II OSK 2004/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz /spr./ Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1713/14 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykonania nałożonego obowiązku oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie wykonania nałożonego obowiązku. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Płocku z dnia [...] grudnia 1996 r. udzielono [...] pozwolenia na budowę linii energetycznej [...]. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność powyższej decyzji w części dotyczącej działki nr ewid. [...] , a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał ją w mocy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Płocku odmówił K. G. wszczęcia postępowania w sprawie nakazania następcy prawnemu inwestora [...] S.A. rozbiórki trafostacji i linii energetycznej znajdujących się na działce nr ewid. [...] wykonanych na podstawie pozwolenia z dnia [...] grudnia 1996 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ww. postanowienie. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) nałożył na [...] S.A. Oddział [...] obowiązek przedstawienia dokumentacji powykonawczej trafostacji oraz linii energetycznej przedmiotowej inwestycji, którą przedłożono w dniu 6 sierpnia 2012 r. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] września 2012 r. organ stwierdził wykonanie nałożonego obowiązku i odmówił wydania decyzji nakazującej Spółce rozbiórkę naniesień w postaci trafostacji i linii energetycznej, zlokalizowanych na terenie ww. działki. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. organ odwoławczy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2012 r. i orzekł o stwierdzeniu wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Obie ww. decyzje zostały następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 258/13), który wskazał, że organ, rozważając możliwość zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 lub art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, powinien ustalić okoliczności istotne dla zastosowania tego przepisu, w tym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy piśmie z dnia 3 grudnia 2013 r. przedłożono odpis zwykły z księgi wieczystej zawierający wpis o ustanowieniu na działce nr [...] służebności przesyłu na rzecz [...] S.A. w G. W prowadzonym ponownie postępowaniu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na [...] S.A. obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie ekspertyzy technicznej trafostacji oraz linii energetycznej zlokalizowanych na terenie działki nr ew. [...], co zobowiązany wykonał przy piśmie z dnia 11 lutego 2014 r. Przy piśmie z dnia 3 marca 2014 r. przedłożył natomiast oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Płocku na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) stwierdził wykonanie obowiązku przez [...] S.A. nałożonego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., polegającego na przedstawieniu dokumentacji powykonawczej trafostacji oraz linii energetycznej, zlokalizowanych na terenie działki o nr ewid. [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania K. G.– na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na zapadły uprzednio w sprawie wyrok, organ odwoławczy podkreślił, że na dzień rozpatrywania sprawy [...] S.A. posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające ze służebności przesyłu, ustanowionej postanowieniem Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 2 listopada 2010 r. sygn. akt I Ns [...]. Polega ono na prawie do korzystania z nieruchomości obciążanej (nieruchomość skarżącego) w zakresie lokalizacji posadowionych w granicach nieruchomości skarżącego urządzeń elektroenergetycznych w postaci linii napowietrznej stacji transformatorowej [...] zamontowanej na słupie osadzonym w gruncie zachodnio – północnego narożnika działki nr [...] i biegnącego w przestrzeni nad powierzchnią gruntu wzdłuż zachodniej granicy tej działki odcinka napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia oraz wejście i wjazd przez odpowiednie osoby w celu niezbędnym do wykonywania czynności technicznych związanych z eksploatacją, konserwacją, remontami i przebudową tych inwestycji. W tym stanie sprawy zasadne zdaniem organu odwoławczego było wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, która kończy postępowanie naprawcze. Skargę na powyższą decyzję złożył K. G., domagając się jej uchylenia i zarzucając jej błędne przyjęcie, że inwestor wykonał obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., w tym wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co skutkuje naruszeniem art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i w zw. z art. 153 P.p.s.a., a także naruszenie art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Jak podkreślił skarżący, inwestycja została zrealizowana bez zgody właściciela działki i dopiero po 14 latach inwestor uzyskał prawo do korzystania z nieruchomości w formie służebności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wskazując na swoje związanie zapadłym uprzednio w sprawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd podkreślił, że w uzasadnieniu ww. wyroku jednoznacznie wskazano na zasadność rozpoznania sprawy w trybie art. 51 Prawa budowlanego i potrzebę zbadania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, powyższe wytyczne zostały zrealizowane w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Sąd podzielił ustalenia organów, że inwestor nie działał w warunkach samowoli budowlanej, a następca prawny inwestora, obecny właściciel inwestycji wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wbrew zarzutom skarżącego nie chodzi o spełnienie ww. przesłanki w dacie wydawania decyzji pozwolenia na budowę, ale w dacie w której badana jest możliwość legalizacji inwestycji. Wobec z kolei tego możliwe i konieczne zarazem było orzeczenie zawarte w sentencji decyzji organu oparte na przepisie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. G., zaskarżając go w całości i zarzucając mu mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w związku z błędnym przyjęciem, iż [...] S.A. Oddział w [...] wykonał obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., w tym wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skoro prawo to opiera się jedynie na służebności przesyłu ustanowionej dopiero w 2010 r. Tymczasem w momencie wydania pozwolenia na budowę i zrealizowania inwestycji inwestor nie miał żadnego prawa do dysponowania nieruchomością, co stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa w kontekście wówczas obowiązujących regulacji, które były bardziej rygorystyczne. Inwestycja została zrealizowana bez zgody właściciela działki i dopiero po 14 latach inwestor uzyskał prawo do korzystania z nieruchomości w formie służebności, co nadto wymagało postępowania sądowego. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Uczestnik postępowania [...] S.A. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie podlegała uwzględnieniu. Oceniając wniesioną w sprawie kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za bezzasadny należało uznać postanowiony w niej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że [...] S.A. wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które wynikało z ustanowionej na jej rzecz służebności przesyłu. Przypomnieć trzeba, że prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego) może wynikać m.in. z ograniczonego prawa rzeczowego, do którego zaliczono służebność przesyłu (art. 244 § 1 w związku z art. 3051 K.c.). Z kolei zakres ustanowionej służebności opisany w przedstawionej przez inwestora księdze wieczystej odpowiada charakterowi przedmiotowej inwestycji i sposobowi korzystania z nieruchomości skarżącego (działki nr [...]). Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo przyjęto, że obowiązek nałożony na inwestora decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. został wykonany, szczególnie w świetle wskazań co dalszego postępowania zawartych w zapadłym uprzednio w sprawie wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. Inwestor przedłożył dokumentację powykonawczą oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie odpowiadającym przedmiotowej inwestycji. Odnośnie argumentacji skargi kasacyjnej powtórzyć należało za Sądem pierwszej instancji oraz organami nadzoru – budowlanego, że istotna w sprawie dla oceny posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością była data wydania decyzji kończącej postępowanie naprawcze, a nie data wydania pozwolenia na budowę, w odniesieniu do którego nastąpiło stwierdzenie jego nieważności. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną skargę kasacyjną.