzonej, organ wyższego stopnia stwierdził, że Sąd Rejonowy wskazał na art. 186 prawa wodnego, z uwagi, że sprawa dotyczyła odszkodowania za szkody powstałe w związku z podtopieniem gruntów, nie zaś na art. 133 prawa wodnego, dotyczący możliwości nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Nadleśniczy [...] wniósł o uchylenie decyzji organu wyższego stopnia, w całości. Zarzucił: a. rażące naruszenie prawa materialnego: art. 128 ust. 1 pkt 1 i pkt 7a oraz art. 133 ust. 1 pkt 1 i art. 133 ust. 2 Prawa wodnego przez nałożenie obowiązku opracowania i przedstawienia ekspertyzy, b. naruszenie przepisów postępowania: art. 75 kpa przez bezpodstawne uznanie, że prawomocne rozstrzygnięcie przed Sądem Rejonowym w [...] sporu pomiędzy Skarżącym a Stronami "czyni postępowanie w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe i godzące w powagę rzeczy osądzonej". Uzasadniając Skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Nadto stwierdził, że stanowisko organu wyższego stopnia jest sprzeczne z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, które może być uchylone tylko wtedy, gdy posiadacz pozwolenia wybudował je w sposób niewłaściwy i sprzeczny z dokumentacją techniczną lub wykorzystuje to pozwolenie w innym zakresie niż ten który wynika z pozwolenia. Zdaniem Skarżącego doszło do naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 128 ust. 1 pkt 1 i 7a Prawa wodnego oraz przepisów przywołanych w petitum skargi. To strona, która podważa prawidłowość inwestycji powinna udokumentować ten fakt, a obowiązku tego nie można przenieść na właściciela, który użytkuje obiekt zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie sporna jest zasadność nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy, o jakiej mowa w art. 133 ust. 1 prawa wodnego. W ocenie sądu organy administracji miały podstawy do nałożenia obowiązku na Skarżącego, przy czym wady sentencji decyzji organu I instancji zostały wyeliminowane przez organ wyższego stopnia. W sytuacji gdy strony wskazały na naruszenie stosunków wodnych przez zalewania ich gruntów i wskazały, że przyczyna tego jest budowa zbiornika retencyjnego organy miały obowiązek wszcząć postępowanie w trybie art. 133 ust. 1 prawa wodnego. W przypadku tego postępowania ocenie podlegają okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Sąd najpierw odniesienie się do argumentu skargi dotyczącego powagi rzeczy osądzonej, a to z uwagi na skutki, jakie Skarżący – zdaniem sądu bezzasadnie – zdaje się wywodzić z faktu wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...] z powództwa M. W-P. i J. P. przeciwko Skarbowi Państwa-Nadleśniczemu [...] o zapłatę za zalanie wodą drzewostanu [...] na przedmiotowej działce na podstawie art. 186 prawa wodnego (sąd uwzględnił powództwo w części). Niegramatycznie sformułowany zarzut "b)" skargi sąd interpretuje jako zarzut, że istnienie ww. wyroku powinno mieć znaczenie przy rozstrzyganiu wniosku Stron z dnia [...] sierpnia 2013 r., który zapoczątkował kontrolowaną sprawę administracyjną. Przyjmując, że ww. wyrok jest prawomocny (co nie jest udokumentowane w aktach sprawy) trzeba wskazać na art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Ratio legis art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego polega na tym, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 12 maja 2010 r., I FSK 674/09, dostępne na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej jako CBOSA). Granice powagi rzeczy osądzonej przynależnej prawomocnemu wyrokowi muszą być wyznaczane w relacjach między stronami procesu i na podstawie tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Zakładając zatem, że ww. wyrok Sądu Rejonowego jest prawomocny, wiązałby, także organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w przedmiocie o naprawienie szkody za zalanie wodą drzewostanu [...] na przedmiotowej działce w sytuacjach określonych w art. 186 prawa wodnego. Zgodnie z art. 186 ust. 2 prawa wodnego naprawienie szkody obejmuje pokrycie strat poniesionych przez poszkodowanego. Jak podał skarżący szkoda została naprawiona poprzez zapłatę kwoty na rzecz właściciela gruntu, która całkowicie pokrywała koszty związane z orka pasów, z naoraniem rabatowałków, zakupem sadzonek z transportem, sadzeniem wielolatek. Kontrolowana sprawa dotyczy natomiast zgodności z prawem nałożenia na Skarżącego obowiązku sporządzenia ekspertyzy, o jakiej mowa w art. 133 ust. 1 prawa wodnego i nie dotyczy naprawienia szkody tylko ustalenia czy zachodzą przesłanki do zmiany pozwolenia wodnoprawnego. Według art. 133 ust. 1 prawa wodnego w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek wykonania ekspertyzy oraz opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą. Na podstawie tych dokumentów organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne, ograniczając zakres korzystania z wód lub w zakresie obowiązków określonych w art. 128 ust. 1 i 3 prawa wodnego (art. 133 ust. 2). Nie dochodzi na naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów dotyczących pozwolenia wodnoprawnego (art. 128 ust. 1 pkt 1 i 7a). Stosowanie art. 133 ust. 1 prawa wodnego ma miejsce bowiem właśnie po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego i dotyczy okoliczności, które miały miejsce po jego wydaniu. Ma zastosowanie w sytuacjach gdy dany podmiot uzyskał pozwolenie, wykonał obowiązki ale doszło naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym. Przepis art. 133 ust. 1 prawa wodnego stanowi materialnoprawną podstawę zmiany pozwolenia wodnoprawnego w okolicznościach ściśle w nim określonych. Jak wskazuje się w doktrynie, z brzmienia omawianego przepisu wynika zatem, że zmiana pozwolenia wodnoprawnego jest dopuszczalna tylko po uprzednim zaistnieniu okoliczności określonych w art. 133 ust. 1 i tylko wtedy, gdy konieczność jej dokonana została wykazana w dokumentach określonych w przywołanym ust. 1 tego artykułu. Przepis art. 133 ust. 2 prawa wodnego nie ma więc samodzielnego bytu prawnego, lecz jest wynikiem zaistnienia okoliczności określonych w art. 133 ust. 1 prawa wodnego. (K. Szuma [w:] Prawo wodne. Komentarz pod red. B. Rakoczego, komentarz do art. 133, Lex.). W przedmiotowej sprawie rozstrzygana była kwestia dopuszczalności przeprowadzania ekspertyzy w rozumieniu art. 133 ust. 1 prawa wodnego a nie kwestia zmiany pozwolenia wodnoprawnego w rozumieniu art. 133 ust. 2 prawa wodnego. Skarżący podnosi w skardze, a wcześniej w odwołaniu, że zbiornik retencyjny został wybudowany zgodnie z uzyskanymi decyzjami, zaś przy budowie zbiornika zachowano wszelkie warunki staranności, aby nie wpłynąć negatywnie na interes osób trzecich. Wskazane kwestie nie były kontrolowane w ocenianym postępowaniu administracyjnym, a to dlatego, że nie miały znaczenia dla oceny wniosku Stron. Nie mają również znaczenia dla oceny skargi. Rzecz w tym, że jeśli Skarżący, na rzecz którego zostało wydane pozwolenie wodnoprawne, prowadzi swą działalność przestrzegając postanowień pozwolenia, sformułowanych w oparciu o sporządzony operat wodnoprawny, a pomimo tego dochodzi do naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym - to zachodzą podstawy do zweryfikowania ustaleń tego operatu, poprzez nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy na zakład posiadający to pozwolenie. W niniejszej sprawie zaś poza sporem jest to, że grunty przylegające do zbiornika retencyjnego są podtapiane – przyznaje to nawet Skarżący, i to na przestrzeni całego postępowania. Dopiero jednak ekspertyza potwierdzająca istnienie takiej zależności, może prowadzić do zmiany pozwolenia wodnoprawnego w zakresie np. obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. Norma prawna zawarta w art. 133 ust. 1 prawa wodnego daje organowi administracji upoważnienie do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy. Wykonanie ekspertyzy oznacza poniesienie kosztów jej sporządzenia (oraz, w zależności od ustaleń może skutkować zmianą pozwolenia wodnoprawnego, co jednak wykracza poza granice niniejszej sprawy administracyjnej). Ocenie sądu podlega zatem to, czy organy administracji nakładając na skarżącego obowiązek nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Sąd stwierdza, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. W przypadku postępowania na podstawie art. 133 Prawa wodnego ocenie podlegają okoliczności, które wystąpiły po wydaniu decyzji. Zostały przeprowadzone oględziny, o których zawiadomieni zostali państwo P., Urząd Miejski w [...] i Nadleśnictwo [...]; z protokołu wizji wynika, że na przedmiotowej działce występują obumarłe drzewa, na terenie poniżej zbiornika wodnego, w tym na przedmiotowej działce stagnuje woda, część przedmiotowej działki leży poniżej rzędnej rowu melioracji szczegółowej. Nadto organy administracji mogły oprzeć się również na ustaleniach biegłych sądowych z dziedziny hydrologii, przywołanych w uzasadnieniu ww. wyroku sądu rejonowego. Zgodnie z art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z brzmienia przepisu art. 75 § 1 k.p.a. wynika, że przez pojęcie dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie, w tym dowód pośredni jakim jest opinia biegłego z dziedziny hydrologii wydana w innej sprawie, Mając na względzie wyniki oględzin, zgodne stanowisko Skarżącego i Stron, że grunty przylegające do zbiornika retencyjnego są podtapiane, oraz wiedzę, że problematyka podtapiania tych gruntów była analizowana przez biegłych sądowych, organy administracji postąpiły słusznie, powołując się również na stanowisko wyrażone przez biegłych w postępowaniu przed sądem powszechnym, tym bardziej, że nie ograniczyły się tylko do tego dowodu a oparły się również na dowodzie z oględzin i uwzględnieniu stanowiska stron. Podkreślić należy, że skarżący w toku postępowania nie wykazał, ze przyczyną podstopień gruntu, na którym znajdują się obumarłe drzewa jest położenie tego gruntu na terenie byłego jeziora o bardzo wysokim poziomie wód gruntowych i że wykonał wszystkie możliwe zabezpieczenia w związku z budową zbiornika, choć był do tego przez organ zobowiązany (pismo z 26 września 2013r.). A ciężar wykazania tych okoliczności podnoszonych przez skarżącego ciążył na nim bowiem to nie strony miały obowiązek wykazania braku naruszenia stosunków wodnych przez budowę zbiornika tylko skarżący. Skarżący przedłożyli posiadane przez siebie dowodu, dokumentacje zdjęciowa biegłego ze sprawy cywilnej. Na etapie nakładania obowiązku wykonania ekspertyzy wystarczające było powołanie się na konkluzje biegłych, opisane w uzasadnieniu wyroku, wespół jednak z pozostałymi dowodami w sprawie, które nie zostały podważone przez skarżącego. Sąd stwierdza, że organy administracji były uprawnione do nałożenia na Skarżącego obowiązku sporządzenia ekspertyzy. Organ wyższego stopnia zatem trafnie uznał, że Starosta miał podstawy do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy. Zarazem postąpił prawidłowo doprecyzowując zakres nakładanego obowiązku - poprzez wydanie decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Mało udana redakcja punktów I-II decyzji Starosty, a zwłaszcza zbędne zastrzeżenie możliwości nałożenia obowiązku (punkt III decyzji) w pełni upoważniały do wydania decyzji reformacyjnej. W realiach niniejszej sprawy rolą autora ekspertyzy będzie określenie zakresu oddziaływania zbiornika retencyjnego na grunty sąsiednie oraz sposobu przywrócenia prawidłowego stanu wody na gruncie – jeżeli okaże się, że doszło do naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym. Uwzględniając powyższe sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zatem skarga musi być oddalona. Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.