II SA/Wr 627/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-11-19
Skład orzekający: Władysław Kulon, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynków inwentarskich, które mogły zostać wzniesione samowolnie i dla których nie odnaleziono dokumentacji pozwalającej na ustalenie pierwotnego przeznaczenia, jest prawidłowe?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dla którego nie odnaleziono dokumentów potwierdzających jego legalne wybudowanie i pierwotne przeznaczenie, staje się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji organ administracji publicznej jest zobowiązany do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 KPA, ponieważ brak jest materialnoprawnych podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Niecelowe jest prowadzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania, gdy sam obiekt został wzniesiony w ramach samowoli budowlanej, a jego legalizacja jest niemożliwa lub niecelowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych przy czterech budynkach inwentarskich, związanych ze zmianą sposobu ich użytkowania, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji umorzyły postępowanie, argumentując, że w związku z brakiem dokumentacji potwierdzającej legalność budowy i pierwotne przeznaczenie budynków, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Strona skarżąca kwestionowała tę decyzję, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych oraz braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi S.Sz. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy czterech budynkach inwentarskich związanych ze zmianą sposobu użytkowania tych obiektów, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. ([...]), podjętą na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. umorzył postępowanie w sprawie robót budowlanych przy czterech budynkach inwentarskich, zlokalizowanych na działce nr [...] w R. przy ul. W., związanych ze zmianą sposobu ich użytkowania, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 2 lutego 2004 r. na wniosek S. i K. Sz., współwłaścicieli działki nr [...] w R., sąsiadującej z działką nr[...], którzy wnieśli o sprawdzenie zgodności z prawem zmiany sposobu użytkowania czterech obiektów po byłych cielętnikach oraz o skontrolowanie inwestycji pod kątem zgodności z przepisami prawa budowlanego. Według treści ich wniosku w czterech obiektach po byłych cielętnikach od grudnia 2002 r. prowadzona jest – pomimo uregulowań formalno-prawnych hodowla indyków.
W toku postępowania ustalono, że M. W. nabył w styczniu 2002 r. od Skarbu Państwa, reprezentowanego przez[...] , działkę nr [...] w R., powstałą w wyniku podziału działki nr [...] w R., którą to Skarb Państwa przejął na mocy przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 57, poz. 603) po zlikwidowanym Państwowym Gospodarstwie Rolnym L. Na działce nr [...] znajdowały się zabudowania w postaci budynku administracyjno-biurowego, 4 budynków jałowników, budynku wagi wozowej wraz z wagą, budynku hydroforni, dróg, placów, zbiorników, rampy załadunkowej i ogrodzenia. W akcie notarialnym zawarto zobowiązanie M. W. do wykorzystywania nieruchomości na cele rolnicze. W przypadku braku takiego zobowiązania [...] nie mogłaby przenieść na niego prawa własności, gdyż byłoby to sprzeczne z obowiązującymi wówczas przepisami dotyczącymi nieruchomości rolnych. Zgodnie z obowiązującymi w ten czas ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niniejsza działka (tak jak i sąsiednia nr [...]) położona była na terenie przeznaczonym pod uprawy polowe i ogrodnicze, ośrodek produkcji zwierzęcej i wiejskiego punktu gromadzenia odpadów. Działka wraz z zabudowaniami, na której prowadzono chów bydła (jałowic) stanowi część dawnego gospodarstwa rolnego. Z ustaleń wynika, że M. W. nabył zabudowania w stanie zdewastowanym (budynki nie były utrzymywane w odpowiednim stanie technicznym; pomiędzy przejęciem budynków a ich sprzedażą upłynęło 7 lat) i niezwłocznie przystąpił do ich remontu. W celu rozpoczęcia produkcji zwierzęcej – tj. chowu indyków w systemie ściółkowym dokonał demontażu rusztów stalowych i innych urządzeń związanych z prowadzoną uprzednio produkcją zwierzęcą (tj. chowem bydła) w systemie bezściółkowym, zautomatyzował proces podawania wody i paszy. Wykonano też określone roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co – jak wskazał organ - pozostaje bez wpływu na ocenę czy dokonano zmiany sposobu użytkowania czy nie, gdyż jak wykazują zgromadzone dowody, stan techniczny obiektów był zły na tyle, że uniemożliwiał ich użytkowanie w jakikolwiek sposób, także do chowu jałówek. W tym kontekście organ I instancji wskazał, że w toku postępowania inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną przedsięwziętych robót, która stwierdza, że wykonane roboty nie naruszają przepisów. Nie zachodzi więc potrzeba dalszej interwencji organu nadzoru budowlanego w postaci nakazania odpowiednich czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonanych samowolnie robót do zgodności z przepisami prawa budowlanego.
W dalszej części organ wyjaśnił, że jeśli chodzi o zmianę sposobu użytkowania w niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 30 maja 2004 r. ze względu na przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (DzU z 2004r. nr 93, poz. 888). Przepisy te, a konkretnie art. 71 ust. 2 pkt 2, statuujący, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno - sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Ustalenia obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. (uchwała Rady Gminy L. nr [...] z dnia [...] r., ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa D. Nr [...] z 10 grudnia 2002r., poz.[...] ), określają, że przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 09 U/P, MN i przeznaczona jest pod zabudowę usługowo - produkcyjną oraz zabudowę mieszkaniową. Ustalenia szczegółowe zakładają lokalizację nieuciążliwej zabudowy usługowej lub produkcyjno-składowej (działalności komercyjnej) z wykluczeniem funkcji mieszkaniowej na terenie działki [...], przy czym dopuszcza się w obrębie terenów zainwestowania wiejskiego lokalizację zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej i usługowej, nieuciążliwej produkcyjnej i magazynowo - składowej oraz zainwestowania służącego celom publicznym. Nie dopuszcza się natomiast realizacji przedsięwzięć mogących znacząco wpływać na środowisko, dla których wymagane jest sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko. Jak ustalono w postępowaniu przedmiotowa hodowla indyków z uwagi na swą wielkość nie wymaga sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Prowadzący chów indyków planował zwiększenie ich ilości i budowę nowego obiektu w postaci wychowalni piskląt, jednak z uwagi na ustalenia planu odstąpił od tego zamierzenia.
Porównując stan faktyczny dotyczący sposobu użytkowania budynków inwentarskich (rozumianych jako budynki do utrzymania zwierząt gospodarskich) przez państwowe gospodarstwo rolne i przez M. W. organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektów budowlanych, która wymagałaby interwencji organu nadzoru budowlanego w postaci nakazów mających na celu doprowadzenie obiektów do zgodności w zakresie warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno - sanitarnych lub ochrony środowiska. Wyjaśnił przy tym, że nawet gdyby zaistniała potrzeba i organ nadzoru budowlanego taki nakaz wydał, to konsekwencją jego nie wykonania mógłby być wyłącznie nakaz przywrócenia poprzedniego stanu użytkowania, czyli bezściółkowego chowu bydła (jałówek).
W dalszej części organ I instancji wyjaśnił, że realizując zalecenie organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu decyzji uchylającej decyzję z dnia [...] r. ([...]) oraz wcześniejszym wyroku WSA we Wrocławiu zwrócił się do Archiwum Państwowego Oddział w L. oraz odpowiednich organów mogących być w posiadaniu akt pozwoleń na budowę oraz pozwoleń na użytkowanie, o przekazanie wszelkich dokumentów związanych z budową i użytkowaniem przedmiotowych budynków lub, w przypadku ich braku, o przekazanie informacji z jakiego powodu w zasobach archiwalnych brak jest tych dokumentów. W odpowiedzi uzyskano informacje, że organy bądź to nie posiadają dokumentów z tego okresu bądź są one niekompletne. Archiwum Państwowe wyjaśniło ponadto, że zgodnie z obowiązującymi urzędy terenowych organów administracji państwowej rzeczowymi wykazami akt w latach 70-tych i 80-tych XX wieku, akta spraw pozwoleń na budowę i użytkowanie stanowiły niearchiwalną kategorię B5. Akta takie podlegały więc po upływie 5 lat brakowaniu - procedurze mającej na celu zniszczenie dokumentacji niearchiwalnej (posiadającej kategorię B, BE lub C). Wobec powyższego organ uznał, że na podstawie braku możliwości dostępu do decyzji nie można przyjąć, że nie zostały one nigdy wydane, a więc przedmiotowe obiekty wybudowano bez wymaganego pozwolenia na budowę czy też, że są użytkowane w sposób niezgodny z przepisami. Zauważył przy tym, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nie zobowiązywały do przechowywania dokumentacji budowy, powykonawczej czy też innych dokumentów związanych z obiektem budowlanym, jak to ma miejsce w obecnym stanie prawnym. Tym samym organ I instancji doszedł do przekonania, że w realiach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki zmiany sposobu użytkowania określone w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 30 maja 2004 r. Brak jest również podstaw do nakazania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem. Tym samym wobec braku możliwości merytorycznego orzeczenia przez organ nadzoru budowlanego dalsze postępowanie organu w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S.Sz i K.Sz. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odwołaniu zarzucono organowi nie zastosowanie się do zalecenia Sądu wyrażonego w wyroku z dnia 21 października 2010 r. nakazującego zwrócić się o dokumenty dotyczące budowy do właściwych organów administracji publicznej, a przez to naruszenie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym kontekście strony zarzuciły, iż organ nie zwrócił się do D. Urzędu Wojewódzkiego – Delegatura w L. o dokumentację dotyczącą budowy czterech budynków inwentarskich w R. wywodząc, że organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę przedmiotowych budynków inwentarskich był Wojewoda L. Strona skarżąca nadmieniła przy tym, że jako strona postępowania nie pozostawała bezczynna i starała się ustalić wiarygodną datę budowy przedmiotowych obiektów budowlanych. W tym celu pozyskała z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęcia lotnicze obejmujące działkę nr[...], z których wynika, że przedmiotowe budynki inwentarskie zostały wzniesione w okresie 1974 r. - 1984 r. Tym samym w jej ocenie cztery budynki inwentarskie znajdujące się w R. na działce nr [...]zostały ponad wszelką wątpliwość wybudowane dopiero na początku lat 80 – XX wieku w czasie obowiązywania ustawy-Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. z 1975 r., Nr 38, poz. 229).
Dalej strona skarżąca wskazała, że niniejsze budynki inwentarskie zostały zbudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli powstały w ramach samowoli budowlanej, ponieważ:
1) właściciel przedmiotowych budynków inwentarskich nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność ich budowy (pozwolenia na budowę, planu realizacyjnego, projektu budowlanego),
2) brak jest w Biurze Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. wymaganej przepisami, dokumentacji technicznej z powykonawczej inwentaryzacji budynków,
3) z treści sporządzonego w 2001 r. wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] to teren zabudowy mieszkaniowej/ grunty orne/ grunty zadrzewione),
4) z treści aktu notarialnego wynika, że dotyczy umowy sprzedaży działki niezabudowanej,
5) w spisach pozwoleń na budowę wydanych przez Urząd Wojewódzki w L. (organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę przedmiotowych budynków inwentarskich) za lata 1975 do 1994 brak jest zapisu dotyczącego budynków inwentarskich w R.
W ocenie odwołujących się umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynków, które zostały wzniesione samowolnie jest co najmniej przedwczesne. W sytuacji bowiem gdy do organu nadzoru budowlanego wpływa informacja o zrealizowaniu obiektów budowlanych bez pozwolenia na budowę, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie właściwego (odrębnego) postępowania legalizacyjnego. Należy więc uznać, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektów zależy od wyniku postępowania w sprawie ich ewentualnej rozbiórki, albowiem jego wynik przesądzi o rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie. W zależności od tego czy okaże się, że przedmiotowe budynki inwentarskie mają zostać rozebrane czy też nie, zależeć będzie ocena co do zmiany sposobu użytkowania. Zatem zasadnym jest wniesienie o to aby decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania została przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylona, jednak rozstrzygnięcie w tej sprawie powinno zostać zawieszone do czasu zakończenia postępowania w sprawie ewentualnej rozbiórki, a nie powinno być prowadzone równolegle. Strona nadmieniła przy tym, że z informacji uzyskanej od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wynika, że w 2001 r. nie wydano decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowych obiektów. Odwołująca się kwestionuje jednak prawdziwość tej informacji, wywodząc, że niniejsze obiekty przeznaczone były do likwidacji.
Ponadto strona podniosła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zbyt ogólnikowe, nacechowane nadmierną uznaniowością, nie odwołuje się do stanu faktycznego, nie uwzględnia zmian dokonanych w budynkach po przeprowadzeniu robót budowlanych. Jej zdaniem absolutnie nie można zgodzić się ze (uporczywie powtarzanym po raz kolejny) stwierdzeniem, że roboty budowlane wykonano tylko ze względu na zły stan techniczny budynków. W konsekwencji takiego stwierdzenia, organ uchylił się od oceny czy poprzez wykonane, w związku ze zmianą rodzaju prowadzonej hodowli, roboty budowlane zmieniły się warunki użytkowe w budynkach, tj. czy wykonane roboty wyczerpują znamiona samowolnej zmiany sposobu użytkowania. W tym kontekście nadmieniono, że prowadzone roboty budowlane zostały wstrzymane i nie zostały jeszcze zakończone - pozostało ocieplenie ścian podłużnych w dwóch budynkach, co rodzi obowiązek wystąpienia z wnioskiem o wznowienie wstrzymanych robót, do którego należy dołączyć ocenę oddziaływania na środowisko. Podkreślono także, że w aktach sprawy znajdują się orzeczenia techniczne, dotyczące wszystkich 4 budynków, wykonane w 2001 r. przez S. B., który stwierdził, że elementy zawierające azbest stwarzają zagrożenie ekologiczne. Nadmieniono również, że przyczyna stanowiąca zagrożenie dla środowiska - stary, mocno uszkodzony eternit na dachu - nie została usunięta, a w wyniku wykonanej wentylacji mechanicznej przedmiotowe obiekty wywierają istotny wpływ na otaczające środowisko oraz zdrowie ludzi. W ich ocenie trudno się więc zgodzić ze stwierdzeniem wyrażonym w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez Cz. B. (na którą powołuje się PINB w zaskarżonej decyzji), że w zakresie ochrony powietrza przedmiotowe obiekty w wyniku dokonanych robót mogą wywierać mało istotny wpływ na środowisko lub w ogóle nie będą wywierać wpływu.
Wreszcie, zdaniem strony organ I instancji błędnie zmianę sposobu użytkowania utożsamia ze zmianą przeznaczenia obiektu budowlanego i przezornie nie podał jaka jest wielkość hodowli ani przepisów, na podstawie których można stwierdzić czy przedsięwzięcie wymaga bądź nie sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Tymczasem oczywistym jest, że hodowla indyków o wielkości 10 tys. obliguje do sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, przebudowane i rozbudowane obiekty muszą spełniać wymogi ochrony środowiska, a prowadzona w nich hodowla wymaga pozwolenia na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza. Podjęcie więc nowego rodzaju działalności i to po długiej przerwie nawet jeśli nastąpiło w tej samej a tylko zmodyfikowanej (dostosowanej) instalacji wymagało akceptacji właściwego organu architektoniczno - budowlanego, podjętej na podstawie wyników przeprowadzonej procedury z dziedziny ochrony środowiska.
Decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił w sposób szczegółowy okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym wszystkie wydane przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia oraz orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w tym między innymi wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywanych bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych prowadzonych przy czterech budynkach inwentarskich zlokalizowanych na działce nr [...] w R. przy ul. W. związanych ze zmianą sposobu użytkowania tych obiektów.
W rozstrzygnięciu tym Sąd stwierdził m.in., że w realiach niniejszej sprawy nie ustalono poprzedniego sposobu użytkowania obiektów inwentarskich w oparciu o rozstrzygnięcia administracyjne. Ponadto niewystarczającym jest w tym względzie zwrócenie się jedynie do poprzedniego właściciela o przekazanie wszelkich dokumentów związanych z przedmiotowymi obiektami, które mogłyby się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności do przedłożenia pozwolenia na budowę lub pozwolenia na użytkowanie. Należałoby bowiem zwrócić się przede wszystkim do właściwych organów administracji publicznej o dokumenty, w oparciu o które można by ustalić stan poprzedni przed dokonanymi zmianami, a które to dokumenty organy te zobowiązane są przechowywać.
W związku z powyższym wyrokiem D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Kontynuując postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do organów, które mogą posiadać dokumentację dotyczącą przedmiotowych budynków inwentarskich do jej przekazania. Dokumentacja taka nie została odnaleziona.
Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nałożył, w trybie 81 c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, na M. W., obowiązek przedłożenia ekspertyzy dotyczącej robót budowlanych wykonanych w czterech budynkach inwentarskich na działce nr [...] w R. przy ul. W. oraz prowadzonej w tych budynkach hodowli indyków. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie PINB w L. z dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy czterech budynkach inwentarskich, zlokalizowanych na działce nr [...] w R. przy ul. W., związanych ze zmianą sposobu użytkowania tych obiektów, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Po rozpoznaniu odwołania S. Sz. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012r. sygn. akt II SA/Wr 2/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na powyższą decyzję D.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie, obejmującej roboty budowlane prowadzone przy czterech budynkach inwentarskich, zlokalizowanych na działce nr [...] w R. przy ul. W., związanych ze zmianą sposobu użytkowania tych obiektów, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w wersji obowiązującej do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. Według ich brzmienia dokonanie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga pozwolenia właściwego organu (art. 71 ust. 1). Do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego dokonanej do dnia 30 maja 2004 r. zastosowanie znajduje również art. 71 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, nakazujący w takim przypadku odpowiednie stosowanie przepisów art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 ustawy. Przepis art. 71 ust. 1 Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 maj 2004 r. stanowił, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie lub było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne;
2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Wobec powyższego organ II instancji wskazał, że zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się przede wszystkim do ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w tym obiekcie działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, a dotyczących głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. Wymagania te zostały określone w art. 5 Prawa budowlanego i uwzględniają wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Warunki te wskazują na niezbędny zakres działań, które winny być przeprowadzone w związku ze zmianą sposobu użytkowania, z uwzględnieniem potrzeby dokonania uzgodnień niezbędnych prac projektowych związanych np. z przeróbką i dostosowaniem pomieszczeń w obiekcie do nowych potrzeb. Ocena, że nastąpiła bądź nie nastapiła zmiana warunków winna polegać na ustaleniu - na podstawie rozstrzygnięć administracyjnych w szczególności decyzji o pozwoleniu na budowę - jaką funkcję i przeznaczenie posiadał obiekt budowlany w chwili jego wybudowania tj. do jakiego rodzaju działalności został przeznaczony.
W realiach niniejszej sprawy zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. jak i strona – S. Sz. zwrócili się do szeregu organów i instytucji, które mogły posiadać z racji wykonywanych zadań, dokumentację związaną z budową spornych budynków inwentarskich w tym pozwolenie na budowę, do jej przekazania. Pomimo podjętych starań wspomnianej dokumentacji nie udało się odnaleźć. Nie posiada jej również obecny właściciel budynków inwentarskich jak również poprzedni - Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Brak jakichkolwiek dokumentów świadczących o legalnym powstaniu budynków inwentarskich, zlokalizowanych na działce nr [...] w R. przy ul. W., nie pozwala – zdaniem organu odwoławczego - na zastosowanie w ramach tak wszczętego postępowania przepisów prawa materialnego tj. art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 71 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 maja 2004 r. Nie można bowiem mówić o samowolnej zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dla którego brak jest dokumentów świadczących o jego legalnym wybudowaniu. Funkcję obiektu budowlanego określa decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzony nią projekt budowlany. W przypadku braku takiej decyzji trudno jest więc mówić o samowolnej zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdyż samo istnienie takiego obiektu nie uzyskało akceptacji właściwego organu. Tym samym kwestia zmiany sposobu korzystania z obiektu jest kwestią wtórną wobec legalności obiektu. Niecelowym jest w takiej sytuacji prowadzenie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania, w którym najbardziej dolegliwą dla inwestora sankcją jest nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem narusza przepisy techniczno-budowlane lub o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w stopniu uniemożliwiającym jego legalizację. Gdy mamy do czynienia z samowolą budowlaną, a okoliczności tej sprawy wskazują na taki przypadek, należy najpierw przeprowadzić procedurę legalizacyjną.
Kolejno organ II instancji zauważył, że postępowanie w sprawie budowy, bez wymaganego pozwolenia, obiektu budowlanego prowadzone jest w trybie art. 48 - 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Jeżeli budowa obiektu została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., na mocy art. 103 ust. 2 tej ustawy postępowanie legalizacyjne prowadzi się na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Przepisy te nie mogą być jednak stosowane w ramach postępowania dotyczącego robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektów budowlanych, gdyż dotyczą innych stanów faktycznych. Skutkuje to bezprzedmiotowością dotychczasowego postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy czterech budynkach inwentarskich, zlokalizowanych na działce nr [...] w R. związanych ze zmianą sposobu użytkowania tych obiektów, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego obliguje właściwy organ do umorzenia postępowania odpowiednio w całości lub w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe w całości lub w części. Przesłanka "bezprzedmiotowości postępowania" występuje, jak wynika z orzecznictwa i doktryny, wówczas gdy brak jest jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego, tj. brak podmiotu i przedmiotu postępowania, a także zaistnienia innych okoliczności wywołujących podobny skutek, powodujący, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia także wówczas, gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Tym samym organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne o umorzeniu postępowania jest prawidłowe. Brak jest bowiem w opisanych okolicznościach sprawy podstaw do zastosowania przepisu prawa materialnego poprzez orzeczenie o obowiązkach właściciela obiektów inwentarskich w toku tak wszczętego postępowania. Natomiast odnosząc się do argumentacji odwołujących co do konieczności zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie ewentualnej rozbiórki wyjaśnił, że brak jest dowodów potwierdzających legalne powstanie przedmiotowych budynków inwentarskich, przy wyczerpaniu możliwości ich odnalezienia, co czyni dalsze postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych bezprzedmiotowym i obliguje organy do umorzenia postępowania. Dalsze jego prowadzenie w tej sytuacji naruszałoby art. 105 § 1 Kpa.
Organ odwoławczy nadmienił także, że wbrew zarzutom odwołania, sporządzony w dniu 22 maja 2001 r. wniosek Administracji Zasobów Mieszkaniowych w R. W. o zgodę na fizyczną likwidację środków trwałych w R. skierowany do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa znajduje się w aktach sprawy (Tom I akt 11 karta od początku tomu). W aktach znajduje się również "Orzeczenie techniczne" S. B. oraz cztery pisma - zgłoszenia likwidacji nieużytkowanych budynków inwentarskich na działce nr [...] z dnia [...] r. skierowane do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w L. Brak jest nadto podstaw do przyjęcia, że wydana została przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja o nakazie rozbiórki spornych obiektów.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła S. Sz. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu odwoławczego, na rzecz strony skarżącej, zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
- art. 138 § 1 oraz art. 15 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwej decyzji wydanej przez organ I instancji;
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej na podstawie tego przepisu w sytuacji gdy postępowanie, w sprawie zmiany sposobu użytkowania, nie stało się bezprzedmiotowe z przyczyny wskazanej przez organ I instancji, ani przez organ II instancji;
- art. 153 p.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej ten przepis;
- naruszenie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie wadliwego wniosku o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania;
- art. 107 k.p.a. poprzez zaniechanie podania faktów wskazujących, że przedmiotowe budynki wzniesiono bez wymaganego pozwolenia na budowę, a które to organ uznał za udowodnione skoro przyznał, że stanowią one samowolę budowlaną;
- art. 7, 77 i 80 k.p.a., a w konsekwencji brak wskazania do zawieszenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania legalizacyjnego.
Argumentacja skargi sprowadzała się w znacznej części do powtórzenia twierdzeń zawartych uprzednio w odwołaniu. Ponadto strona podniosła, że pierwszym uchybieniem w niniejszej sprawie, którego dopuścił się organ odwoławczy jest niedokładne sprecyzowanie przedmiotu sprawy administracyjnej, w której toczyło się postępowanie przed organem I instancji i postępowanie odwoławcze. Uchybienie to zostało już wytknięte organowi II instancji w wyroku z dnia 21 października 2010 r., wydanym w niniejszej sprawie. Wskazano przy tym, że przedmiotem sprawy administracyjnej, w której prowadzone było postępowanie przed organem I i II instancji, była samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Zatem, jeśli w wyniku czynności podjętych w ramach takiego postępowania zostałoby ustalone, że zmiany sposobu użytkowania w ogóle nie było, to dopiero wówczas nie byłoby możliwe zakończenie tego postępowania decyzją merytoryczną opartą na przepisach art. 71 Prawa budowlanego. Dopiero w takiej sytuacji, wobec braku przedmiotu, którego w/w przepisy dotyczą postępowanie administracyjne podlegałoby umorzeniu. Zarówno więc organ I instancji, który umorzył postępowanie, jak i organ II instancji, który tę decyzję utrzymał w mocy, w tej i kwestii pozostają w błędzie.
Dalej skarżąca podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że niecelowym jest prowadzenie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem narusza przepisy techniczno-budowlane lub o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w stopniu uniemożliwiającym jego legalizację. Tymczasem z powyższym stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. Wyciąganie bowiem konsekwencji prawnych w stosunku do strony musi opierać się na faktach uznanych za udowodnione, a nie na domniemaniu, że taki fakt nastąpi, że zostanie dopiero przeprowadzona procedura legalizacyjna. Zatem dopiero w przypadku wydania nakazu rozbiórki budynków, w sytuacji wystąpienia jednej z dwóch negatywnych przesłanek wymienionych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., byłoby niecelowe prowadzenie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania i należałoby je umorzyć. Skarżąca zakwestionowała przy tym stanowisko organu co do braku podstaw zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 19 listopada 2013 r. Pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. prowadzi postępowanie w sprawie realizacji obiektów inwentarskich i aktualnie wyznaczony został termin oględzin. Natomiast skarżąca popierając skargę i wnioski w niej zawarte potwierdziła fakt wszczęcia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W pierwszej kolejności kontroli Sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do uchybień uprawniających do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr[...]) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robot budowlanych prowadzonych przy czterech budynkach inwentarskich, zlokalizowanych na działce nr [...] w R. przy ul. W. związanych ze zmianą sposobu użytkowania tych obiektów, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że – jak przesądził WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 562/08 – znajdują do niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w wersji obowiązującej do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., z których wynika, że dokonanie takiej zmiany wymaga pozwolenia właściwego organu (art. 71 ust. 1). Do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego dokonanej do dnia 30 maja 2004 r. zastosowanie znajduje również art. 71 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane nakazujący w takim przypadku odpowiednie stosowanie przepisów art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 ustawy. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy rozumieć w szczególności: podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.
Istota oceny zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w aspekcie wskazanych powyżej warunków z oczywistych względów sprowadzać musi się do ustalenia funkcji i przeznaczenia jaki posiadał obiekt w chwili jego wybudowania. Koniecznym jest zatem podjęcie działań w celu ustalenia pierwotnego przeznaczenia obiektu oraz ustalenie czy w obiekcie podjęto działalność, w wyniku której nastąpiła zmiana: warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych lub ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Tym samym jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 2/12) "Ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości poprzedniego stanu użytkowania przedmiotowych obiektów ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Bez wyjaśnienia tej kwestii nie jest możliwe dokonanie oceny, czy w realiach rozpoznawanej sprawy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. ze względu na przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888). Nie jest w szczególności możliwe ustalenie, na ile zmieniły się dotychczasowe warunki użytkowania i jaką funkcję posiadały obiekty w chwili ich wybudowania, a w konsekwencji ustalenie czy dokonana zmiana rodzaju prowadzonej hodowli oraz wykonane w związku z tym roboty wyczerpują znamiona samowolnej zmiany sposobu użytkowania".
W celu ustalenia uprzedniego sposobu użytkowania obiektów organ nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania zwrócił się pismem z dnia 31 marca 2011 r. do Wójta Gminy L., Starosty L. oraz Wojewody D. o przekazanie wszelkich dokumentów związanych z przedmiotowymi obiektami, które mogłyby przyczynić sie do wyjaśnienia poprzedniego stanu użytkowania, a zwłaszcza decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na użytkowanie. Ponadto, po wydaniu przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji kasacyjnej z dnia [...] r., od której tut. Sąd wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013 r. oddalił skargę, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego pismem z dnia 23 listopada 2011 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego we W., Oddział w L. o informację czy w jego zasobach znajdują się akta lub rejestry z lat 70 – tych XX wieku, związane z budową i użytkowaniem budynków inwentarskich na działce nr [...]. Również pismem z dnia 23 listopada 2011 r. zwrócono się do Urzędu Miejskiego w L. oraz Urzędu Wojewódzkiego we W. o przekazanie wszelkich dokumentów związanych z budową i użytkowaniem budynków inwentarskich na działce nr [...] w R., które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności – decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na użytkowanie. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] r. Kierownik Referatu Gospodarki Komunalnej, Gospodarki Nieruchomościami i Zagospodarowania Przestrzennego Urzędu Gminy w L. poinformował, że w tamtejszym archiwum nie ma dokumentów związanych z wydaniem pozwolenia na budowę lub pozwolenia na użytkowanie. Ponadto pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. Kierownik Oddziału Archiwum Państwowego w L. wskazał, że w jego zasobach nie ma żadnych rejestrów dotyczących budownictwa w miejscowości R. ani też samowoli budowlanej. Nie zachowały się nadto pozwolenia na budowę i użytkowanie. Ponadto również skarżąca – jak sama wskazała i na co zwrócił uwagę organ odwoławczy - nie pozostawała bezczynna i podjęła aktywność w celu uzyskania informacji o przedmiotowych budynkach inwentarskich. Niestety pomimo podjętych starań nie udało się dotrzeć do decyzji o pozwoleniu na budowę czy też o pozwoleniu na użytkowanie, które określałyby funkcję i objęty zamiarem inwestycyjnym sposób użytkowania obiektów. Tym samym pomimo podjętych działań zmierzających do ustalenia poprzedniego sposobu użytkowania niniejszych budynków niemożliwym było pozyskanie jakichkolwiek dokumentów świadczących o legalnym powstaniu budynków inwentarskich, co też wyklucza zastosowanie w ramach wszczętego postępowania przepisów art. 50, 51 i 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Niecelowym jest bowiem prowadzenie postępowania w sprawie samowolnej zamiany sposobu użytkowania, w którym najbardziej dolegliwą dla inwestora sankcją jest zobowiązanie do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania w sytuacji, gdy sam obiekt wykonany został w ramach samowoli budowlanej. Ponadto w sytuacji braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających uprzedni sposób użytkowania wręcz niemożliwym staje się przeprowadzenie prawidłowej i rzetelnej oceny w zakresie zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń.
Powyższe skutkowało uznaniem, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało – w myśl art. 105 § 1 k.p.a. umorzeniu. Zgodnie z jego brzmieniem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu powyższego przepisu wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., I OSK 967/05, LEX nr 201507). W rozpoznawanej sprawie, uwzględniając zebrany materiał dowodowy, nie ma wątpliwości, iż brak jest podstaw do wydania decyzji merytorycznej, co motywuje zasadność podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Skoro zatem brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania bezzasadnym było jego zawieszenie do czasu zakończenia postępowania w sprawie ewentualnej rozbiórki. Marginalnie należy w tym miejscu zaznaczyć, że na rozprawie wyznaczonej na dzień 19 listopada 2013 r. pełnomocnik organu wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. prowadzi odrębne postępowanie w sprawie realizacji obiektów inwentarskich i aktualnie został wyznaczony termin oględzin. Skarżąca potwierdziła fakt wszczęcia postępowania. Powyższe postępowanie – w ocenie tut. Sądu – pozostawało jednak bez wpływu na podjęte przez organy nadzoru w realiach niniejszej sprawy rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej - nie okazały się także zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, a dokładniej art. 7, 77 i 80 k.p.a., mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W sposób należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Natomiast sporządzone uzasadnienie wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Odnosząc się do zarzutów skargi co do zaniechania sprecyzowania dokładnie przedmiotu sprawy należy w tym miejscu wyjaśnić, że niniejsze postępowanie prowadzone było w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy czterech budynkach inwentarskich związanych ze zmianą sposobu użytkowania tych obiektów, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tak zakreślony przedmiot opisany został zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz podjętych w realiach niniejszej sprawy wyrokach sądowych.
Nie sposób także podzielić zarzutów w kwestii naruszenia art. 153 p.p.s.a., zgodnie, z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W realiach niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego zastosowały się bowiem do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zawartych w wyroku z dnia 3 marca 2009 r., wyroku z dnia 21 października 2010 r. oraz wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. i dołożyły należytej staranności w celu ustalenia funkcji i przeznaczenia niniejszych obiektów.
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło