II SA/Łd 1123/14

WyrokWSA w Łodzi2015-03-20

Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia gazociągu niskiego ciśnienia może zostać wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli przebieg planowanej inwestycji nie został precyzyjnie określony w części graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może być wydana tylko wtedy, gdy plan miejscowy przewiduje realizację celu publicznego lub gdy istnieje decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przypadku braku precyzyjnego określenia przebiegu inwestycji liniowej (gazociągu) w części graficznej planu miejscowego, nie jest możliwe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, które nie zostały przeznaczone w planie na ten cel, co wyklucza zastosowanie art. 124 u.g.n. Inwestycja może być wówczas zrealizowana jedynie za zgodą właściciela.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty i odmawiającą zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu wybudowania gazociągu niskiego napięcia. Inwestor wnioskował o przeprowadzenie gazociągu przez działkę nr 74/6, jednak właścicielka działki nie wyraziła zgody. Organ I instancji zezwolił na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy organ II instancji uchylił tę decyzję, uznając, że plan miejscowy nie przewiduje takiej inwestycji na przedmiotowej działce.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", uchylił decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia 14 maja 2014r., znak: [...] i orzekł o odmowie udzielenia zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w A., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 74/6, polegającego na wybudowaniu na ww. nieruchomości, gazociągu niskiego napięcia PE 110 wraz z przyłączami na obszarze zajęcia 0,0049 ha. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że wnioskiem złożonym w dniu 23 stycznia 2014r., A Sp. z o.o. w W., Zakład w Ł. wystąpiła o wszczęcie postępowania, na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2014r, poz. 518) - powoływanej także jako: "ustawa" lub "u.g.n." - w sprawie wydania decyzji dotyczącej zezwolenia na przeprowadzenie gazociągu niskiego ciśnienia PE 110 wraz z przyłączami przez działkę nr 74/6 przy ul. A w A. Celem powyższego było przyłączenie do sieci gazowej i dostarczenie paliwa gazowego do posesji przy ul. A 4a w A.. Inwestycja polegać miała na budowie gazociągu niskiego ciśnienia PE 110 o długości 110 m wraz z przyłączem gazowym, zasilającym ww. posesję. Na działce nr 74/6 planowane było posadowienie gazociągu o długości około 49 mb wraz z ewentualnymi przyłączami PE 40, stanowiącego pas gruntu ze strefą ochronną o pow. łącznej 49 m2. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] orzekł o ograniczeniu na rzecz A Sp. z o.o. w W., Zakład w Ł. sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], w A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 74/6, polegającym na zezwoleniu na wybudowanie na ww. nieruchomości gazociągu niskiego ciśnienia PE 110 wraz z przyłączami o obszarze zajęcia 0,0049 ha. Powołując się na art. 124 ustawy organ I instancji wskazał, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta A., z dnia 16 grudnia 2004r. (Dz. Urz. Woj. [...], nr 76 z 2005r., poz. 758), dla obszaru na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość ustala budowę sieci w liniach rozgraniczających ulic w uzgodnieniu z właściwym Zakładem Gazowniczym, w szczególnych przypadkach plan dopuszcza lokalizację gazociągów poza liniami rozgraniczającymi pod warunkiem uzyskania służebności gruntowej. Organ I instancji podniósł, iż zasadnym jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 74/6 w drodze decyzji administracyjnej i zezwolenie inwestorowi na przeprowadzenie przedmiotowego gazociągu niskiego ciśnienia PE 110 wraz z przyłączami. Od ww. decyzji odwołanie złożyła M. A., wnosząc swój sprzeciw wobec sposobu prowadzenia przez zainteresowaną Spółkę negocjacji. Strona nie wyraziła zgody na planowaną przez jej działkę inwestycję. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że prawo własności może być ograniczone tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty tego prawa. Takie ograniczenie przewiduje art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który reguluje jeden ze szczególnych przypadków wywłaszczenia. Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości daje możliwość przymusowego, w sytuacji gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody, i czasowego obciążenia nieruchomości, na której istnieje potrzeba wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej o charakterze publicznym, w postaci ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Sama decyzja jest szczególnym rodzajem decyzji o wywłaszczeniu, do której mają odpowiednie zastosowanie pozostałe przepisy rozdziału 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym w szczególności art. 112 ust. 1 ustawy. Stosownie do treści art. 112 ust. 3 u.g.n., ta swoista instytucja prawna polegająca na ingerencji w prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego, może być dokonana jedynie w sytuacji, gdy cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. Cele publiczne zostały natomiast określone w art. 6 ust. 1-10 u.g.n. Celem takim jest m.in.: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 6 pkt 2). Wojewoda wskazał, że w treści art. 124 ust. 1 ustawodawca określił przesłanki, które muszą być spełnione, aby decyzja taka mogła być wydana. Dopuszczalność ograniczenia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, w trybie art. 124 cytowanej ustawy, możliwa jest wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na danej nieruchomości realizację celu publicznego lub gdy wydana została ostateczna decyzja o lokalizacji celu publicznego na danej nieruchomości (w przypadku braku planu miejscowego). Co za tym idzie, organ może ograniczyć sposób wykonywania prawa własności czy użytkowania wieczystego, ale jedynie w granicach wynikających z planu miejscowego. Organ II instancji wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, że swoboda podejmowania decyzji przez starostę w tej materii została ograniczona tylko do tych inwestycji, które zostały umieszczone w planie miejscowym, zaś w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Oznacza to, że starosta może wydać decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości tylko w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Nieumieszczenie zamierzenia inwestycyjnego w planie miejscowym, lub brak decyzji lokalizacyjnej inwestycji celu publicznego stanowią przesłanki negatywne do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela. Za taką interpretacją przepisu art. 124 u.g.n. przemawia wykładnia językowa jak również wykładnia systemowa art. 21 i 64 Konstytucji. Dokonana przez Wojewodę analiza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla przedmiotowego terenu pozwala stwierdzić, iż obszar, na którym położona jest przedmiotowa działka nr 74/6 oznaczony jest symbolem MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jak wynika z wyrysu do planu, dla działki nr 74/6 nie przewiduje się realizacji celu publicznego, polegającego na budowie gazociągu "niskiego napięcia" PE 110. Z § 18 tego planu dotyczącego zaopatrzenia w gaz ziemny wynika co prawda, iż przewiduje się budowę sieci w liniach rozgraniczających ulic w uzgodnieniu z właściwym Zakładem Gazowniczym, a w szczególnych przypadkach plan dopuszcza lokalizację gazociągów poza liniami rozgraniczającymi pod warunkiem uzyskania służebności gruntowej, jednakże na rysunku planu, dla działki nr 74/6 nie jest zaznaczona inwestycja gazociągu "niskiego napięcia", której dotyczy zaskarżona decyzja. Powyższe potwierdził również Urząd Miejski w A. w złożonym do akt sprawy piśmie z dnia 14 lipca 2014r. Organ II instancji wyjaśnił, że wyznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego przebiegu projektowanej inwestycji liniowej (gazociągu) przy zaistnieniu przesłanek określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. będzie determinowało granice przedmiotowe to jest zakres i sposób ograniczenia prawa własności. W przeciwnym przypadku, to jest braku wskazania w planie miejscowym tego przebiegu inwestycji liniowej, dochodziłoby do nieuprawnionego przekazania części władztwa planistycznego każdemu potencjalnemu przedsiębiorcy. Wobec powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, iż regulacja zawarta w § 18 rozdziału VI miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta A. z dnia 16 grudnia 2004 r. dopuszczająca lokalizowanie sieci gazowej nie może stanowić wystarczającej podstawy do ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości położonej w A., oznaczonej jako działka nr 74/6, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., z tej przyczyny, że przebieg projektowanego gazociągu "niskiego napięcia" PE 110 nie został uwidoczniony w części graficznej planu miejscowego. Wojewoda podkreślił, iż w prowadzonym postępowaniu Starosta [...], opierając się jedynie na treści załączonych do wniosku inwestora dokumentów, nie dokonał ich prawidłowej oceny i zaniechał podjęcia czynności wyjaśniających. Powyższe ocenić należy jako poważne uchybienie przepisom postępowania administracyjnego. Brak analizy wskazanego materiału dowodowego w kontekście oceny przebiegu planowanej inwestycji stanowi podstawę do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego. Naruszenie to nastąpiło w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i dotyczy przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., obligujących organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy i dania temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Ponadto Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 ustawy, poprzez wadliwe przyjęcie, iż przewidziana inwestycja zgodna jest z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak oznaczenia zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie gazociągu "niskiego napięcia" na obszarze spornej działki w planie miejscowym oraz brak decyzji lokalizacyjnej w tym przedmiocie powoduje, iż w sprawie nie został spełniony podstawowy warunek, umożliwiający skorzystanie przez inwestora ze szczególnego trybu ograniczenia uprawnień właściciela gruntu, jaki przewiduje art. 124 u.g.n. Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyła A Sp. z o.o. w W., Zakład w Ł., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 k.p.a., gdyż uchylając decyzję Wojewoda nie orzekł co do istoty sprawy odmawiając udzielenia zezwolenia dla innego przedmiotu niż ten, którego dotyczyło postępowanie. Napięcie nie stanowi bowiem parametru technicznego, który może w ogóle odnosić się do gazociągów. Po drugie zarzucono naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego błędną wykładnię oraz art.4 ust. 1, art. 15 - 16 i art. 50 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 647) oraz § 3 - 4 i § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1587) przez ich niezastosowanie; art. 4 ust. 2 i 50 także przez niewłaściwą wykładnię w zakresie uznania, iż możliwe jest wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w sytuacji istnienia dla danego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w wyniku powyższych naruszeń zanegowanie, iż przedmiotowa inwestycja znajduje oparcie w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta A. z dnia 16 grudnia 2003r. oraz wymaganiu, aby gestor sieci legitymował się decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pierwotnie gestor sieci planował położenie gazociągu w pasie drogowym ul. A, ale z uwagi na negatywną opinię w zakresie tej lokalizacji wyrażoną przez Burmistrza A. ze wskazaniem dopuszczalnej lokalizacji jedynie na działkach wzdłuż ul. A w jak najmniejszej odległości od linii regulacyjnej pasa drogowego zmuszony był do przeprojektowania trasy gazociągu z jego przebiegiem po działce nr 74/6. Istotne jest, iż trasa gazociągu została zaprojektowana w ten sposób, iż nie stanowi on żadnej uciążliwości dla właściciela działki - gazociąg przebiega przy granicy działki od strony aktualnego pasa drogowego, między granicą aktualnego a przyszłego pasa drogowego, poza terenem aktualnie ogrodzonym przez właściciela działki. Następnie skarżąca podniosła, że art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zestawieniu z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyni decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego podstawą wydania decyzji w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie plan istniał, zatem prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania wyjaśniającego w zakresie wezwania Starosty [...] do złożenia takiej decyzji dla działki nr 74/6 było pobawione podstaw prawnych, analogicznie jak sugerowanie w uzasadnieniu decyzji, iż gestor sieci winien taką decyzję uzyskać. Zakres szczegółowości ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określają przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wydanego na jego podstawie rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych regulacji wynika, iż ustawodawca nie wymaga w planie dużej szczegółowości, dopuszczając konstruowanie zapisów planu w sposób pozostawiający znaczny margines swobody. Art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani regulacje § 3 - 4 i § 7 ww. rozporządzenia w wymaganym zakresie planu, w tym zakresie rysunku planu, nie przewidują wymogu naniesienia przebiegu planowanych sieci uzbrojenia, w tym naniesienia ich planowanego przebiegu na konkretne działki. Taki zakres swobody jest niezbędny z praktycznego punktu widzenia, gdyż w przypadku uchwalania planu na okresy wieloletnie nie sposób jest szczegółowo przewidzieć konkretny przebieg wszystkich przyszłych inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej, stąd celowe jest jedynie umieszczanie zapisów ogólnych o możliwych miejscach posadowienia takiej infrastruktury na danym terenie wyznaczając obowiązujące w tym zakresie zasady. W przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta A. z dnia 16 grudnia 2004r. w taki sposób, z analogicznym zakresem swobody, określono przyszłe usytuowanie infrastruktury wszelkich mediów (zapisy rozdziału VI Planu). Właściciele działek mieli możliwość zapoznania się z zapisami planu i skorzystania z przysługujących im uprawnień, gdyż stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwagi do projektu planu miejscowego może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu. Co więcej zgodność planu z przepisami podlegała weryfikacji Wojewody na etapie sporządzenia studium. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem skarżącej, ani właściciele nieruchomości, ani Wojewoda uprzednio nie kwestionowali sposobu określenia w planie lokalizacji przyszłych sieci uzbrojenia. Skarżąca podkreśliła również, że w przedmiotowej sprawie, choć wobec swobody pozostawionej zapisami planu nie było potrzeby takiego wyjaśniania, przebieg planowanej sieci determinowała opinia wyrażona przez Burmistrza A. z dnia 9 maja 2011r. Wobec powyższego lokalizacja przyszłej sieci gazowej jest zgodna z zapisem § 18 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta A. z dnia 16 grudnia 2004r., który na określonych w nim warunkach przewiduje możliwość budowy sieci gazowej na całym obszarze objętym planem i brak było podstaw prawnych do wymagania przez Wojewodę [...], aby dokładny przebieg przyszłej inwestycji był zaznaczony na załączniku do planu - mapie i w szczególności obejmował przedmiotowa działkę nr 74/6, ani żeby gestor sieci uzyskał decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, której uzyskanie - zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - nie było możliwe wobec istnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenia na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym lub w przypadku jego braku - decyzją ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości daje możliwość przymusowego i czasowego obciążenia nieruchomości, na której istnieje potrzeba wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej o charakterze publicznym, w postaci ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Sama decyzja jest szczególnym rodzajem decyzji o wywłaszczeniu, do której mają odpowiednie zastosowanie pozostałe przepisy rozdziału 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym w szczególności art. 112 ustawy. Z ustępu 3 powołanego przepisu wynika, iż instytucja prawna polegająca na ingerencji w prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego może być dokonana jedynie w sytuacji, gdy cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. Cele publiczne zostały natomiast określone w art. 6 pkt 1 – 10 ustawy, bezsporne jest przy tym, że planowana inwestycja należy do inwestycji celu publicznego (art. 6 pkt 2). Z powyższego wynika, że starosta może wydać decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości tylko w sytuacjach wskazanych w art. 124 ustawy. Brak określenie zamierzenia inwestycyjnego w planie miejscowym albo brak decyzji lokalizacyjnej stanowią przesłanki negatywne do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Za taką interpretacją przepisu art. 124 ustawy przemawia wykładnia językowa, jak również wykładnia systemowa, oparta na zasadach ochrony własności, określonych w art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż sam zamiar realizacji celu publicznego na nieruchomości, która w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie została przeznaczona pod realizację celów publicznych, nie daje podstaw do skutecznego żądania przez inwestora ograniczenia cudzej własności nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy. A więc w stosunku do gruntów przeznaczonych w planie miejscowym na cele inne niż publiczne nie można wydać decyzji, o której mowa w tym przepisie (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 grudnia 2013r., sygn.akt II SA/Łd 621/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2008r., sygn. akt I SA/Wa 405/08 - oba dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Działka o nr 74/6 położona jest w A., na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta A., uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w A. nr [...] z dnia 16 grudnia 2004r. w jednostce planistycznej G7MN. Jej przeznaczenie określone w planie obejmuje zabudowę mieszkaniową (§ 11 ust.3 pkt 1) Jednocześnie § 18 ust.1 uchwały w zakresie zaopatrzenia w gaz ziemny plan ustala: 1) zaopatrzenie w gaz ziemny do celów gospodarczych i grzewczych z sieci gazowej średniego ciśnienia, 2) budowę sieci w liniach rozgraniczających ulic w uzgodnieniu z właściwym Zakładem Gazowniczym. W szczególnych przypadkach plan dopuszcza lokalizację gazociągów poza liniami rozgraniczającymi pod warunkiem uzyskania służebności gruntowej, 3) zasady lokalizacji gazociągów w ulicach zgodnie z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem określającym warunki techniczne jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, 4) strefy bezpieczeństwa dla istniejącej sieci gazowej wysokiego ciśnienia obowiązują zgodnie z przepisami, określającymi warunki techniczne, jakim winny odpowiadać sieci gazowe. Oznacza to po pierwsze, że plan nie przewiduje w ogóle budowy sieci gazowej niskiego ciśnienia, przewidując zaopatrzenie dla celów gospodarczych i grzewczych z sieci średniego ciśnienia (pkt 1), określając jedynie strefy bezpieczeństwa dla istniejącej sieci gazowej wysokiego ciśnienia (pkt 4), po wtóre: nie określa przebiegu sieci na rysunku planu. W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, plan nie wyklucza zatem budowy sieci gazowych (o określonych parametrach technicznych), jednakże bez określenia przebiegu takiej sieci na rysunku planu, nie jest możliwe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, które nie zostały przeznaczone w planie na ten cel z powołaniem się na art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym wypadku jedyną możliwością jest zrealizowanie inwestycji za zgodą właściciela obciążanej nieruchomości. Wbrew zarzutom skargi rysunek planu jest jego integralną częścią. Plan składa się bowiem z części tekstowej i graficznej (art.15 st. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Rysunek planu powinien zaś zawierać m.in. linie zabudowy oraz oznaczenia elementów zagospodarowania przestrzennego terenu (§ 7 pkt 8 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) jak również linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu (§ 7 pkt 7 powołanego rozporządzenia). W odniesieniu do elementów infrastruktury technicznej, nie chodzi przy tym, co oczywiste, o precyzyjne wyznaczenie np. przebiegu sieci (konkretyzacja w tym zakresie, jak trafnie podniesiono w motywach skargi, dokonywana będzie dopiero w decyzji o pozwoleniu na budowę), lecz o określenie granic terenu, na którym inwestycja ta może być realizowana. Posiłkując się uregulowaniami w zakresie części składowych decyzji lokalizacyjnej, wskazać należy, iż jej koniecznym elementem jest m.in. określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (art. 54 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Biorąc zatem pod uwagę skutki, jakie wywoływać może dla uprawnień właścicielskich osób trzecich zarówno decyzja lokalizacyjna jak i regulacja planistyczna w zakresie realizacji inwestycji celu publicznego, wydaje się niewątpliwe, iż określenie w części graficznej planu granic terenów przeznaczonych pod tego rodzaju inwestycje jest niezbędne dla możliwości stosowania regulacji, ograniczających czy też pozbawiających właścicieli nieruchomości przysługujących im praw. Należy przy tym zauważyć, że w dacie uchwalania powyższego planu dla miasta A. ustawa z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 15 ust.1 pkt 10 nakazywała określenie w planie jedynie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Powoływane wyżej zapisy planu odpowiadały temu wymogowi. Przepis art. 15, normujący zakres zapisów planu nie zawierał natomiast wówczas wymogu określenia granic terenów przeznaczonych pod inwestycje publiczne. Obowiązek ten - określenia w planie, w zależności od potrzeb granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym jak również granic terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym ( art.15 ust.3 pkt 4a i 4b u.p.z.p.) został dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b) tiret pierwsze ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. zmieniającej ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dniem 21 października 2010 r. (Dz.U. nr 130, poz. 871).Niezmieniony został natomiast obowiązek określenia w planie miejscowym zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy). Jednocześnie art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi jednoznacznie, że obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zachowują moc. W związku z tym nie można przyjąć, że brak określenia granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego w omawianym planie świadczy o wadliwości jego zapisów, skoro w dacie jego uchwalania organ planistyczny nie miał takiego obowiązku. Skoro jednak w rozpatrywanym planie nie wytyczono przebiegu przyszłych sieci gazowych, to tym samym należy przyjąć, że realizacja inwestycji celu publicznego w tym zakresie, możliwa jest jedynie za zgodą właścicieli nieruchomości przez teren których przebiega, co wyklucza możliwość skorzystania przez inwestora z unormowania art. 124 u.g.n. Podkreślić bowiem należy, iż inwestor może skorzystać z przymusowego ograniczenia prawa właściciela tylko tych nieruchomości, które pod tego typu inwestycje zostały w planie przeznaczone. Jeżeli tak się nie stało, nawet z tych przyczyn, że plan nie przewidywał obowiązku takiego zapisu, nie jest możliwe zrealizowanie inwestycji z wykorzystaniem unormowania art. 124 u.g.n. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż kwestia wadliwego określenia parametrów projektowanej inwestycji (z odwołaniem się do napięcia nie zaś ciśnienia), sprostowana następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r., nie stanowi o zmianie przedmiotu rozstrzygnięcia. Nie ma bowiem wątpliwości tak co do tożsamości podmiotowej jak i przedmiotowej decyzji organów obu instancji. Kwestia natomiast rozważań organu odwoławczego, co do wymaganej decyzji lokalizacyjnej, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro dla terenu, na którym położona jest działka nr 74/6 obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co wyklucza możliwość ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego (art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia. LS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło